Teorie i nauki ekonomiczne
Tomasz Zając
Tajwan z biednego i zacofanego kraju w przeciągu życia dwóch pokoleń był w stanie dogonić w poziomie życia takie kraje jak Niemcy, Szwecja czy Kuwejt nie posiadając jednak żadnych zasobów naturalnych. Rośnie nieprzerwanie od ponad 60 lat i stał się jednym ze światowych liderów technologicznych oraz siedemnastym eksporterem na świecie, na równi z Indiami. Książka pokazuje, że choć imponujące, to nie jest to wyjątkowe osiągnięcie w historii gospodarczej świata. Wyjątkowy nie jest również ich model gospodarczy i wbrew obiegowej opinii jest możliwy do zastosowania w dowolnym innym miejscu na ziemi. Książka ten model przybliża, wyjaśnia i pokazuje jak można go powtórzyć. Nie krytykuje, a odpowiada na krytykę. Książka stawia dwa ważne pytania: co trzeba zmienić aby dogonić centrum oraz jak to należy zrobić. Odpowiedź jednak zaskoczy większość czytelników przyzwyczajonych do „zachodnich” recept. To jak postawienie obecnego świata do góry nogami i mało tego, okazuje się że dopiero wtedy wszystko nabiera sensu i logiki. Aby jednak w pełni zrozumieć dziejące się wokół nas procesy trzeba się cofnąć aż do XVI wiecznej Europy. From a poor and backward country, Taiwan has been able to catch up with the standard of living of countries such as Germany, Sweden, and Kuwait within the lifetime of two generations, without having any natural resources. It has grown steadily for over 60 years and has become one of the world's technological leaders and the seventeenth exporter in the world, on a par with India! The book shows that while impressive, this is not a unique achievement in world economic history. Nor is their economic model unique, and contrary to popular belief it is applicable anywhere else on earth. The book brings this model closer, explains it and shows how it can be replicated. It does not criticize, but responds to criticism. The book asks two important questions: what needs to change to catch up with the center and how it should be done. The answer, however, will surprise most readers accustomed to "Western" prescriptions. It's like putting the current world upside down, and it turns out that only then does everything make sense and logic. However, to fully understand the processes happening around us, we need to go back as far as 16th century Europe.
Tomasz Kubin, Małgorzata Lorencka, Małgorzata Myśliwiec
Prezentowana publikacja zawiera wyniki badań prowadzonych przez trzy lata przez Tomasza Kubina, Małgorzatę Lorencką i Małgorzatę Myśliwiec w ramach projektu sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2013/09/B/HS5/00021). Podstawowym celem naukowym pracy jest pokazanie wpływu kryzysu gospodarczego na funkcjonowanie systemu politycznego. Przedmiotem szczegółowych prac badawczych były systemy polityczne Grecji, Hiszpanii i Włoch, ponieważ to właśnie w tych państwach Unii Europejskiej skutki światowego kryzysu gospodarczego wydają się mieć największy wpływ na działanie najważniejszych elementów tworzących system polityczny. Wiodącą hipotezą badawczą jest założenie, że w warunkach demokracji przedstawicielskiej sytuacja ekonomiczna państwa jest jednym z najistotniejszych czynników warunkujących stabilność i trwałość systemu politycznego. Im lepsza sytuacja gospodarcza państwa, tym większa stabilność funkcjonowania i możliwość przetrwania systemu politycznego. Natomiast w sytuacji kryzysu gospodarczego stabilność i trwałość systemu politycznego jest poważnie zagrożona. Analiza wpływu kryzysu gospodarczego na funkcjonowanie systemów politycznych skłoniła autorów do postawienia następujących hipotez szczegółowych: Działania ośrodków podejmujących decyzje polityczne w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech w zakresie kwestii gospodarczych – zarówno na szczeblu centralnym, jak i na szczeblach regionalnych – doprowadziły do poważnych zakłóceń w zakresie funkcjonowania systemów politycznych. Kryzys gospodarczy w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech zakłócił w poważny sposób rytm cykli wyborczych. Kryzys gospodarczy w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech wpłynął na funkcjonowanie systemów partyjnych owych państw. Kryzys gospodarczy w Hiszpanii i we Włoszech w znaczący stopniu wpłynął na nasilenie się tendencji odśrodkowych w owych państwach. Kryzys gospodarczy w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech wpłynął na nasilenie się procesu formułowania postulatów antysystemowych przez wybrane ugrupowania polityczne. We wstępie zostały przedstawione założenia merytoryczne i metodologiczne przeprowadzonych badań. W rozdziale pierwszym przeanalizowane zostały problemy związane z genezą, przebiegiem i konsekwencjami kryzysu gospodarczego 2008 roku, ze szczególnym uwzględnieniem przebiegu zdarzeń w Grecji, Hiszpanii i Włoszech. Kolejne trzy rozdziały zawierają analizę konsekwencji owego kryzysu dla działania systemów politycznych Grecji, Hiszpanii i Włoch. W zakończeniu zawarte zostały wnioski ogólne, wynikające z przeprowadzonego procesu badawczego.
Incentives to Attract FDI: Evidence from the Łódź Province
Tomasz Dorożyński
Internationalisation is an important process currently observed in the contemporary global economy. It consists in creating and developing diverse forms of cross-border ties between enterprises and foreign direct investment is an example of these. Multinational enterprises are looking for optimal locations in almost all (politically and economically safe) countries and regions across the globe. Most governments actively compete for investors by offering different incentive schemes, such as, inter alia, fiscal, financial, regulatory, and technical and information instruments and measures. The primary research goal of the study is to assess the importance of incentives offered to foreign direct investors by the evaluation of their effects understood in this case as investor reaction to such incentives. Hence, the process is seen from the investor perspective. The first part of the monograph is devoted to theoretical aspects of assisting foreign investors. The second part, which is empirical, discusses studies conducted to assess the relevance of incentives from the point of view of the host country economy. The publication is addressed mainly to economists and representatives of international business. It may also be of interest to people engaged in business operations in international contexts: managers, experts, representatives of public administration. The monograph should also be recommended as an excellent supplementary reading for students of all university courses connected with the internationalisation of enterprises.
Innowacyjność regionów w gospodarce opartej na wiedzy
Aleksandra Nowakowska
Ostatnie kilkanaście lat przyniosło radykalne przewartościowanie czynników rozwoju społeczno-gospodarczego. W centrum uwagi znalazły się zasoby informacji, wiedzy, innowacji, a współczesna gospodarka otrzymała miano gospodarki opartej na wiedzy. Nastąpiło przeskalowanie procesów społeczno-gospodarczych z poziomu narodowego na poziom międzynarodowy (globalny) i regionalny. Kluczową płaszczyzną procesów rozwoju oraz kształtowania polityki gospodarczej stał się region. Zebrane w publikacji artykuły pogrupowane zostały w dwa kluczowe wątki tematyczne. Część pierwsza, zatytułowana „Wiedza, nauka, innowacje a rozwój regionów”, prezentuje rozważania na temat roli i znaczenia potencjału wiedzy i innowacji w rozwoju regionu, w kontekście uwarunkowań gospodarki opartej na wiedzy. Tematyka drugiej części monografii, zatytułowanej „Innowacyjność przedsiębiorstw a rozwój regionów”, koncentruje się wokół problematyki innowacyjności przedsiębiorstw w kontekście tworzenia regionalnych systemów innowacji. W centrum uwagi tej części publikacji znajduje się problem szeroko interpretowanej innowacyjności przedsiębiorstw w kontekście tworzenia regionalnych systemów innowacji.
Instytucjonalne determinanty wzrostu gospodarczego
Andrzej Kacprzyk
Tematyka wzrostu gospodarczego była wielokrotnie podejmowana w literaturze ekonomicznej, zarówno od strony teoretycznej, jak i empirycznej, jednak wciąż pozostaje jednym z najważniejszych przedmiotów zainteresowania ekonomistów. Przyczyną tego niegasnącego zainteresowania jest bez wątpienia fakt, że wzrost gospodarczy jest kluczowym czynnikiem mającym zasadniczy wpływ na poziom i jakość życia ludności. Oryginalność niniejszej książki, jak zauważa w recenzji prof. dr hab. Sławomir Bukowski, wynika z tego, że jest ona jedną z nielicznych w polskim piśmiennictwie ekonomicznym ostatnich lat prac, która w tak szeroki i nowatorski sposób podejmuje problem instytucjonalnych uwarunkowań wzrostu gospodarczego. W książce badany jest związek otoczenia instytucjonalnego ze wzrostem gospodarczym. W części teoretycznej autor swobodnie wykorzystując modele teoretyczne, prezentuje i dokonuje krytycznej analizy tradycyjnych czynników wzrostu gospodarczego oraz ukazuje ewolucję teorii wzrostu, która pociągnęła za sobą zmianę roli poszczególnych czynników wzrostu. Autor ukazuje, jak zainteresowanie badaczy przesunęło się od tego, co Robert Lucas nazwał mechaniką wzrostu, do jego pierwotnych, fundamentalnych przyczyn. Wykorzystując zaproponowany przez Darona Acemoglu podział czynników fundamentalnych na cztery grupy, związane z hipotezami: szczęścia, geografii, kultury i instytucji, pokazane zostały obszary wspólne i rozbieżności wynikające z tych hipotez. Ze względu na problematykę publikacji uwaga skoncentrowana jest na hipotezie instytucjonalnej. Ukazany jest komplementarny charakter teorii instytucjonalnej i teorii neoklasycznej, który umożliwił powiązanie teorii wzrostu gospodarczego z zagadnieniem instytucji i włączenie czynników instytucjonalnych w zakres analizy wzrostu. Opracowanie zawiera również część empiryczną, w której autor podejmuje próbę ekonometrycznego zbadania związku jakości otoczenia instytucjonalnego ze wzrostem gospodarczym dla kilkudziesięciu gospodarek świata w latach 1980–2005, wykorzystując panelowe modele regresji wzrostu.
Karol Marks
"Kapitał" to dzieło Karola Marksa, niemieckiego filozofa pochodzenia żydowskiego, twórcy socjalizmu naukowego. Jeśli interesujesz się ekonomią i chcesz poznać podstawy marksistowskiej teorii ekonomicznej, powinieneś sięgnąć po "Kapitał, tom I" autorstwa Karola Marksa. W tej pracy Marks analizuje kapitalistyczną produkcję i ekonomię, pokazując, jak działa system ekonomiczny oparty na wyzysku pracy. Autor opisuje procesy produkcji i wymiany w ramach kapitalistycznej gospodarki, analizuje teorię wartości i pracy oraz pokazuje, jakie są konsekwencje ekonomiczne i społeczne tego systemu. Ta książka to kluczowy tekst dla tych, którzy chcą zrozumieć marksistowską teorię ekonomiczną oraz marksistowskie postrzeganie konsekwencji społecznych kapitalizmu.
Kierunki rozwoju mobilności niskoemisyjnej
Urszula Motowidlak
Książka jest rezultatem analiz teoretyczno-empirycznych dotyczących istotnych rozwiązań technologicznych, organizacyjnych i społecznych, które charakteryzują się dużym potencjałem w kształtowaniu mobilności niskoemisyjnej, zgodnie z założeniami - konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu - zrównoważonej gospodarki o obiegu zamkniętym. Wobec wymogów polityki klimatycznej Unii Europejskiej oraz celów Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 zauważalne jest wzmożenie dyskusji naukowej na temat kierunków rozwoju transportu niskoemisyjnego w Europie, co jest następstwem większej presji politycznej i społecznej oraz słabszej, niż oczekiwano, reakcji rynku na efekty równoważenia mobilności. W tej sytuacji niezwykle istotne są przedstawione w publikacji wyniki badań identyfikujące działania na rzecz kształtowania koncepcji mobilności niskoemisyjnej oraz implementacji wybranych rozwiązań zgodnych z założeniami zrównoważonego rozwoju i ładu klimatycznego, a także efekty tych przedsięwzięć.
Konkurencyjność portów morskich. Teoria i praktyka
Adam Kaliszewski, Janusz Dąbrowski, Hanna Klimek
Przedmiotem badań w niniejszej monografii jest właśnie konkurencyjność portów morskich. Obszar badań konkurencyjności jest wymagający ze względu na dużą liczbę czynników konkurencyjności, niekiedy wzajemnie powiązanych, o różnym znaczeniu oraz intensywności oddziaływania. Czynniki te wydają się mieć budowę hierarchiczną, stąd przedmiot badań należy do grona złożonych. W polskiej literaturze przedmiotu brakuje szerszych opracowań odnoszących się do indywidualnej oraz sektorowej konkurencyjności portów morskich oraz terminali portowych. Brakuje również odpowiednich metod oceny konkurencyjności, możliwych do wykorzystania przez praktyków gospodarczych, potrzebujących wskazówek dotyczących podnoszenia konkurencyjności portów czy terminali portowych. Niniejsze opracowanie ma szansę zmniejszyć tę lukę. Jego wartość poznawcza polega na ustaleniu czynników konkurencyjności podmiotów konkurujących na rynkach usług portowych, wskazaniu ich hierarchii, a także ocenie międzynarodowej konkurencyjności morskich terminali kontenerowych funkcjonujących w polskich portach morskich. Walory normatywne opracowania polegają na zaproponowaniu syntetycznej metody oceny konkurencyjności portów morskich, opartej na rzeczywistych decyzjach gospodarczych o wyborze portu podejmowanych przez użytkowników. Wartość aplikacyjna polega zaś na zaproponowaniu wdrożenia pewnych rozwiązań o charakterze regulacyjnym, organizacyjnym oraz inwestycyjnym, dotyczących podniesienia konkurencyjności morskich terminali kontenerowych w Polsce.