Psychologia duszy i umysłu
Alina Adamowicz
Jesteś stworzona do bliskości Bycie blisko: wymiana myśli, dzielenie się radościami i troskami, chciany dotyk, czułe obejmowanie, głaskanie po plecach dla nas, ludzi, to nie luksus. To potrzeba biologiczna. Połączenie z drugim człowiekiem jest nam potrzebne jak woda, jak jedzenie, jak powietrze. Bliskość to przestrzeń, w której możemy być sobą. To obecność, która koi. To spojrzenie, które mówi: Jesteś dla mnie ważna. Widzę cię. Słyszę. Czuję. Mimo że łakniemy jej niczym tlenu, często równocześnie bardzo się jej boimy. Boimy się bliskości z innymi. Boimy się bliskości z samą sobą. Boimy się odsłonić i powiedzieć: To ja. Oto jestem. Taka właśnie jestem. Czasem, z różnych powodów, po prostu nie potrafimy być blisko. Na szczęście bliskości można się nauczyć. Wyćwiczyć ją małymi krokami dążyć do spokoju, zrozumienia i poczucia bezpieczeństwa. Wówczas nasze relacje staną się prawdziwsze i głębsze. Skosztuj bliskości. Zanurz się w niej i pozwól, by to, co dziś wydaje Ci się nowe i trudne, stało się naturalne, łatwe i pełne czułości. Bliskość zaczyna się tam, gdzie kończy się lęk. Bliskość jest jedną z najbardziej naturalnych potrzeb człowieka. A jednak w świecie tzw. epidemii samotności, narastającego oddzielenia i życia w pędzie coraz częściej o niej zapominamy lub zaczyna się jawić jako coś odległego, a jednak coś za czym ciągle tęsknimy. Tym cenniejsze staje się przypomnienie, że bliskość nie jest czymś niedostępnym - że zaczyna się tu i teraz. Może być na wyciągnięcie ręki. Dziękuję Alko za to zachęcanie i uważne podpowiadanie, jak otwierać przestrzeń bliskości. Za przypomnienie, że bliskość to nie przypadek, lecz świadomy wybór. Wybór podejmowany każdego dnia. Orina Krajewska, autorka książek Holistyczne ścieżki zdrowia. Bądź, Siła umysłu. Siła emocji. Duchowe ścieżki zdrowia, aktorka Psycholog pomaga, budując relację z klientem. Alka robi to perfekcyjnie. Korzysta z różnych koncepcji psychologicznych i konstruktów teoretycznych w jednym celu ― poprawy jakości życia, czyli osiągnięcia dobrostanu. Proponuje zacząć od pracy nad poczuciem własnej wartości, co ma ogromne znaczenie zarówno w związkach, jak i w życiu w pojedynkę. Ogrom pytań, ćwiczeń i przykładów na pewno nie pozostawi czytelnika bez refleksji. Przeczytaj i sprawdź, czy to na Ciebie działa. Piotr Mosak, psycholog, terapeuta par Doświadczenie życiowe, psychologiczne a jednocześnie posiadanie własnej szczęśliwej relacji pozwoliło Alce napisać opowieść dającą w pierwszej kolejności nadzieję na to, że można żyć szczęśliwie a w drugiej wskazówki jak to zrobić. Alinka z czułością prowadzi czytelników ku bardziej świadomemu życiu. Korzystajcie! Olga Kozierowska założycielka Sukcesu Pisanego Szminką, mentorka i dziennikarka. W mediach: Ania Wendzikowska w rozmowie z Alką Adamowicz: Dopóki tego nie zmienisz, nic się nie zmieni: Onet.pl: Samotność tak szkodliwa dla zdrowia, jak palenie 15 papierosów dziennie Onet.pl: Alka Adamowicz: bycie "miłą" często oznacza dopasowywanie się, ukrywanie trudnych emocji i rezygnację z siebie, by zadowolić innych Elle.pl: Jak kocha najbardziej osamotnione pokolenie w historii? „Odrzucają miłość byle jaką” Charaktery.eu: Alka Adamowicz (@alka_positive): To, jak traktujemy siebie, staje się niepisaną instrukcją dla świata, jak może nas traktować. Dzięki niej w relacji z partnerem nie musimy się ratować ani wypełniać pustki Wprost.pl: Alka Adamowicz: Tylko zdejmując maskę, dajemy szansę innym, by pokochali nas takimi, jakimi naprawdę jesteśmy – z naszymi bliznami i wątpliwościami Jedynka Polskie Radio (Blisko, coraz bliżej): Konieczna bliskość
Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg
Antonio Damasio
Czy umysł można oderwać od ciała? Czy podejmując decyzje warto polegać na emocjach? Jak współpracują ze sobą „serce” i „rozum”? Łącząc swoje bogate doświadczenie badacza mózgu z przenikliwością filozofa, Antonio Damasio wytyka Kartezjuszowi tytułowy błąd. Polega on na oddzielaniu umysłu od ciała, a w konsekwencji także rozumu od emocji, i tego co w nas typowo ludzkie od tego co zwierzęce. Studiując przypadki pacjentów neurologicznych oraz opierając się na wynikach badań eksperymentalnych, przekonuje on, że racjonalne decyzje to nie te kierowane jedynie „chłodną kalkulacją”, ale oparte na emocjach i uczuciach. Twierdząc, że choć bez mózgu nasze życie wewnętrzne byłoby niemożliwe, Damasio sprzeciwia się poglądowi, że umysł to po prostu kora mózgowa. Wskazuje, że nasza psychika wyłania się w toku cielesnych interakcji ze środowiskiem przetwarzanych przez złożone obwody neuronalne. W Błędzie Kartezjusza Damasio podważa wiele tradycyjnych poglądów na umysł, poznanie i emocje, wskazując na siłę neuronauki w wyjaśnianiu natury ludzkiej. Jednocześnie w przystępny sposób prowokuje on do samodzielnego myślenia o myśleniu.
Carol Tavris, Elliot Aronson
W tej niezwykle wnikliwej i zajmującej książce znani psychologowie społeczni, Carol Tavris i Elliot Aronson, przyglądają się mechanizmom i obwodom mózgowym odpowiedzialnym za samousprawiedliwianie. Kiedy popełniamy błąd, musimy złagodzić dysonans poznawczy, który zagraża naszemu poczuciu własnej wartości. Dlatego tworzymy fikcje, które uwalniają nas od odpowiedzialności, przywracają nam przekonanie o własnej inteligencji, moralności i słuszności przekonanie, które często każe nam brnąć coraz głębiej w działania głupie, niemoralne i błędne. Odwołując się do wieloletnich badań, autorzy tej książki przedstawiają fascynujące wyjaśnienie zjawiska samooszukiwania jego mechanizmów, szkodliwych skutków i sposobów, w jakie możemy się od niego uwolnić. Przewróć stronę, ale wiedz, że już nigdy nie uchylisz się od odpowiedzialności równie łatwo, jak dotąd. Tavris i Aronson połączyli swoje imponujące umiejętności, aby stworzyć wspaniały wzorzec przenikliwości społecznej i naukowego zaangażowania. Nie popełnij błędu, musisz przeczytać tę książkę Robert B. Cialdini, autor książki Wywieranie wpływu na ludzi
Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią
Monika Kotlarek
Poradnik i ćwiczenia dla osób z osobowością borderline oraz ich bliskich i opiekunów Przewodnik po życiu na krawędzi Borderline, czyli w pełnym brzmieniu borderline personality disorder. Po polsku: osobowość chwiejna emocjonalnie podtypu granicznego. Brzmi poważnie? Słusznie, bo sprawa jest poważna. Życie z borderline można porównać do wiecznego balansowania nad przepaścią, w ciągłym lęku, że kolejny krok może oznaczać upadek. Góra – dół. Góra – dół. Radość – smutek – wściekłość – depresja – obojętność. Tak opisuje to autorka. Przez cały czas, w każdej sekundzie - bo o ile chorzy zmagający się z chorobą dwubiegunową doświadczają przynoszących krótkotrwałą ulgę stanów pomiędzy skrajnymi wahaniami nastroju, o tyle osoby z borderline są pozbawione nawet tej odrobiny komfortu. Borderline nie jest chorobą, a typem osobowości. Co oznacza, że - inaczej niż w przypadku depresji czy zaburzeń lękowych - nie da się go wyleczyć w tradycyjnym rozumieniu tego słowa. Z borderline trzeba nauczyć się żyć, a pomóc w tym może odpowiednia terapia. Monika Kotlarek, oprócz podpartych rzetelną wiedzą naukową obserwacji na temat borderline, zawarła w książce także historie osób, u których zdiagnozowano ten podtyp osobowości. Stworzyła w ten sposób swoisty przewodnik po życiu z borderline, przydatny dla samych chorych, ale także dla ich bliskich czy terapeutów. Przewodnik, który pomoże zrozumieć i wesprzeć - bez szufladkowania ani stygmatyzowania. Borderline - objawy i przyczyny - Monika Kotlarek Gosia Ohme | Kafka odc. 345
ks. prof. Andrzej Zwoliński
Z biologicznego punktu widzenia śmierć następuje wówczas, gdy nie istnieje już ludzki organizm jako całość, czyli zintegrowany w jedność biologiczny system. Pojęcie "śmierć kliniczna" pojawiło się w dyskusji nad definicją śmierci medycznej. Przez długi czas było jedynym wskaźnikiem, czy ktoś żyje, czy też już przeszedł "na drugą stronę życia". Coraz więcej uratowanych ludzi potwierdza, że zatrzymanie akcji serca albo śpiączka, odniesienie śmiertelnych urazów nie oznacza jeszcze śmierci. Czy wszystkie wizje, których doświadczają umierający, można złożyć na karb niedotlenienia mózgu? Skąd pacjenci wiedzą co dzieje się z w innych pomieszczeniach, albo są w stanie zobaczyć swoich bliskich, mieszkających w zupełnie innym mieście? Pisma i dzieła spisane na podstawie wizji, audycji i widzeń, tworzą bogatą literaturę objawieniową. Podobieństwo mistycznych przeżyć wielu świętych oraz relacji osób pogrążonych w śmierci klinicznej jest uderzające. Książka Brama życia wiecznego autorstwa ks. prof. Andrzeja Zwolińskiego próbuje spojrzeć na misterium śmierci z katolickiej perspektywy.
Budda i miłość. Szczęśliwe partnerstwo oczami buddyjskiego lamy
Lama Ole Nydahl
Prawdziwe szczęście przychodzi zawsze jako podarunek. (fragment) Książka Budda i miłość opowiada o tym, jak dla dobra wszystkich wykorzystać wewnętrzny nadmiar pojawiający się w pełnym radości związku i samemu dzięki temu wzrastać. Głęboka miłość, wolna od obaw i oczekiwań, z pewnością uszczęśliwia oboje partnerów. Lama Ole Nydahl pisze jednak: Chociaż, jak wszyscy wiemy, grzeczne dziewczynki idą do nieba, a w bajkach zakochanym parom zawsze udaje się dożyć końca swoich dni w nieprzerwanym szczęściu, w rzeczywistości wiele osób pozostających w związku często w wirze emocji ulega zaślepieniu albo ma jedynie niejasne wyobrażenie o tym, jak sobie poradzić ze wspólną drogą. Budda i miłość to pełna inspiracji odpowiedź na to pytanie. Lama Ole Nydahl przed pięćdziesięcioma laty otrzymał pełny przekaz nauk buddyzmu Diamentowej Drogi od 16 Karmapy Rangdziung Rigpe Dordże zwierzchnika szkoły Kagju, jednej z czterech głównych linii przekazu buddyzmu tybetańskiego. Od tamtej pory na prośbę swego nauczyciela Lama Ole nieprzerwanie rozpowszechnia nauki Buddy na całym świecie. Założył dotychczas około 700 świeckich ośrodków medytacji, działających obecnie pod duchowym przewodnictwem 17 Karmapy Taje Dordże.
Joanna Miniszewska
Publikacja dotyczy przystosowania chorych do wybranych przewlekłych chorób somatycznych, takich jak cukrzyca, łuszczyca, reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekła choroba nerek. Autorka wyodrębnia trzy grupy zmiennych konstytuujących proces przystosowania do choroby z uwzględnieniem jego uwarunkowań i efektu końcowego: zmienne wyjaśniające (subiektywne znaczenie choroby dla osoby chorej, wiedza na temat choroby), procesy pośredniczące (mediatory - sens życia, strategie radzenia sobie, korzyści związane z chorobą oraz moderatory - typ choroby, czas jej trwania) oraz zmienne wyjaśniane (akceptacja choroby i życia z nią, zdrowie psychiczne, bilans emocjonalny, zadowolenie z życia). Adaptacja rozumiana jako proces oraz przystosowanie jako efekt owego procesu zostały przeanalizowane z perspektywy psychologii pozytywnej, podkreślającej mocne strony osoby chorej, oraz psychologii poznawczej, ukazującej znaczenie procesów poznawczych w rozumieniu, a także przystosowaniu do choroby i związanych z nią uciążliwości i ograniczeń. "Monografia ma charakter nowatorski, zawiera analizę złożonego procesu przystosowania do przewlekłych chorób somatycznych. Wypełnia lukę w polskim piśmiennictwie psychologicznym, ponieważ nie dotyczy jedynie radzenia sobie z chorobą i jego uwarunkowań, ale złożonego procesu adaptacji, którego efektem jest określony sposób przystosowania do choroby. Autorka prezentuje też propozycję wsparcia psychologicznego w tym procesie. Istotne znaczenie mają tutaj perspektywa psychologii pozytywnej - bazująca na zasobach osoby chorej i perspektywa poznawczo-behawioralna - odwołująca się do poznawczego wymiaru choroby. Z recenzji prof. dr hab. Stanisławy Steuden (KUL)
Być lepszym dla siebie i dla świata. Terapia Skoncentrowana na Współczuciu
Julia E. Wahl
Ponieważ życie nie jest proste, łatwe i (zawsze) przyjemne Naukawpolsce.pl: Współczucie nie jest słabością Każdy z nas się z czymś boryka. Przechodzimy przez gorsze dni, chorujemy, przytłacza nas nadmiar obowiązków i niedobór pomysłów na rozwiązywanie niekończących się problemów, miewamy pretensje do innych i świata. A on do nas. Dlatego wszyscy potrzebujemy powrócić do współczucia. Naszego ewolucyjnego dziedzictwa, która wspiera nas w przetrwaniu, współpracy ze sobą nawzajem, a także we wzajemnym wzrastaniu. Również w terapii. Na szczęście interwencje i programy oparte na współczuciu są coraz szerzej stosowane w różnego rodzaju interwencjach psychologicznych, w psychoterapii, a także coachingu, edukacji, biznesie i nawet polityce. Stworzona przez profesora Paula Gilberta Terapia Skoncentrowana na Współczuciu (angielski, ale powszechnie stosowany skrót to CFT) wywodzi się z Wielkiej Brytanii. Ten osobny system terapeutyczny integruje techniki różnych szkół terapii z koncepcjami psychologii ewolucyjnej, społecznej i rozwojowej, sięgając równocześnie po wiedzę z takich dziedzin, jak neuronauka, antoropologia czy socjologia. Jeśli chcesz go poznać, ta publikacja będzie idealna na początek. W niniejszej książce: Po pierwsze, skupimy się na rozszyfrowaniu słowa współczucie; Po drugie, poznamy podstawowe założenia Terapii Skoncentrowanej na Współczuciu; Po trzecie, zaznajomimy się z technikami, praktykami i ćwiczeniami, które pomogą nam stać się lepszą wersją siebie - dla nas samych i dla innych; Wreszcie dowiemy się, co o CFT sądzą praktycy-terapeuci z Wielkiej Brytanii, Australii, Stanów Zjednoczonych, Grecji oraz Francji. Julia E. Wahl, która w dużym stopniu przyczyniła się do zrozumienia, w jaki sposób podejście oparte na współczuciu może pomóc osobom chorym na raka, napisała obszerną i szeroko zakrojoną pracę na temat współczucia, jego natury, funkcji i korzyści ― z myślą o polskim odbiorcy. To ważne źródło informacji dla każdego, kto chce się dowiedzieć więcej o współczuciu i jego zastosowaniach. Chociaż sam nie potrafię czytać po polsku, znam entuzjazm i dorobek naukowy dr Wahl w zakresie badania i promowania współczucia, dlatego gorąco polecam jej książkę. prof. Paul Gilbert, OBE, autor Compassionate Mind, twórca Terapii Skoncentrowanej na Współczuciu Współczucie to mechanizm ewolucyjny przynajmniej tak stary, jak historia ssaków naczelnych. W rzeczywistości pewnie dużo starszy. Ta książka otworzy przed Tobą świat relacji ― bez lukru, bez poprawności, za to z ogromną dozą wsparcia. Zawiera mnóstwo konkretnej teorii, mądrości, wsadza kij w mrowisko modnej „pozytywności”, wyjaśnia cierpliwie, że we współczuciu nie chodzi o empatię, nie jest to także litość ani dążenie do szczęścia. Proponuje praktyczne ćwiczenia, zatem jest poradnikiem, ale dość krytycznym. Pisana przez kobietę, która nie unika jungowskiego cienia, za to bardzo zachęca do sprawczości i szukania siły i bezsiły w sobie i poza sobą. Jeśli czujesz, że ego to za mało, by czuć w życiu satysfakcję, masz w sobie gotowość na spotkania z tym, co wspiera, choć bywa wymagające, widzisz relacyjność w świecie istot ludzkich i pozaludzkich i pragniesz z większą świadomością nawigować o tym złożonym świecie ― ta książka jest dla Ciebie. I dla mnie. Myślę, że pozostali też skorzystają. dr Katarzyna Simonienko, psychiatra, przyrodniczka Zaciekawiła Cię ta książka? Włóż ją do koszyka. Warto. Potem czytaj ją uważnie. Wykonuj opisane ćwiczenia. Nie spiesz się. To mądra książka. Pełna osobistych refleksji autorki, które pozwalają docenić, że napisała ją osoba mądra i kompetentna, ale też po prostu taka jak my wszyscy. Idąca przez życie ze swoim bagażem doświadczeń i z własnymi niedoskonałościami. Autorka pokaże Ci, jak poprzez rozwijanie umiejętności składających się na współczucie dokonać pozytywnej zmiany i przemiany indywidualnej, a także, co ważne, jak poprzez te zmiany uczynić świat choć odrobinę lepszym miejscem. Książkę kończą bardzo interesujące, otwierające serce i umysł rozmowy z ekspertami w zakresie problematyki współczucia i terapii skoncentrowanej na współczuciu. Nie pomiń tego oryginalnego zakończenia. prof. dr hab. Paweł Ostaszewski, Instytut Psychologii, Uniwersytet SWPS Więcej empatii! ― to jeden z refrenów naszych czasów. Julia E. Wahl także pisze o empatii, ale robi to w sposób daleki od naiwności. Bo empatia to nie landrynkowa emocja, ale złożony, wymagający proces ― tak samo jak współczucie. Jak przekonuje autorka, współczucie wyrasta z dwóch źródeł: troski o siebie, innych i świat dookoła, a także ciekawości, gdyż bez niej wykroczenie poza własne „ja” nie jest po prostu możliwe. Najnowsze badania naukowe przekonują, że człowiek odniósł ewolucyjny sukces nie dlatego, że był najbardziej agresywny, ale dzięki współpracy i życzliwości. Te wyjątkowe cechy okazały się cenniejsze niż atletyczna budowa ciała czy śmiercionośna broń. Powinniśmy to odkrycie potraktować jako arcyważną lekcję. W epoce, w której Ziemia jest jedynym wspólnym miejscem ludzkości, kultura empatii i współczucia powinna być traktowana jako kultura przyszłości. Zawarte w tej książce ćwiczenia i refleksje są praktycznymi narzędziami w budowie tak pomyślanej przyszłości. „Współczucie to podstawa naszej moralnej odwagi”, pisze Julia E. Wahl. Nie bój się za nią podążać. prof. dr hab. Waldemar Kuligowski, Instytut Antropologii i Etnologii UAM w Poznaniu Książka Julii Wahl to znakomite, przystępnie napisane kompendium wiedzy na temat terapii skoncentrowanej na współczuciu. Autorka z lekkością łączy w niej wszechstronną, merytoryczną wiedzę z osobistymi odniesieniami. A przy okazji dokonuje eksploracji ludzkiego umysłu poruszając się między psychologią, filozofią i ewolucją człowieka, integrując „stary” i „nowy” mózg, uznając jego naturalne, adaptacyjne skłonności zarówno do plemienności jak i współczucia, które, jak przepowiedział Karol Darwin, wykracza dziś daleko poza gatunek Homo sapiens. Lektura bez wątpienia pomocna w godzeniu się z własnym, skomplikowanym człowieczeństwem. dr hab. Tomasz Hanć, prof. UAM, biolog, psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny zajmujący się badaniami naukowymi z pogranicza biologii, psychologii i psychiatrii Czytając tę książkę myślałem o tym, jak niezwykle ważny jest język którego używamy, by wyrazić nasze myśli i uczucia, zrozumieć siebie i innych ludzi. Mówienie i pisanie w języku polskim o współczuciu nie jest łatwe, bo słowo „współczucie” dla wielu z nas brzmi jakoś podejrzanie. Kojarzy się ze słabością, smutkiem, a może i bezradnością. Przecież czasem „pozostaje już tylko współczuć”. Tymczasem współczucie, o jakim napisała tę książkę Julia E. Wahl, oznacza gotowość do przejmowania się cierpieniem innych ludzi, ale też swoim własnym, oraz pełne zaangażowanie w takie działanie, które ma temu cierpieniu zaradzić. Człowiek współczujący nie zamyka oczu w obliczu trudności, lecz uważnie patrzy. Nie rozkłada bezradnie rąk, lecz bierze się do roboty. Książka Julii E. Wahl składa się z kilku części i wcale nie trzeba jej czytać w kolejności stron. Warto też wracać do już przeczytanych fragmentów. Za strumieniem myśli i słów Autorki czasem trudno nadążyć, bo ta książka nie jest uporządkowanym od A do Z akademickim podręcznikiem, lecz wartką, żywo napisaną, czasem meandrującą jak górska rzeka, opowieścią o tym, jak może zmieniać się i pogłębiać rozumienie tego, czym jest uważne współczucie i jak ważną rolę może ono pełnić w życiu człowieka. Człowieka, który myśli, czuje i działa. I zmienia siebie i świat na bardziej współczujący, czyli po prostu bardziej ludzki. Dr Mariusz Zięba, psycholog, wykładowca akademicki, Kierownik Centrum Badań nad Traumą i Kryzysami Życiowymi Uniwersytetu SWPS