Filozofia

Rzemiosło formowania. Luigiego Pareysona estetyka formatywności

Katarzyna Kasia

Jest to pierwsza polska praca, która tak szeroko przedstawia wybitnego włoskiego myśliciela Luigiego Pareysona (1918­-1991) - umieszczanego na rozmaitych mapach XX-wiecznej filozofii obok Hansa-Georga Gadamera i Paula Ricoeura - jako współtwórcę współczesnej postheideggerowskiej hermeneutyki. Jako uczeń Karla Jaspersa Pareyson bliski jest również filozofii egzystencjalnej. Stworzoną przez niego koncepcję formatywności, czyli robienia, będącego równocześnie wymyślaniem sposobu robienia, można znaleźć w pracach jego uczniów, m.in. Umberta Eco i Gianniego Vattimo. Niniejsza książka jest próbą włączenia teorii Luigiego Pareysona w obręb naszego współczesnego myślenia. Niech jego odpowiedzi na zadane tu pytania będą dla Czytelnika im-pulsem do refleksji nad najważniejszymi zagadnieniami współczesnej estetyki i filozofii.

Sartre i sztuki wizualne

Olga Żyminkowska

Książka Olgi Żyminkowskiej to monografia poświęcona filozofii sztuk wizualnych Jean-Paula Sartre'a - pierwsze od trzydziestu lat syntetyczne omówienie tej problematyki. Ani koncepcja nie jest prosta, ani wywód łatwy. A jednak autorka zaproponowała przejrzystą kompozycję, która przemawia językiem wyrazistych kategorii (emocje, percepcja, wyobraźnia, estetyka pragmatyczna, przeżycie estetyczne). Ponadto włączyła w swój wywód coś, czego spis treści nie sygnalizuje: zagadkę. Książka jest mianowicie podwojoną opowieścią filozoficzną: opowieść pierwsza prowadzi ku wyjaśnieniom, druga ku komplikacjom. W pierwszej Sartre dochodzi do ładu ze sztuką, w drugiej przegrywa. prof. Przemysław Czapliński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Jean-Paul Sartre nigdy nie napisał osobnego traktatu o sztukach wizualnych, a jednak na przestrzeni kilku dekad stanowią one przedmiot jego refleksji oraz lejtmotyw dzieł literackich. Sztuka stanowi widmo, nawiedzające tę twórczość pod maską nicości. Olga Żyminkowska podejmuje niezwykle udaną próbę odtworzenia "ukrytej estetyki" filozofa. Prowadzi nas od fenomenologii świadomości, przez problemy percepcji, emocji i wyobraźni, po kwestię zaangażowania i dialog z estetyką pragmatyczną. Poddaje analizie zarówno Byt i nicość, eseje o literaturze, jak i Mdłości, ukazując wizualność jako wyzwanie dla ontologii oraz dla teorii politycznej. prof. Jerzy Franczak, Uniwersytet Jagielloński Olga Żyminkowska - doktorantka filozofii w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UAM. Autorka książki Milana Kundery filozoficzna koncepcja postawy lirycznej, dramatycznej i powieściopisarskiej (Universitas, 2022). Laureatka Nagrody im. Leszka Kołakowskiego, Stypendium Ministra Edukacji Narodowej i Stypendium im. dr. Jana Kulczyka. Swoje teksty krytyczne i recenzje publikuje m.in. w "Tygodniku Powszechnym", "Czasie Kultury", "Dwutygodniku" i "Twórczości". Naukowo zajmuje się filozofią literatury, pracuje nad rozprawą poświęconą śmierci autora.

Scholastyczne inspiracje poetyki Macieja Kazimierza Sarbiewskiego

Jacek Kwosek

Tematem pracy są scholastyczne inspiracje w poetyce Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Praca składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów i zakończenia. Wprowadzenie przedstawia stan badań i układ pracy. Pierwszy rozdział pokazuje sposób użycia przez Sarbiewskiego pojęć zaczerpniętych ze scholastyki. Drugi rozdział porównuje poglądy Arystotelesa i Sarbiewskiego na poetykę. Trzeci rozdział pokazuje, w jaki sposób Sarbiewski stosuje pojęcie analogii. Czwarty rozdział przedstawia jego pogląd na problem uniwersaliów. W rozdziale piątym opisano jego wizję człowieka. W szóstym rozdziale porównano jego rozumienie twórczości z romantycznymi poglądami na jej temat. Na końcu sformułowano wnioski.

Scjentyzm i sekularyzm. Jak reagować na niebezpieczną ideologię

J. P. Moreland

Sztywne przywiązanie do scjentyzmu, w przeciwieństwie do zdrowego szacunku dla nauki, jest powszechne w dzisiejszym świecie. Nie prowadzi jednak do lepszego zrozumienia naszego wszechświata, w rzeczywistości bowiem scjentyzm podważa prawdziwą naukę i marginalizuje moralność i religię. W niniejszej książce filozof J.P. Moreland obnaża samobójczy charakter scjentyzmu i daje nam narzędzia pozwalające rozpoznać jego szkodliwą obecność w różnych aspektach kultury, a jednocześnie pozwalające nam pogłębić nasze świadectwo biblijnego chrześcijaństwa i uzbrajające nas w strategie integracji wiary i nauki, jedyną możliwą drogę do prawdziwej wiedzy. Jeśli kiedykolwiek miałeś pokusę, aby odrzucić poglądy moralne, filozoficzne lub teologiczne, ponieważ byłeś przekonany, że tylko nauka daje prawdziwą wiedzę - lub ktoś inny cię do tego nakłaniał - byłeś wciągany przez scjentyzm. Ta popularna idea podkopała zaufanie olbrzymiej liczby chrześcijan, ale w Scjentyzmie i sekularyzmie filozof J.P. Moreland zręcznie obnaża jej oszustwo. Z niezwykłą jasnością, wnikliwością i chirurgiczną precyzją porządkuje on zamieszanie, zręcznie obalając pogląd, że tylko nauka może dać wiedzę, podczas gdy wszystko inne to wyłącznie opinia, uczucie czy wiara. W tej książce Moreland robi to, co umie najlepiej, czyli demaskuje niedorzeczności dzięki uważnemu myśleniu i rygorystycznej analizie. Tym, którzy łatwowiernie ulegli scjentyzmowi, ta książka otworzy oczy. Osobom dryfującym w mętnych wodach sekularyzmu wysiłek Morelanda może służyć również jako poradnik w zanikającej sztuce jasnego myślenia. Gregory Koukl, przewodniczący organizacji Stand to Reason; autor The Story of Reality i Taktyki Nauka jest niezwykle użyteczną dyscypliną, ale ostatnio została zniekształcona przez scjentyzm, pogląd, że nauka jest ostateczną drogą do prawdy w każdej dziedzinie rzeczywistości. Opierając się na tym fałszywym uwielbieniu nauki, wielu zaprzeczyło wartości religii i filozofii, wielu innych odrzuciło twierdzenia o boskim objawieniu w Biblii. J.P. Moreland jest szanowanym myślicielem chrześcijańskim, który dogłębnie przestudiował zarówno naukę, jak i Pismo Święte. Wyraźnie wykazuje błędy argumentów za scjentyzmem. Pokazuje, jak chrześcijanie mogą bronić swojej wiary przed scjentystycznymi zarzutami, jednocześnie akceptując prawdziwą naukę jako dar od Boga. John M. Frame, profesor teologii i filozofii w Reformed Theological Seminary w Orlando Przez dziesięciolecia ludzie zastanawiali się, dlaczego dzieci masowo porzucają wiarę. J.P. Moreland dociera do sedna sprawy i udziela niezbędnych informacji pozwalających na zatrzymanie exodusu. Każdy chrześcijański rodzic i wychowawca musi przeczytać tę książkę. Catherine Waller, redaktor naczelna, Defendable Faith Institute, DeepRoots Bible Curriculum for Defendable Faith; rodzic prowadzący kształcenie domowe O autorze: J.P. Moreland jest profesorem filozofii w Talbot School of Theology na Uniwersytecie Biola w La Mirada w Kalifornii. Uzyskał następujące tytuły naukowe: licencjata chemii na University of Missouri, licencjata teologii w Dallas Theological Seminary, magistra filozofii na University of California-Riverside oraz doktora filozofii na Uniwersytecie Południowej Kalifornii. Prowadził wykłady i debaty w wielu kampusach uniwersyteckich w całych Stanach Zjednoczonych. Przez dziesięć lat służył w Campus Crusade for Christ; osiem lat pracował jako bioetyk w firmie Personal Care Nursing Homes, Inc. Jest autorem lub współautorem 30 książek, opublikował ponad 70 artykułów w czasopismach, m.in. w "Philosophy and Phenomenological Research", "American Philosophical Quarterly", "Australasian Journal of Philosophy", "Faith and Philosophy". Summa Nazwa serii nawiązuje do tytułu dwóch wielkich dzieł świętego Tomasza z Akwinu, który koncentrował się na tym, że chrześcijaństwo nie podważa wartości poznania intelektualnego. Proponujemy czytelnikowi publikacje, których autorzy nie boją się rzeczowej dyskusji prowadzącej do wykazania prawdziwości chrześcijaństwa. Mamy nadzieję, że będzie to doskonała lektura i nieocenione źródło wiedzy dla tych, którzy szukają argumentów na rzecz chrześcijaństwa oraz wszystkich wątpiących, a nawet niewierzących. Ci ostatni znajdą okazję, by wypróbować swoją niewiarę.

"Scripta Classica" 2018. Vol. 15

red. Edyta Gryksa

Praca jest zbiorem ciekawych artykułów dotyczących historii kultury i tradycji starożytnej Grecji i Rzymu, skierowaną do grona czytelników zainteresowanych szeroko rozumianą tematyką antyczną. Pierwszym tekstem jest „Pieśń na cześć Pejtaufeja, Usi oraz Klasyki, tzn. pieśń na cześć Katowickiego Koła Polskiego Towarzystwa Filologicznego, które kończy lat dziewięćdziesiąt, Uniwersytetu Śląskiego, który wkrótce osiągnie półwiecze, oraz Katedry Filologii Klasycznej w Katowicach, która zdołała przetrwać ćwierć wieku.” Pieśń, autorstwa dr Anny Szczepaniak, została napisana w języku greckim i przetłumaczona na język polski. Obok przekładu tekstu Repozjanusa, który do tej pory nie został wydany w języku polskim, czytelnik może sięgnąć po artykuły dotyczące problemu starożytnej perswazji. Ich treści zostały zreferowane podczas CVII Walnego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Filologicznego, w ramach którego zorganizowana została konferencja naukowa Antyczne Techniki Perswazyjne (14-16.09.2017, Katowice). Wspomniane teksty to: “References to Historical Figures as a Means of Persuasion in Ancient Rhetoric. A Research Methodology Applicable to Cicero”; “Ispirazioni antiche nella retorica politica del ’300: dall’immagine alla parola. Il caso di Cola di Rienzo e Francesco Petrarca”; “Persuasion and Religion, i.e. How to Convince Somebody about Religious Illusion”; “If Cloud Cuckoo Land Were Conquered by the Nazis…”.

Słowa i zbawienie. Dyskurs religijny w perspektywie filozofii Hilarego Putnama

Piotr Sikora

  Głównym zamierzeniem pracy jest sformułowanie poglądu na temat sensowności, racjonalności i prawdziwości dyskursu religijnego. Autor szuka inspiracji i podstaw dla swych przemyśleń w poglądach Hilarego Putnama, znanego i cenionego filozofa analitycznego. Książka składa się z trzech części – dwie pierwsze poświęcone są prezentacji i uzasadnieniu perspektywy Putnamowskiej, trzecia natomiast zasadniczemu tematowi, którym jest żywo dziś dyskutowana kwestia: czy język religijny posiada wartość poznawczą i czy jest on dyskursem na tyle racjonalnym, by można było mówić o racjonalności zaangażowania religijnego.

Słowacki wobec zagadnienia predestynacji

Tadeusz Newlin-Wagner

UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu. REPRINT. Treść: WSTĘP. Łączność postaci Popiela z filozofią Słowackiego. Dwa pierwiastki w Królu Duchu. Stosunek wzajemny filozofii i poezji Słowackiego; Król Duch nie jest poematem symboliczno-nastrojowym. Charakter filozofii Słowackiego: widząca wiara, jako źródło poznania; przykłady sprzeczności w jego nauce. Dążność do pogodzenia wiary z rozumem. Gzy wolno sądzić naukę Słowackiego ze stanowiska myśli krytycznej? ROZDZIAŁ PIERWSZY. Genealogia Króla Ducha Ideologia Króla Ducha w stosunku do ideologii wcześniejszych pism mistycznych. Początek świata widzialnego, jako akt wolnej woli duchów; zleniwienie duchów. Bolesna droga ducha, dążącego do wydania człowieka; kształt ludzki, jako nagroda za niezłomną pracę ducha; powtórny upadek ducha i powtórne rozpoczęcie bolesnej drogi. Wątpliwości, nasuwające się przy badaniu genealogii Króla Ducha. Najwyższa praca ducha w Polsce. Uzasadnienie powołania Polski. BOZDZIAŁ DRUGI. Zagadnienie predestynacji w postaci Popiela Idea dobrowolnego wyboru nowego żywota. Charakter problematyczny panteizmu Słowackiego;- Słowacki a Schopenhauer: l iberysta a determinista Konsekwencja filozofii mistycznej Słowackiego Napoleon Krasińskiego a Popiel Słowackiego. Problemat wolnej woli i predestynacji w postaci Popiela; jego poczucie odpowiedzialności; jego poszukiwanie dobra i zboczenie z tej drogi. Wolna wola duchów, służących Popielowi. Dodatnie skutki jego ujemnych czynów; katolickie pojęcie Opatrzności. Jednostkowa wolność woli, ograniczona przez solidarność duchów.

Słownik pojęć filozoficznych Romana Ingardena

Andrzej J. Nowak, Leszek Sosnowski

- słownik jest pierwszym opracowaniem tego typu poświęconym filozofii Romana Ingardena - zawiera 107 haseł autorstwa filozofów polskich i zagranicznych, uwzględniających krytyczno-historyczne analizy i informacje bibliograficzne - hasła stanowią wybór najważniejszych pojęć polskiego mysliciela - pojęcia ukazują siatkę związków w obrębie Ingardenowskiej ontologii, epistemologii, estetyki - słownik posiada indeksy: osobowy i rzeczowy oraz bibliografię prac z lat 1990-2000   Pozycja przeznaczona dla filozofów, jak i teoretyków kultury - dla wytrawnych analityków dorobku Romana Ingardena i dla czyniących pierwsze kroki - dla nauczycieli akademickich i dla studentów wszystkich kierunków humanistycznych.