Filozofia
Wolter
"Powiastki filozoficzne" to zbiór błyskotliwych utworów Woltera - jednego z najważniejszych myślicieli europejskiego Oświecenia. W krótkich, pełnych ironii i ciętego humoru opowieściach autor podejmuje najważniejsze pytania dotyczące natury człowieka, religii, fanatyzmu, władzy, wojny oraz sensu ludzkiego cierpienia. Najsłynniejszy utwór tomu - "Kandyd, czyli optymizm" - stanowi mistrzowską satyrę na naiwną wiarę w doskonałość świata. Poprzez serię niezwykłych przygód i groteskowych zdarzeń Wolter obnaża absurd przemocy, hipokryzję społeczną oraz złudzenia filozoficznych systemów. Jego bohaterowie przemierzają świat pełen katastrof, okrucieństwa i ludzkiej głupoty, a zarazem nie tracą żywotności, ciekawości i ironicznego dystansu. Zebrane w tym tomie powiastki łączą literacką lekkość z przenikliwą refleksją filozoficzną. Wolter posługuje się prostą, dynamiczną narracją, aby w atrakcyjnej formie przekazywać idee, które współtworzyły nowoczesne myślenie europejskie. Utwory te, niegdyś uznawane za niebezpieczne i rozpowszechniane anonimowo, do dziś zachowują aktualność oraz niezwykłą siłę intelektualnej prowokacji. "Powiastki filozoficzne" pozostają jednym z najważniejszych świadectw ducha Oświecenia - epoki walki z przesądem, nietolerancją i fanatyzmem, ale także pochwały rozumu, wolności i krytycznego myślenia.
Powrót hipotezy Boga. Trzy odkrycia naukowe ujawniające celowość Wszechświata
Stephen C. Meyer
W drugiej połowie XIX wieku rozpowszechnił się pogląd, że nauka znajduje się w konflikcie z wiarą i tradycyjnie pojmowanym teizmem. Filozof nauki Stephen C. Meyer kwestionuje to twierdzenie, analizując trzy odkrycia naukowe o zdecydowanie teistycznych implikacjach. Opierając się na argumentach za inteligentnym projektem życia, które opracował w książkach "Podpis w komórce" i "Wątpliwość Darwina", Meyer pokazuje, że odkrycia w kosmologii i fizyce w połączeniu z odkryciami w biologii pomagają ustalić tożsamość inteligencji odpowiedzialnej za życie i Wszechświat. Uważa, że hipoteza transcendentnego, inteligentnego i celowo działającego Stwórcy dostarcza najlepszych wyjaśnień świata przyrody. W "Powrocie hipotezy Boga" uczony po raz pierwszy zajmuje się nie tylko projektem życia, ale również podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, kto może być jego autorem. Argumentacja Meyera jednoznacznie prowadzi do wniosku, że dane empiryczne potwierdzają istnienie projektu w przyrodzie oraz wskazują na jego Stwórcę, którym jest osobowy Bóg. Po latach triumfu pozytywizmu i marksistowskiego przekonania, że "światopogląd musi być naukowy" dr Stephen Meyer proponuje świeże, obiektywne spojrzenie na osiągnięcia współczesnej nauki. Okazuje się, że im więcej wiemy o świecie, tym bardziej prawdopodobna jest hipoteza, że Bóg istnieje. Meyer nie boi się wyciągnięcia ostatecznych wniosków ze współczesnych badań w dziedzinie kosmologii, fizyki i biologii. Książkę z zainteresowaniem przeczytają nie tylko osoby wierzące. - Dr Michał Chaberek OP, autor książek "Kościół a ewolucja" i "Św. Tomasz z Akwinu a ewolucja" Wspaniałe kompendium niepodważalnych świadectw naukowych przemawiających za istnieniem Boga. - Dr Marcos Eberlin, profesor chemii Uniwersytetu Mackenzie, członek Brazylijskiej Akademii Nauk, laureat Medalu Thomsona Przekonująca od pierwszej do ostatniej strony logika sprawia, że od książki trudno się oderwać. Autor jest mistrzem w objaśnianiu złożonych kwestii, dzięki czemu otrzymujemy książkę zrozumiałą dla bardzo szerokiego grona czytelników, którzy na pewno będą pod wrażeniem ogromnej wiedzy o omawianych w niej zagadnieniach. To mistrzowska pozycja, która w kolejnych latach będzie wielokrotnie cytowana. Aktualnie jest to najlepsza, najbardziej klarowna i najbardziej wszechstronna obrona "hipotezy Boga", jaka ukazała się drukiem. Bije na głowę wszystkie inne publikacje. Szczególny dowód kunsztu autora. - Michael Denton, biochemik, były pracownik naukowy Uniwersytetu Otago, autor książki "Kryzys teorii ewolucji" Oparty na drobiazgowych badaniach, bogato ilustrowany i dogłębnie uargumentowany wywód przeciwko nowemu ateizmowi. Nawet jeśli masz już wyrobione zdanie, a zwłaszcza jeśli masz wyrobione zdanie, to świeże spojrzenie Meyera na niemożliwe do pogodzenia ujęcia pochodzenia świata - świeckie i religijne - będzie dla ciebie ogromnie satysfakcjonującą lekturą. Możliwe, że książka cię nie przekona, ale na pewno ubogaci. - Dr Brian Keating, Chancellor's Distinguished Professor of Physics Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego, autor książki "Losing the Nobel Prize" Stephen C. Meyer Absolwent University of Cambridge, doktor historii i filozofii nauki. Uzyskał dyplom z fizyki i nauk o Ziemi na Whitworth College, gdzie następnie wykładał. W latach 1981-1985 pracował jako geofizyk w Atlantic Richfield Company w Teksasie. Od 2002 roku jest dyrektorem Center for Science and Culture, ośrodka należącego do Discovery Institute. W 2009 roku ukazała się pierwsza książka Meyera "Podpis w komórce. DNA i świadectwa inteligentnego projektu", w 2013 roku druga: "Wątpliwość Darwina. Kambryjska eksplozja życia jako świadectwo inteligentnego projektu". Prace Meyera dotyczą najgłębszych tajemnic pochodzenia i rozwoju życia ze szczególnym uwzględnieniem informacji biologicznej leżącej u jego podstaw. Summa Nazwa serii nawiązuje do tytułu dwóch wielkich dzieł świętego Tomasza z Akwinu, który koncentrował się na tym, że chrześcijaństwo nie podważa wartości poznania intelektualnego. Proponujemy czytelnikowi publikacje, których autorzy nie boją się rzeczowej dyskusji prowadzącej do wykazania prawdziwości chrześcijaństwa. Mamy nadzieję, że będzie to doskonała lektura i nieocenione źródło wiedzy dla tych, którzy szukają argumentów na rzecz chrześcijaństwa oraz wszystkich wątpiących, a nawet niewierzących. Ci ostatni znajdą okazję, by wypróbować swoją niewiarę.
Poznanie w świetle ontologii i inne pisma
Nicolai Hartmann
Hartmannowskie zainteresowanie ontologią oraz jego wyraźnie ontologiczna interpretacja projektu filozofii transcendentalnej Kanta była raczej wcześniejsza i zainspirowana tendencjami filozofii rosyjskiej, z którą zapoznał się jeszcze przed przybyciem do Marburga. Dodatkowo, nie jest prawdą, że Hartmann porzuca tak istotny dla neokantystów, ale również i dla samego Kanta, problem poznania. Twierdzi on jedynie, że sam problem poznania jest problemem metafizycznym i jako taki nie tylko nie może zostać rozwiązany, ale nawet w prawidłowy sposób postawiony, jeśli abstrahujemy od jego usytuowania w szerszym kontekście ontologicznym. Równie dobrze można więc uważać, że źródłem Hartmannowskiej ontologii jest dokonana przez niego ontologizacja problemu poznania, a nie jego porzucenie. Nie bez powodu, po latach zajmowania się problemami ontologicznymi z zakresu najróżniejszych dziedzin bytowych, w swoim pochodzącym z 1949 roku artykule Poznanie w świetle ontologii (którego tytuł został wykorzystany do nazwania prezentowanego zbioru tłumaczeń) niemiecki myśliciel powraca do miejsca, z którego rozpoczął: do problemu poznania i Kantowskiego pytania o możliwość poznania apriorycznego. Zbyt dużym uproszczeniem jest również mówienie o dokonującym się w myśleniu Hartmanna zwrocie "od metafizycznego idealizmu do naturalnego realizmu", gdyż myśliciel ten nigdy nie opowiadał się za żadnym z tych metafizycznych stanowisk, a jego ontologia, podobnie jak - zgodnie z jego przekonaniem - wszystko, co w historii filozofii ponadhistoryczne, znajduje się poza (diesseits) idealizmem i realizmem. Myśl Hartmanna należy więc raczej widzieć jako zataczającą swoiste koło od ontologicznej interpretacji postawionego przez Kanta problemu poznania (Zarys metafizyki poznania, 1921 oraz Poza idealizmem i realizmem, 1922), poprzez bardzo szczegółową i mającą na względzie wyniki nauk empirycznych analizę kategorialną konkretnych problemów filozoficznych (człowieka, przyrody, życia, historii, kultury - czego przykładem są wszystkie tomy jego ontologii oraz inne pisma) z powrotem do problemu poznania (Poznanie w świetle ontologii, 1949). Jego ontologiczne analizy szczegółowych problemów filozoficznych posiadają naturalnie całkowitą autonomię, a ich znaczenia nie można sprowadzić jedynie do roli, jaką pełnią w Hartmannowskich poszukiwaniach prawdziwego znaczenia ludzkiego poznania. Nie zmienia to jednak faktu, że problem ten nigdy nie przestał być dla niego ważny.
Poznanie, zbiorowość, polityka. Analiza teorii aktora-sieci Bruno Latoura
Krzysztof Abriszewski
Teoria aktora-sieci to jedna z najbardziej zaskakujących i nowatorskich koncepcji, jakie pojawiły się w humanistyce i naukach społecznych na przełomie wieków. W przeciągu ok. trzydziestu lat swego istnienia rozwinęła się i wychodząc od badania nauki w laboratoriach przechodziła do coraz to innych obszarów, zaś jej przedstawiciele - B. Latour, M. Callon, J. Law - uzyskali szerokie, międzynarodowe uznanie. Książka Poznanie, zbiorowość, polityka. Analiza teorii aktora-sieci Bruno Latoura jest pierwszą monografią w języku polskim poświęconą tej koncepcji. Można ją czytać jako wprowadzenie do teorii aktora-sieci wiodącej od zagadnień epistemologicznych do teorii społecznej i filozofii polityki. Jednakże jest ona także próbą uczynienia z teorii aktora-sieci spójnego stanowiska filozoficznego, które przekształca nasze myślenie o praktykach poznawczych, o świecie społecznym i problemach politycznych. Krzysztof Abriszewski - pracuje w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Publikował prace poświęcone m.in. teorii aktora-sieci, niedualizującemu sposobowi mówienia, etyce dalekiego zasięgu i kulturowym funkcjom filozofii. Realizował projekt interdyscyplinarnych badań nad inflacją informacyjną i dominacją czasu szybkiego w kulturze współczesnej. Uczestnik inicjatywy Forum Humanistycznego (www.forhum.umk.pl) wiążącego badaczy z różnych dyscyplin akademickich. Tłumacz tekstów R. Rorty'ego, S. Fisha, H. Putnama i B. Latoura.
Thomas Carlyle
"Pracuj i nie trać nadziei" Thomasa Carlyle'a to poruszający wybór refleksji jednego z najważniejszych szkockich myślicieli XIX wieku - pisarza, historiozofa i moralisty, który w pracy, wytrwałości oraz duchowej sile człowieka dostrzegał fundament prawdziwego życia. Książka stanowi zbiór aforystycznych rozważań o obowiązku, wierze, heroizmie, cierpieniu i moralnym doskonaleniu się poprzez czyn. Carlyle przekonuje, że człowiek odnajduje sens istnienia nie w wygodzie ani bezczynności, lecz w uczciwej pracy i odwadze mierzenia się z przeciwnościami losu. Jego pełen pasji styl, bogaty w metafory i prorocze tony, łączy romantyczną wizję świata z głęboką refleksją religijną i społeczną. Autor ukazuje pracę jako wartość niemal świętą - drogę do samopoznania, harmonii duchowej i służby wobec innych. Tom został opatrzony obszerną przedmową wydawcy, przedstawiającą życie, twórczość oraz filozoficzne i historiozoficzne poglądy Carlyle'a. Czytelnik znajdzie tu także liczne przypisy wyjaśniające kontekst historyczny, literacki i religijny. Wznowienie klasycznego przekładu Adolfa Strzeleckiego przybliża współczesnemu odbiorcy dzieło, które mimo upływu czasu nie utraciło swojej aktualności. "Pracuj i nie trać nadziei" to książka dla wszystkich poszukujących inspiracji moralnej, duchowej motywacji oraz refleksji nad miejscem człowieka w świecie. To literacki manifest aktywnego życia, odpowiedzialności i niezłomności ducha.
Platon
Prawa Platona to najobszerniejszy i ostatni dialog filozofa - swoisty testament jego myśli politycznej i prawnej. W odróżnieniu od bardziej znanej Politei, nie przedstawia wizji idealnego państwa rządzonego przez filozofów, lecz podejmuje próbę stworzenia realnego projektu ustroju, opartego na prymacie prawa i rozumu. Utwór ma formę rozległej rozmowy trzech sędziwych mężów - Ateńczyka, Kreteńczyka i Spartiaty - którzy w trakcie symbolicznej wędrówki rozważają naturę prawa, państwa i wychowania obywateli. Ich dialog stopniowo przekształca się w szczegółowy projekt konstytucji oraz systemu norm regulujących wszystkie sfery życia wspólnoty: od organizacji politycznej i edukacji po religię, obyczaje i stosunki społeczne. Platon ukazuje państwo jako wspólnotę podporządkowaną prawu rozumianemu nie jako narzędzie władzy, lecz jako wyraz rozumu i wspólnego dobra. Kluczowym zagadnieniem staje się wychowanie obywateli do cnoty - harmonii rozumu, odwagi, umiarkowania i sprawiedliwości - bez której żaden ustrój nie może trwać. W tym sensie Prawa są nie tylko traktatem politycznym, lecz także refleksją nad naturą człowieka i warunkami życia społecznego. Niniejsze wydanie zawiera przekład z języka greckiego autorstwa Doroty Zygmuntowicz, opatrzony wstępem i komentarzem, które wprowadzają czytelnika w złożoną problematykę dialogu oraz jego miejsce w dorobku Platona i historii filozofii.
Zbigniew Danek
Czytelnik tej książki dowie się, od kiedy starożytni Grecy zaczęli nazywać nową, intrygującą dziedzinę ludzkiej aktywności intelektualnej - filozofią, a tych, którzy poświęcali się jej z coraz większym zaangażowaniem - filozofami. Będzie mógł prześledzić trwający dziesiątki lat proces, który doprowadził do pojawienia się takich indywidualności, jak Sokrates, Platon czy Arystoteles. Proces to niespokojny, ciekawy i brzemienny w skutki, o czym świadczy fakt, że rodzące się wówczas filozoficzne dylematy i sprzeczne niejednokrotnie ich rozwiązania dają pożywkę do zażartych sporów również w czasach współczesnych. Autor, relacjonując owe przemiany, stara się odpowiedzieć na wiele pytań szczegółowych, takich jak m.in.: - czy filozofię odziedziczyli Ateńczycy po swoich przodkach, - czy w klasycznych Atenach filozofowie byli prześladowani, - gdzie przebiegała granica między filozofią a sofistyczną erystyką, - dlaczego Sokrates musiał wypić cykutę, - czy Platon w istocie był, czy też nie był, dualistą. Przede wszystkim jednak skupia swą uwagę na drodze, jaką przebywa Platoński filozof, odchodząc stopniowo od codziennej ludzkiej rzeczywistości, a także na jego późniejszym do tej rzeczywistości powrocie, a nawet zaangażowaniu w sprawy bieżącej polityki państwowej. Polecamy tę pozycję uwadze czytelników.
Problem antycznej teologii solarnej
Marek Job
„Teologia solarna” jest terminem funkcjonującym w badaniach nad grecko-rzymskim politeizmem od ponad wieku. Niniejsza praca stara się ustalić, do jakiego stopnia i w jakim kontekście kulturowym teologia solarna może być postrzegana jako zjawisko historyczno-religijne.