Literatura
Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945-1949)
Magdalena Ruta
Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945–1949) – to ostatni tom z serii łódzkich judaików, sfinansowanej ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Projekt obejmował przebadanie literatury i kultury łódzkich Żydów w latach 1918–1950. O ile ta pierwsza data, oznaczająca odzyskanie niepodległości i utworzenie państwa polskiego, stanowi ważną cezurę w historii Polski i jej obywateli, którymi byli także mieszkańcy wyznania mojżeszowego, o tyle ta druga może wydawać się nieoczywista. Nic bowiem szczególnego nie wydarzyło się w roku 1950. W życiu łódzkiej gminy żydowskiej rok ten miał jednak znaczenie przełomowe, gdyż to właśnie wówczas – w wyniku wzmożonej emigracji z Polski do Izraela i innych krajów – większość mieszkańców żydowskiego pochodzenia opuściła Łódź. Była wśród nich duża grupa ocalonych z getta. Seria Judaica Łódzkie Sztetl, szund, bunt i Palestyna. Twórczość literacka Żydów w Łodzi 1900–1939 Bałuty. Powieść o przedmieściu Encyklopedia getta. Niedokończony projekt archiwistów z getta łódzkiego Notatki z łódzkiego getta 1941–1944 Oblicza getta. Antologia literatury z getta łódzkiego
Nowe życie. Wspomnienia 1945-1976
Roman Jasiński
Pierwszą część wspomnień Romana Jasińskiego opublikowało Wydawnictwo Literackie w roku 2006 pt. Zmierzch starego świata. Wspomnienia 19001945. Tytuł drugiej części Nowe życie nawiązuje do powiedzenia Witkacego, przed wojną przyjaciela autora. Jasiński porusza we wspomnieniach wątki osobiste i polityczne, opisuje peerelowską codzienność od stalinowskiego terroru, cenzury, do biurokracji i ciągłych kolejek. Nie stroni też od uwag na temat życia osobistego swych przyjaciół, ale nie przekracza granic dobrego smaku, nie chce nikogo kompromitować, natomiast ukazuje, jak dramatyczne były losy osób z jego otoczenia. Opisuje powojenne losy polskiej inteligencji, jej zasługi dla kultury narodowej, jej etos. Nowe życie to barwna i lekka opowieść, w której odżywa duch polskiej gawędy. Jasiński urzeka czytelnika swoją kulturą, intelektem, elegancją, subtelnym humorem i pogodnym stosunkiem do świata i ludzi. Roman Jasiński (19001987), pianista, krytyk, znawca i popularyzator muzyki, kronikarz życia muzycznego Warszawy. Przed wojną profesor konserwatorium warszawskiego, od roku 1935 związany z Polskim Radiem. Po wojnie muzyczny dyrektor Polskiego Radia, autor ponad tysiąca popularnych audycji Rozmaitości Muzyczne oraz książek o życiu muzycznym w Warszawie w latach 19101939: Na przełomie epok. Muzyka w Warszawie (19101927) i Koniec epoki. Muzyka w Warszawie (19271939).
Józef Weyssenhoff
Nowele to zbiór utworów Józefa Weyssenhoffa, piewcy tradycji starego ziemiaństwa kresowego i łowów. W tomie znalazły się następujące utwory: Zaręczyny Jana Bełskiego, Za błękitami, Znaj pana, Pani Teodora, Pod piorunami, Wyroki, Dwa sumienia i Stara piosenka.
Herbert George Wells
"Jeszcze w roku ubiegłym był niedaleko Siedmiu Zegarów mały, niezbyt estetyczny sklepik, a nad nim szyld malowany z napisem w pół zatartych żółtych literach: C. Cave, naturalista i handlarz starożytności. Wystawa tego sklepu była ciekawie urozmaicona. Widziałeś tam kły słoniowe, zbrakowane figury do gry w szachy, różne wyroby ze szkła, broń, dwie czaszki tygrysie, czaszkę ludzką, kilka małp (jedna z nich trzymała w ręku lampę) wypchanych i zjedzonych przez mole, stare meble wyszłe z mody, jajo strusie upstrzone przez muchy, szklane akwarjum nadzwyczajnie brudne i zupełnie puste. Była też w witrynie, w chwili, gdy się ta historją zaczyna, jakaś masa kryształowa w formie jajka, pięknie wypolerowana." (fragment) Tagi: klasyka,
Edgar Allan Poe
„Nowele” to zbiór wspaniałych krótkich utworów Edgara Allana Poe. 1-Noc Wenecka. 2-Zdradzieckie serce. 3-Malstrom. 4-Zadziwiające oddziaływanie mezmeryzmu na umierającego.
Anton Czechow
"Nowele" to zbiór wspaniałych utworów autorstwa mistrza krótkiej formy, jakim był Anton Czechow. Nowele Czechowa cechuje bystry humor podszyty ironią i sarkazmem. We wszystkich utworach widać niezwykle trafne spostrzeżenia dotyczące otaczającej go rzeczywistości.
Rudyard Kipling
“Nowele” to zbiór nowel Rudyarda Kiplinga, angielskiego prozaika i poety, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W skład tego zbioru wchodzą takie utwory jak: Lispeth, Wykolejony, W jarzmie z niewiernym, Tamten.
Maria Konopnicka
“Nowele” to zbiór ośmiu nowel Marii Konopnickiej, poetki i nowelistki okresu realizmu. Jest ona uznawana za jedną z najwybitniejszych polskich pisarek. W skład tego zbioru wchodzą takie utwory jak: Panna Florentyna, Ze szkoły, Z włamaniem czy Obrazki więzienne.
Maria Konopnicka
Zbiór dziesięciu utworów Marii Konopnickiej, różnotematyczne historie, które łączy wnikliwa obserwacja skupiona na człowieku, jego kondycji, marzeniach i ograniczeniach. Bohaterowie Konopnickiej są autentyczni, często samotni czy cierpiący, ukazani na tle społecznej oraz obyczajowej rzeczywistości, w której przyszło im funkcjonować.
Karol Irzykowski
Karol Franciszek Irzykowski herbu Ostoja (1873-1944) polski krytyk literacki i filmowy, poeta, prozaik, dramaturg, teoretyk filmu, tłumacz, szachista. Tom zawiera następujące nowele: Wycieczka w świat daleki. Diurnista. Wielki Jeździec. Pogrzeb. Wróg i nieprzyjaciel. Czym jest Horla? Małżeństwo Maran. Okno. Metamorfozy Mojskiego.
Eugene Sue
Zbiór czterech opowiadań, zawierająca utwory: Korsarz, Daja, Podarunek i Zasadzka. Ich autorem jest Marie-Joseph Sue, pseudonim Eugne Sue (1804-1857) pisarz francuski, twórca powieści odcinkowej. Sławę przyniosły mu, publikowane początkowo w Le Journal des débats, sensacyjne powieści z życia najuboższej ludności Paryża, zawierające krytykę istniejącego systemu społecznego. (Za Wikipedią).
Iwan Turgieniew
„Nowele” to zbiór utworów Iwana Turgieniewa, uznawanego za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli literatury rosyjskiej oraz twórcę tak zwanego rosyjskiego realizmu krytycznego. „Nowele” to zbiór pięknych ośmiu utworów autorstwa Iwana Turgieniewa. W skład tego zbioru wchodzą takie wyjątkowe dzieła jak: „Lekarz powiatowy”, „Żywe relikwie” oraz „Śmierć”.
Henryk Sienkiewicz
W lutym 1876 r. Henryk Sienkiewicz wraz z aktorką Heleną Modrzejewską i grupą znajomych wybrał się w podróż do USA. W owym czasie nie było to czymś powszednim. W Ameryce zatrzymał się dłużej w Kalifornii. Pod wpływem podróży do Stanów Zjednoczonych napisał Nowele amerykańskie kilka ważnych dla swej twórczości nowel i opowiadań: Komedia z pomyłek, Przez stepy, Orso, W krainie złota, Za chlebem, Latarnik, Wspomnienie z Maripozy i Sachem.
Bolesław Prus
Zbiór dziewiętnastu najznakomitszych nowel i opowiadań Bolesława Prusa. Małe formy narracyjne nowele i opowiadania to trzeci po felietonistyce i powieściopisarstwie dział twórczości Prusa, wysoko notowany przez współczesnych i potomnych. Atutem tych utworów są wnikliwe, psychologicznie zarysowanie, sylwetek bohaterów. Ich przygody nie kojarzą się nam z tradycją awanturniczą i nie zadziwiają przypadkami nadzwyczajnymi. Przykuwają jednak naszą uwagę treściami społecznymi, problematyką moralną, delikatnością rysunku życia wewnętrznego, sugestywnością wymowy parabolicznej i starannością konstrukcji. W tomie zamieszczono następujące utwory: Filozof i prostak, Pod szychtami, Ogród saski, Konkurs żniwiarek, Doktor filozofii na prowincji, Szkatułka babki, Nawrócony, On, Milknące głosy, Pleśń świata, Przy księżycu, Na wakacjach, Żywy telegraf, Cienie, W górach, Z legend dawnego Egiptu, Sen, Opowiadanie lekarza i Widziadła.
Eliza Orzeszkowa
W swojej twórczości nowelistycznej Eliza Orzeszkowa podejmuje tematykę patriotyczną, często w zawoalowany sposób przywołuje wydarzenia powstania styczniowego, nie pomija też problemów polskiej wsi, takich jak uwłaszczenie chłopów i ich niedostateczny dostęp do edukacji, a także kwestii żydowskiej oraz emancypacji kobiet. W tomie Nowele i opowiadania znalazły się następujące utwory: Obrazek z lat głodowych, Szara dola, Sielanka nieróżowa, Silny Samson, Dobra pani, Oni, Oficer, Hekuba, Bóg wie kto, Gloria victis, A... b... c... , W zimowy wieczór, Panna Antonina, Dziwna historia, Ogniwa, Panna Róża, Przy dochodzeniu śledczym, Śmierć domu i Tadeusz.
Maria Konopnicka
Maria Konopnicka tworzyła Nowele i opowiadania od od 1882 roku, czyli w czasie, gdy na rynku wydawniczym swą pozycję ugruntowała już wielka trójka prozaików: Orzeszkowa, Sienkiewicz i Prus. W swej twórczości nowelistycznej koncentrowała swą uwagę głównie na tematyce współczesnej. Uprawiała szkice reportażowe, narracje wspomnieniowe, portretowe studia psychologiczne, opowiadania o rozwiniętej fabule i rozbudowanych opisach środowisk. O niezwykłej popularności nowelistyki pisarki świadczą liczne tłumaczenia na przeszło 20 języków. W zbiorze znalazły się następujące utwory: Wojciech Zapała, Martwa natura, Urbanowa, Ksawery, W starym młynie, W winiarskim forcie, Józik Srokacz, Krysta, Panna Florentyna, Maryśka, Lalki moich dzieci, Banasiowa, Anusia, Z cmentarzy, Dziady, Dym, Mendel Gdański, Jakton, Nasza szkapa, Ze szkoły, Z włamaniem, Obrazki więzienne, Miłosierdzie gminy. Kartka z Höttingen, Za kratą, Stacho Szafarczyk, Marianna w Brazylii, Morze oraz Moja cioteczka.