Literatura

Polish classics. Quo vadis

Henryk Sienkiewicz

Powieść przedstawia wydarzenia w Rzymie, w pierwszym wieku, pod koniec panowania Nerona. Rzymski patrycjusz Marek Winicjusz darzy uczuciem chrześcijankę, królewnę ligijską Ligię, która jest zakładniczką. Gdy kobieta nie godzi się na zostanie jego kochanką, mężczyzna postanawia porwać ją z domu dla ubogich chrześcijan. Zostaje ranny, a pomocy i opieki udzielają mu wyznawcy Jezusa, w tym sama Ligia. Zakazana miłość, narażona na niebezpieczeństwa i przeszkody, dała autorowi możliwość stworzenia plastycznego obrazu świata starożytnego, chylącego się ku upadkowi, któremu przeciwstawia się nowa siła - chrześcijaństwo. Powieść początkowo publikowana była w "Gazecie Polskiej" w odcinkach w latach 18951896, a także w "Czasie" i "Dzienniku Poznańskim". W 2001 roku została zekranizowana przez Jerzego Kawalerowicza.

Polish Classics. Słowo o Jakóbie Szeli

Jasieński Bruno

Poemat opowiadający losy Jakuba Szeli, chłopskiego powstańca w okresie rzezi galicyjskiej. Tradycyjnie, w literaturze polskiej Szela był bohaterem, który przechodził niechlubną przemianę od naiwnego chłopa z buntowniczymi zapędami po zbrodniarza. W taki sposób funkcjonuje . u Marii Konopnickiej czy Stanisława Wyspiańskiego. Jednak Jasieński, znany ze swoich komunistycznych poglądów, odchodzi od tak jednoznacznego postrzegania postaci Szeli. Poemat, stylizowany na pieśń ludową, powstał w paryskim okresie twórczości Brunona Jasieńskiego i jest uważany za jeden z jego najważniejszych utworów.

Polish classics. Stara baśń

Józef Ignacy Kraszewski

IX wiek, władzę nad plemieniem Polan sprawuje Chwostek, znany z okrucieństwa kneź oraz jego żona Niemka Brunhilda. Pragną wprowadzić władzę absolutną i odebrać kmieciom dotychczasowe swobody. W wyniku ich rządów dochodzi do buntu ludności i wojny domowej. Na tle historyczno-politycznych utarczek rozgrywa się też historia miłosna. Doman, młody kmieć i wojownik zakochuje się w Dziwie, która mimo odwzajemnionego uczucia, zostaje przeznaczona do służby bogom. Nieustępliwy Doman zrobi wszystko, by ją zdobyć. Z jakim skutkiem? Stara baśń nawiązuje do staropolskich podań i legend, . o królu Popielu, którego zjadły myszy. Dzięki niej poznajemy odległą historię Polan, ich codzienność i obyczaje. Powieść stanowi pierwszy tom cyklu "Dzieje Polski" napisanego przez Józefa Ignacego Kraszewskiego. W 2003 roku na motywach powieści Jerzy Hoffmann zrealizował historyczny film fabularny "Stara baśń: Kiedy słońce było bogiem".

Polish classics. W pustyni i w puszczy

Henryk Sienkiewicz

Czternastoletni Polak Staś Tarkowski w towarzystwie ośmioletniej Angielki Nel Rawlinson odbywa przymusową wędrówkę przez bezdroża Afryki podczas powstania Mahdiego w Sudanie. Młodzi bohaterowie zostają uprowadzeni przez beduinów. W drodze spotykają ich różne przygody. Muszą radzić sobie w kryzysowych sytuacjach: mierzyć się z chorobą, obcym klimatem i kulturą oraz znosić okrucieństwa ze strony porywaczy. Będzie to podróż długa i męcząca, choć pojawią się i chwile radości. Wśród napotkanych wrogów znajdą się i sprzymierzeńcy. "W pustyni i w puszczy" to najpopularniejsza powieść dla młodzieży Henryka Sienkiewicza. Na jej kartach autor zawarł szeroki opis afrykańskiej rzeczywistości: fauny i flory, kultury i politycznych konfliktów. Powieść szybko stała się międzynarodowym bestsellerem, a popularnością cieszą się też jej dwie ekranizacje. Pierwsza z 1973 roku w reżyserii Władysława Ślesickiego (w rolach głównych Tomasz Mędrzak i Monika Rosca) oraz z druga, z 2001 roku wyreżyserowana przez Gavina Hooda (Adam Fidusiewicz jako Staś i Karolina Sawka jako Nel).

Politechnika Łódzka w informacjach prasowych z lat 1945-1950

Czesław Żyliński, Jolanta Przyłuska

Czesław Żyliński ukończył Państwowe Studium Kulturalno-Oświatowe i Bibliotekarskie w Łodzi. Od 1969 roku pracował jako bibliotekarz w Politechnice Łódzkiej, kolejno w Bibliotece Wydziału Budownictwa Lądowego, Bibliotece Instytutu Materiałoznawstwa i Technologii Metali oraz w Bibliotece na Wydziale Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki. Kronikarstwo jest jego pasją. Szperanie w dawnych rocznikach gazet, przeglądanie strona po stronie i odtwarzanie historii PŁ sprawiło, że stał się ekspertem od informacji prasowych, w szczególności z lat 1945- 1960, a często nawet do 1990 roku. Posiada swoją „kartotekę europejską” za lata 1945-1990 zawierającą nazwiska głów państw, premierów, ministrów spraw zagranicznych Europy od 1945 roku. Opublikował kilkaset listów do redakcji, sprostowań, uzupełnień i uwag prasowych. Teksty związane z PŁ lub życiem akademickim tworzył na podstawie różnych źródeł. Drukowano je obok „Kronik” w „Życiu Uczelni” – łącznie 80 pozycji. Oprócz prasy codziennej pomocą służyły czasopisma techniczne, informatory, a nawet encyklopedie. Praca nad wydawnictwem „Politechnika Łódzka w informacjach prasowych z lat 1945-1960” to spełnienie jego planów. Autor opracował kroniki wydarzeń związanych z PŁ do roku 1960. Powstały one na podstawie informacji zawartych głównie w „Dzienniku Łódzkim”, „Ekspresie Ilustrowanym” i „Głosie Robotniczym”. Poszukując informacji o PŁ, organizacjach studenckich i profesorach, Pan Czesław przeglądał każdą stronę gazet i spisywał interesujące go teksty. Do każdego półrocza lub kwartału dopisywał komentarz chrakteryzujący dany okres.

Politics Society and the economy in contemporary Poland

Dominika Kasprowicz, Grzegorz Foryś, Dorota Murzyn

This book has been designed as a guide for foreigners studying in Poland. The preparation of such a book for this particular kind of recipient represents a much-needed and valuable initiative, as there are considered to be far too few publications of this kind. For this book offers in an understandable and digestible form basic information on the past and present of Poland, with particular emphasis put on the areas of policy, society and the economy. A volume designed in such a way can serve students of both the social sciences and other fields, as they seek a better understanding of the country in which they find themselves, within the framework of an academic exchange. It should be emphasized that all three parts here are on a high professional level, hence there is no doubt as to the presence here of specialists in the given fields, who have nevertheless made every effort to ensure that issues presented are accessible and understandable, as well as being carefully selected to ensure a good and wide-ranging outline of socio-political and economic issues in Poland. It thus remains for me to reemphasize the high professional level of this book, and the achievement it represents in and of itself, as well as in the way it meets a sore market need for an item of this kind.

Politycy PRL prywatnie

Sławomir Koper

Elity zwłaszcza polityczne czasów PRL-u najlepiej podsumował niegdyś Jonasz Kofta, pisząc o nich establiszmęty społeczne. Czy tego jednak chcemy, czy nie czasy Polski Ludowej stanowią ważną epokę w naszych dziejach i bez niej współczesna Polska wyglądałaby zupełnie inaczej. Znany detektyw historii Sławomir Koper stara się odnaleźć w przaśnych życiorysach inżynierów dusz nuty prywatności, nie stroniąc od ujawniania sensacyjnych wątków. Maciej Szczepański wirtuoz propagandy sukcesu i jego damsko-męskie ekscesy Niezatapialny prezes i niespełniony Nobel literacki. Wszystkie twarze Jarosława Iwaszkiewicza Największy plotkarz i kobieciarz PRL-u. Żony i kochanice Włodzimierza Sokorskiego Cesarz prawej strony Polski Ludowej Bolesław Piasecki i jego życie poza PAX-em Wieszcz epoki wielkich pieców i szerokich pleców Adam Ważyk. Raczej dla dorosłych Bardziej politruk niż literat. Towarzysz Pucio. Jerzy Putrament i jego pamiętniki Zbierając materiały do tej książki, napotkałem problem, na który natrafiają wszyscy badacze życia prywatnego polityków epoki PRL-u. Źródeł jest niewiele, przy czym niektóre przeczą sobie nawzajem, a spora część z nich to typowe laurki ku chwale i czci. Bardzo mało tam informacji o życiu prywatnym. W archiwum IPN-u znalazłem wiele ciekawych materiałów, które wykorzystałem w tej książce. Oczywiście po wszechstronnym zanalizowaniu trudno bowiem o coś gorszego niż posługiwanie się źródłami bez uprzedniego poddania ich fachowej krytyce. Sławomir Koper

Polityk dwóch epok. Działalność publiczna Tadeusza Matuszewicza (1765-1819)

Dominika Rychel-Mantur

„Powstanie więc Polska” – te słowa, które przeszły na karty historiografii, wypowiedział Tadeusz Matuszewicz u progu wojny Napoleona z Rosją w 1812 roku. Polityk ten był jednym z najwybitniejszych polskich ministrów pierwszej połowy XIX wieku. Swoją karierę polityczną rozpoczynał pod protektoratem księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego w dobie Sejmu Czteroletniego. Zarówno opieka Czartoryskiego, jak i czasy, w których przyszło mu żyć, miały wpływ na jego dalsze losy osobiste i działalność publiczną. Ambitny, energiczny i pracowity, znajdował się niejednokrotnie w centrum najważniejszych wydarzeń i odgrywał w nich ważną rolę. Apogeum swoich wpływów politycznych osiągnął w 1812 roku jako minister przychodów i skarbu Księstwa Warszawskiego. Wówczas na polecenie Napoleona zorganizował sejm i powołał do życia Konfederację Generalną Królestwa Polskiego. Uporządkował finanse Księstwa Warszawskiego i stworzył podstawy pod późniejsze reformy Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego. Jego nadrzędnym celem była odbudowa i przywrócenie niepodległości Rzeczypospolitej, której służył, rezygnując niejednokrotnie z własnych interesów czy dobrego imienia.