Literatura
Bogdan Góralczyk
Opisywane tutaj, tak bardzo różniące się między sobą węgierskie władze i reżimy w ostatnim półtora stuleciu odmiennie interpretowały interesy państwa i jego rację stanu. Najczęściej robiły to z konieczności opartej na związku z innymi, silniejszymi graczami, zmuszającymi Węgrów do podporządkowania się. Podejście do Trianon polegające na wyrażaniu protestu przeciwko dyktatowi mocarstw jest tu symboliczne. W epoce Horthyego postawiono je na samym piedestale jako najważniejszy priorytet całej polityki państwa, wręcz rację stanu. Potem natomiast, w czasach dyktatury i realnego socjalizmu, z powodów ideologicznych i pod naciskiem Wielkiego Brata z Moskwy zupełnie zdjęto to bolesne zagadnienie z porządku dnia. Dopiero wraz z Systemem Orbána wahadło wróciło do wyjściowego, przedwojennego stanu (nawet jeśli nie tak mocno i wyraziście jak poprzednio). W kwestii odpowiedzialności za Trianon ścierają się na Węgrzech i w całej węgierskiej diasporze dwie zupełnie odmienne koncepcje i szkoły myślenia. Pierwsza, popularna w epoce Horthyego, która teraz z całą mocą powróciła do oficjalnego dyskursu, mówi o dyktacie mocarstw i wynikającej stąd klęsce Węgrów, poszatkowanych i poćwiartowanych z woli obcych…. Natomiast koncepcja druga doszukuje się przyczyn tej klęski nie tyle u innych, co przede wszystkim u siebie. Rok 1920 stanowi przełomowy moment w najnowszych dziejach państwa i narodu węgierskiego. Kto tego nie docenia, ten niewiele (by nie rzec dobitniej – nic) nie rozumie ze współczesnej historii Węgrów. Siląc się na pewne porównania: o ile dla nas rok 1918 to rok triumfu, satysfakcji oraz powolnej odbudowy „odzyskanej niepodległości”, to naszym Bratankom dwa lata później „wszystko się rozpadło”. Szczegółowa analiza Bogdana Góralczyka ukazuje wnikliwie przesłanki powstania mocarstwa węgierskiego w połowie 19 stulecia, węzłowe momenty polityki wewnętrznej oraz zagranicznej Królestwa Węgierskiego, począwszy od chwalebnych wydarzeń Wiosny Ludów, następnie konsekwencje geopolityczne porażki Austro-Węgier w Wielkiej Wojnie oraz rozgrywki dyplomatyczne między mocarstwami w Paryżu, Wersalu i Trianon. Trzeba jednakże podkreślić, iż największa część prezentowanego tomu poświęcona jest, szeroko rozumianym, konsekwencjom społecznym, politycznym, ustrojowym, gospodarczym i kulturowym tytułowego Syndromu Trianon dla narodu węgierskiego. Należy wskazać na przejrzysty i dynamiczny język, który pozwala na szybkie i świadome przyjmowanie wywodów Autora, jak też twórczo wykorzystaną szeroką literaturę przedmiotu. W przeważającej większości pochodzi ona z Węgier, co jest najlepszym dowodem oryginalności tej monografii. Prof. dr hab. Jacek Wojnicki Katedra Systemów Politycznych UW Książki tej nie sposób uznać za lekturę uzupełniającą. Jest bowiem pozycją obowiązkową przybliżającą kontekst polityki Viktora Orbána oraz napięć pomiędzy Węgrami i resztą Europy. Po raz pierwszy ktoś tak dobitnie wyjaśnił dramat traktatu w Trianon dla Węgier. Bogdan Góralczyk pisze o tragicznych początkach nowoczesnego państwa, z werwą prowadząc czytelnika przez 150 lat historii. Rzetelnie relacjonuje czas miniony, nie wahając się przed postawieniem ważkich pytań o przyszłość. Wojciech Przybylski, redaktor naczelny Visegrad Insight, Fundacja Res Publica Prof. Bogdan Góralczyk politolog i sinolog z wykształcenia, hungarysta z zamiłowania. Profesor i dyrektor Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego w kadencji 2016–2020. Były ambasador w państwach Azji Południowo-Wschodniej. W latach 1991–1998 przebywał na placówce na Węgrzech. Efektem tego pobytu była książka wydana po polsku i węgiersku. Jest mocno po-wiązany z Węgrami, gdzie często i regularnie jeździ, a także pojawia się na konferencjach i w tamtejszych mediach. Bardzo dużo publikuje, specjalizując się – oprócz węgierskiej – w tematyce azjatyckiej, a zwłaszcza Chin, oraz międzynarodowej i globalnej, w tym kwestiach nowego ładu światowego i wyzwań globalnych. Ostatnio w Wydawnictwie Akademickim DIALOG wydał obszerny tom Wielki Renesans. Chińska transformacja i jej konsekwencje (Warszawa 2018). Niniejsza praca powstała na stulecie podpisania, tak bolesnego dla Węgrów, traktatu z Trianon (1920).
Wincenty Korab-Brzozowski
Węglem smutku i zgryzoty II Nad szmerem strumieni Skonały niezabudki; W łanach zbóż -- bławaty; W mrocznych lasów zieleni -- Białe smutki Konwalii. A Zachód wieczorny się pali W ogrodzie, kędy lilia czysta W rezygnacyi -- Swoje pierścienie obwija, Żałobna i promienista... Zachód wieczorny się pali I nie będzie księżyca i gwiazd na firmamencie: Ogień Zachodu i zmierzchy, W jakimś szalonym zamęcie Pokryją kirem drzew wierzchy -- I będą cyprysy; Ubiorą w szkarłaty Kwiaty -- I będą róże; Spadną tumanem krwi, legną w popiele -- I będą maki; I, dziwnym czarem ich -- Asfodele! [...]Wincenty Korab-BrzozowskiUr. w 1877 w Latakii w Syrii Zm. 3 kwietnia 1941 w Warszawie Najważniejsze dzieła: Dusza mówiąca Pseudonim - Vincent de Korab. Polski poeta piszący po francusku i po polsku, tłumacz. Syn barda Karola Brzozowskiego, urodził się na Bliskim Wschodzie, gdzie ojciec wyemigrował po powstaniu styczniowym. Młodszy brat przedwcześnie zmarłego poety Stanisława Korab-Brzozowskiego. Należał do środowiska związanego ze Stanisławem Przybyszewskim. W 1899 r. wywołał skandal swoim wierszem Powinowactwo cieni i kwiatów o zmierzchu. Dużo podróżował, fascynował się filozofią buddyjską i kulturą Dalekiego i Bliskiego Wschodu. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.
Praca zbiorowa
Raport twórców węgierskich reform specjalnie dla Polaków + węgierska konstytucja W kwietniu 2010 roku Węgierska Unia Obywatelska Fidesz Viktora Orbána zdobyła aż 68 proc. głosów, uzyskując samodzielnie większość konstytucyjną. To osiągnięcie niespotykane dotąd w innych demokratycznych krajach Europy. Od początku istnienia nowe władze w Budapeszcie rozpoczęły szeroko zakrojone reformy. Specjalnie do tej książki o istocie przemian zachodzących na Węgrzech napisali sami autorzy węgierskiej transformacji: - O podłożach globalnego sporu o sprawę węgierską dr László Bogár - O reformie banków centralnych István Varga, Węgierski Bank Narodowy - O reformach wyborczych dr Miklós Sári, Krajowe Biuro Wyborcze - O nowych regulacjach medialnych dr Izabella Bencze, Fundacja Świadczeń Publicznych - O reformach systemu sądownictwa dr Róbert Répássy, Ministerstwo Administracji i Sprawiedliwości - O nowych ustawach dotyczących organizacji pożytku publicznego, religii, mniejszości narodowych dr Csaba Latorcai, Ministerstwo Administracji i Sprawiedliwości - O polityce narodowej dr Zsolt Semjén, wicepremier - O polityce prorodzinnej dr Endre Szabó, Porozumienie Organizacji Prorodzinnych - I inni W książce znajdziesz też niepublikowany wywiad z Viktorem Orbánem oraz raport o stanie państwa wygłoszony przez premiera po dwóch latach rządów partii Fidesz. Projekt zrealizowany we współpracy z Ambasadą Węgier w Polsce.
Maria Giedz
Książka jest poświęcona Kurdom, 25-milionowej społeczności, zamieszkującej górzyste pogranicza kilku krajów: Armenii, Iranu, Iraku, Turcji i Syrii. Kurdowie należą do ludów indoeuropejskich, posługują się własnym językiem, mają własną kulturę i tradycję. Ich konsolidacji nie sprzyja jednak złożona sytuacja polityczno-kulturowa: pięć państw, trzy alfabety i dwie religie oraz wiele partii i ugrupowań politycznych, często nawzajem się zwalczających. Jest to naród silny, dumny, z zawziętością walczący o swą tożsamość, o prawo do życia. Ich historia pod wieloma względami przypomina naszą - polską. Książka stanowi relacją z pobytu w Kurdystanie tureckim i irackim. Autorka była naocznym świadkiem rozgrywającej się wiosną 1991 roku kurdyjskiej tragedii, jako jeden z nielicznych dziennikarzy i jedyna osoba z Polski, której udało się dotrzeć w rejon wojny północnego Iraku. Razem z Kurdami mieszkała, wędrowała do obozów dla uchodźców, a potem do kolejnych miejsc przesiedlenia. Żyła ich tragediami, smutkiem, radością, ich nienormalną codziennością.
Węże, czyli studium w szkarłacie
Anna Kiesewetter
"Węże, czyli Studium w Szkarłacie" ukazuje niełatwą drogę głównej bohaterki, od zwykłej dziewczyny zajmującej się wymyślaniem tekstów reklamowych po stawanie się prawdziwym artystą, gdzie każdy etap okupiony jest trudem, cierpieniem, a nawet szaleństwem. Ale niestety innej drogi nie ma, choć prowadzi ona do sławy. Anna Kiesewtter urodziła się 4 września 1946 roku w Łodzi. Studiowała w Paryżu, Warszawie i Łodzi, gdzie ukończyła studia. Pracowała kolejno: jako konsultant literacki w Teatrze Nowym w Łodzi w latach 1974 – 1989, w tym podczas dyrekcji Kazimierza Dejmka; w latach 1989 – 2004 w Łódzkim Domu Kultury, gdzie samodzielnie prowadziła jednocześnie Bibliotekę Naukową i Klub Unesco; oraz w latach 2004 – 2008 była redaktorem naczelnym czasopisma „W kręgu literatury”. Autorka ma na swoim koncie pracę dla takich kabaretów, jak STS, „U Bena” oraz „Kpiarz”. W różnych periodykach ukazało się około 100 felietonów. Anna Kiesewetter specjalizowała się też w piosence aktorskiej i literackiej. Ponadto zostały wystawione niektóre jej sztuki teatralne, a także przez jakiś czas współpracowała z Teatrem Polskiego Radia. Anna Kiesewtter wydała do tej pory cztery powieści: „Ostatni wywiad z Tatą”, „Upalne lato wielkiego miasta czyli rzecz o Łodzi”, „Opowieści celtyckie” oraz ostatnio „Krajobraz romantyczny z księżycem w tle”. Ukazał się też tomik jej poezji, zebranej pod tytułem „Zaułek Upadłych Aniołów”, zawierający wiersze z lat 1968 – 1978.
E. Phillips Oppenheim
Major Andrew Forester is a retired British Army officer, of no discernible occupation, who wanders about Europe, England and the United States. He is looking for adventure, but not outside the bounds of the acceptable. He is willing to skirt the law, but not break it. His peripatetic life style brings him in contact with scam artists, gold-diggers, art thieves, industrial spies, taxi dancers, and flappers. Sometimes he benefits from these associations, but at other times he is their victim. He does this all with style, impeccable clothing, and a humorous tolerance of human failings. What Happened to Forester is collection of short stories which includes the following ones: Ange Marie, The modern marauder, The shrew of Madrid, An ethical dilemma, The fugitive of Adelphie terrace, The battling pacifist and others.
Ewa Anna Sosnowska
Ile razy się zastanawialiście, jak potoczyłoby się Wasze życie, gdybyście w którymkolwiek momencie podjęli inną decyzję? Asia, Maja, Łukasz i kilkunastu innych bohaterów znanych Wam z syjamskich serii postanowiło puścić wodze fantazji, czego efektem jest ten zbiór opowiadań. Pozwolili mi nawet sprawdzić kilka hipotez, które snułam przy pracy nad poszczególnymi tomami "Mai", "Kronik Lenny'ego" i "Magii miłości". Stąd też tytuł tej książki. "WHAT IF..." to nic innego niż "Co by było, gdyby...". Wersja anglojęzyczna jakoś bardziej mi (i tym wariatom) pasuje. Miłej lektury życzy Wam Ewa Anna Sosnowska - kronikarka bandy szaleńców. Co by było, gdyby...? Zapewne każdy człowiek chociaż raz zadał sobie to pytanie. W życiu nie tak łatwo jest poznać alternatywne scenariusze, jednak od czego ma się książki? Ewa Anna Sosnowska tym razem bawi się życiorysami bohaterów swoich syjamskich serii, wrzucając ich w całkiem nowe sytuacje i okoliczności, a nawet nadając im inne cechy charakteru. To prawdziwa gratka dla czytelników, którzy nigdy nie mają dość Lenny'ego czy Mai. A przy okazji - możliwość przekonania się, co by było, gdyby... Musicie to przeczytać! Mad Bartnicka A gdyby tak stworzyć wszystko na nowo, podjąć inną decyzję, pójść w inną stronę, spóźnić się na pociąg lub autobus? Bohaterowie "What if..." na własnej skórze przekonują się, jak Autorka pokierowałaby ich życiem. Ewelina Górowska, ewelina-czyta.blogspot.com
What If? 2. A co, gdyby?. Naukowe odpowiedzi na absurdalne i hipotetyczne pytania
Randall Munroe
Autor bestsellerów What if? A co, gdyby? i How to? Jak? z listy New York Timesa udziela odpowiedzi na najdziwniejsze pytania, których nigdy nie przyszłoby wam do głowy zadać. Miliony ludzi na całym świecie, którzy czytali i uwielbiali What If? A co, gdyby? wciąż zadają pytania, a stają się one coraz dziwniejsze. Całe szczęście, że twórca komiksu internetowego xkcd, Randall Munroe, jest gotów pospieszyć z pomocą. Planujecie zjechać na rurze strażackiej z Księżyca na Ziemię? Najtrudniejszym etapem podróży będzie lądowanie. Liczycie na to, że można schłodzić atmosferę poprzez otwarcie drzwi wszystkich zamrażarek na świecie jednocześnie? Może czas na krótkie wprowadzenie do termodynamiki. Chcecie wiedzieć, co by się stało, gdybyście przejechali się na łopacie wirnika helikoptera, zbudowali budynek o miliardzie pięter, zrobili laQmpę lava z prawdziwej lawy albo wskoczyli na gejzer podczas jego erupcji? Jeśli naprawdę wam zależy, to właściwie czemu nie? Zanim wyruszycie w kosmiczną podróż, nakarmicie T. rexa mieszkańcami Nowego Jorku lub wypełnicie każdy kościół na świecie bananami, koniecznie sięgnijcie po ten praktyczny przewodnik po niepraktycznych pomysłach. Niezrażony absurdami Randall Munroe sięga po najnowsze badania dotyczące wszystkich dziedzin, od fizyki huśtawki po konstrukcję katapulty do samolotów, by jasno i zwięźle odpowiedzieć na pytania czytelników. Konsekwentnie udowadnia, że można się wiele nauczyć, badając, jak działa świat w bardzo specyficznych, ekstremalnych warunkach. Wypełniona zwariowanymi naukowymi przykładami, wyjątkowo dociekliwa, zilustrowana charakterystycznymi dla Randalla Munroe rysunkami ludzików, książka What if 2? A co, gdyby? z pewnością stanie się kolejnym klasykiem uwielbianym przez dociekliwych czytelników w każdym wieku.