Literatura
Józef Czechowicz
jedyna patrzę patrzę smutne i wesołe rzeczy są jednakowe przystanek tramwajowy wciska w ramiona głowę fabryka zatopiona powietrza oceanem grzeje kominami wieczór i tak już nagrzany w domy nim je zamazał letni zmierzch smagły — paciorki lamp chłodnawe sypnęły się gradem nagłym sennie brzęczą witryny wtórując kołom krokom bełkoce za żołnierzem pękaty wypukły bukłak okna lampy gazeta żołnierze marokko patrzę patrzę i rzeczywistość tak jakoś sama w rękach jak granat wybuchła fabryka domy przystanki może czekają zmierzch tuli się do ulic może chce uwierzyć na drobnych przedmiotach niepokój śniegiem leży rzeczy matek nie mają a moja patrzę patrzę schodzi ze schodów uśmiech siwy twarz zmarszczek siatka geograficzna według niej żegluję między ludźmi szczęśliwy to szczęście w jakich wyliczyć liczbach kiedyś dzieciństwo złe szczenię szczekało w dni wodospadach głodnego na tapczanie gorączka mnie żarzyła i jadła połatane ubranko szeptem opowiada ręce chropawe od pracy dla mnie kradły pani na pierwszem piętrze ma powieki płatki liliowe gdym poznał że malowane jak ciężko dusiły łzy matka z gniewem chłonęła moją spowiedź krzyczała pięścią groziła światu że zły jeden kąt w roku wojny w rodzinnej izdebce szlocha gdy synek wlecze się na front zranione nogi ciągnąc w dróg prochu wsparty towarzyszem karabinem patrzę patrzę teraz ręce oczy jak most przerzucają się do mnie most miłości wspomnień przebaczeń zapomnień fabryka palce kominów w ciepłym zmierzchu macza przystanek czerwonym wzrokiem zerknął tu szyderczy przedmioty czyżbym się wstydzić was musiał dla was powiem słowa inaczej siwy uśmiech silniejszy od śmierci matusiu [...]Józef CzechowiczUr. 15 marca 1903 r. w Lublinie Zm. 9 września 1939 r. w Lublinie Najważniejsze dzieła: ballada z tamtej strony, żal, nic więcej, nuta człowiecza, tomy wierszy: Kamień (1927), Dzień jak co dzień (1930), Ballada z tamtej strony (1932), W błyskawicy (1934), Nic więcej (1936), Nuta człowiecza (1939). Polski poeta dwudziestolecia międzywojennego, w latach trzydziestych związany z grupą literacką Kwadryga, przedstawiciel tzw. drugiej Awangardy, której twórczość cechował katastrofizm. Jako ochotnik jeszcze przed zdaniem matury wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Z wykształcenia, zamiłowania i zawodu nauczyciel (ukończył też studia w zakresie pedagogiki specjalnej). Redaktor m. in. czasopism dla dzieci "Płomyk" i "Płomyczek". Współpracował z wieloma pismami: "Reflektorem" (tu debiutował jako poeta w 1923 r.), Zet, Głosem Nauczycielskim, Pionem i Kameną, w Polskim Radiu pracował w dziale literackim, pisał słuchowiska radiowe. Zginął tuż po wybuchu II wojny światowej, podczas bombardowania. Charakterystyczną cechą wierszy Czechowicza jest niestosowanie wielkich liter i znaków interpunkcyjnych, co decyduje o poetyckiej wieloznaczności tekstów. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.
Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej
Marcin Wilk
Kolekcjonerka sztuki, podróżniczka, arystokratka. A to tylko część prawdy. Wszystkie życia Karoliny Lanckorońskiej Dwunastoletnia Karla kupuje z ojcem we Florencji fotografię Dawida. Michał Anioł staje się wtedy jej pierwszą prawdziwą miłością. Sztuka pozwala jej przetrwać najgorsze. Od dzieciństwa niczym posąg wykuwana przez ojca. Zawsze wiedziała, co należy robić, potrzebowała działać. Żyła w trzech stuleciach, w centrum burzliwego XX wieku. Hartu ducha ani ironicznego humoru nie pozbawił jej nawet pobyt w obozie Ravensbrück. Jej losy to jednak nie tylko opowieść o odwadze i poświęceniu dla innych, ale też wyjątkowa historia uprzywilejowania. Sześć lat pracy, tysiące godzin w archiwach, niezliczone kilometry w drodze. Marcin Wilk odmalowuje portret obywatelki świata, bezkompromisowej patriotki, kobiety, która żyła z godnością tak jak chciała. Przywraca historii Karolinę Lanckorońską. Nieugiętą. Tajemniczą. Jedyną.
Stefania Sienkiewiczowa
Jedynaczka to nieznana dotąd, nowo odnaleziona nowela autorstwa matki Henryka Sienkiewicza, Stefanii Sienkiewicz z domu Cieciszowskiej. Utwór mimo iż pisany zapewne w celach zarobkowych odznacza się sporym kunsztem literackim. Opowiada o losach osieroconej dziewczynki, wychowywanej, a właściwie rozpieszczanej przez zakochanych w niej dziadków, co w konsekwencji prowadzi do pasma tragedii w dorosłym życiu kobiety. Nowela ma zwartą konstrukcję, ujętą w tak zwaną ramę. Utwór otwiera i zamyka scena w salonie, gdzie losy tytułowej jedynaczki relacjonuje gronu młodych panienek gwoli ostrzeżenia i przestrogi sędziwy Pan S***. Jedynaczka to swoisty XIX-wieczny moralitet, w którym Stefania Sienkiewiczowa, matka czterech dziewczynek, przedstawia swoje poglądy na temat współczesnego systemu wychowania dziewcząt. Niniejsza popularna edycja stanowi pierwsze od przeszło 150 lat książkowe wydanie noweli.
Michał Zioło OCSO
Zebrane w tomie Jedyne znane zdjęcie Boga teksty ojca Zioło są jak mądrość Ojców Pustyni, tyle że ich autorem jest świadek wszystkich zwycięstw i klęsk współczesnej cywilizacji. Bagaż peryferyjnej kultury urodzonego między Wisłą a Sanem pilnego czytelnika Mickiewicza i Miłosza dźwiga dziś trapista-Europejczyk z opactwa na południu Francji, czerpiąc obficie ze swoich duchowych mistrzów -- św. Benedykta, Mertona i zamordowanego przez terrorystów współbrata -- męczennika z Tibhirine -- Christiana de Cherge. Żadnego kaznodziejstwa w tej książce nie znajdziemy. Trapista przekazuje nam natomiast coś innego: jeżeli naprawdę szukasz Boga, jeżeli naprawdę pragniesz tego tajemniczego, wewnętrznego światła, o którym wiesz, że jest, że istnieje, ale którego nie znajdujesz wokół siebie, musisz wykonać pewien ryzykowny krok, musisz odebrać światu prawo do zagłuszania twoich myśli, do sterowania twoimi pragnieniami, do popychania cię przez kreatorów mody, krawców idei, łowców wyznań, teoretyków gier, musisz na chwilę, na jeden krótki moment odzyskać równowagę ciszy, wewnętrzny szept twojego własnego ciała i twojej własnej duszy, musisz się zdobyć na ten jeden głęboki oddech własnej samotności. Ze wstępu Pawła Huelle
Elizabeth Gilbert
Odkryj na nowo ponadczasowe powieści. Pasjonująca podróż w poszukiwaniu siebie oraz sensu i radości życia. Jedz, módl się, kochaj mówi o tym, co może się zdarzyć, kiedy bierzemy odpowiedzialność za własne zadowolenie z życia. Opowiada również o przygodach, jakie mogą się przytrafić kobiecie, która nie chce już dłużej powielać utartych schematów. Jest to opowieść, która poruszy każdego, kto kiedykolwiek obudził się rano z nieodpartym pragnieniem zmian.
Elizabeth Gilbert
Odkryj na nowo ponadczasowe powieści. Pasjonująca podróż w poszukiwaniu siebie oraz sensu i radości życia. Jedz, módl się, kochaj mówi o tym, co może się zdarzyć, kiedy bierzemy odpowiedzialność za własne zadowolenie z życia. Opowiada również o przygodach, jakie mogą się przytrafić kobiecie, która nie chce już dłużej powielać utartych schematów. Jest to opowieść, która poruszy każdego, kto kiedykolwiek obudził się rano z nieodpartym pragnieniem zmian.
Ivan Medeši
Sześć opowiadań o najrozmaitszych, wyobrażonych formach sprzeciwu wobec wybrakowanej rzeczywistości - tej, która skłania do uniformizacji, pilnuje obyczajowych norm i pozostawia poczucie zmarnowanego czasu. Groteskowa, nasycona bałkańskim temperamentem opowieść o kontrkulturowej reakcji na nudę i stagnację. Świat oglądany oczami mieszkańca miejscowości Ruski Krstur - centrum społeczności rusińskiej w serbskiej Wojwodinie. Opisany w języku rusińskim, języku mniejszości, a następnie - dzięki inicjatywie Wschodniosłowackiego Stowarzyszenia Valal - po raz pierwszy (a potem drugi) opublikowany po słowacku. W 2019 roku książka Jedzenie została uhonorowana najważniejszą słowacką nagrodą literacką w dziedzinie prozy - Anasoft Litera. Capundrek zawsze się dziwił, dlaczego w tych filmach, w których małe murzyniątka chodzą i sprzedają po slumsach crack, żadne dziecko z tego getta się, że tak powiem, nie wzięło w garść, nie poszło do centrum tego wielomilionowego miasta i nie zrobiło nic, żeby poprawić swoją sytuację. No, ale teraz to już wie. Dlaczego? Z biedy. Bieda daje ci ograniczone możliwości horyzontalnych i wertykalnych ruchów w społecznym labiryncie. A nawet jako obcy, jako turyści nie możemy bóg wie czego. Capundrek się tym zbytnio nie przejmuje. Ma swoje logarytmiczne anteny na dachu i radioaktywne pudło w domu, z którego niemal nie wyjmuje głowy, i tak mija mu ta wydłużona zima. W ten sposób odpędza od siebie myśli o wszystkim, co by go mogło w jakikolwiek sposób łączyć z rzeczywistością, spłaca podstępem dług państwu i szydzi z niego. Jak? No, przecież kupił sobie odbiornik do łapania kanałów sąsiednich krajów i nie musi oglądać serbskiej telewizji. Fragment Ivan Medesi - rusiński prozaik i poeta z serbskiej Wojwodiny. Pochodzi z Ruskiego Krsturu. Debiutował w 2004 roku w punkowym zinie Keresturski pendrek. Jest współautorem Trilogiji (2006), za którą otrzymał nagrodę im. Aleksandra Duchnowicza, autorem książek Chtoska od mňe dvoch ňenormalni (2007) i Spaciri po spodku dunca (2011) oraz współautorem słowackiej antologii MastnY muž (2023). W Słowacji ukazały się Kvaśna kňižka (2010), Jedenie (2018) i Vlkovia (2021). Publikował również pod pseudonimami Suker i dr. Sux. Po studiach pedagogicznych w Nowym Sadzie pracował jako psycholog szkolny, obecnie działa w branży IT. "Jest mocno. Jest anarchistycznie. Jest dziko." Marcin Piotrowski, podkast Literatura ze Środka Europy Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 3/DF-VII/2026
Ivan Medeši
Sześć opowiadań o najrozmaitszych, wyobrażonych formach sprzeciwu wobec wybrakowanej rzeczywistości - tej, która skłania do uniformizacji, pilnuje obyczajowych norm i pozostawia poczucie zmarnowanego czasu. Groteskowa, nasycona bałkańskim temperamentem opowieść o kontrkulturowej reakcji na nudę i stagnację. Świat oglądany oczami mieszkańca miejscowości Ruski Krstur - centrum społeczności rusińskiej w serbskiej Wojwodinie. Opisany w języku rusińskim, języku mniejszości, a następnie - dzięki inicjatywie Wschodniosłowackiego Stowarzyszenia Valal - po raz pierwszy (a potem drugi) opublikowany po słowacku. W 2019 roku książka Jedzenie została uhonorowana najważniejszą słowacką nagrodą literacką w dziedzinie prozy - Anasoft Litera. Capundrek zawsze się dziwił, dlaczego w tych filmach, w których małe murzyniątka chodzą i sprzedają po slumsach crack, żadne dziecko z tego getta się, że tak powiem, nie wzięło w garść, nie poszło do centrum tego wielomilionowego miasta i nie zrobiło nic, żeby poprawić swoją sytuację. No, ale teraz to już wie. Dlaczego? Z biedy. Bieda daje ci ograniczone możliwości horyzontalnych i wertykalnych ruchów w społecznym labiryncie. A nawet jako obcy, jako turyści nie możemy bóg wie czego. Capundrek się tym zbytnio nie przejmuje. Ma swoje logarytmiczne anteny na dachu i radioaktywne pudło w domu, z którego niemal nie wyjmuje głowy, i tak mija mu ta wydłużona zima. W ten sposób odpędza od siebie myśli o wszystkim, co by go mogło w jakikolwiek sposób łączyć z rzeczywistością, spłaca podstępem dług państwu i szydzi z niego. Jak? No, przecież kupił sobie odbiornik do łapania kanałów sąsiednich krajów i nie musi oglądać serbskiej telewizji. Fragment Ivan Medesi - rusiński prozaik i poeta z serbskiej Wojwodiny. Pochodzi z Ruskiego Krsturu. Debiutował w 2004 roku w punkowym zinie Keresturski pendrek. Jest współautorem Trilogiji (2006), za którą otrzymał nagrodę im. Aleksandra Duchnowicza, autorem książek Chtoska od mňe dvoch ňenormalni (2007) i Spaciri po spodku dunca (2011) oraz współautorem słowackiej antologii MastnY muž (2023). W Słowacji ukazały się Kvaśna kňižka (2010), Jedenie (2018) i Vlkovia (2021). Publikował również pod pseudonimami Suker i dr. Sux. Po studiach pedagogicznych w Nowym Sadzie pracował jako psycholog szkolny, obecnie działa w branży IT. "Jest mocno. Jest anarchistycznie. Jest dziko." Marcin Piotrowski, podkast Literatura ze Środka Europy Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 3/DF-VII/2026
Beata Majewska
Kamila, wspierana przez przyjaciółkę Zuzannę, z oddaniem wychowuje kilkuletniego Maksia i realizuje się zawodowo. Jednak jej życie uczuciowe to pasmo rozczarowań. Z czasem kobieta zaczyna wątpić, że jeszcze pozna kogoś wartościowego. Tymczasem Ahmed - jej dawna, wielka miłość - ożenił się z Wardą, nieświadomy wielu zdarzeń z przeszłości. Przypadek sprawi, że mężczyzna odkryje sekret: ma w Polsce syna. Zszokowany tą wiadomością, przylatuje z Arabii Saudyjskiej, by spotkać się z Kamilą i poznać dziecko. Ich miłość wybucha na nowo, Ahmed prosi kobietę o rękę, jednak zanim będą mogli rozpocząć wspólne życie, on najpierw musi oddalić żonę. Niestety, Warda ma swój mroczny plan: będą małżeństwem do końca. Aż do śmierci. I znowu jej sprzymierzeńcem stanie się ogień. Co wydarzy się w pałacu Ahmeda? I dlaczego mężczyzna usunie się w cień, odtrąci bliskich i przyjaciół? By odzyskać równowagę, będzie musiał podjąć decyzję. Najważniejszą w życiu. Czy los pozwoli Ahmedowi i Kamili wreszcie iść wspólną drogą - już na zawsze?
Beata Majewska
Izabella Sarnecka nie spodziewa się, że w bajkowym pałacu księcia Omara Al-Sauda czeka na nią nie tylko luksusowe życie na miarę prawdziwej księżniczki, lecz także pierwsza żona jego wysokości - młodziutka Aisza. Wychowana w skrajnie innej kulturze Europejka nagle musi się nauczyć dzielić mężem z inną kobietą. Zszokowana, chce natychmiast wrócić do Polski i definitywnie rozstać się z Omarem, lecz związek z człowiekiem jego pokroju ma swoje konsekwencje. Izabella szybko pojmuje, że na własne życzenie trafiła do złotej klatki, z której nie tak łatwo uciec. Czy Omarowi uda się ponownie zdobyć serce i odzyskać zaufanie Isabelle? Druga część "Jego wysokości" to nie tylko namiętna opowieść prosto z Bliskiego Wschodu. Zaznacie dramatów, nieoczekiwanych zwrotów akcji, chwil przesyconych miłością, ale też gniewem, buntem i sprzeciwem wobec niesprawiedliwości dotykającej kobiety w rajskim królestwie Saudów.