Literatura

Bertha Benz. Droga do marzeń

Alexander Schwarz

Fascynująca historia wyjątkowej kobiety, która doprowadziła do przełomu w motoryzacji! Rok 1888. Bertha Benz wspiera swojego ukochanego męża Carla. Podziwia go, jako genialnego inżyniera i głęboko wierzy w jego wizję. Sama spędza w warsztacie dużo czasu i tłumaczy sobie działanie silników i maszyn, które Carl wymyśla. W końcu przed ślubem - wbrew obiekcjom rodziców - wypłaciła posag i część spadku, aby sfinansować warsztat. Gdy małżeństwo musi zmierzyć się z bankructwem i życiem z dziećmi w skrajnej nędzy, Bertha postanawia coś zmienić i bierze stery w swoje ręce. W najprawdziwszym tego słowa znaczeniu...

Berthe Morisot. Tajemnica kobiety w czerni

Dominique Bona

Ta młoda kobieta w czerni, z bukietem fiołków, o głębokim spojrzeniu, którą Manet namalował w 1870, to Berthe Morisot. Jej twarz o dumnych rysach skrywa jakąś tajemnicę. Jedna z modelek? Nie: to jedyna kobieta w grupie impresjonistów. Berthe Morisot urodzona na francuskiej prowincji w 1841 r., córka prefekta, malowała i wystawiała wraz z tą grupą mężczyzn sprzeciwiających się sztuce oficjalnej, na razie głównie krytykowanych, bez publiczności. Byli wśród nich: Manet, Degas, Monet, Renoir. Żarliwa, ale tajemnicza, delikatna, ale namiętna, kochająca życie rodzinne, a jednocześnie modelka i przyjaciółka a może, kto wie? ktoś więcej Edourada Maneta, którego brata poślubiła: w milczeniu i cieniach Berthe Morisot kryje się zagadka. Dominique Bona, czerpiąc z niepublikowanych dotąd dokumentów, roztacza przed nami szeroką panoramę impresjonizmu: z Giverny do plaż Normandii, od Mallarmego piszącego czułe bileciki do Méry Laurent do Niny de Callias pozującej Renoirowi wśród praczek, od krwawej Komuny Paryskiej do rządów burżuazji, od sal Luwru do pracowni bohemy. Autorka maluje subtelny portret artystki, która wymyśliła swoją wolność.

Bery z dzielni

Tomasz Pietrzak

Górny Śląsk to nie tylko wypieszczony pod pocztówki Nikiszowiec, górnik z obrazu Erwina Sówki, kopalnia czy Angelus Lecha Majewskiego. Były i wciąż są tu miejsca, które przypominają nowojorski Bronx. I jak Bronx pochłaniają. To zapomniane dzielnice miast, które do dziś uchodzą za szemrane, brudne i czarne. Mówi się o nich dzielnice cudów, bo jak się tam wejdzie, to można zniknąć. Istny kocioł. Na jednej ulicy, obok siebie, Ślązacy, Polacy, folksdojcze, komuniści, werbusy, Romowie, Świadkowie Jehowy, weterani Wehrmachtu i LWP. Bery z dzielni to książka poetycka, która w strzępach opisuje ten specyficzny ekosystem, robiąc to jednak w sposób uniwersalny. Prawda miesza się tu ze zmyśleniem, bery i bojki łączą to co faktyczne z fantazją, ale też z brutalnością. W wierszach Tomasza Pietrzaka wydarza się śląski realizm magiczny, zlewający myśli z mitami, odsłaniający w szczelinach wyjątkowość tego miejsca i czasu.

Beskidy w mrokach dziejów (#2)

Przemysław Gąsiorek

Bo w beskidzkich lasach kryją się nie tylko anioły... Jaczemir to prosty wyrobnik, który na skutek fatalnego zbiegu okoliczności został wciągnięty w świat skomplikowanych intryg i śmiertelnych niebezpieczeństw. Tym razem nieopatrznie ściągnął na siebie uwagę czarnoksiężnika Natana Rubensteina. Mag jest znany ze swojej bezwzględności i brutalności, dlatego Jaczemirowi nie pozostaje nic innego, jak brać nogi za pas! Bohater ewakuuje się przez pasmo Beskidu Małego, a w swojej ucieczce zahaczy również o ziemie Księstwa Cieszyńskiego i Oświęcimskiego. Po drodze zaliczy konfrontacje z wampirami, wiedźmami, aniołami, a nawet z... Koziołkiem Matołkiem. Kontynuacja historii znanej z powieści Kanthy. Od wszelakich złych przygód... to pozycja obowiązkowa dla miłośników średniowiecznej historii, Beskidu oraz klimatu Władcy Pierścieni. Opowiedziana z epickim rozmachem historia Jaczemira - prostego wyrobnika, który wplątuje się w wielkie konflikty pomiędzy siłami zła. Bohater, chcąc wyjść cało z sytuacji, przemierza świat i stawia czoła potworom, czarom i niebezpieczeństwom. Po drodze zalicza potyczki z fantastycznymi stworzeniami związanymi z lokalnymi wierzeniami i folklorem. Przemysław Samuel Gąsiorek (ur. 1988) - polski powieściopisarz i popularyzator nauk ścisłych. Absolwent biotechnologii i właściciel firmy edukacyjno-eventowej Fabryka Kreatywności, w której organizuje warsztaty z zakresu chemii, fizyki, biologii czy robotyki, a także prowadzi wykłady na uniwersytetach dziecięcych. Zadebiutował w 2021 r. fantasy historycznym Kanthy. Od wszelakich złych przygód..., które łączy lokalny folklor, legendy oraz średniowieczną historię z elementami magicznymi.

Bespieczeństwo drabskie

Wacław Potocki

Bespieczeństwo drabskie Kto we drzwi kolace? Ja. Znam, żeś człek; po mowie  Wiem, że nie bydlę, ale nie wiem, jak się zowie.  Ubogim jest, odpowie; w imię Boże proszę.  Naliczywszy podaję ze drzwi mu trzy grosze.  Aż on za mną do izby wszedszy siędzie śmiele.  Pytam, dlaczego z ludźmi nie siedzi w kościele?  Drab straszny z opalonym na dwie ręce drągiem.  Jużem tam był i waszeć nie zbędziesz szelągiem.  Zedrwiałem, sam jak palec zostawszy we dworze,  Chorym będąc; więc oknem patrzę na podworze;  Patrzę ku kościołowi, próżna wszędzie ścieżka.  Toż dobywszy wytrzęsę na stół wszytko z mieszka.  Nężci, rzekę, coś zastał; pojźry na mnie krzywo,  Schowajcie sobie, panie! szelągi na żniwo;  Ja nic za nie nie kupię; orciskiem mnie którem  Darujcie. Wspomnę sobie tu o samowtórym  Kucharzu. Poczekajże, rzekę, miły bracie,  Choćciby szelągami dosyć kopa na cię,  I wrzeczy mu po orty wychodzę do sieni.  Tymczasem pozrzucawszy kucharzom pieczeni,  Z gorącemi rożnami i sam oszczepisko  Z pieca porwawszy, każę iść przy sobie blizko. [...]Wacław PotockiUr. 1621 w Woli Łużańskiej Zm. 1696 w Łużnej Najważniejsze dzieła: Wojna Chocimska, Ogród Fraszek Poeta o wyjątkowo obfitej spuściźnie, najważniejszy przedstawiciel tzw. baroku sarmackiego. Autor fraszek (zebranych w książce, której tytuł rozpoczynał się od słów Ogród, ale nie plewiony, bróg, ale co snop, to inszego zboża; kram rozlicznego gatunku...), pieśni, wierszowanych romansów, dzieł heraldycznych, trenów na śmierć dzieci (przeżył je wszystkie) i poematów. Pochodził z ariańskiej rodziny herbu Szreniawa, w 1658 przeszedł jednak na katolicyzm, by uniknąć przymusowej emigracji po wygnaniu arian z Polski. Pomijając to wydarzenie, wiódł typowe życie szlachcica: gospodarzył, sprawował urzędy (m.in. podczaszego krakowskiego w latach 1678-1685), uczestniczył w walkach z Kozakami i ze Szwedami, procesował się o majątek. Przez historyków literatury oskarżany niekiedy o prymitywizm i ograniczone horyzonty, w istocie Potocki często przywdziewał retoryczną maskę prostaczka i programowo odcinał się od stylu uprawiania poezji dworskiej. Twórczość jego charakteryzuje plastyczność opisu i konkretny charakter metafor - przy jednoczesnym zamiłowaniu do konceptów i odległych porównań (Żywot ludzki do golenia, Nagrobek grobowi). Spora część jego utworów miała charakter moralizatorski. Widać to także w dygresjach z Transakcji wojny chocimskiej - poematu opowiadającego przebieg kampanii wojennej z 1621 roku a opartego m. in. na diariuszu naocznego świadka, Jakuba Sobieskiego. Potocki świadomie zrezygnował z wydania poematu drukiem za życia, zyskując w ten sposób wolną rękę w pisaniu fragmentów krytycznych i polemicznych. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Bestia i pani Róża

Katarzyna Hewa

Romans historyczny, którego akcja dzieje się w Krakowie pod koniec XIX wieku. Rozalia Listewska ma dwadzieścia pięć lat i pragnienie, by żyć po swojemu. Marzy o studiach, karierze literackiej i niezależności - w czasach, gdy kobieta powinna raczej dobrze wyjść za mąż, niż mieć własne ambicje. Wszystko się zmienia, gdy po śmierci ojca zostaje oddana pod opiekę obcemu mężczyźnie - Janowi Konradowi Modrzewskiemu, który nie wierzy, że panna z dobrego domu może samodzielnie zarządzać majątkiem... ani własnym życiem. Od pierwszego spotkania łączy ich więcej, niż oboje chcieliby przyznać. On - chłodny racjonalista z bolesną przeszłością. Ona - buntowniczka z sercem na dłoni i piórem w ręku. Między nimi pulsuje napięcie, które przeradza się w uczucie - niebezpieczne, pełne sprzeczności, lecz nieuniknione. Bestia i pani Róża to opowieść o kobiecie, która nie godzi się na rolę tła w cudzym życiu. To także historia mężczyzny, który musi nauczyć się kochać bez posiadania. Czy można ocalić miłość, nie rezygnując z własnych marzeń?

Bestia i pani Róża. Demon

Katarzyna Hewa

Romans historyczny, którego akcja dzieje się w Krakowie pod koniec XIX wieku. Bestia i pani Róża. Demon to drugi tom poruszającej historii o namiętności, winie i cenie, którą płaci się za prawdę. W życiu Rozalii i Jana Konrada niespodziewanie pojawia się Feliks Doronin, dawny znajomy, który jednym ruchem burzy ich spokojny świat. Podrobione dokumenty, zdrada adwokata, utrata domu i reputacji okazują się dopiero początkiem okrutnej rozgrywki. Rozalia, rozdarta między lojalnością wobec męża a własnym poczuciem godności, staje się pionkiem w niebezpiecznej grze. Feliks, z pozoru bezwzględny manipulator, odsłania oblicze człowieka złamanego przez miłość i stratę. W tle tych dramatycznych wydarzeń ważą się losy Klary - młodej kobiety, która odkrywa, że nawet największe przeciwności mogą zmienić się w szansę na szczęście. To opowieść o czterech duszach uwikłanych w przeszłość, które muszą zmierzyć się ze swoimi demonami, by odnaleźć sens, przebaczenie i wolność. Bo czasem, aby naprawdę zacząć żyć, trzeba najpierw przestać uciekać od siebie.

Bestia ludzka

Emil Zola

„Bestia ludzka” to powieść z cyklu „Rougon-Macquartowie” znanego francuskiego pisarza Émile Zola, który jest uznawany za głównego przedstawiciela naturalizmu. Wszystkie jego utwory zostały umieszczone w Indeksie ksiąg zakazanych dekretami z końca XIX wieku.  „Bestia ludzka” opisuje dziewiętnastowieczną kolej francuską. Ta powieść opowiada w ciekawy sposób o koncepcji wpływu dziedziczenia cech przodków na życie człowieka. Dzieło jest również interesującą wykładnią poglądów pisarza na kwestię postępu technologicznego i natury ludzkiej.