Literatura

Antoni Gaudi. Czarodziej architektury

Przemysław Słowiński, Krzysztof K. Słowiński

Projekty stworzone przez Gaudiego sprawiają wrażanie jakby nie były poddane siłom grawitacji. Zdarzały mu się budynki, w których nie przewidział ani jednego kąta prostego. Sztuka była dla niego sposobem ewangelizacji. Twierdził, że artysta jest jedynie kontynuatorem dzieła Boga Wielkiego Architekta. Obiekty architektoniczne katalońskiego mistrza przypominają raczej żywe organizmy niż dzieła ludzkich rąk. Na początku swojej kariery, dla pieniędzy projektował dosłownie wszystko od kiosków z papierosami do bram wjazdowych. Na wystawie światowej w Paryżu w 1878 roku Europa zachwyciła się projektami Gaudiego; osiedlami domków dla spółdzielni pracowniczej z Matar i witryną sklepu fabrykanta rękawiczek. Barceloński przemysłowiec Eusebi Güell docenił geniusz Gaudiego i sfinansował wiele jego odważnych projektów. Choć za życia Gaudiego władze Barcelony nie potrafiły dogadać się z artystą, to właśnie jego prace po latach stały się najbardziej rozpoznawalnymi wizytówkami stolicy Katalonii. Żadna wycieczka nie ominie fantastycznego Ogrodu Güell, Casa Batlló i opus magnum artysty bazyliki Sagrada Familia. Tej świątyni od 1914 roku Gaudi poświęcił się zupełnie, zamieszkał nawet na jej terenie. Po tym jak wpadł pod tramwaj, sanitariusze nie rozpoznali go i przewieźli do hospicjum dla ubogich. Nikomu nie przyszło do głowy, że wielki architekt i wizjoner ubiera się jak włóczęga. TWORZYŁ JAK GENIUSZ. ŻYŁ JAK ŚWIĘTY. ZMARŁ JAK ŻEBRAK. GAUDI

Antonina. or the Fall of Rome

Wilkie Collins

A romance of the fifth century, in which many of the scenes described in the Decline and Fall of the Roman Empire are reset to suit the purpose of the author. Only two historical personages are introduced into the story, the Emperor Honorius, and Alaric the Goth; and these attain only a secondary importance. Among the historical incidents used are the arrival of the Goths at the gates of Rome, the Famine, the last efforts of the besieged, the Treaty of Peace, the introduction of the Dragon of Brass, and the collection of the ransom. Our heroine Antonina, a very young Roman maiden, flees her father and an amorous patrician neighbor, into the arms of a young, handsome, gentle, sympathetic Goth. This book does not show the intricacy of plot and clever construction of the authors modern society stories; but it is full of action, vivid in color, and sufficiently close to history to convey a dramatic sense of the Rome of Honorius and the closing-in of the barbarians.

Antoniusz i Kleopatra

William Shakespeare

Akcja utworu toczy się w Italii, a także w Egipcie, po śmierci Cezara, obejmuje okres dziesięciu lat. W dziele przedstawiony został historyczny spór pomiędzy Antoniuszem i Kleopatrą a Oktawianem Augustem. Shakespeare zachował podstawowe fakty historyczne, jednak część z nich zmodyfikował na potrzeby utworu – taki zabieg zastosował, obarczając Kleopatrę winą za porażkę w bitwie pod Akcjum, mimo że historia nie stwierdza tego jednoznacznie. (za Wikipedią)

Antoniusz i Kleopatra

William Shakespeare

Za jedno jej spojrzenie on zaryzykowałby losy całego kraju. Jedno jego wzruszenie ramion - a kształt dzisiejszej Europy wyglądałby zupełnie inaczej. Kleopatra i Antoniusz - królowa hellenistycznego Egiptu i dowódca wojsk rzymskich. To nie do pomyślenia, by w swoich działaniach mogli kierować się osobistymi uczuciami. A jednak! Namiętność, która ich owładnęła, była tak gwałtowna, że gotowi byli złożyć na jej ołtarzu wszystkie polityczne interesy. Gdyby nie fatalna bitwa pod Akcjum, być może trwaliby razem do grobowej deski... A my żylibyśmy dzisiaj w zupełnie innym świecie. Klasyczna tragedia Williama Shakespearea była wielokrotnie ekranizowana, pierwszy raz w 1972 r. przez Charltona Hestona. William Shakespeare (1564-1616) - uważany za poetę narodowego Anglii oraz reformatora teatru, zarówno jego tragedie, jak i komedie weszły do kanonu światowej literatury. Wciąż trwają spory dotyczące autorstwa poszczególnych przypisywanych mu utworów. Istnieje ponad sto wersji jego nazwiska, gdyż w czasach jego życia zasady pisowni nie były jeszcze sztywno ustalone. Był zaangażowany w życie teatralne - grywał niewielkie role w spektaklach, dbał o finanse trup teatralnych, był współwłaścicielem Globe Theatre. Do jego najsłynniejszych utworów należą sztuki "Sen nocy letniej", Romeo i Julia", "Makbet", "Hamlet", "Król Lear", "Burza". Pochowany w absydzie kolegiaty Świętej Trójcy w Stratford.

Antoniusz i Kleopatra

William Shakespeare

Za jedno jej spojrzenie on zaryzykowałby losy całego kraju. Jedno jego wzruszenie ramion - a kształt dzisiejszej Europy wyglądałby zupełnie inaczej. Kleopatra i Antoniusz - królowa hellenistycznego Egiptu i dowódca wojsk rzymskich. To nie do pomyślenia, by w swoich działaniach mogli kierować się osobistymi uczuciami. A jednak! Namiętność, która ich owładnęła, była tak gwałtowna, że gotowi byli złożyć na jej ołtarzu wszystkie polityczne interesy. Gdyby nie fatalna bitwa pod Akcjum, być może trwaliby razem do grobowej deski... A my żylibyśmy dzisiaj w zupełnie innym świecie. Klasyczna tragedia Williama Shakespearea była wielokrotnie ekranizowana, pierwszy raz w 1972 r. przez Charltona Hestona. William Shakespeare (1564-1616) - uważany za poetę narodowego Anglii oraz reformatora teatru, zarówno jego tragedie, jak i komedie weszły do kanonu światowej literatury. Wciąż trwają spory dotyczące autorstwa poszczególnych przypisywanych mu utworów. Istnieje ponad sto wersji jego nazwiska, gdyż w czasach jego życia zasady pisowni nie były jeszcze sztywno ustalone. Był zaangażowany w życie teatralne - grywał niewielkie role w spektaklach, dbał o finanse trup teatralnych, był współwłaścicielem Globe Theatre. Do jego najsłynniejszych utworów należą sztuki "Sen nocy letniej", Romeo i Julia", "Makbet", "Hamlet", "Król Lear", "Burza". Pochowany w absydzie kolegiaty Świętej Trójcy w Stratford.

Antonówki. Kobiety i Czechow

Sylwia Frołow

Dokądkolwiek wyjeżdżał, zawsze w pierwszej kolejności odwiedzał trzy miejsca: świątynię, cmentarz i dom publiczny. Lubił prostytutki, lubił aktorki, śpiewaczki, pisarki a uchodził za pięknego mężczyznę. Chyba żaden inny pisarz nie cieszył się tak powszechnym uwielbieniem kobiet. Większość życia spędził jednak w stanie kawalerskim, zapewniając wszystkich, a zwłaszcza ukochaną siostrę Marię (która mówiła: Swoje życie poświęciłam bratu), że nigdy się nie ożeni. Kiedy to zrobił trzy lata przed śmiercią zaprzyjaźniony Iwan Bunin uznał ten krok za samobójstwo. Kobieta może stać się przyjacielem mężczyzny tylko w tej kolejności: z początku dobra znajoma, potem kochanka, a potem dopiero przyjaciel twierdził bohater Wujaszka Wani, doktor Michaił Astrow, a w rzeczywistości sam Czechow. Oficjalnie uznany za przyjaciela kobiet, dla tych, które go kochały, potrafił być okrutny i niesprawiedliwy. Sylwia Frołow wydobywa z cienia wielkiego pisarza swoje bohaterki, które jednocześnie były bohaterkami jego utworów. Bo nie ma pisarza Czechowa i nie ma człowieka Czechowa bez kobiet. Nie na darmo Płatonow powiadał: Mężczyzna bez kobiety jest jak parowóz bez pary!.

Antropolodzy

Ayşegül Savaş

Jedna z najgłośniejszych powieści 2024 roku. Swoją ulubioną lekturą nazwali ją między innymi Barack Obama i Marina Abramović: Afroamerykanin i emigrantka, którzy w wielokulturowym świecie osiągnęli wszystko, a teraz być może przyglądają się jego agonii. Manu i Asya mieszkają w dużym zachodnioeuropejskim mieście. Przybyli tu z odległych krajów na studia i już zostali. On pracuje dla organizacji non-profit, ona jest dokumentalistką. Nie muszą martwić się o byt, mają znajomych i czas na przyjemności, a jednak doskwiera im poczucie, że życie ich omija. Tam, skąd pochodzą, nie czują się już u siebie, a rytuały miasta, które wybrali, nie są ich rytuałami. Chcieliby kupić własne mieszkanie, ale nie potrafią podjąć decyzji jakie. Może loft w pofabrycznej dzielnicy, większy metraż na peryferiach albo przytulny kąt w mieszczańskiej kamienicy dałyby im przyszłość, jakiej pragną? Wykształceni i samoświadomi, oscylując między kulturami i możliwościami, dysponują krytycznym aparatem, który każe im się dystansować nie tylko do realiów innych, lecz również swoich własnych. Nie będąc ani tu, ani tam, są przekonani, że w globalnej rzeczywistości korzenie czy rodzina to kategorie archaiczne, a jednak zaczyna im doskwierać brak ugruntowania i wspólnoty. Ayşegül Savaş napisała niewielkich rozmiarów wielką powieść o trudach budowania tożsamości w świecie, w którym oddziałują na nas sprzeczne dyskursy i wykluczające się wartości. Ale to także poruszająca książka o decydującym momencie każdej biografii, gdy niepostrzeżenie przychodzi czas, by porzucić tymczasowość i dokonać wyboru. Niekiedy okazuje się, że wystarczy po prostu wżyć się w życie, które mamy.

Antropolodzy

Ayşegül Savaş

Jedna z najgłośniejszych powieści 2024 roku. Swoją ulubioną lekturą nazwali ją między innymi Barack Obama i Marina Abramović: Afroamerykanin i emigrantka, którzy w wielokulturowym świecie osiągnęli wszystko, a teraz być może przyglądają się jego agonii. Manu i Asya mieszkają w dużym zachodnioeuropejskim mieście. Przybyli tu z odległych krajów na studia i już zostali. On pracuje dla organizacji non-profit, ona jest dokumentalistką. Nie muszą martwić się o byt, mają znajomych i czas na przyjemności, a jednak doskwiera im poczucie, że życie ich omija. Tam, skąd pochodzą, nie czują się już u siebie, a rytuały miasta, które wybrali, nie są ich rytuałami. Chcieliby kupić własne mieszkanie, ale nie potrafią podjąć decyzji jakie. Może loft w pofabrycznej dzielnicy, większy metraż na peryferiach albo przytulny kąt w mieszczańskiej kamienicy dałyby im przyszłość, jakiej pragną? Wykształceni i samoświadomi, oscylując między kulturami i możliwościami, dysponują krytycznym aparatem, który każe im się dystansować nie tylko do realiów innych, lecz również swoich własnych. Nie będąc ani tu, ani tam, są przekonani, że w globalnej rzeczywistości korzenie czy rodzina to kategorie archaiczne, a jednak zaczyna im doskwierać brak ugruntowania i wspólnoty. Ayşegül Savaş napisała niewielkich rozmiarów wielką powieść o trudach budowania tożsamości w świecie, w którym oddziałują na nas sprzeczne dyskursy i wykluczające się wartości. Ale to także poruszająca książka o decydującym momencie każdej biografii, gdy niepostrzeżenie przychodzi czas, by porzucić tymczasowość i dokonać wyboru. Niekiedy okazuje się, że wystarczy po prostu wżyć się w życie, które mamy.

Antropolodzy

Ayşegül Savaş

Jedna z najgłośniejszych powieści 2024 roku. Swoją ulubioną lekturą nazwali ją między innymi Barack Obama i Marina Abramović: Afroamerykanin i emigrantka, którzy w wielokulturowym świecie osiągnęli wszystko, a teraz być może przyglądają się jego agonii. Manu i Asya mieszkają w dużym zachodnioeuropejskim mieście. Przybyli tu z odległych krajów na studia i już zostali. On pracuje dla organizacji non-profit, ona jest dokumentalistką. Nie muszą martwić się o byt, mają znajomych i czas na przyjemności, a jednak doskwiera im poczucie, że życie ich omija. Tam, skąd pochodzą, nie czują się już u siebie, a rytuały miasta, które wybrali, nie są ich rytuałami. Chcieliby kupić własne mieszkanie, ale nie potrafią podjąć decyzji jakie. Może loft w pofabrycznej dzielnicy, większy metraż na peryferiach albo przytulny kąt w mieszczańskiej kamienicy dałyby im przyszłość, jakiej pragną? Wykształceni i samoświadomi, oscylując między kulturami i możliwościami, dysponują krytycznym aparatem, który każe im się dystansować nie tylko do realiów innych, lecz również swoich własnych. Nie będąc ani tu, ani tam, są przekonani, że w globalnej rzeczywistości korzenie czy rodzina to kategorie archaiczne, a jednak zaczyna im doskwierać brak ugruntowania i wspólnoty. Ayşegül Savaş napisała niewielkich rozmiarów wielką powieść o trudach budowania tożsamości w świecie, w którym oddziałują na nas sprzeczne dyskursy i wykluczające się wartości. Ale to także poruszająca książka o decydującym momencie każdej biografii, gdy niepostrzeżenie przychodzi czas, by porzucić tymczasowość i dokonać wyboru. Niekiedy okazuje się, że wystarczy po prostu wżyć się w życie, które mamy.

Antropologia literatury. Interpretacje i studia

Elżbieta Feliksiak

Dominantą, która spaja pola badawcze książki, jest hermeneutyczna komparatystyka. Autorka zaprasza do budowania mostów między przestrzenią wyobrażoną w świecie literackim a światem przeżywanym w przestrzeni rzeczywistej. Nie o literaturę chodzi, lecz  o człowieka i o prawdę bycia. Dlatego spośród trzech głównych słów kluczy pierwszym i najważniejszym jest tu  „przestrzeń antropologiczna”. W niej odbija się echem każdy przejaw naszych dokonań, a jako atrybuty towarzyszą jej: „ethos” i „katharsis”. Pola argumentacji wieloaspektowej antropologii literatury poznajemy na gruncie pytań o relacje między literaturą a  historią i pamięcią, sferą fikcji a sferą działania, myśleniem opowieści a logiką życia  w świecie. Jeden z nurtów  stanowią tu badania skupione wokół pytań o literaturę na wielonarodowych pograniczach, o wielokulturowość jako próg do przyszłości. Częścią przestrzeni antropologicznej są „mówiące krajobrazy”: odpowiadają naszą własną mową  na pytanie o sposoby godnego bycia na pograniczu współistniejących światów. Dzięki literaturze   mamy miejsce (swój ethos)  w dziejowości pytań i odpowiedzi. Przestrzeń antropologiczna – w literaturze i w życiu – może i powinna być miejscem obecności człowieka, przestrzenią rozmowy otwartej na światło. Ostatnia część książki uprzytamnia, jak wiele zależy pomimo wszystko od nas.             ELŻBIETA FELIKSIAK prof. dr hab. Komparatystka i  tłumaczka (członek STP), em. prof. zw. w Instytucie Filologii Polskiej  Uniwersytetu w Białymstoku, organizatorka i kierownik (1991-2010) Zakładu Teorii i Antropologii Literatury. Inicjatorka  badań pamięci  Kresów Wschodnich RP. Książki: Budowanie w przestrzeni sporu. Ethos literatury w sytuacji kryzysu europejskiego pluralizmu: Tomasz Mann–Tadeusz Konwicki–Erica Pedretti, PWN 1990; „Maria” Antoniego Malczewskiego. Duch dawnej Polski w stepowym teatrze świata, TLiAM Białystok 1997; Poezja i myśl. Studia o Norwidzie, TN KUL 2001; H. Friedrich, Struktura nowoczesnej liryki (tłum. i wstęp), PIW 1978. Jako prezes Białostockiego Oddz. Tow. Literackiego im. A. Mickiewicza wydawca „Biblioteki Pamięci i Myśli” (1991–2002).          

Antychryst

Jan Łada

"(...) równocześnie z tym rozpoczęła się niesłychana orgia bogactw i użycia. Kult złotego cielca i rozkoszy wygniótł wszelką religię i etykę. Zniknął wstyd, zamarła litość. Pracujące tłumy poddane zostały specjalnym rygorom i zamknięte w osobnych dzielnicach i miastach, by biedą i niechlujstwem nie razić wyrafinowanego wykwintu bogaczów. Po wszystkich krajach świata surowe ustawy przykuwały robotnika do jego warsztatu, jak niegdyś chłopa do gleby. Niewolnictwo zmartwychwstawało, cynicznie odrzucając osłaniające je dotąd pozory. / Strafford myślał o tym i przenikliwy ból ściskał mu serce." (fragment) Tagi: klasyka, polska