Literatura

Jerychonka

Maria Rodziewiczówna

Malarka Magda Domontowna po latach spędzonych na studiach we Francji i Włoszech wraca do Krakowa. Tam spotyka Filipa, również malarza, przyjaciela sprzed lat. Obecnie mężczyzna jest bez pamięci owładnięty uczuciem do pięknej baronowej i zdaje się nie dostrzegać, że w jej oczach jest tylko pionkiem, nic nieznaczącą zabawką. Magda stara się pomóc Filipowi odzyskać zdrowe zmysły. Jednak wygląda na to, że jej działania skazane są na porażkę...

Jesienią

Jerzy Bandrowski

Śnieżkowa i pan Śnieżko długo musieli czekać na realizację wspólnego szczęścia. Podczas trwającego wiele lat narzeczeństwa każde z nich mieszkało w innej miejscowości i próbowało zdobyć stabilność i niezależność finansową. Gdy udało im się połączyć, oboje byli już w pełni wieku, pani Śnieżkowa dodatkowo starsza od męża o 10 lat. Jej wielka miłość w połączeniu z bolesną świadomością, że nie może już ukochanemu wiele dać, doprowadza do napięć w ich relacji.

Jesienią

Lucjan Rydel

Je­sie­nią Żół­te list­ki brzóz    Dy­go­cą -- dy­go­cą,    Bo je dzi­siaj no­cą  Zwa­rzył si­wy mróz.    I pa­da­ją z drzew    Jak ule­wa zło­ta --    Po zie­mi je mio­ta  Zim­ny wia­tru wiew.    Źle tym li­ściom -- źle,    Co zle­cia­ły z drze­wa,    Wi­cher je roz­wie­wa  Na desz­czu, we mgle.    Le­cą z ostrym tchem    W za­wie­ję okrut­ną --    Jak tym li­ściom smut­no,  Ja naj­le­piej wiem...    [...]Lucjan RydelUr. 17 maja 1870 r. w Krakowie Zm. 8 kwietnia 1918 r. w Krakowie Najważniejsze dzieła: Poezje 1899, Zaczarowane koło, Betlejem polskie (1904), Zygmunt August (1913) Poeta, dramaturg, prozaik i tłumacz okresu Młodej Polski; satyrycznie sportretowany przez Wyspiańskiego w Weselu jako Pan Młody. Ukończył wydział prawno-polityczny na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, po czym zwrócił się ku innej dziedzinie i studiował historię i historię sztuki w Berlinie, a dzięki stypendium Akademii Umiejętności również w Paryżu na kilku uczelniach; tam też pracował w Bibliotece Polskiej. Był miłośnikiem kultury antycznej. Wróciwszy do Polski, ożenił się 20 listopada 1900 r. z Jadwigą Mikołajczykówną, córką chłopa z Bronowic, co stało się głośnym wydarzeniem towarzysko-artystycznym. Był animatorem życia kulturalnego wsi; zakładał czytelnie dla ludu, prowadził wykłady i organizował przedstawienia. Na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie przez wiele lat dawał cieszące się dużą popularnością wykłady z historii sztuki greckiej. Tematyka ta pojawia się również w jego twórczości artystycznej, mianowicie w cyklu sonetów Mitologie greckie oraz opowieściach z czasów starożytnej Grecji (Ferenike i Pejsidoros, 1909). Pisał ponadto poematy bajeczne: Bajka i Kasi i królewiczu (1903), Pan Twardowski (1906), Madejowe łoże (1909), a także szkice historyczne: Awanturnik XVIII wieku, książę ?Dynassów? (1903), Królowa Jadwiga (1910). Cieszył się również uznaniem jako twórca sceniczny, autor baśni scenicznej Zaczarowane koło, widowiska jasełkowego Betlejem polskie oraz trylogii historycznej Zygmunt August. Dał się poznać jako znakomity tłumacz; przetłumaczył fragmenty Iliady Homera, wiersze Horacego, Anakreonta i Pindara oraz Sawantki Moliera.Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Jesienną nocą

Kazimiera Zawistowska

Je­sien­ną no­cą O, przyjdź ty do mnie -- bom dziw­nie sa­mot­na!  Noc się na­de mną ro­ze­łka­ła słot­na,  I dziw­nie je­stem w tej no­cy sa­mot­na...    Stru­ga­mi desz­czu mży mgiel­na sza­ru­ga.  Noc, peł­na cie­ni, wy­sty­gła i dłu­ga,    Przed­zgon­nych psal­mów snu­jąc hymn po­kut­ny,  Łka w stru­nach desz­czu w rytm nie­zmier­nie smut­ny,  W mgłach odrę­twia­łych łka swój hymn po­kut­ny.    I jak wid śmier­ci le­ci mi nad gło­wą  Ta noc roz­gra­na ule­wą desz­czo­wą...    Więc przyjdź ty do mnie -- przyjdź w tę ci­szę mrocz­ną,  A oczy mo­je przy to­bie od­pocz­ną,  Oczy za­snu­te mgieł opo­ną mrocz­ną. [...]Kazimiera ZawistowskaUr. w 1870 r. w Rasztowcach na Podolu Zm. 28 lutego 1902 r. w Krakowie Poetka i tłumaczka. Początkowo dzięki ojcu, publicyście i daw. powstańcu styczniowym, nawiązała kontakt z czasopismami literackimi; jej wiersze drukowało krakowskie ?Życie? i ?Krytyka? oraz warszawska ?Chimera?. Jednak zbiorek jej poezji ukazał się dopiero po jej samobójczej śmierci, w 1903 r. (w oprac. Zenona Przesmyckiego). Jest autorką poezji miłosnej, w tym śmiałych jak na owe czasy erotyków oraz liryki poświęconej przyrodzie wsi podolskiej; oba tematy prowadziły poetkę do progu mistyki. Tłumaczyła symbolistów i parnasistów francuskich i belgijskich: Ch. Baudelaire'a, P. Verlaine'a, A. Samaina, A. Mockela.Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Jesienny spacer poetów

Krzysztof Kamil Baczyński

Je­sien­ny spa­cer po­etów Je­rze­mu K. W.    Drze­wa jak ru­de łby bar­ba­rzyń­ców  wni­ka­ły w ży­ły żół­tych rzek.  Bia­ło się kładł po­pio­łem tyn­ku  wto­pio­ny w wo­dę mia­sta brzeg.    Szli po dud­nią­cym mo­ście kro­ków  jak po kra­wę­dzi z kru­che­go szkła,  pod za­my­ślo­nym gro­bem ob­ło­ków,  po li­ściach jak po krwa­wych łzach.    I mó­wił pierw­szy: Oto jest pieśń,  któ­ra ude­rza w fir­ma­ment po­wiek. [...]Krzysztof Kamil BaczyńskiUr. 22 stycznia 1921 r. w Warszawie Zm. 4 sierpnia 1944 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: Pokolenie, Historia, Bez imienia, Dwie miłości, Z głową na karabinie Poeta, rysownik. Twórczość poetycką rozpoczął już jako uczeń gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, gdzie w 1939 r. zdał maturę. Związany ze środowiskiem młodzieży lewicowej, m.in. z organizacją Spartakus działającą półlegalnie w szkołach średnich. W czasie okupacji niemieckiej zbliżył się do ugrupowań socjalistycznych, wydających podziemne pisma ?Płomienie? i ?Droga?. Od 1943 r. uczestniczył w tajnych kompletach polonistycznych, w tymże roku wstąpił do Harcerskich Grup Szturmowych, które stały się zalążkiem batalionu AK ?Zośka? oraz ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych rezerwy. Uczestnik powstania warszawskiego; poległ w walce przy Placu Teatralnym (Pałac Blanka); w parę tygodni później zginęła w powstaniu żona poety Barbara, którą poślubił w 1942 r. Nie licząc dwóch zbiorków odbitych na hektografie w 7 egzemplarzach w 1940 r. i kilku wierszy w antologiach Pieśń niepodległa i Słowo prawdziwe, zdążył ogłosić, pod pseudonimem Jan Bugaj, dwa konspiracyjne zbiory: Wiersze wybrane (1942) i Arkusz poetycki (1944) wydane nakładem ?Drogi?. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Jesień

Józef Czechowicz

jesień uliczka za uliczką rzucona sierpem stromo  okuty słońca mosiądzem szedł tędy młody żołnierz  złocisty talerz fryzjera kłaniał się jemu domom  a ten sam wiatr oblizywał wisły masywne połcie    za domami podzwania tramwaj jak w bramę wchodzi w powietrze  żołnierz także się wdziera w powietrze młodo idąc  jesień biegnie na przełaj na bliskim jest kilometrze  kasztan przy rogatce już rdzawo policzki wydął    no więc będzie szaro jak film się poprzemyka  już wypukłe zdarzenia cwałują ławą dokąd  takiej geografii nie ma na życiu nie ma równika  jak pilotowi trzeba powierzyć się młodym krokom    [...]Józef CzechowiczUr. 15 marca 1903 r. w Lublinie Zm. 9 września 1939 r. w Lublinie Najważniejsze dzieła: ballada z tamtej strony, żal, nic więcej, nuta człowiecza, tomy wierszy: Kamień (1927), Dzień jak co dzień (1930), Ballada z tamtej strony (1932), W błyskawicy (1934), Nic więcej (1936), Nuta człowiecza (1939). Polski poeta dwudziestolecia międzywojennego, w latach trzydziestych związany z grupą literacką Kwadryga, przedstawiciel tzw. drugiej Awangardy, której twórczość cechował katastrofizm. Jako ochotnik jeszcze przed zdaniem matury wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Z wykształcenia, zamiłowania i zawodu nauczyciel (ukończył też studia w zakresie pedagogiki specjalnej). Redaktor m. in. czasopism dla dzieci "Płomyk" i "Płomyczek". Współpracował z wieloma pismami: "Reflektorem" (tu debiutował jako poeta w 1923 r.), Zet, Głosem Nauczycielskim, Pionem i Kameną, w Polskim Radiu pracował w dziale literackim, pisał słuchowiska radiowe. Zginął tuż po wybuchu II wojny światowej, podczas bombardowania. Charakterystyczną cechą wierszy Czechowicza jest niestosowanie wielkich liter i znaków interpunkcyjnych, co decyduje o poetyckiej wieloznaczności tekstów. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Jesień

Bruno Schulz

Je­sień Zna­cie ten czas, gdy la­to tak buj­ne i peł­ne wi­go­ru jesz­cze nie­daw­no, la­to uni­wer­sal­ne, obej­mu­ją­ce w swej roz­le­głej sfe­rze wszyst­ko, co tyl­ko po­my­śleć się da­ło -- lu­dzi, wy­pad­ki i rze­czy -- pew­ne­go dnia do­sta­je le­d­wo do­strze­gal­ną ska­zę. Blask słoń­ca spa­da jesz­cze rzę­si­ście i ob­fi­cie, w pej­za­żu jest jesz­cze wiel­ko­pań­ski, kla­sycz­ny gest, któ­ry tej po­rze ro­ku prze­ka­zał w spu­ściź­nie ge­niusz Po­us­si­na, ale -- rzecz dziw­na -- wra­ca­my z po­ran­nej wy­ciecz­ki dziw­nie znu­dze­ni i ja­ło­wi: czyż­by­śmy się cze­goś wsty­dzi­li? [...]Bruno SchulzUr. 12 lipca 1892 w Drohobyczu Zm. 19 listopada 1942 tamże Najważniejsze dzieła: Xięga bałwochwalcza (grafiki, 1920-1922), Sklepy cynamonowe (opowiadania, 1934), Sanatorium pod Klepsydrą (opowiadania, 1937) Prozaik i artysta-plastyk. Pochodził ze zasymilowanej rodziny żydowskiej. Studiował architekturę na Uniwersytecie Lwowskim, lecz nie ukończył jej z powodów zdrowotnych. W czasie I Wojny Światowej przez pewien czas uczęszczał do Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. Później pracował w rodzinnym Drohobyczu jako nauczyciel. Schulz debiutował dzięki zainteresowaniu, jakie wobec jego prozy i osoby żywiła Zofia Nałkowska. W ogóle jego proza fascynowała innych pisarzy, takich jak Witkacy czy Gombrowicz. Po wojnie promotorami jego twórczości byli Artur Sandauer i Jerzy Ficowski. Zarówno proza, jak i prace plastyczne Schulza ujawniają tendencję do przekształcania rzeczywistości w mit bądź w wizję rodem ze snu, jak również silną fascynację erotyką o zabarwieniu masochistycznym. Groteskowy obraz świata sprzyjał przy tym okazjonalnym przebłyskom poczucia humoru. Najbardziej charakterystyczną cechą pisarstwa Schulza jest jednak język - gęsty, metaforyczny i poetycki. Schulz zginął w Drohobyczu podczas wojny, zastrzelony przez Niemca. Zaginął też wówczas rękopis jego niedokończonej powieści, zatytułowanej Mesjasz. W 2001 odnaleziono w Drohobyczu wykonane przez Schulza freski, przeniesione do Jerozolimy przez instytut Yad Vashem. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Jesień na Węgierskiej

Magdalena Niedźwiedzka

Ta historia zaczyna się na przełomie XVIII i XIX wieku. Tłem wydarzeń są pozornie senne, malownicze kresy dawnej Rzeczypospolitej - Sejny i okolice, gdzie żyją niegodzący się z utratą swojej pozycji społecznej Deynarowiczowie. Śledzimy dzieje czworga młodych ludzi. Opuszczone przez mężów i nieprzepadające za sobą bratowe - harda Marianna i łagodna Agata Deynarowiczowe - buntują się przeciwko ograniczeniu roli kobiet w społeczeństwie. Jako że mąż Marianny wyrusza wraz z wojskami napoleońskimi na poszukiwanie nowej Polski i prawdy o sobie, kobiety wbrew utartym schematom i ówczesnej obyczajowości zmuszone są prowadzić rodzinny browar. W tym samym czasie Józef Buczeniewski, wdowiec z Sejn, obrońca sądowy i stały bywalec okolicznych karczm, nie dopuszcza do świadomości cierpkiej prawdy na swój temat. Losy tych czworga splatają się nierozerwalnie, ale nic nie idzie po ich myśli, nic też nie jest takie, jakie mogłoby się stać - proste i uczciwe. Magdalena Niedźwiedzka, autorka zbeletryzowanych biografii "Królewska heretyczka" (Elżbieta I) i "Maria Skłodowska-Curie" oraz bestsellerowego cyklu "Zmierzch Jagiellonów". Łączy pracę na uczelni technicznej z pisaniem powieści. W wolnych chwilach maluje obrazy olejne.