Psychologia
Przestępczość cudzoziemców. Aspekty prawne, kryminologiczne i praktyczne
Witold Klaus, Katarzyna Laskowska, Irena Rzeplińska
W dobie globalizacji, transmisji kulturowej i ruchów migracyjnych analizowanie wzajemnych interakcji zjawisk społecznych jest nie tylko uzasadnione, ale i konieczne. W kontekście intensywnych zmian zachodzących w poszczególnych społeczeństwach, w tym również w Polsce, pytanie o to - czy i na ile pojawienie się w ostatnich latach w naszym kraju coraz większej liczby cudzoziemców może wpływać na zwiększenie ich udziału w zjawisku przestępczości - jest słuszne i usprawiedliwione. [...] Opracowania zawarte w tej monografii bazowały w dużej mierze na wynikach badań empirycznych, które przeprowadzone zostały zgodnie z regułami poprawności metodologicznej. Wykorzystano w nich zróżnicowane techniki badawcze, dzięki czemu uzyskano bardzo ciekawe dane. Otrzymane wyniki, co należy wyraźnie podkreślić, nie tylko wzbogacają wiedzę naukową o zjawisku przestępczości cudzoziemców w Polsce, lecz także obalają wiele stereotypów na jego temat. z recenzji prof. dr hab. Janiny Błachut Publikacja [...] stanowi pierwsze po 1989 roku monograficzne opracowanie kompleksowo poświęcone przestępczości cudzoziemców w Polsce. [...] Istotne jest, że z kryminologicznego punktu widzenia podjęto zarówno zagadnienia fenomenu przestępczości cudzoziemców i jej uwarunkowań, ale co ważniejsze, sporą część poświęcono także często pomijanym zagadnieniom przeciwdziałania przestępczości cudzoziemców, bazującego m.in. na systemowych rozwiązaniach międzynarodowych i europejskich. [...] Warto podkreślić, że zaprezentowane w monografii wyniki rozległych, wielopłaszczyznowych badań nad przestępczością cudzoziemców mają w skali kraju charakter unikatowy. z recenzji prof. dr. hab. Emila Walentego Pływaczewskiego W tomie publikują: Konrad Buczkowski, Piotr Chlebowicz, Wojciech Filipkowski, Paweł Golonka, Katarzyna Gracz, Katarzyna Laskowska, Barbara Namysłowska-Gabrysiak, Witold Klaus, Katarzyna Laskowska, Zbigniew Lasocik, Małgorzata Makarska, Agnieszka Martynowicz, Magdalena Perkowska, Katarzyna Płończyk, Irena Rzeplińska, Monika Szulecka, Justyna Włodarczyk-Madejska, Dagmara Woźniakowska-Fajst, Mieczysława Zdanowicz, Agnieszka Zogata-Kusz.
Przestępstwo zgwałcenia w perspektywie badań nad sprawcą
Katarzyna Waszyńska, Robert Kowalczyk, Angelika Hejmej-Lelakowska, Zbigniew...
Książka stanowi interdyscyplinarne ujęcie zjawiska gwałtu. W jej trzech częściach ekspertki i eksperci skupili się na aspektach prawnych, klinicznych i społecznych odnoszących się do przestępstwa zgwałcenia ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy sprawcy.
Przewodnik łowcy i zbieracza po XXI wieku. Ewolucja i wyzwania współczesnego życia
Heather Heying, Bret Weinstein
Odważna, prowokacyjna historia naszego gatunku ukazująca źródła problemów, które trawią współczesny świat. Żyjemy w najwspanialszych czasach w całej historii ludzkości, a mimo to ludzie są bardziej obojętni, podzieleni i nieszczęśliwi niż kiedykolwiek. Jak wyjaśnić ten paradoks i co możemy zrobić, by go przezwyciężyć? Biolodzy ewolucyjni Heather Heying i Bret Weinstein upatrują przyczynę naszych nieszczęść w tym, że współczesny świat nie jest zsynchronizowany z naszymi pradawnymi mózgami i ciałami. Od zawsze żyliśmy w klanach, a dzisiaj większość ludzi nie zna nawet swoich sąsiadów. Przetrwanie w najwcześniejszych społeczeństwach zależało od wykorzystania zalet płynących z różnic między płciami, a dziś koncepcja płci biologicznej jest coraz częściej odrzucana jako obraźliwa. Heying i Weinstein omawiają z perspektywy biologicznej rozmaite strony naszego życia, takie jak seks, płeć, dieta, rodzicielstwo, sen, edukacja i inne, aby znaleźć wskazówki, które pozwolą prowadzić lepsze i mądrzejsze życie. Heather Heying i Bret Weinstein wykorzystują swoją rozległą wiedzę z zakresu biologii ewolucyjnej, aby rozwiązać nasze problemy. Ich książka prezentuje intrygujący i gruntowny pogląd na ludzką naturę. Jordan B. Peterson To historia ludzkości opowiedziana za pomocą poruszających metafor. Heying i Weinstein są profesorami w najlepszym znaczeniu tego słowa: stanowią przykład intelektualnej pokory, zniuansowanego myślenia i zamiłowania do nauki. Każdy, kto wychowuje lub uczy dzieci, kto chce zmienić nasze społeczeństwo, powinien przeczytać tę książkę. Jonathan Haidt
Przewodnik po samotności. Jak nauka i wiara pomagają nam ją zrozumieć i czerpać z niej siłę
Kevin Vost
Główną rolą przewodników jest doprowadzenie podróżnego do wyznaczonego celu. W Przewodniku po samotności Vost, doktor psychologii, prowadzi każdego z nas do pisanego nam szczęścia. Pomaga osobom samotnym znaleźć odpowiedzi na pytania: Jak być samemu, ale nie czuć się samotnym? W jaki sposób budować więzi z innymi? Co robić, by wzrastać w cnotach? bo to właśnie w cnotach, za św. Tomaszem z Akwinu, autor upatruje źródeł szczęścia. Cnoty, jak pisze, rozwijamy poprzez ich ciągłe ćwiczenie. Można powiedzieć, że trening czyni (cnotliwego) mistrza. Oznacza to, że jesteśmy naturalnie wyposażeni w zdolność do rozwijania cnót inaczej nie moglibyśmy nawet próbować ich rozwijać. Autor bierze pod lupę dwie główne grupy cnót: cnoty teologalne (wiara, nadzieja, miłość) i cnoty kardynalne (umiarkowanie, męstwo, sprawiedliwość, roztropność). Vost podaje konkretne wskazówki i plan działania, choćby praktyki religijne (czytaj, rozmyślaj, pamiętaj, módl się, odnów więź poprzez sakramenty) oraz trzydzieści sposobów miłowania bliźniego. Analizuje też samotność w świetle teorii psychiatrii oraz życiorysów wybitnych osób (tzw. samotnych geniuszy) świeckich i duchownych. Są wśród nich m.in. Sir Edward Gibbon, Isaac Newton, filozofowie Immanuel Kant, Henry David Thoreau i Ludwig Wittgenstein, czy rzymski filozof Boecjusz. Pamiętajmy jednak, że nie trzeba być twórczym geniuszem, by czerpać korzyści z samotności. Istnieje wiele rodzajów prac, z pomocą których możemy wypełnić życiowe zadanie chrześcijanina, w zależności od powołania danego od Boga. Do tego inspiruje nas ten przewodnik.
Przeżywając płeć. Doświadczenie na styku feminizmu, poststrukturalizmu i fenomenologii
Marzena Adamiak
Jednym z zyskujących dzisiaj na znaczeniu nurtów filozofii feministycznej, która usiłuje jednocześnie uwzględnić i przekroczyć krytykę poststrukturalistyczną, jest feministyczna fenomenologia. W swoich coraz to nowszych odsłonach fenomenologia zdaje się pogłębiać refleksję nad źródłową relacją podmiotu ze światem, odchodząc od dualistycznych, podmiotowo-przedmiotowych schematów opisu ludzkiej egzystencji, co bliskie jest feministycznym podejściom. Atrakcyjność fenomenologii dla feminizmu wynika jednak głównie z tego, że rozwija ona od lat namysł nad kategorią przeżywanego przez jednostkę doświadczenia (lived experience, l’expérience vécue). Ucieleśnione i usytuowane doświadczenie okazuje się swego rodzaju mostem, który przerzucony między poststrukturalizmem a fenomenologią pozwala myśli feministycznej wiązać teorię z praktyką, intelekt z afektem, metafizykę z polityką czy empiryczne z transcendentalnym. Jest to jednak pojęcie nad wyraz nieuchwytne. W filozofii używane często w sposób intuicyjny czy nawet potoczny, mające niezwykłą zdolność do zacierania za sobą śladów definiujących je teorii. Sednem problemu na styku spotykających się w tej książce trzech dyscyplin okazujesię jednakto, że odwołanie do doświadczenia odgrywa również rolę świadectwa tożsamościowego, które stanowi podstawę nie tylko rozpoznań teoretycznych, ale też etycznych i politycznych. Czy połączenie feminizmu z fenomenologią to na ów problem dobra odpowiedź? Przywołując głosy zaangażowanych w tę dyskusję badaczek feministycznych, jak Linda Martin Alcoff, Judith Butler, Linda Fisher, Sara Heinämaa, Sonia Kruks, Bonnie Mann, Johanna Oksala, Joan Wallach Scott czy Iris Marion Young, autorka książki konfrontuje możliwości narracji fenomenologicznej z argumentami poststrukturalistycznymi oraz nadziejami feminizmu, które w znacznej mierze pozostają niespełnione.
Przyjaciel i wróg. Kiedy współpracować, kiedy rywalizować i jak odnosić sukcesy w jednym i drugim
Adam Galinsky, Maurice Schweitzer
Skarbnica złotych bryłek wiedzy i wnikliwych spostrzeżeń cennych niczym perły. Wszyscy musimy współpracować i rywalizować, aby odnosić sukcesy. Książka Przyjaciel i wróg to najlepszy znany mi przewodnik, który może nam w tym pomóc bez dwóch zdań. Robert B. Cialdini, autor bestsellera Wywieranie wpływu na ludzi Co jest potrzebne do odniesienia sukcesu? To pytanie jest przedmiotem toczącego się od dawna sporu. Niektórzy twierdzą, że ludzie są z natury skłonni do rywalizacji, a dbałość o własny interes jest najlepszym sposobem, w jaki można wyprzedzić konkurentów. Inni uważają, że ludzie są stworzeni do współpracy i że odnoszą największe sukcesy, kiedy współdziałają z bliźnimi. W książce Przyjaciel i wróg Adam Galinsky i Maurice Schweitzer wyjaśniają, dlaczego ten spór nie trafia w sedno sprawy. My, ludzie, nie mamy wrodzonej skłonności do rywalizacji albo do współpracy; ewolucja przygotowała nas do obu tych zachowań. W każdej relacji od współpracowników, przez przyjaciół i współmałżonków, po rodzeństwo jesteśmy równocześnie przyjaciółmi i wrogami. Tylko poprzez nauczenie się, jak osiągnąć i utrzymać równowagę między tymi dwiema siłami, możemy udoskonalić swoje długotrwałe związki i z większym powodzeniem zdobywać to, czego chcemy. Galinsky i Schweitzer opierają się na oryginalnych, nowatorskich badaniach, jakie przeprowadzili w swoich laboratoriach, a także na odkryciach dokonanych na gruncie nauk społecznych i na obrazowych przykładach z życia, aby pokazać, jak można odnosić większe sukcesy w pracy i w życiu prywatnym poprzez zręczne radzenie sobie z napięciem między współpracą a rywalizacją. Oferują cenne spostrzeżenia i wskazówki dotyczące rozmaitych tematów od tego, jak zdobyć i utrzymać władzę, jak zbudować zaufanie i jak je odzyskać, oraz jak łagodzić konflikty i przeciwdziałać uprzedzeniom w miejscu pracy, po to, jak porównywać się z innymi, aby zwiększyć swoją motywację i zapewnić sobie poczucie szczęścia, oraz jak odnosić sukcesy w negocjacjach osiągać własne cele, a jednocześnie dbać o zadowolenie partnerów przy stole negocjacyjnym. Przy okazji autorzy stawiają kilka intrygujących pytań i udzielają na nie zaskakujących odpowiedzi: kiedy nadmiar talentu może przeszkadzać w odniesieniu sukcesu? Dlaczego mniej kompetentne działanie może Ci zapewnić wysoki status i autorytet? Skąd tak naprawdę bierze się duża część różnic między płciami w miejscu pracy? Wreszcie, dlaczego lepiej występować na końcu w programie telewizyjnym Idol i podczas rozmów kwalifikacyjnych, ale warto być pierwszym, który składa ofertę w trakcie negocjowania zakupu nowego samochodu? Najlepsze wyniki osiągamy wtedy, gdy zachowujemy optymalną równowagę między współpracą a rywalizacją. Ta książka jest przewodnikiem, który pomoże Ci sprawnie żeglować po świecie społecznym i zawodowym dzięki umiejętności decydowania, kiedy współpracować jako przyjaciel, a kiedy rywalizować jako wróg, i dzięki nauczeniu się, jak radzić sobie lepiej z jednym i drugim. Adam Galinsky jest profesorem zarządzania i dziekanem Wydziału Zarządzania w Columbia Business School na Uniwersytecie Columbia. Tytuł doktora uzyskał na Uniwersytecie Princeton. Maurice Schweitzer jest profesorem Wharton School na Uniwersytecie Stanu Pensylwania. Tytuł doktora uzyskał na tej samej uczelni. Galinsky i Schweitzer opublikowali łącznie ponad 250 artykułów naukowych i rozdziałów w książkach z dziedziny zarządzania, psychologii i ekonomii. Ich prace cytowano w takich czasopismach i dziennikach, jak The Economist, New York Times, Wall Street Journal, The Financial Times i The New Yorker, w amerykańskim radiu publicznym oraz w innych mediach. Jedna z najlepszych książek popularno-naukowych z dziedziny nauk społecznych, jakie przeczytałem od długiego czasu. Pełna wnikliwych spostrzeżeń i trafnych wniosków. Aż się zmęczyłem robieniem notatek! Daniel H. Pink, autor bestsellerów New York Timesa, Drive i Jak być dobrym sprzedawcą Fascynująca lektura i odkrywcze spojrzenie na to, jak żeglujemy po coraz bardziej złożonym świecie społecznym. Oparta na skrupulatnych badaniach, pełna frapujących przykładów z życia książka Przyjaciel i wróg jest wyjątkowym i niezwykle zajmującym przewodnikiem pomocnym w poprawianiu relacji i rozwiązywaniu konfliktów w pracy, w domu i w życiu. Ben Mezrich, autor bestsellerów New York Timesa, Miliarderzy z przypadku oraz Once Upon a Time in Russia Dwaj poważani badacze sukcesu wyjaśniają, jak żyć z innymi w zgodzie i jak uzyskać przewagę. Pouczająca, zabawna i nadzwyczaj praktyczna! Angela Duckworth, Uniwersytet Stanu Pensylwania, autorka książki Grit Fascynująca podróż po naukowej wiedzy o współpracy i rywalizacji. Odkryj, dlaczego porównujemy się ze znajomymi z Facebooka, dlaczego wiele różnic między płciami tak naprawdę wynika z różnic pod względem władzy oraz dlaczego w większości wypadków warto złożyć pierwszą ofertę w trakcie negocjacji. Adam Grant, autor bestsellera New York Timesa, Give and Take Dzięki tej książce staniesz się lepszym współpracownikiem, lepszym negocjatorem i lepszym człowiekiem. - Barry Schwartz, autor książek The Paradox of Choice i Practical Wisdom
Przyjaciele. O prawdziwej mocy naszych najważniejszych relacji
Robin Dunbar
Przyjaciele mają dla nas znaczenie, i to większe, niż sądzimy. W ciągu ostatnich lat badacze ze zdumieniem odkryli, jak ogromny wpływ ma posiadanie przyjaciół – nie tylko na nasze poczucie szczęścia, ale także na zdrowie, a nawet długowieczność. Nie umiemy żyć w odosobnieniu. Współczesny świat oferuje nam ogromne możliwości kontaktów międzyludzkich. Dlaczego więc, gdy wszystko wydaje się sprzyjać życiu społecznemu, dotyka nas plaga samotności? Robin Dunbar, wybitny antropolog i psycholog, bada w Przyjaciołach każdy aspekt przyjaźni, łącząc wiedzę naukową z dziedzin antropologii, psychologii, neurobiologii i genetyki z osobistymi doświadczeniami. Tłumaczy, jak przecinają się różne typy przyjaźni i relacji rodzinnych, jakie mechanizmy psychologiczne i behawioralne stanowią ich podstawę, a wreszcie – jak bardzo skomplikowane jest nawiązywanie i podtrzymywanie przyjaźni.
Przywiązanie, które rani, przywiązanie, które uzdrawia
Ana Maria Sepe, Anna De Simone
Przywiązanie jest pięknym darem i źródłem twojej siły, choć bywa, że staje się powodem cierpienia. To, jak wiele zdołasz czerpać z relacji z innymi, w dużej mierze zależy od twojej relacji ze sobą. Zatem jak pokochać siebie i przestać rozpamiętywać dawne porażki i rozstania? Jak przełamać utrwalone schematy i uzdrowić rany z dzieciństwa, by poczuć, że zasługuje się na szczęście w życiu i w relacjach? W tej książce wytłumaczymy ci, jak stworzyć stabilne i solidne bezpieczne podstawy, na których będziesz mógł zbudować siebie i zaprosić do swojego życia drugą osobę w nowy, satysfakcjonujący sposób. Jednocześnie niech nie będzie ci przykro z powodu osób, które się od ciebie oddalą pozwól im odejść. Krewnym, przyjaciołom, kolegom, dalszym i bliższym znajomym, każdemu! Pozwól im odejść. Stwórz dla siebie wolną przestrzeń, domagaj się jej. Pozwól, by powstał nowy wymiar, tylko dla ciebie. Nie żyjesz po to, by komuś dogodzić. Nie żyjesz po to, by zadowalać innych. Żyjesz po to, by czuć się dobrze. Z samym sobą, z innymi. Samotność i cierpienie rzucają na kolana? Więc wstań, oddal się, idź, biegnij; idź tam, gdzie chcesz, a nie tam, gdzie ci każą.
Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej
Paweł Dybel
Kim byli Ludwig Jekels, Eugenia Sokolnicka, Ludwika Karpińska, Adam Wizel, Maurycy Bornsztajn, Jan Nelken, Roman Markuszewicz, Gustaw Bychowski, Salomea Kempner? Są to dzisiaj w rodzimym środowisku naukowym nazwiska zupełnie nieznane, a jeśli nawet ktoś słyszał o niektórych z nich, jest to zazwyczaj wiedza dość ogólnikowa. Książka wpisuje się w zapoczątkowany u nas w latach 90. nurt przywracania pamięci o wybitnych przedstawicielach polskiej nauki w XX w., których oryginalny dorobek został w czasach PRL-u niemal całkowicie zapoznany. W tym wypadku chodzi o przedstawicieli polskiej psychiatrii, psychoterapii i psychologii orientacji psychoanalitycznej, którzy w okresie zaborów i międzywojnia byli czołowymi specjalistami w tych dziedzinach, ciesząc się ogromnym autorytetem. Znalazły się w niej również eseje o Helenie Deutsch i Hannie Segal, które emigrując w młodych latach, zrobiły później imponującą karierę w ruchu psychoanalitycznym. Do końca życia jednak zachowały żywe związki z krajem i polską tożsamość kulturową. Artykuły zawarte w tej książce są w większości pierwszymi całościowymi omówieniami naukowego dorobku wspomnianych autorów. O specyfice tekstów stanowi to, że nacisk został w nich położony na kluczowe miejsce, jakie zajmowały w poszczególnych dorobkach inspiracje psychoanalityczne. Zarazem podkreśla się w nich istotną rolę, jaką w życiu i działalności tych psychiatrów i psychologów odgrywał kontekst społeczno-kulturowy i polityczny, w którym działali, jak też ich – w przytłaczającej większości – żydowskie pochodzenie. Wiele z tych biografii to biografie tragiczne, naznaczone traumami wojennymi, Holokaustem i klątwą rzuconą na psychoanalizę w powojennej komunistycznej Polsce.
Psychika: Historia ludzkiego umysłu
Paul Bloom
NOWE SPOJRZENIE NA PSYCHOLOGIĘ OPARTE NA WYKŁADACH PROWADZONYCH PRZEZ PAULA BLOOMA NA YALE UNIVERSITY. W jaki sposób w mózgu rozwijają się inteligencja i świadome przeżycia? Czy Freud miał rację, uważając, że wszystkich nas dręczą zakazane pragnienia seksualne? Jak działa świadomość? Jaką rolę odgrywają emocje, takie jak np. wstręt, wdzięczność i wstyd? Co z naszą pamięcią i uczeniem się? Dlaczego tworzymy grupy i jak w nich funkcjonujemy? Słynny psycholog Paul Bloom w tej fascynującej książce poświęconej wiedzy naukowej na temat umysłu odpowiada na kluczowe pytania dotyczące ludzkiej psychiki. A że jest nie tylko badaczem, ale i błyskotliwym wykładowcą, robi to w sposób zabawny i zajmujący. Pełna niezapomnianych anegdot Psychika to wciągający przewodnik po najważniejszym temacie, jaki istnieje nas samych. Historia ludzkiego umysłu opowiedziana przez najlepszego gawędziarza wśród psychologów. Paul Bloom zabiera nas we wspaniałą podróż od neuronu do otoczenia oraz do wszystkich punktów pomiędzy dostarczając nam kolejną świetną książkę. - Daniel Gilbert, profesor psychologii na Harvard University, autor Na tropie szczęścia
Psychoanalityczne losy. Bychowski i Szalita
Ewa Kobylińska-Dehe
Gustaw Bychowski i Alberta Szalita to polsko-żydowscy lekarze i psychoanalitycy z Warszawy. We wrześniu 1939 roku obojgu udało się wydostać z bombardowanej stolicy. Ucieczka Bychowskiego przez Wilno, Szwecję i Japonię do Nowego Jorku trwała dwa lata. Do Polski już nie wrócił. Inaczej Szalita, która w czasie wojny znalazła się w Związku Sowieckim i w 1945 roku powróciła do kraju. Rok później wyemigrowała do USA - skłonił ją do tego panujący w Polsce antysemityzm. Oboje jako psychoanalitycy działali przez kilkadziesiąt lat w Nowym Jorku, ale w konkurujących i zwalczających się Instytutach Psychoanalitycznych. W odróżnieniu od dominującej w powojennej Ameryce ortodoksyjnej psychoanalizy zaczęli pracować z chorymi na psychozę i z Ocalałymi z Zagłady. Mimo swoich nowatorskich pomysłów klinicznych i koncepcji teoretycznych nie zaistnieli w świecie psychoanalitycznym i zostali zapomniani. Autorka książki bada przyczyny tego "zapomnienia", kreśląc ich portrety na tle dziejów psychoanalizy w kontekście społecznym i kulturowym. Ta książka jest dziełem niezwykłym na polskim rynku. Już sam pomysł Autorki, by stworzyć derridiańskie "potencjalne archiwum obecności i nieobecności psychoanalizy w Polsce" obiecuje oniryczną podróż w czasie i przestrzeni ścieżkami kształtowanymi życiem i działalnością psychoanalityków żydowskiego pochodzenia z Polski, postaci wybitnych, a niemal nieznanych. Książka napisana przez Ewę Kobylińską-Dehe, filozofkę i psychoanalityczkę o zacięciu historycznym, przywraca pamięć o nich, a poprzez stosowaną przez Autorkę metodę mikronarracji staje się świadectwem czasów odrzucenia i zaprzeczenia. Z recenzji prof. Małgorzaty Sachy Ta książka to fascynująca opowieść o powikłanych losach Bychowskiego i Szality, psychoanalityka i psychoanalityczki żydowskiego pochodzenia, urodzonych na ziemiach polskich, którzy znaleźli się po wojnie na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Zarazem jest to opowieść o tym, jak ich losy splotły się z tragiczną historią naszego kraju, w której największą katastrofą była w XX wieku Zagłada. Ukazując te przepołowione przez wojnę biografie, autorka stawia pod koniec książki pytanie: jak to się stało, że psychoanaliza nie stała się częścią polskiej tradycji kulturowej. Dlaczego ten nurt odegrał u nas rolę marginalną, a dorobek jego pionierów został zapomniany? Próbuje na nie odpowiedzieć, wskazując na trudności polskiego społeczeństwa z żałobą, czyli przepracowaniem traumatycznych doświadczeń bycia nie tylko ofiarą, ale i sprawcą. Wypierając tę świadomość, pozostajemy w błędnym kole zniewolenia przez przeszłość. prof. Paweł Dybel Ewa Kobylińska-Dehe - dr hab., profesorka Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, psychoanalityczka, filozofka i kulturoznawczyni, profesorka wizytująca w International Psychoanalytic University w Berlinie, superwizorka i wykładowczyni we Frankfurckim Instytucie Psychoanalitycznym, analityczka szkoleniowa w Instytucie im. Anny Freud we Frankfurcie. Główne obszary jej zainteresowań naukowych to psychoanaliza w kontekście kulturowej nowoczesności, filozoficzny wymiar psychoanalizy, cielesność w psychoanalizie, rozumienie sceniczne, granice reprezentacji. Najnowsze publikacje: Corporeality and Dream-Talk (2024), Ist die Welt aus den Fugen geraten? Psychoanalyse fUr eine UberfOrderte Gesellschaft (2024), Thinking Cure: Jewish Psychoanalyst Alberta Szalita, from Warsaw to New York (2024), Mensch ohne Welt. Vor der Stummheit zur Grundmelodie der Seele (2025), Psychoanaliza bez seksu. Seks bez fantazji (2025), Psychoanaliza i prawda (2025).
Paweł Dybel
W okresie powojennym w rodzimych środowiskach naukowych utrwaliło się przekonanie, że psychoanaliza była u nas zjawiskiem marginalnym i nigdy nie zakorzeniła się głębiej w polskim życiu umysłowym. Nikt jednak nie przeprowadził poważniejszych badań dotyczących roli, jaką psychoanalitycy z ziem polskich okresu zaborów odegrali w rodzącym się ruchu psychoanalitycznym w Wiedniu i w Zurychu, oraz tego, jak wyglądała recepcja teorii Freuda i Junga w rodzimych środowiskach inteligenckich w tym czasie. Tymczasem rola ta była niezwykle znacząca. Takie postaci, jak Ludwik Jekels, Herman Nunberg, Eugenia Sokolnicka, Helena Deutsch, Jan Nelken, Ludwika Karpińska, Tola Rank i inni, zaliczają się dzisiaj do awangardy tego ruchu. Wielu z nich działało zarazem w polskich środowiskach lekarskich, w których zainteresowanie psychoanalizą było niezwykle żywe. Występowali oni regularnie na zjazdach, wygłaszali wykłady, publikowali w polskich czasopismach lekarskich i filozoficznych artykuły o różnych aspektach teorii psychoanalitycznych. Pojawiła się pierwsza książka o teorii Freuda autorstwa Jekelsa i kilka przekładów jego prac. Niemal wszyscy polscy psychoanalitycy tego okresu pochodzili z zasymilowanych rodzin żydowskich, silnie związanych z polską kulturą. Pozwala to autorowi tej książki rzucić nowe światło na procesy asymilacyjne wśród Żydów zamieszkujących ziemie polskie w tym czasie. Zafascynowany psychoanalizą był również Karol Irzykowski, który napisał u nas bodaj najlepszy artykuł na jej temat w tym czasie. Był on zarazem autorem powieści Pałuba, w której można dopatrzyć się szeregu zdumiewających pokrewieństw z Objaśnianiem marzeń sennych. Teorią Freuda interesowali się również filozofowie i psycholodzy skupieni wokół Kazimierza Twardowskiego we Lwowie, zaś w redagowanym przez niego „Ruchu Filozoficznym” ukazało się szereg entuzjastycznych artykułów na jej temat. Terapii psychoanalitycznej został w 1912 roku poddany przez Karola de Beauraina Witkacy, bodaj pierwszy pisarz w literaturze światowej, który przeszedł przez to osobliwe doświadczenie. Książka jest pierwszą próbą całościowego spojrzenia na początki ruchu psychoanalitycznego na ziemiach polskich w latach 1900–1918. Narodziny i rozwój ruchu autor ujmuje w szerszym, społeczno-kulturowym kontekście, widząc w nim jeden z najbardziej wymownych przejawów rodzących się w społecznościach Europy Środkowej tendencji modernizacyjnych.
Paweł Dybel
W naszych środowiskach naukowych dominuje pogląd, jakoby wpływ psychoanalizy na polską naukę i literaturę w okresie międzywojnia zaznaczył się bardzo słabo. W książce tej wykazuję, że jest to typowy przesąd, utrzymujący się po dziś dzień siłą inercji, którego podstawą był brak solidnych badań w tym zakresie. Omawiam w niej szereg interesujących artykułów i książek autorów inspirujących się teoriami Freuda i Adlera, opublikowanych w latach 1918–1939. O wielu z tych prac nikt do tej pory nie pisał – jak m.in. o rozprawach Bornsztajna, Bychowskiego i Bilikiewicza o kobiecej seksualności, artykule Bychowskiego o antysemityzmie i o jego książce Metaphysik und Schizophrenie czy o artykułach Mateckiego o pacjentach-chasydach i freudowskim pojęciu popędu śmierci. Inne prace, znane już polskiemu czytelnikowi z rozpraw Bartłomieja Dobroczyńskiego czy Leny Magnone, zostały poddane daleko idącej reinterpretacji. Omawiając dorobek czołowych rodzimych przedstawicieli nurtu w psychiatrii i psychoterapii, pedagogice i literaturoznawstwie, gdzie zaznaczył się on najwyraźniej, wskazuję na istotną rolę, jaką odegrały w nim inspiracje psychoanalityczne. Kładę w książce nacisk na podejmowane przez zwolenników nurtu roszczenia emancypacyjne w odniesieniu do tradycyjnych form społecznego samorozumienia. Wskazuję na rysujące się w ich pracach nowe podejście do kwestii związanych z seksualnością, do przejawów popędu agresji w postaci ksenofobii i antysemityzmu, na promowanie nowatorskich, mniej represyjnych niż tradycyjne, modeli wychowania dzieci, na nowe modele interpretacji dzieł literackich itp. Jakkolwiek we wszystkich wspomnianych dyscyplinach naukowych nurt psychoanalityczny nie był dominujący, to jednak wyraźnie zaznaczył w nich swoją obecność. Teoriami Freuda, Adlera i Junga inspirowali się u nas głównie badacze i lekarze pochodzenia żydowskiego, niestety niemal wszyscy z nich zostali wymordowani w czasach Zagłady. Nielicznym tylko udało się wyemigrować (Bychowski, Segal) lub szczęśliwie ocaleć (Markuszewicz, Bornsztajn). W rezultacie od 1945 roku nurt psychoanalityczny przestał istnieć w naszej nauce i w praktyce klinicznej aż po lata 60. Omawiając i interpretując w książce najciekawsze rozprawy czołowych przedstawicieli nurtu, wykazuję, jak dalece są one w wielu aspektach aktualne. Wychodzą w zdumiewający sposób naprzeciw problemom czasu dzisiejszego, stanowiąc dla nas często prawdziwe wyzwanie. Odczytując je dzisiaj na nowo, ma się nieodparte wrażenie, że obcuje się z żywą, przemawiającą wieloma głosami tradycją. Paweł Dybel, profesor w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta, DAAD, DFG, The Mellon Foundation i innych. Prowadził wykłady i seminaria na uniwersytetach w Bremie, Berlinie, Londynie i Buffalo. Członek międzynarodowej Rady Naukowej Sigmund Freud Institut we Frankfurcie nad Menem. Trzykrotnie nominowany do Nagrody im. J. Długosza. Główne pola badawcze: hermeneutyka, fenomenologia, antropologia filozoficzna, poststrukturalizm, teoria psychoanalizy, teoria literatury. Publikacje (wybór): Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce H.G. Gadamera (Kraków 2004); Okruchy psychoanalizy (Kraków 2007), Dylematy demokracji (Kraków 2015); Psychoanalytische Brocken. Philosophische Essays (Würzburg 1916); Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza (Kraków 2017); Ziemscy, słowni cieleśni. O polskich poetach współczesnych (Mikołów 2019); Psychoanalysis – the Promised Land? (London, N.Y, Frankfurt am Main 2018); Nieświadome na scenie. Witkacy i psychoanaliza (Kraków 2020); Rozum i nieświadome. Filozoficzne eseje o psychoanalizie (Kraków 2020).
Psychoanaliza w cieniu wojny i Zagłady
Ewa Kobylinska-Dehe
W książce Psychoanaliza w cieniu wojny i Zagłady zostają po raz pierwszy opowiedziane nieznane do tej pory losy polsko-żydowskich psychoanalityków, psychiatrów i ich pacjentów w czasie drugiej wojny światowej i zagłady. Jednych z nich zamordowano, inni wyemigrowali, tylko nieliczni zaś, którzy przeżyli, pozostali w kraju. W wyjątkowym dialogu bez wzajemnych uprzedzeń i odruchów obronnych polscy i niemieccy historycy, filozofowie, psychiatrzy i psychoanalitycy stawiają pytanie, jak dzisiejsze społeczeństwo w Polsce zmaga się z traumami tego czasu: z Zagładą Żydów, z wyniszczeniem mieszczaństwa i inteligencji, ze skutkami masowych przesiedleń po drugiej wojnie światowej, z prześladowaniami okresu stalinowskiego. Czy te traumatyczne doświadczenia, które fundamentalnie zmieniły strukturę polskiego społeczeństwa, zostały przepracowane? Jak wiemy, destrukcyjne efekty traumy związane z doświadczeniem zabijania, byciem świadkiem, utratą bliskich, poczuciem winy i wstydu trwają dalej za murem budowanym z fantastycznych narracji obronnych, zaprzeczenia i milczenia. Wraz z tymi formami obrony są one nieświadomie przekazywane kolejnym pokoleniom. Nieprzepracowana trauma przeradza się w strach i agresję wobec inności i obcości. Dlatego mimo że od czasów wojny minęło z górą siedemdziesiąt lat, polskie społeczeństwo czeka nadal trudne zadanie kulturowe. Musi ono uporać się ze swoimi mitami o niezłomnym heroizmie, o byciu tylko niewinną ofiarą, które od czasów rozbiorów kształtowały polską tożsamość. W realizacji tego zadaniaistotną rolę może odegrać psychoanaliza z jej oświeceniowym postulatem pobudzania krytycznego myślenia, które jest w stanie przejść przez proces żałoby.
Psycholog w hospicjum. Procedury działania
Elżbieta Trylińska-Tekielska
Książka przeznaczona jest dla psychologów, studentów psychologii bądź tych wszystkich terapeutów, którzy się stykają, pracują lub będą pracować z ludźmi będącymi w sytuacjach ekstremalnych związanych z zagrożeniem życia własnego lub innych. Poradnik składa się z dwóch części. Pierwszej, teoretycznej, gdzie omówiono (podstawowe) relacje pacjent - rodzina - zespół leczący (charakterystyka psychologiczna ofiar traumy oraz wtórnych ofiar traumy). Część druga to praktyczny zestaw metod testowych dostępnych w internecie, pozwalający na przeprowadzenie (z psychologiem) problemów i doprowadzenie do dojrzałego funkcjonowania i zniesienia dysfunkcjonalności. (...) Poradnik wydaje się szalenie potrzebny w praktyce, zwłaszcza dla osób stykających się z sytuacjami ekstremalnymi i ofiarami traumy. z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Aranowskiej
Psycholog w oczach Polaków: między profesjonalizmem a stereotypami
Eleonora Bielawska-Batorowicz, Beata Krzywosz-Rynkiewicz, Katarzyna Nowakowska-Domagała, Marta...
Raport Psycholog w oczach Polaków: między profesjonalizmem a stereotypami to pierwsza tak obszerna prezentacja tego, jak postrzegani są psychologowie i ich praca. Opinie reprezentatywnej grupy Polek i Polaków zebrano za pośrednictwem Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna. Projekt badania opracowano w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego we współpracy z Komitetem Naukowym XXXVII Kongresu Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Zebrane dane ukazują doświadczenia, potrzeby i bariery w zakresie korzystania z pomocy psychologicznej, rozumienie roli zawodowej psychologa i zawodów pokrewnych, postawy wobec nowoczesnych form pomocy psychologicznej oraz funkcję mediów w kształtowaniu publicznego wizerunku psychologa. Wyniki badania umożliwiły porównanie wskazań całej grupy respondentów z opiniami osób, które kiedykolwiek korzystały z pomocy psychologicznej. Obraz zawodu psychologa wyłaniający się z przeprowadzonego badania jest korzystny. Profesjonalne kompetencje i społeczna przydatność psychologów są oceniane wysoko. Uchwalenie w dniu 23 stycznia 2026 roku ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów to ważny krok na drodze do dalszego porządkowania zasad wykonywania zawodu psychologa, który - jak pokazuje raport - jest postrzegany jako zawód zaufania publicznego. Publikacja współfinansowana ze środków Polskiego Towarzystwa Psychologicznego