Psychologia
Oliver Sacks
Każda strona tej książki przypomina nam, jak utalentowanym i błyskotliwym gawędziarzem był Oliver Sacks. Wall Street Journal Olivera Sacksa, u którego naukowa dociekliwość szła w parze z talentem do snucia pasjonujących opowieści, czytelnicy kochają za jego książki o niezwykłych przypadkach neurologicznych (Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem, Przebudzenia, Antropolog na Marsie), które dziś są już znanymi zaburzeniami, takimi jak autyzm, zespół Tourettea, ślepota twarzy, zespół sawanta. Jednak nie każdy wie, że Sacks dysponował nie tylko głęboką znajomością literatury i medycyny, ale także wszechstronną wiedzą botaniczną, zoologiczną, chemiczną, psychologiczną, filozoficzną, świetnie znał też historię nauki. Rzeka świadomości w pełni pokazuje tę erudycję, ale przede wszystkim potwierdza jego zdolność do niezwykłych skojarzeń, radość, jaką czerpał z nauki, a także bezkresne zaangażowanie się w wielki projekt badawczy: Co czyni nas ludźmi? Niekonwencjonalne punkty widzenia, które proponuje autor, oraz dobrze znane kwestie, umieszczone jednak w zaskakującej perspektywie, od Darwina i natury ewolucji, przez pojmowanie czasu, na istocie świadomości kończąc to główne zalety tej fascynującej naukowo i okraszonej subtelnym poczuciem humoru książki.
Samo się nie myśli. Afekt w procesach poznawczych
Alina Kolańczyk
Główną osią badań prezentowanych w książce jest wyjaśnienie motywacyjnej roli nieuświadamianego afektu w procesach poznawczych, zarówno w kierunkowym uczeniu się, myśleniu, jak i w spostrzeganiu zagrożenia. Nie da się tych procesów zrozumieć bez odwołania się do wiedzy o kryteriach, wedle których zostają uruchomione, a więc o standardach i celach człowieka. Na przykład ratownik, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa plażowiczom, nieświadomie pozytywnie ocenia kąpiące się osoby, a to sprawia, że koncentruje na nich uwagę i śledzi ich zachowania. Dla wszelkiej motywacji najważniejsze jest wartościowanie i wynikające stąd zaangażowanie afektywne. Z Przedmowy Aliny Kolańczyk Książka dotyczy nieuświadomionych afektywnych mechanizmów samoregulacyjnych. Główna teza pracy głosi, że to nieuświadomiony afekt, będący pochodną nastawień motywacyjnych, steruje uwagą i w konsekwencji poznaniem i jego efektami. Zdaniem Autorów to nieuświadomiony afekt pełni także funkcję przełącznika procesów automatycznych na kontrolowane to afekt decyduje o tym, co zostanie skierowane do uświadomionej obróbki poznawczej. Tezy te są oryginalne, choć dobrze teoretycznie uzasadnione. Z recenzji Małgorzaty Kossowskiej Połączenie perspektywy psychologii różnic indywidualnych z perspektywą analizy procesów utajonych przyniosło wyniki bardzo interesujące od strony teoretycznej. Wyniki te zapewne sprowokują szerszą dyskusję dotyczącą podejmowanych zagadnień. Z recenzji Tomasza Maruszewskiego Książka Profesor Aliny Kolańczyk stanowi podsumowanie prowadzonych od ponad 30 lat badań Autorki i jej zespołu nad wyjaśnianiem roli motywacyjnej nieuświadamianego afektu w przebiegu procesów poznawczych. Na rynku pojawia się nowa jakość: wyrafinowany model funkcjonowania afektu w regulacji zachowań celowych, model poparty licznymi eksperymentami, przeprowadzonymi zgodnie ze światowymi standardami w tej dziedzinie nauki. Z recenzji Hanny Brycz Alina Kolańczyk profesor psychologii, Kierownik Katedry Psychologii Ogólnej na Wydziale Zamiejscowym Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie. Jej zainteresowania dotyczą procesów poznawczych oraz emocjonalnych i afektywnych leżących u podstaw ludzkich działań. Autorka wielu książek oraz artykułów, między innymi: Intuicyjność procesów przetwarzania informacji (1991), Czuję, myślę, jestem. Świadomość i procesy psychiczne w ujęciu poznawczym (1999) czy Serce w rozumie. Afektywne podstawy orientacji w otoczeniu (współautorka i redaktorka; 2004).
Katarzyna Schier
Książka składa się z 11 rozdziałów, poświęconych problematyce ciała i cielesności i ich znaczenia w relacji dziecka z rodzicami. Redaktorką naukową tomu jest profesor Katarzyna Schier, psycholog i psychoterapeutka, twórczyni wielu publikacji naukowych, wieloletni pracownik Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autorki, osoby zawodowo zajmujące się psychologią kliniczną dziecka, zaprezentowały zarówno wyniki własnych badań empirycznych, jak też opracowania o charakterze klinicznym, ilustrowane przykładami. Kilka tekstów opisuje bezpośrednio relację matka-dziecko i dziecko-matka, inne podejmują ten problem nie wprost, odwołując się do obrazu opiekuna w umyśle osoby dorosłej, czyli mają charakter retrospektywny. Tytuł książki "Samotne ciało..." odwołuje się do tezy, zgodnie z którą dziecko może doświadczać samotności nie tylko w aspekcie psychicznym, lecz także fizycznym. Książka pod redakcją prof. dr hab. Katarzyny Schier, o wymownym tytule "Samotne ciało. Doświadczenie cielesności przez dzieci i ich rodziców", podejmuje niezwykle istotny problem relacji pomiędzy ciałem a psychiką oraz jej związku z wczesnodziecięcymi doświadczeniami człowieka. (...) Autorki rozdziałów omawiają związki cielesności i sposobu jej doświadczania z wczesnodziecięcą relacją dziecka z opiekunami, odnosząc się spójnie teorii przywiązania Johna Bowlby'ego, jej modyfikacji i poszerzeń oraz wybranych teorii psychodynamicznych, m.in. teorii separacji - indywidualizacji Margaret Mahler. Jak wskazuje we wstępie Profesor Schier, zespół odwołuje się "do tezy na temat tego, że umysł dziecka powstaje w relacji z rodzicem, to znaczy, że uwewnętrzniane są tysiące epizodów interakcyjnych mających miejsce w kontakcie dziecka z opiekunem". z recenzji dr hab. Anny Cierpki
Satysfakcja z pracy i wydajność pracowników. Relacja (nie)oczekiwana
Mateusz Paliga
W niniejszym opracowaniu podjęty został temat satysfakcji z pracy i wydajności pracy. W sposób kompleksowy przedstawiono wiodące perspektywy, teorie i modele opisywanych zjawisk, analizowane dotychczas głównie w literaturze zagranicznej. Zaprezentowane badania stanowią próbę odnalezienia relacji łączącej satysfakcję z pracy i wydajność, a uzyskane wyniki rzucają nowe światło na związek, który okazuje się bardziej skomplikowany, niż dotychczas zakładano. Książka jest propozycją dla praktyków zarządzania, w tym menedżerów, liderów zespołów i specjalistów oraz doradców zarządzania zasobami ludzkimi. Może być również cennym źródłem wiedzy dla studentów psychologii i nauk o zarządzaniu.
Schizofrenia a funkcjonowanie poznawcze
Rafał Styła
Dzieło Autora uważam za dojrzałą prezentację istotnego problemu klinicznego, jakim są zaburzenia poznawcze w schizofrenii. Z perspektywy badacza zajmującego się psychologią schizofrenii tym bardziej doceniam wysiłek dr. Styły w dążeniu do pogłębiania wiedzy z zakresu związków złożonych i różnorodnych zmiennych psychologicznych z funkcjami poznawczymi. Wiem bowiem jak wymagające są to poszukiwania. Autor monografii przedstawia interesujący model systematyzujący rozumienie znaczenia wzajemnych interakcji czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych w deficytach funkcjonowania poznawczego pacjentów chorujących na schizofrenię. Na uwagę zasługuje fakt, iż Autor zrealizował serię czasochłonnych badań zakrojonych na szeroką skalę, które dostarczyły ciekawego materiału do analiz. dr hab. Łukasz Gawęda, prof. IP PAN, fragment recenzji Książka stanowi pierwszą monografię w literaturze polskiej, i prawdopodobnie światowej, poświęconą w całości psychologicznemu rozumieniu zaburzeń poznawczych doświadczanych przez osoby z diagnozą schizofrenii. Termin zaburzenia poznawcze ma wiele znaczeń - w niniejszej książce rozumiany jest przede wszystkim jako dysfunkcje elementarnych czynności poznawczych (np. uwagi, uczenia się, pamięci roboczej, funkcji zarządczych). Monografia zawiera szczegółowe teoretyczne wprowadzenie, ukazujące rolę zaburzeń poznawczych w schizofrenii. Druga część tomu skupiona jest na opisie czterech badań własnych, które w sposób empiryczny wykazują istotne znaczenie procesów psychologicznych dla funkcjonowania w zakresie językowym, uczenia się, szybkości przetwarzania, funkcji zarządczych i pamięci roboczej. Czytelnicy zainteresowani zagadnieniem schizofrenii - w tym psycholodzy, lekarze, studenci i pracownicy naukowi oraz osoby z doświadczeniem psychozy i ich rodziny - z pewnością znajdą w niej wiele nowych, ciekawych informacji. Rafał Styła - doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Neuropsychologii Klinicznej i Psychoterapii Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, psychoterapeuta Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, analityk grupowy Instytutu Analizy Grupowej ,,Rasztów", współzałożyciel Ośrodka Psychoterapii i Psychiatrii ,,Psyche Plus". Były pracownik Akademickiego Ośrodka Psychoterapii UW oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii. Autor lub współautor ponad 30 publikacji z zakresu psychopatologii (w tym zagadnienia schizofrenii), psychoterapii i psychometrii.
Ewa Woydyłło
Autorka pokazuje rzeczywistość na tak uczy chcieć, pragnąć, wybaczać, oczekiwać, żądać, nazywać po imieniu, płakać bez wstydu, krzyczeć bez poczucia winy, być sobą bez strachu przed cudzą oceną. Uczy bycia kobietą. Demaskuje mity na temat związków sugerując realne sposoby budowania relacji między partnerami (Jak kłócić się bez wrogości?, Jak wybaczać? Jak wyrażać miłość i umieć przyjmować jej oznaki ze strony partnera?). Pokazuje jak mimo różnic i konfliktów wspólnie przeżyć szczęśliwe życie.
Henrik Fexeus
Rozwiń w sobie wyjątkową, społeczną superkompetencję i zmień swoje życie na lepsze Henrik Fexeus od lat uczy, jak korzystać z mowy ciała, technik psychologicznych i komunikacji niewerbalnej, aby być lepiej rozumianym, budować relacje i wpływać na innych. W książce Sekrety mentalisty idzie jednak o krok dalej. Uczy jak zdobyć społeczną kompetencję dotychczas dostępną nielicznym. Ludzie posiadający wyczucie społeczne wyróżniają się niezwykłą wrażliwością i empatią. Często zostają liderami, szybciej awansują i w krótkim czasie potrafią nawiązać głębokie relacje z innymi. Są prawdziwymi mistrzami w rozwiązywaniu konfliktów i przewodzeniu ludziom. Ludzie lgną do nich - wnoszą bowiem do ich życia sens i wartość. Henrik Fexeus wyjaśnia, jak rozwinąć tę wyjątkową, społeczną superkompetencję. Techniki opisane w Sekretach mentalisty są nie tylko bardzo przydatne, ale wręcz niezbędne, by prowadzić satysfakcjonujące życie. Nasze umiejętności społeczne i empatia gwałtownie maleją. Nigdy wcześniej nie dochodziło do tak wielu nieporozumień między ludźmi. Tymczasem badania pokazują, że jedynym, co tak naprawdę daje szczęście, są dobre relacje z innymi. Dzięki technikom zawartym w Sekretach mentalisty zyskasz narzędzia do wzmocnienia swoich umiejętności społecznych, a także sprawisz, że twoje życie, będzie takie, jakie chcesz. Henrik Fexeus wyjaśnia wszystko w sposób praktyczny i zrozumiały, w lekkim, humorystycznym stylu.
Self. Polifonia współczesnych terapeutów Gestalt
Jean-Marie Robine + Ruella Frank, Frank M....
Sześćdziesiąt pięć lat po stworzeniu koncepcji terapii Gestalt przez Fritza Perlsa, Paula Goodmana i Paula Hefferline'a pojawiła się potrzeba zrewidowania istotnego dla niej pojęcia self. Dlatego autorzy tych rozdziałów, dziś czołowi teoretycy Gestalt, ponownie przyjrzeli się pierwotnym założeniom tytułowej kategorii. Różnorodność wybranych przez nich zagadnień i źródeł, do których wracają (takich jak psychoanaliza lub pragmatyzm), oraz poszerzenie ich zakresów teoretycznych o podejścia z sąsiednich dyscyplin (jak fenomenologia, teoria relacji z obiektem, neuronauka, duchowość, estetyka) przybliża nas do idei założycielskiej terapii Gestalt, której propozycje miały być łatwo przyswajalne i dalekie od jakiejkolwiek ortodoksji czy jednostronności. Ta książka bez wątpienia wpisuje się w dynamikę współczesnego świata - jego zmienność, niestabilność, podatność na kryzysy. Wspiera również postrzeganie człowieka jako jednego z wielu równorzędnych aktorów rzeczywistości ożywionej i nieożywionej. Ludzkie "ja" traci w niej swoją uprzywilejowaną pozycję, nabiera charakteru procesualnego, podlega nieustannym przeobrażeniom, tworzy siebie - i jest tworzone - w relacjach z innymi, a sensu szuka w zaangażowanej symbiotyczności. Jeśli psychoterapia chce coś jeszcze oddać światu, to musi się przysłuchać tej polifonii języków self. Jak pisze Dan Bloom w Rozdziale 3: Self jest tak samo "wrzucone" w świat, z którego się wyłania, jak i jest wolnym "artystą życia". Kontaktowanie się i self nie wyłaniają się niepokalanie, niewinnie. Tak jak kontaktowanie się dostosowuje się do właściwości i ograniczeń każdej określonej sytuacji, tak Self nie tworzy się samo, ale współwyłania się na granicy organizm-środowisko, ze wszystkimi przesądami, założeniami, ograniczeniami fizycznymi, sprawnościami i osobistymi doświadczeniami życiowymi, które każdy z nas wnosi do doświadczenia na granicy kontaktu. Tak jak kontury ziemi, na której stoję, delikatnie kształtują spody moich stóp, jak moje umocowanie na gruncie, od którego się odpycham, wpływa na mój sposób chodzenia i postawę oraz terytorium świata przeżywanego, tak granica kontaktu organizm-środowisko odciska się na funkcjach self. Znaczy je danym-przed fenomenalnym terenem świata przeżywanego, który zawiera w sobie "relacje" z Innym, jest zawsze tam - stanowi podstawę dla funkcji relacyjnej self. Erwing Polster z kolei dodaje: Wielu naszych pacjentów, wiedzionych potrzebą zachowania strzępka własnej duszy, jakiegoś jej fragmentu, w którym zapisałoby się ich istnienie, usilnie poszukuje sposobu, by nadać formę i prawdziwe proporcje swojej - jak im się zdaje - bezkształtnej egzystencji. Ponieważ ową "bezkształtność" często uznają za rozpad tożsamości, próbują przedwcześnie nadać kształt swojemu poczuciu siebie, zdając się na błędne podsumowania i kurczowo się ich trzymając. Często zupełnie nie wiedzą, co jest z nimi nie tak, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, jak się określili, nie rozumieją też, jaki fałszywy obraz dają ich wątpliwe podsumowania. Koncepcja self w psychoterapii Gestalt nie tylko pomaga zidentyfikować ten problem, lecz także daje nowe wskazówki, pomocne w przepracowaniu błędnych wniosków.
Sens medytacji. Naukowy i praktyczny przewodnik
Steven Laureys
Mniej stresu, wyostrzenie uwagi, lepszy sen, zadowolony umysł to tylko niektóre z licznych korzyści płynących z medytacji. Medytacja jest dostępna dla każdego, można praktykować ją w dowolnym miejscu i o każdej porze; jest jednym z najprostszych narzędzi, które mogą znacząco poprawić jakość życia. Mimo to wiele osób zmaga się z trudnościami w zatrzymaniu natłoku myśli i naciśnięciu pauzy. Często nie wiemy, jak zacząć. Kluczowa zasada, którą promuje Steven Laureys brzmi: rób to, co możesz. Dzięki swojej praktyce oraz fascynującym odkryciom naukowym, autor przedstawia fizjologiczne i poznawcze korzyści płynące z medytacji, którą wciąż wielu z nas postrzega jako niedostępną lub jedynie duchową praktykę. Książka łączy wiedzę na temat mózgu i medycyny z inspirującymi anegdotami oraz praktycznymi ćwiczeniami, oferując naukowe dowody na to, że medytacja ma pozytywny wpływ na nasze samopoczucie zarówno psychiczne, jak i fizyczne. O autorze: Doktor Steven Laureys jest belgijskim neurologiem i neurobiologiem uznawanym za jednego z wiodących klinicystów i badaczy w dziedzinie neurologii świadomości. Jego pionierskie badania nad neuroobrazowaniem, które umożliwiają lepsze zrozumienie procesów zachodzących w mózgu osób znajdujących się w śpiączce czy stanie minimalnej świadomości, zdobyły międzynarodowe uznanie. Jest dyrektorem Uniwersyteckiego Szpitala Neurologicznego w Liege w Belgii, cenionym mówcą oraz ekspertem w dziedzinie nauki o mózgu. Został uhonorowany licznymi nagrodami, m.in. od Europejskiej Akademii Neurologii, Europejskiej Akademii Nauk, Niemieckiego Towarzystwa Maxa Plancka oraz Amerykańskiego Towarzystwa Neurologii Kognitywnej. Opublikował ponad 500 artykułów naukowych oraz kilka książek na temat funkcjonowania ludzkiego umysłu.
Sieci wiedzy. Teoria zarządzania między nauką a praktyką
Karolina J. Dudek
Jak można nauczyć się zarządzania? Czy wiedza zdobywana w trakcie studiów jest przydatna? Co trzeba wiedzieć, żeby móc uchodzić za profesjonalistę? By odpowiedzieć na te pytania, Karolina J. Dudek analizuje opowieści studentów i absolwentów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jakich dokonywali wyborów? Czego i gdzie się uczyli? Czego nauczyło ich życie organizacyjne? To nie tylko barwne opisy pierwszych doświadczeń zawodowych, lecz także wiele praktycznych porad i przestróg. Wnikliwa analiza pokazuje struktury wiedzy ludzi odpowiedzialnych za procesy ekonomiczne i gospodarcze. Autorka proponuje nowatorskie ujęcie pojmowania i badania wiedzy profesjonalnej, wykorzystujące koncepcje uczenia się przez doświadczenie oraz wiedzy wytwarzanej przez zbiorowości w sieciach wiedzy. „Istotnym walorem książki jest wejście na pola badawcze, które w warunkach polskich są słabo rozpoznane, a jej cele i sposób ich realizacji mają w znacznej mierze charakter nowatorski. Wyróżnia ją dobra konstrukcja, osadzenie w perspektywicznych podejściach teoretycznych, duża kultura metodologiczna i interesująca analiza empiryczna. Wynikiem badań jest rekonstrukcja wiedzy akademickiej konfrontowanej z językiem i narracją „wiedzy ukrytej” tworzonej w dużych korporacjach gospodarczych, która ma istotne konsekwencje także dla przyszłości nauki i dydaktyki zarządzania oraz standardów corporate governance w przedsiębiorstwach”. prof. dr hab. Krzysztof Jasiecki
Sigmunda Freuda teoria dowcipu, humoru i komiki
Dariusz Grabowski
Teoria Sigmunda Freuda, mimo że od jej sformułowania upłynęło ponad sto lat i niejednokrotnie była poddawana miażdżącej krytyce, nadal należy do najbardziej rozpoznawalnych koncepcji, które w sposób holistyczny starają się opisać i wyjaśnić funkcjonowanie ludzkiej psychiki. Do rzadziej omawianych, a jednocześnie niezwykle interesujących dzieł twórcy psychoanalizy zaliczają się prace poświęcone fenomenom dowcipu, humoru i komiki. Niniejsza książka jest pierwszą w Polsce próbą wyczerpującej analizy rozprawy Dowcip i jego stosunek do nieświadomości oraz niemal zupełnie nieznanego, krótkiego artykułu Humor. Omawiane teksty pozwalają dostrzec spójność rozwijającej się na przestrzeni paru dekad Freudowskiej teorii psyche, obrazując jednocześnie podejmowane przez autora próby pogodzenia zgoła odmiennych perspektyw badawczych. Czytelnik będzie mógł nie tylko zapoznać się z Freudowskimi koncepcjami dowcipu, humoru i komiki, ale także odkryć szerszy kontekst, w którym założenia te odzwierciedlają najważniejsze postulaty teoretyczne psychoanalizy. Dariusz Grabowski (ur. 1994) - absolwent psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od lat interesuje się psychoanalizą oraz historią psychologii, choć jego największymi pasjami są literatura i entomologia. Autor artykułu poświęconego myśli Jeana Laplanche'a ("Psychoterapia", 2/2018). Pochodzi z Tychów, mieszka w Krakowie.
Siła rezyliencji. Jak poradzić sobie ze stresem, traumą i przeciwnościami losu?
Glenn R. Schiraldi
Czy zastanawiasz się czasami, dlaczego niektórzy z nas bez problemu przechodzą przez życiowe burze, a inni upadają i nie potrafią się podnieść? Dlaczego pewni ludzie radzą sobie z przeciwnościami losu, a inni nie są w stanie stawić im czoła? Kluczem jest rezyliencja, czyli umiejętność radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i bolesnymi doświadczeniami. To siła ciała, umysłu i charakteru, która pozwala właściwie reagować na przeciwności losu i napotykane wyzwania. Nie da się uniknąć prób, na jakie wystawia nas los. To, jak na nie reagujemy, wynika ze świadomie rozwijanej rezyliencji, która stanowi podstawę zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia. Jak więc wykształcić tę umiejętność? W książce przedstawiono najważniejsze metody, które pomogą Ci podnieść się po porażce. Przekonasz się, jak pielęgnować wewnętrzną siłę pozwalającą poradzić sobie z wyzwaniami stawianymi przez życie. Glenn Schiraldi dostarcza narzędzi do uporania się z codziennymi kłopotami, które nękają każdego z nas, a także z poważniejszymi problemami, które są przyczyną lęku i stresu oraz mogą zagrażać życiu. Dzięki licznym ćwiczeniom nauczysz się kierować emocjami, zarówno przyjemnymi, jak i przykrymi, oraz poprawiać swoje samopoczucie. Dowiesz się także, jak dbać o zdrowie psychiczne i poradzić sobie z lękiem, depresją lub uzależnieniem. Co najważniejsze, zdobędziesz realne umiejętności pozwalające rozwijać się bez względu na to, jakie kłody życie rzuca Ci pod nogi. Dowiedz się, jak: podnieść się po porażce, radzić sobie z bolesnymi emocjami, wzmocnić poczucie własnej wartości i siłę wewnętrzną, zachować spokój w warunkach presji, pokonywać życiowe trudności.
Siła woli. Autonomia, samoregulacja i kontrola działania
Romana Kadzikowska-Wrzosek
W książce autorka zajmuje się zagadnieniami siły woli, samoregulacji i kontroli działania, które stanowią obecnie jedne z najważniejszych tematów współczesnej psychologii. Dokonywane w tej dziedzinie ustalenia nie tylko mają doniosłe znaczenie teoretyczne, ale także niosą ze sobą istotne implikacje praktyczne. Podejmowana przez autorkę problematyka obejmuje poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o czynniki odpowiedzialne za skuteczność w dążeniu do celu, radzenie sobie z własnymi słabościami czy na poziomie bardziej ogólnym określenie psychologicznego mechanizmu, który pozwala człowiekowi aktywnie wpływać zarówno na kształt osobowości, jak i bieg własnego życia. Problematyka motywacji, mimo (a może skutkiem) dużej różnorodności proponowanych teorii i ogromnego dorobku empirycznego, jest w psychologii dziedziną zaniedbaną. Brak jest udanych syntez, brak rewolucyjnych pomysłów. W takiej sytuacji cenna jest każda próba uporządkowania materiału, pokazania nowych znaczeń i nowych możliwości. Co zatem powiedzieć o próbie tak udanej, jak proponowana przez Romanę Kadzikowską-Wrzosek? Pewnie tylko to, że jest bezcenna. Z recenzji wydawniczej prof. Wiesława Łukaszewskiego Książka przedstawia zagadnienia związane z uwarunkowaniami efektywności ludzkich działań. Autorka koncentruje się na osobowościowych i (w mniejszym stopniu) sytuacyjnych determinantach wytrwałości i skuteczności funkcjonowania. Romana Kadzikowska-Wrzosek doskonale zna literaturę przedmiotu, umiejętnie i w sposób syntetyczny przedstawia aktualny stan badań, nie unikając jednak sięgania po prace starsze, dziś już klasyczne. Na szczególną uwagę zasługują rozdziały trzeci i czwarty, które stanowią bardzo dobrze zaprojektowane i przedstawione przeglądy omawianych w nich zagadnień. Z recenzji prof. Dariusza Dolińskiego ROMANA KADZIKOWSKA-WRZOSEK jest adiunktem w Zakładzie Psychologii Ogólnej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Wydziału Zamiejscowego w Sopocie. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię osobowości oraz psychologię emocji i motywacji. Autorka prowadzi badania dotyczące istotnych według podejścia społeczno-poznawczego funkcji osobowości: planowania działań oraz kierowania ich przebiegiem. Napisała wiele artykułów naukowych, a także prac popularyzujących wiedzę psychologiczną, poświęconych takim zagadnieniom, jak proces samoregulacji, kontrola działania, wytrwałość, skuteczność działania oraz dobrostan psychofizyczny.
Skale inteligencji dla dorosłych Davida Wechslera WAIS-R oraz WAIS-III
Elżbieta Hornowska
Skale Inteligencji dla Dorosłych Davida Wechslera: WAIS-R (Wechsler Adult Intelligence Scale-Revised z 1981 r.) oraz WAIS-III (Wechsler Adult Intelligence Scale z 1997 r.) należą, obok projekcyjnego testu plam atramentowych Hermanna Rorschacha i kwestionariusza osobowości MMPI do najczęściej stosowanych w światowej diagnostyce psychologicznej testów. Cieszą się one także dużym uznaniem polskich psychologów - także i tych zajmujących się diagnostyką kliniczną. Przez całe lata dużą popularnością cieszyła się pierwsza wersja Skali Inteligencji z 1939 r.: Wechsler-Belevue Intelligence Scale, która już w drugiej połowie lat czterdziestych ubiegłego wieku była, aczkolwiek dość powierzchownie i bez polskich norm, udostępniona polskim psychologom. Dopiero jej trzecia wersja z 1981 r.: WAIS-R doczekała się pierwszej pełnej polskiej adaptacji kulturowej i normalizacji (w 1996 r.) i pod nazwą WAIS-R(PL) jest powszechnie stosowanym w naszym kraju testem inteligencji adresowanym do osób dorosłych (powyżej 16. roku życia). Prace adaptacyjne prowadzone były przez zespół psychologów z Instytutu Psychologii UAM w Poznaniu pracujący pod kierunkiem Jerzego Brzezińskiego i Elżbiety Hornowskiej. Prof. E. Hornowska (z Instytutu Psychologii UAM w Poznaniu) jest najwybitniejszym polskim znawcą testowego pomiaru inteligencji, a w szczególności Wechslerowskich Skal Inteligencji. Z zakresu tej problematyki napisała znaczące prace naukowe. Z kolei WAIS-III stanowi ostatnią, czwartą wersję tej Skali. Problematyka diagnostyki inteligencji za pomocą Wechslerowskich Skal Inteligencji wchodzi w zakres kształcenia psychologów na polskich uniwersytetach oraz szkolenia podyplomowego. Wechslerowskie Skale Inteligencji znajdują się w podręcznym ,,instrumentarium" każdej pracowni i poradni psychologicznej.
Ryszard Poprawa
Badania osobowościowych uwarunkowań zażywania alkoholu i uzależniania się liczą co najmniej pół wieku i dowodzą braku ,,osobowości alkoholiczej", ,,przedalkoholiczej" czy ,,nałogowej". Występują jednak dość wyraźne związki między określonymi cechami osobowości a ryzykiem rozwoju problemów alkoholowych i uzależnienia. Badania przeprowadzone przez Ryszarda Poprawę dowodzą, iż najbardziej predysponującą cechą osobowości jest impulsywność, a zwłaszcza jej elementy składowe w postaci wysokiej porywczości, braku wytrwałości i premedytacji oraz skłonności do poszukiwania doznań. Cechy te, jak dowodzi Autor, stanowią specyficzne deficyty lub defekty skutecznej regulacji emocji i radzenia sobie ze stresem oraz samokontroli zachowania. (...) Książka dr. R. Poprawy jest wynikiem jego wieloletnich doświadczeń pracy z osobami uzależnionymi od alkoholu i badań poświęconych wyjaśnieniu przyczyn używania alkoholu. Praca adresowana jest przede wszystkim do profesjonalistów z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi, terapii uzależnienia oraz zainteresowanych profilaktyką zachowań ryzykownych dla zdrowia dzieci i młodzieży. Monografia będzie z pewnością pomocna dla badaczy i studentów zajmujących się psychologicznymi, społecznymi i zdrowotnymi problemami związanymi z alkoholem. prof. dr hab. Zygfryd Juczyński (fragmenty recenzji) Ryszard Poprawa - dr nauk humanistycznych, psycholog, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, pracownik Zakładu Psychologii Klinicznej i Zdrowia Instytutu Psychologii UWr. Od ponad 30 lat zajmuje się problematyką uzależnień. Jest trenerem asertywności. Jego praca naukowa koncertuje się z jednej strony na poszukiwaniu przyczyn i mechanizmów picia alkoholu i uzależniania się oraz nałogowego korzystania z internetu, a z drugiej strony na rozpoznawaniu podmiotowych zasobów skutecznego radzenia sobie w życiu i prowadzenia dobrego życia. Jest autorem ponad 50 prac naukowych poświęconych wynikom prowadzonych przez siebie studiów i badań.
Kasper Czech
Koncepcja zaburzeń poznawczych jako podstawowych składowych patomechanizmu schizofrenii sięga jednej z pierwszych klasycznych publikacji o tej chorobie autorstwa Emila Kreapelina. Dziś funkcjonowanie poznawcze pacjentów schizofrenicznych jest obszernie zbadane (por. Borkowska, 2012; Chlewiński, Grzywa, 1984a; 1984b; Jakubik, 2003; Jakubik i in., 2000; Klasik i in., 2005a; Sęk, 1969). Badacze zgadzają się, że objawy kliniczne zespołu paranoidalnego, takie jak: autyzm, zmiany w sferze uczuć, a także omamy i urojenia, są jedynie „wierzchołkiem góry lodowej” – symptomami widocznymi. Patomechanizm schizofrenii sięga głębiej. Proces schizofreniczny poprzedzający rzut choroby oraz trwający w czasie remisji obejmuje postępujące zaburzenie przetwarzania informacji, w którym na pierwszy plan wysuwa się dysfunkcja uwagi, pamięci oraz procesów myślenia (Jakubik, 2003). (fragment wstępu)