Psychologia
Sieci wiedzy. Teoria zarządzania między nauką a praktyką
Karolina J. Dudek
Jak można nauczyć się zarządzania? Czy wiedza zdobywana w trakcie studiów jest przydatna? Co trzeba wiedzieć, żeby móc uchodzić za profesjonalistę? By odpowiedzieć na te pytania, Karolina J. Dudek analizuje opowieści studentów i absolwentów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jakich dokonywali wyborów? Czego i gdzie się uczyli? Czego nauczyło ich życie organizacyjne? To nie tylko barwne opisy pierwszych doświadczeń zawodowych, lecz także wiele praktycznych porad i przestróg. Wnikliwa analiza pokazuje struktury wiedzy ludzi odpowiedzialnych za procesy ekonomiczne i gospodarcze. Autorka proponuje nowatorskie ujęcie pojmowania i badania wiedzy profesjonalnej, wykorzystujące koncepcje uczenia się przez doświadczenie oraz wiedzy wytwarzanej przez zbiorowości w sieciach wiedzy. „Istotnym walorem książki jest wejście na pola badawcze, które w warunkach polskich są słabo rozpoznane, a jej cele i sposób ich realizacji mają w znacznej mierze charakter nowatorski. Wyróżnia ją dobra konstrukcja, osadzenie w perspektywicznych podejściach teoretycznych, duża kultura metodologiczna i interesująca analiza empiryczna. Wynikiem badań jest rekonstrukcja wiedzy akademickiej konfrontowanej z językiem i narracją „wiedzy ukrytej” tworzonej w dużych korporacjach gospodarczych, która ma istotne konsekwencje także dla przyszłości nauki i dydaktyki zarządzania oraz standardów corporate governance w przedsiębiorstwach”. prof. dr hab. Krzysztof Jasiecki
Sigmunda Freuda teoria dowcipu, humoru i komiki
Dariusz Grabowski
Teoria Sigmunda Freuda, mimo że od jej sformułowania upłynęło ponad sto lat i niejednokrotnie była poddawana miażdżącej krytyce, nadal należy do najbardziej rozpoznawalnych koncepcji, które w sposób holistyczny starają się opisać i wyjaśnić funkcjonowanie ludzkiej psychiki. Do rzadziej omawianych, a jednocześnie niezwykle interesujących dzieł twórcy psychoanalizy zaliczają się prace poświęcone fenomenom dowcipu, humoru i komiki. Niniejsza książka jest pierwszą w Polsce próbą wyczerpującej analizy rozprawy Dowcip i jego stosunek do nieświadomości oraz niemal zupełnie nieznanego, krótkiego artykułu Humor. Omawiane teksty pozwalają dostrzec spójność rozwijającej się na przestrzeni paru dekad Freudowskiej teorii psyche, obrazując jednocześnie podejmowane przez autora próby pogodzenia zgoła odmiennych perspektyw badawczych. Czytelnik będzie mógł nie tylko zapoznać się z Freudowskimi koncepcjami dowcipu, humoru i komiki, ale także odkryć szerszy kontekst, w którym założenia te odzwierciedlają najważniejsze postulaty teoretyczne psychoanalizy. Dariusz Grabowski (ur. 1994) - absolwent psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od lat interesuje się psychoanalizą oraz historią psychologii, choć jego największymi pasjami są literatura i entomologia. Autor artykułu poświęconego myśli Jeana Laplanche'a ("Psychoterapia", 2/2018). Pochodzi z Tychów, mieszka w Krakowie.
Siła rezyliencji. Jak poradzić sobie ze stresem, traumą i przeciwnościami losu?
Glenn R. Schiraldi
Czy zastanawiasz się czasami, dlaczego niektórzy z nas bez problemu przechodzą przez życiowe burze, a inni upadają i nie potrafią się podnieść? Dlaczego pewni ludzie radzą sobie z przeciwnościami losu, a inni nie są w stanie stawić im czoła? Kluczem jest rezyliencja, czyli umiejętność radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i bolesnymi doświadczeniami. To siła ciała, umysłu i charakteru, która pozwala właściwie reagować na przeciwności losu i napotykane wyzwania. Nie da się uniknąć prób, na jakie wystawia nas los. To, jak na nie reagujemy, wynika ze świadomie rozwijanej rezyliencji, która stanowi podstawę zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia. Jak więc wykształcić tę umiejętność? W książce przedstawiono najważniejsze metody, które pomogą Ci podnieść się po porażce. Przekonasz się, jak pielęgnować wewnętrzną siłę pozwalającą poradzić sobie z wyzwaniami stawianymi przez życie. Glenn Schiraldi dostarcza narzędzi do uporania się z codziennymi kłopotami, które nękają każdego z nas, a także z poważniejszymi problemami, które są przyczyną lęku i stresu oraz mogą zagrażać życiu. Dzięki licznym ćwiczeniom nauczysz się kierować emocjami, zarówno przyjemnymi, jak i przykrymi, oraz poprawiać swoje samopoczucie. Dowiesz się także, jak dbać o zdrowie psychiczne i poradzić sobie z lękiem, depresją lub uzależnieniem. Co najważniejsze, zdobędziesz realne umiejętności pozwalające rozwijać się bez względu na to, jakie kłody życie rzuca Ci pod nogi. Dowiedz się, jak: podnieść się po porażce, radzić sobie z bolesnymi emocjami, wzmocnić poczucie własnej wartości i siłę wewnętrzną, zachować spokój w warunkach presji, pokonywać życiowe trudności.
Siła woli. Autonomia, samoregulacja i kontrola działania
Romana Kadzikowska-Wrzosek
W książce autorka zajmuje się zagadnieniami siły woli, samoregulacji i kontroli działania, które stanowią obecnie jedne z najważniejszych tematów współczesnej psychologii. Dokonywane w tej dziedzinie ustalenia nie tylko mają doniosłe znaczenie teoretyczne, ale także niosą ze sobą istotne implikacje praktyczne. Podejmowana przez autorkę problematyka obejmuje poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o czynniki odpowiedzialne za skuteczność w dążeniu do celu, radzenie sobie z własnymi słabościami czy na poziomie bardziej ogólnym określenie psychologicznego mechanizmu, który pozwala człowiekowi aktywnie wpływać zarówno na kształt osobowości, jak i bieg własnego życia. Problematyka motywacji, mimo (a może skutkiem) dużej różnorodności proponowanych teorii i ogromnego dorobku empirycznego, jest w psychologii dziedziną zaniedbaną. Brak jest udanych syntez, brak rewolucyjnych pomysłów. W takiej sytuacji cenna jest każda próba uporządkowania materiału, pokazania nowych znaczeń i nowych możliwości. Co zatem powiedzieć o próbie tak udanej, jak proponowana przez Romanę Kadzikowską-Wrzosek? Pewnie tylko to, że jest bezcenna. Z recenzji wydawniczej prof. Wiesława Łukaszewskiego Książka przedstawia zagadnienia związane z uwarunkowaniami efektywności ludzkich działań. Autorka koncentruje się na osobowościowych i (w mniejszym stopniu) sytuacyjnych determinantach wytrwałości i skuteczności funkcjonowania. Romana Kadzikowska-Wrzosek doskonale zna literaturę przedmiotu, umiejętnie i w sposób syntetyczny przedstawia aktualny stan badań, nie unikając jednak sięgania po prace starsze, dziś już klasyczne. Na szczególną uwagę zasługują rozdziały trzeci i czwarty, które stanowią bardzo dobrze zaprojektowane i przedstawione przeglądy omawianych w nich zagadnień. Z recenzji prof. Dariusza Dolińskiego ROMANA KADZIKOWSKA-WRZOSEK jest adiunktem w Zakładzie Psychologii Ogólnej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Wydziału Zamiejscowego w Sopocie. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię osobowości oraz psychologię emocji i motywacji. Autorka prowadzi badania dotyczące istotnych według podejścia społeczno-poznawczego funkcji osobowości: planowania działań oraz kierowania ich przebiegiem. Napisała wiele artykułów naukowych, a także prac popularyzujących wiedzę psychologiczną, poświęconych takim zagadnieniom, jak proces samoregulacji, kontrola działania, wytrwałość, skuteczność działania oraz dobrostan psychofizyczny.
Skale inteligencji dla dorosłych Davida Wechslera WAIS-R oraz WAIS-III
Elżbieta Hornowska
Skale Inteligencji dla Dorosłych Davida Wechslera: WAIS-R (Wechsler Adult Intelligence Scale-Revised z 1981 r.) oraz WAIS-III (Wechsler Adult Intelligence Scale z 1997 r.) należą, obok projekcyjnego testu plam atramentowych Hermanna Rorschacha i kwestionariusza osobowości MMPI do najczęściej stosowanych w światowej diagnostyce psychologicznej testów. Cieszą się one także dużym uznaniem polskich psychologów - także i tych zajmujących się diagnostyką kliniczną. Przez całe lata dużą popularnością cieszyła się pierwsza wersja Skali Inteligencji z 1939 r.: Wechsler-Belevue Intelligence Scale, która już w drugiej połowie lat czterdziestych ubiegłego wieku była, aczkolwiek dość powierzchownie i bez polskich norm, udostępniona polskim psychologom. Dopiero jej trzecia wersja z 1981 r.: WAIS-R doczekała się pierwszej pełnej polskiej adaptacji kulturowej i normalizacji (w 1996 r.) i pod nazwą WAIS-R(PL) jest powszechnie stosowanym w naszym kraju testem inteligencji adresowanym do osób dorosłych (powyżej 16. roku życia). Prace adaptacyjne prowadzone były przez zespół psychologów z Instytutu Psychologii UAM w Poznaniu pracujący pod kierunkiem Jerzego Brzezińskiego i Elżbiety Hornowskiej. Prof. E. Hornowska (z Instytutu Psychologii UAM w Poznaniu) jest najwybitniejszym polskim znawcą testowego pomiaru inteligencji, a w szczególności Wechslerowskich Skal Inteligencji. Z zakresu tej problematyki napisała znaczące prace naukowe. Z kolei WAIS-III stanowi ostatnią, czwartą wersję tej Skali. Problematyka diagnostyki inteligencji za pomocą Wechslerowskich Skal Inteligencji wchodzi w zakres kształcenia psychologów na polskich uniwersytetach oraz szkolenia podyplomowego. Wechslerowskie Skale Inteligencji znajdują się w podręcznym ,,instrumentarium" każdej pracowni i poradni psychologicznej.
Ryszard Poprawa
Badania osobowościowych uwarunkowań zażywania alkoholu i uzależniania się liczą co najmniej pół wieku i dowodzą braku ,,osobowości alkoholiczej", ,,przedalkoholiczej" czy ,,nałogowej". Występują jednak dość wyraźne związki między określonymi cechami osobowości a ryzykiem rozwoju problemów alkoholowych i uzależnienia. Badania przeprowadzone przez Ryszarda Poprawę dowodzą, iż najbardziej predysponującą cechą osobowości jest impulsywność, a zwłaszcza jej elementy składowe w postaci wysokiej porywczości, braku wytrwałości i premedytacji oraz skłonności do poszukiwania doznań. Cechy te, jak dowodzi Autor, stanowią specyficzne deficyty lub defekty skutecznej regulacji emocji i radzenia sobie ze stresem oraz samokontroli zachowania. (...) Książka dr. R. Poprawy jest wynikiem jego wieloletnich doświadczeń pracy z osobami uzależnionymi od alkoholu i badań poświęconych wyjaśnieniu przyczyn używania alkoholu. Praca adresowana jest przede wszystkim do profesjonalistów z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi, terapii uzależnienia oraz zainteresowanych profilaktyką zachowań ryzykownych dla zdrowia dzieci i młodzieży. Monografia będzie z pewnością pomocna dla badaczy i studentów zajmujących się psychologicznymi, społecznymi i zdrowotnymi problemami związanymi z alkoholem. prof. dr hab. Zygfryd Juczyński (fragmenty recenzji) Ryszard Poprawa - dr nauk humanistycznych, psycholog, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, pracownik Zakładu Psychologii Klinicznej i Zdrowia Instytutu Psychologii UWr. Od ponad 30 lat zajmuje się problematyką uzależnień. Jest trenerem asertywności. Jego praca naukowa koncertuje się z jednej strony na poszukiwaniu przyczyn i mechanizmów picia alkoholu i uzależniania się oraz nałogowego korzystania z internetu, a z drugiej strony na rozpoznawaniu podmiotowych zasobów skutecznego radzenia sobie w życiu i prowadzenia dobrego życia. Jest autorem ponad 50 prac naukowych poświęconych wynikom prowadzonych przez siebie studiów i badań.
Kasper Czech
Koncepcja zaburzeń poznawczych jako podstawowych składowych patomechanizmu schizofrenii sięga jednej z pierwszych klasycznych publikacji o tej chorobie autorstwa Emila Kreapelina. Dziś funkcjonowanie poznawcze pacjentów schizofrenicznych jest obszernie zbadane (por. Borkowska, 2012; Chlewiński, Grzywa, 1984a; 1984b; Jakubik, 2003; Jakubik i in., 2000; Klasik i in., 2005a; Sęk, 1969). Badacze zgadzają się, że objawy kliniczne zespołu paranoidalnego, takie jak: autyzm, zmiany w sferze uczuć, a także omamy i urojenia, są jedynie „wierzchołkiem góry lodowej” – symptomami widocznymi. Patomechanizm schizofrenii sięga głębiej. Proces schizofreniczny poprzedzający rzut choroby oraz trwający w czasie remisji obejmuje postępujące zaburzenie przetwarzania informacji, w którym na pierwszy plan wysuwa się dysfunkcja uwagi, pamięci oraz procesów myślenia (Jakubik, 2003). (fragment wstępu)
SŁOWNIK SAMO-ŚWIATO-WYRAŻEŃ - czy te pojęcia coś dziś opisują?
Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek
Autorzy: Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek Stworzony na podstawie projektu badawczego: Kształtowanie się podmiotowości biografii jednostek w obliczu przemian neonowoczesnego społeczeństwa. Wydany w koedycji Oficyny Związek Otwarty i Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Napisany z perspektywy filozoficznej i socjologicznej, odwołujący się do teorii pola i metodologii terapii Gestalt: Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego. "W centrum uwagi jest, można powiedzieć klasycznie, podmiot i świat, jednostka i społeczeństwo, tę relację tu też opisujemy, dostrzegając konieczność uwzględnienia znaczenia szerokiego kontekstu społeczno-kulturowego w rozumieniu symptomów indywidualnej biografii, w tym krytyki psychoterapii i kultury terapeutycznej, a jednocześnie otwieramy się na fenomenologiczny detal, który dezorientuje nierzadko krytyczny ogląd społeczny, nie porzucając go nigdy do końca. Z drugiej strony, w centrum uwagi jest coś bardziej aktualnego, wykraczającego poza sprawczość indywidualną czy znaczenie sił instytucjonalnych, coś co ma wektor mniej aktywny a bardziej pasywny, wiąże się z odbieraniem, rezonowaniem na innych i świat. Tym samym oznacza to przywrócenie ciału, cielesności roli w każdym naszym działaniu, myśleniu, czuciu czy postrzeganiu. Wyposażeni w takie epistemologiczne nastawienie, a także socjologiczną i filozoficzną wiedzę, jako badacze słuchamy indywidualnych biografii, dyskusji grupowych i teraźniejszych doświadczeń naszych narratorów, czyli tym samym uczestniczymy w ich stawianiu sobie pytań o to, kim byli i kim się stają w ciągu własnego życia, jaki świat chcą budować, i jaką rolę w tym pełnią inni. Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego". Zapraszamy do lektury i do dyskusji - spotkanie autorskie odbędzie się 18 kwietnia 2024 w czwartek o 17:30-19:30. Poprowadzi je Katarzyna Drzewiecka (online). O AUTORACH: KAMILA BIAŁY, psychoterapeutka Gestalt, socjolożka (Katedra Socjologii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego), jej obszar zainteresowań to inspirowane współczesną fenomenologią epistemologiczne, metodologiczne i etyczne problemy socjologicznego oglądu. PIOTR F. PIASEK, socjolog i filozof, jego zainteresowania naukowe obejmują problemy ontologiczne i epistemologiczne nauk społecznych (fenomenologia, teorie systemów). Obecnie przebywa na stypendium wyjazdowym rządu chińskiego w Central China Normal University, Wuhan. PAWEŁ PIENIĄŻEK, filozof (Katedra Filozofii Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego), zajmuje się filozofią współczesną i późnonowożytną (francuską i niemiecką) w szeroko rozumianej perspektywie egzystencjalnej oraz filozoficzno-kulturowych aspektów nowoczesności.