Psychologia
Pieniądze albo życie. Jak pieniądze wpływają na nasze zachowanie, emocje i relacje?
Agata Gąsiorowska, Katarzyna Sroczyńska
Co trzeci z nas ma poczucie, że pieniądze się go nie trzymają, niemal wszyscy uważamy, że warto oszczędzać, ale mniej niż połowa z nas deklaruje, że to robi. A jednocześnie tylko co piąty Polak czuje się bezpieczny finansowo. W dodatku o pieniądze częściej się kłócimy, niż o nich rzeczowo rozmawiamy. W końcu dżentelmeni o pieniądzach nie dyskutują. Prof. Agata Gąsiorowska, psycholożka społeczna i badaczka psychologii pieniędzy, oraz dziennikarka Katarzyna Sroczyńska zdecydowanie nie zgadzają się z poglądem, że o pieniądzach nie wypada mówić. Powołując się na badania naukowe i ilustrując je przykładami z literatury i filmu, anegdotami z historii powszechnej i życia osobistego, przekonują, że znaczenie pieniędzy wykracza daleko poza ich funkcję ekonomiczną. To, co myślimy o pieniądzach, wpływa na to, jak postrzegamy siebie i innych ludzi, jak pracujemy i budujemy relacje, jak podejmujemy decyzje zupełnie z finansami niezwiązane. Ale z drugiej strony jak pokazują autorki na to, jak wydajemy pieniądze, wpływają czynniki pozaekonomiczne, choćby lęk przed przemijaniem, poczucie wdzięczności czy sposób, w jaki tworzymy bliskie związki. Pieniądze są pewnego rodzaju soczewką, która skupia nasze wartości, symbole i przekonania, zarówno pozytywne, jak i negatywne mówi prof. Agata Gąsiorowska w pierwszej z dziesięciu rozmów, które składają się na książkę Pieniądze albo życie. Jak pieniądze wpływają na nasze zachowanie, emocje i relacje. Dzięki zamieszczonemu w książce kwestionariuszowi, opracowanemu przez prof. Gąsiorowską, czytelnik może sprawdzić, jakie są jego postawy wobec pieniędzy, i dowiedzieć się, co z tego wynika. Można w niej między innymi przeczytać: - Czy tak samo wydaje się pensję i wygraną na loterii? - Co nam ułatwia oszczędzanie, a co utrudnia? - Czy pieniądze łagodzą strach przed śmiercią? - Dlaczego emerytki są bardziej zadowolone ze swojej sytuacji finansowej niż ich synowie na menedżerskich stanowiskach? - Jak bieda wpływa na funkcje poznawcze? - Czy bogaci są zdrowsi psychicznie? - Czy pieniądze mogą działać jak gaz rozweselający? - Jak pieniądze wpływają na samoocenę? - Dlaczego dzieci, które bawią się pieniędzmi, są mniej skłonne do pomagania innym? - Czy warto płacić dzieciom za dobre stopnie? - Po co psychologowie ekonomiczni badają wdzięczność, skromność i praktyki mindfulness? - Kto chętniej dzieli się tym, co ma: mniej czy bardziej zamożni? - Czy materialiści są szczęśliwi? A jaka jest Twoja postawa wobec pieniędzy? Sprawdź się w teście i przeczytaj, co z tego wynika. Pieniądze albo życie to książka nie tylko interesująca, ale także aktualna i ważna. W czasach szalejącego konsumpcjonizmu powiązanego z brakami w umiejętnościach zarządzania pieniędzmi oferuje cenną wiedzę, pozwalającą zrozumieć i potencjalnie zmienić nasze zachowania związane z finansami pisze w recenzji naukowej książki dr Anna Kuźmińska z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. O autorkach: Agata Gąsiorowska psycholożka społeczna i badaczka psychologii pieniędzy, profesorka pracująca na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu Katarzyna Sroczyńska dziennikarka naukowa współpracująca między innymi z OKO.Press
Pieniądze w umyśle. Jak myślenie wpływa na motywacje
Wiesław Baryła
Dlaczego pieniądze są dla ludzi ważne i cenne? Dlaczego ludzie chcą mieć pieniądze, dlaczego dążą do ich posiadania? Książka ta dowodzi, że samo pomyślenie o dużej sumie pieniędzy nasila bieżącą motywację. Przy czym to pomyślenie może mieć zupełnie zdawkowy charakter, nie musi być myślą o tym, by zarobić duże pieniądze. Takie zdawkowe myślenie wzmaga chęć posiadania dóbr, chęć pomagania innym, odwzajemnienia pozdrowienia, ale także chęć agresywnej prowokacji czy chęć seksualną lub chęć tego, by dobrze wypaść na egzaminie. Książka pokazuje chorobliwą miłość człowieka do pieniędzy, które są w stanie przejąć kontrolę nad jego życiem. Znane mi teorie psychologiczne dotyczące znaczenia pieniędzy są mniej lub bardziej udane. Autorska propozycja Wiesława Baryły przedstawiona w książce Pieniądze w umyśle należy zdecydowanie do tej drugiej kategorii. Autor przedstawia nadzwyczaj zajmującą i oryginalną koncepcję motywacyjnych konsekwencji aktywizacji idei pieniądza oraz imponującą serię badań, które testują jej założenia. Wszystko to poprzedza przeglądem koncepcji i badań dotyczących stosunku człowieka do pieniędzy. Docenić należy, że wyraźnie wykracza poza perspektywę samej psychologii (czy nawet nauk społecznych), w interesujący sposób pokazuje historię pieniądza, jego znaczenie w poszczególnych okresach dziejów, jego magiczną moc. Z recenzji Dariusza Dolińskiego dla miesięcznika Charaktery Książka Wiesława Baryły to nowy smak w literaturze psychologicznej. Autor prezentuje niezwykłą erudycję nie tylko w dziedzinie, której książka jest poświęcona, lecz także w sferze ekonomii (świetny rozdział o pieniądzu), fizjologii czy biologii (idea transferu pobudzenia przez wizerunek pieniędzy). Hanna Brycz, autorka książki Instrukcja obsługi człowieka
Martyna Jadczak-Turyk
Lęk nie musi Cię ograniczać. Odkryj, jak go ujarzmić i jak z nim żyć Polacy cierpią na przewlekły stres. Ważna jest "pierwsza samopomoc" | Newsweek "Nie mogę przestać o tym myśleć". Jak poradzić sobie z natrętnymi myślami? Lęk to jedna z uniwersalnych emocji. Doświadczają go ludzie na całym świecie, w bardzo różnych sytuacjach. Lęk jest normalny i nie ma w nim (nomen omen) niczego niepokojącego. Chyba że przejmuje nad człowiekiem kontrolę i przeszkadza mu w codziennym funkcjonowaniu ― przeradza się w fobię społeczną, OCD, lęk uogólniony lub inną jego formę pod postacią, ogólnie rzecz ujmując, zaburzeń lękowych. Wówczas może się stać problemem, nieraz bardzo poważnym. Na szczęście nie jesteśmy wobec niego bezradni. To książka przeznaczona dla każdego, kto doznaje takiego utrudniającego życie lęku. Została napisana przez doświadczoną psycholożkę, by pomóc Ci zrozumieć lęk i to, jakie informacje ze sobą niesie, a następnie nauczyć się go wyciszać i uspokajać. Z założenia poradnik ma stanowić także swojego rodzaju apteczkę pierwszej pomocy przeciwlękowej, zawiera bowiem sprawdzone sposoby na radzenie sobie w sytuacjach, w których lęk narasta i czujesz, że za chwilę zmieni się przykładowo w atak paniki (tak, można go powstrzymać!). Poznaj sekrety walki z lękiem. Naucz się spokojniej żyć i podejmować decyzje w obliczu stresu i niepewności!
Pięć minut terapii. Mentalne zapiski o szczęściu, zaufaniu i spokoju na co dzień
Sarah Crosby
TA KSIĄŻKA TO TWÓJ KIESZONKOWY TERAPEUTA Kim jestem? Co tak w ogóle oznacza przerażające stwierdzenie Po prostu bądź sobą? Czym właściwie jest bycie autentycznym? Te ważne pytania mogą być naprawdę przytłaczające. Odpowiedzi na nie pomoże ci znaleźć psychoterapeutka Sarah Crosby, która dzieli się doświadczeniem w formie przystępnych wskazówek i ćwiczeń. Znajdziesz tu informacje miedzy innymi na temat: odkrywania siebie, budowania więzi i tworzenia relacji, życzliwych rozmów ze sobą, rozpoznawania i działania wyzwalaczy, wyznaczania granic. Wystarczy, że krok po kroku wcielisz je do swojego życia, a odnajdziesz długotrwałe szczęście, pewność siebie oraz spokój w związkach i przede wszystkim w sobie. Sarah Crosby psychoterapeutka mieszkająca w Irlandii. Ukończyła z wyróżnieniem licencjat w dziedzinie archeologii i geografii na University College Dublin. Następnie przekwalifikowała się na humanistyczną terapeutkę integracyjną. W międzyczasie zaczęła tworzyć i publikować treści dotyczące zdrowia psychicznego na Instagramie jako @TheMindGeek. Bardzo szybko zdobyła wielu obserwatorów, aktualnie jej profil śledzi ponad 360 tysięcy osób. Jej celem jest tworzenie przystępnych i interesujących treści na temat zdrowia psychicznego.
Piękne umysły. Jak ludzie myślący obrazami, wzorami i abstrakcjami postrzegają świat
Temple Grandin
Czy zdarza Ci się, że coś wiesz, ale nie umiesz wyjaśnić skąd? Czy rozwiązujesz problemy w niestandardowy sposób? Czy masz żywą wyobraźnię? Czy masz talent muzyczny, plastyczny lub mechaniczny? Jeśli tak – możliwe, że jesteś osobą myślącą wizualnie. Taki sposób myślenia przypomina trochę korzystanie z grafik Google’a lub oglądanie krótkich filmów na Instagramie lub TikToku. W Twojej głowie pojawia się sekwencja obrazów zrozumiała tylko dla Ciebie. Wśród osób myślących wizualnie są najwięksi wynalazcy tacy jak Thomas Edison, Alan Turing czy Elon Musk. Dla osób myślących wizualnie kluczowa jest możliwość nauki metodą prób i błędów. Dlatego często kiepsko sobie radzą w szkole, gdzie kładzie się nacisk na naukę teorii. Jak rozpoznać i wspierać naszych przyszłych inżynierów, projektantów, artystów? W swojej najnowszej książce Temple Grandin uczy rodziców, w jaki sposób mogą odkryć i rozwijać mocne strony swoich dzieci. Danie dziecku szansy na sukces jest czymś niezmiernie ważnym, a punktem wyjścia powinno być zrozumienie tego, jak ono myśli, a więc także, jak się uczy. Temple Grandin nawiguje między sposobami myślenia niczym najsprawniejszy pilot, pokazując czytelnikom, że każdy z nas jest inny pod względem odbierania świata, kreacji myśli, najlepszej metody uczenia się. Podkreśla przede wszystkim wartość tej różnorodności – zgodnie z jej słowami „możemy tylko zyskać, jeśli wykorzystamy moce tkwiące w umysłach każdego typu i rodzaju”. Izabela Hnidziuk-Machnica, dyrektor zarządzająca Fundacji Aleklasa
Pięknie się różnić, mądrze być podobnym. O pożytkach dostrzegania podobieństwa między ludźmi
Wiesław Łukaszewski
Lubimy się różnić od innych, wyróżniać na ich tle - dzięki temu choć przez chwilę możemy czuć się wyjątkowi, niepowtarzalni, jedyni w swoim rodzaju. Szukamy też ludzi do siebie podobnych takich, którzy podobnie myślą i odczuwają, podobnie spostrzegają świat, lubią te same książki, filmy, płyty czy gry. Kiedy zauważamy różnice, często odwołujemy się do porównań społecznych ale wówczas okazuje się, że jesteśmy lepsi lub, niestety, gorsi od innych, co skłania nas do rywalizacji. W długiej perspektywie więcej korzyści przyniesie nam współpraca - rywalizacja jednak może być silniejszą pokusą, gdy wiele się spodziewamy po wygranej (w szkole, w pracy, w lokalnej społeczności i w wielkiej polityce). Różnice istnieją i są nam potrzebne nikt przecież nie podważy piękna różnorodności ani płynących z niej pożytków. Ale to dzięki podobnym do nas nie otwiera się przed nami otchłań samotności. Wiesław Łukaszewski - wybitny autorytet w dziedzinie psychologii osobowości i psychologii społecznej. Autor licznych książek i artykułów naukowych. Znany popularyzator psychologii. Wieloletni przewodniczący Komitetu Nauk Psychologicznych PAN. Obecnie profesor Uniwersytetu Zielonogórskiego. Miłośnik dobrej literatury, muzyki oratoryjnej i ogrodów. Autor bestsellerowych "Wielkich i tych nieco mniejszych pytań psychologii".
Piękny styl. Przewodnik człowieka myślącego po sztuce pisania XXI wieku
Steven Pinker
Dlaczego pisarstwo tak często bywa kiepskie i jak można je poprawić? Czy krótkie wiadomości tekstowe i media społecznościowe psują język? Czy współczesnym młodym ludziom zależy na dobrym stylu pisarskim? Dlaczego komukolwiek miałoby na nim zależeć? W swojej zajmującej i pouczającej książce Steven Pinker, wybitny kognitywista i lingwista oraz znakomity pisarz, przedstawia nowy pomysł na podręcznik dobrego pisania w XXI wieku. Zamiast narzekać na upadek języka, ubolewać nad tym, co go irytuje, albo powtarzać dogmatyczne nakazy i zakazy autorów poradników sprzed stulecia, Pinker wykorzystuje naukową wiedzę na temat języka i umysłu, aby pomóc czytelnikowi w trudnej sztuce tworzenia przejrzystej, spójnej i stylowej prozy. Nie wińmy Internetu mówi autor ani dzisiejszej młodzieży. Sztuka pisania nigdy nie była łatwa. Dobre pisarstwo zaczyna się od smakowania znakomitej prozy innych autorów. Wymaga wyobraźni umiejętności podtrzymywania iluzji, że kierujemy spojrzenie czytelnika na jakiś element świata. Pisarz musi przezwyciężyć klątwę wiedzy trudność, jaką wszystkim nam sprawia wyobrażenie sobie, jak to jest, kiedy nie wie się tego, co my wiemy. Dobry pisarz musi rozumieć, w jaki sposób składania językowa przekształca skomplikowaną sieć idei w liniowy ciąg słów. Powinien splatać zdania w spójną całość, tak aby jedno zdanie płynnie przechodziło w następne. Wreszcie, musi umiejętnie stosować reguły poprawnego użycia, odróżniając te, które nadają prozie lekkość i przejrzystość, od mitów i przesądów. Książka Pinkera obfituje w przykłady znakomitego i marnego pisarstwa, unikając pouczającego tonu i spartańskiej surowości klasycznych podręczników. Autor pokazuje, że sztuka pisania może być przyjemnym dążeniem do mistrzostwa i fascynującym tematem rozważań intelektualnych. Książka Piękny styl jest adresowana do wszystkich, którzy zajmują się pisaniem, a także do czytelników, którzy interesują się literaturą i chcieliby się dowiedzieć, w jaki sposób nauka o ludzkim umyśle może nam pomóc w zrozumieniu, jak działa język w swoim najlepszym wydaniu. Znakomity myśliciel, świetny pisarz. () Pinker to prawdziwa gwiazda, a świat nauki ma wielkie szczęście, że pojawił się w nim ktoś taki. Richard Dawkins Ta książka w przejrzysty i pełen wdzięku sposób obala pogląd, że język angielski schodzi na psy. Pinker napisał podręcznik Strunka i Whitea na nowe stulecie, podważając przy tym bezpodstawne twierdzenia, takie jak to, że znany slogan reklamowy Winston tastes good like a cigarette should powinien brzmieć: Winston tastes good as a cigarette should. John McWhorter, autor książek Our Magnificent Bastard Tongue i The Power of Babel On pisze jak anioł. The Economist Świetna lektura! Tylko Steven Pinker mógł napisać tę znakomitą książkę i, dzięki Bogu, zrobił to. Dobre pisarstwo może zmienić nasz sposób spostrzegania świata pisze autor, a Piękny styl z pewnością zmieni nasz sposób myślenia o dobrym pisarstwie. Ciekawość i radość autora rozświetlają każdą stronę tej książki, a kiedy Pinker pisze, że dobry styl może uczynić świat lepszym, wierzymy mu. Patricia T. OConnor, autorka książek Woe Is I oraz (ze Stewartem Kellermanem), Origins of the Specious Bardzo dobrze, że człowiek obdarzony tak żywym i jasnym umysłem przybliża szerokiej publiczności idee nauki o poznaniu. Douglas Hofstadter, Los Angeles Times Steven Pinker, nagradzany psycholog, kognitywista, intelektualista i popularyzator nauki, jest również przewodniczącym komisji poprawności językowej (Usage Panel) American Heritage Dictionary oraz uznanym autorem takich bestsellerów, jak The Language Instinct, Words and Rules i The Stuff of Thought. Jest profesorem na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Harvarda. Mieszka w Bostonie i w Truro w stanie Massachusetts. Jeden z najwybitniejszych współczesnych myślicieli Pinker został uznany przez Time Magazine's jednym ze 100 Most influential people in the world in 2004 oraz przez magazyn Prospect a także Magazyn Foreign Policy's jednym ze 100 top public intellectuals (w latach 2005, 2008; 2010 i 2011) oraz uznany przez Magazyn Foreign Policy za jednego z najważniejszych światowych myślicieli.
Ludwig Jekels
Wydane w 1952 r. w Stanach Zjednoczonych Eseje wybrane Ludwika Jekelsa to zbiór jego najbardziej znaczących artykułów. Prezentuje w nich własne podejście do kluczowych psychoanalitycznych pojęć, jak wina czy litość, dokonuje interpretacji wybranych zjawisk kulturowych i społecznych oraz tekstów literackich. Szczególną uwagę zwraca obszerny esej poświęcony intrygującej historyków kwestii zmiany narodowej tożsamości Napoleona. Jekels posługuje się klasycznie psychoanalitycznym modelem interpretacji, opartym na założeniu, że sens danego wytworu kulturowego należy objaśnić, dokonując rekonstrukcji ukształtowanej przez edypalne relacje wewnątrzrodzinne struktury psychicznej jego twórcy. Książka świadczy o umiejętności łączenia przez Jekelsa perspektywy teoretycznych rozważań z doświadczeniami uzyskanymi w trakcie terapii psychoanalitycznej. Daje też wyobrażenie o jego interpretacyjnym kunszcie. W pracach poświęconych dramatom Szekspira zdobywa się na ciekawe odczytania psychologii ich głównych bohaterów. Uwagę w zbiorze zwracają też napisane wspólnie z Edmundem Berglerem eseje na temat popędowego dualizmu w marzeniach sennych oraz pojęć przeniesienia i miłości. Czego nie wiemy jeszcze o Napoleonie, Makbecie czy psychologii Świąt Bożego Narodzenia? Możemy się tego dowiedzieć z fascynującej lektury esejów Ludwiga Jekelsa (1867‒1954), ucznia Freuda, następnie lwowskiego psychiatry, właściciela sanatorium w Bystrej, a w końcu skazanego na emigrację – nowojorskiego psychoanalityka. Eseje zawierają oryginalną interpretację takich pojęć, jak wina, miłość, litość i przeniesienie. Jekels tłumaczy motywy kierujące ludzką psychiką, obnażając tajemnice id, ego i superego. Umiejętnie łączy przy tym perspektywę teoretycznych rozważań z doświadczeniami uzyskanymi w trakcie psychoanalitycznej terapii. Spójna i sugestywna argumentacja autora pozwala zrozumieć na nowo sens wybranych zjawisk kultury i tekstów literackich przez pryzmat tkwiących u ich podłoża narcystycznych pragnień, edypalnych struktur i zmagających się popędów – Erosa i Tanatosa. Z recenzji prof. Marzenny Jakubczak Ludwik Jekels był pionierem psychoanalizy Freuda w polskich środowiskach lekarskich i artystyczno-inteligenckich. Urodzony w 1867 roku we Lwowie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej uczęszczał tu do polskich gimnazjów. Pierwsze próby stosowania terapii psychoanalitycznej podejmował w prowadzonym przez siebie sanatorium w Bystrej koło Bielska na Górnym Śląsku. Równocześnie prowadził ożywioną działalność publikacyjną w polskich czasopismach lekarskich i wygłaszał wykłady. Jest autorem książki Szkic psychoanalizy Freuda (Lwów 1912). W 1910 r., po śmierci żony, sprzedał sanatorium i przeniósł się do Wiednia, gdzie z czasem stał się bliskim współpracownikiem Freuda. W 1938 r., po dojściu nazistów do władzy w Austrii, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie został honorowym członkiem Nowojorskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego. Zmarł w 1953 r. W Polsce działalność Jekelsa na polu psychoanalizy została szybko zapomniana, dopiero w ostatnich latach powstało szereg prac naukowych omawiających jego dorobek z polskiego okresu.