Psychologia

Przeznaczenie, wolność, dusza. Jaki sens ma życie?

Osho

Ja sam jestem pytaniem. Nie wiem, kim jestem. Co robić? Dokąd iść?. Osho W książce Przeznaczenie, wolność, dusza Osho skupia naszą uwagę na fundamentalnych pytaniach związanych z życiem każdej jednostki są to ponadczasowe, wciąż aktualne rozważania kluczowe dla osobistego rozwoju, jak również te odnoszące się do sensu naszej egzystencji. Osho koncentruje się na najbardziej frapujących kwestiach dotyczących ludzkiego wnętrza i jakości życia: Czy naprawdę istnieje coś takiego jak dusza? Co to jest karma? Czy nasze życie ma jakiś szczególny sens lub cel?

Przeżywając płeć. Doświadczenie na styku feminizmu, poststrukturalizmu i fenomenologii

Marzena Adamiak

Jednym z zyskujących dzisiaj na znaczeniu nurtów filozofii feministycznej, która usiłuje jednocześnie uwzględnić i przekroczyć krytykę poststrukturalistyczną, jest feministyczna fenomenologia. W swoich coraz to nowszych odsłonach fenomenologia zdaje się pogłębiać refleksję nad źródłową relacją podmiotu ze światem, odchodząc od dualistycznych, podmiotowo-przedmiotowych schematów opisu ludzkiej egzystencji, co bliskie jest feministycznym podejściom. Atrakcyjność fenomenologii dla feminizmu wynika jednak głównie z tego, że rozwija ona od lat namysł nad kategorią przeżywanego przez jednostkę doświadczenia (lived experience, l’expérience vécue). Ucieleśnione i usytuowane doświadczenie okazuje się swego rodzaju mostem, który przerzucony między poststrukturalizmem a fenomenologią pozwala myśli feministycznej wiązać teorię z praktyką, intelekt z afektem, metafizykę z polityką czy empiryczne z transcendentalnym. Jest to jednak pojęcie nad wyraz nieuchwytne. W filozofii używane często w sposób intuicyjny czy nawet potoczny, mające niezwykłą zdolność do zacierania za sobą śladów definiujących je teorii. Sednem problemu na styku spotykających się w tej książce trzech dyscyplin okazujesię jednakto, że odwołanie do doświadczenia odgrywa również rolę świadectwa tożsamościowego, które stanowi podstawę nie tylko rozpoznań teoretycznych, ale też etycznych i politycznych. Czy połączenie feminizmu z fenomenologią to na ów problem dobra odpowiedź? Przywołując głosy zaangażowanych w tę dyskusję badaczek feministycznych, jak Linda Martin Alcoff, Judith Butler, Linda Fisher, Sara Heinämaa, Sonia Kruks, Bonnie Mann, Johanna Oksala, Joan Wallach Scott czy Iris Marion Young, autorka książki konfrontuje możliwości narracji fenomenologicznej z argumentami poststrukturalistycznymi oraz nadziejami feminizmu, które w znacznej mierze pozostają niespełnione.

Przyjaciel i wróg. Kiedy współpracować, kiedy rywalizować i jak odnosić sukcesy w jednym i drugim

Adam Galinsky, Maurice Schweitzer

Skarbnica złotych bryłek wiedzy i wnikliwych spostrzeżeń cennych niczym perły. Wszyscy musimy współpracować i rywalizować, aby odnosić sukcesy. Książka Przyjaciel i wróg to najlepszy znany mi przewodnik, który może nam w tym pomóc bez dwóch zdań. Robert B. Cialdini, autor bestsellera Wywieranie wpływu na ludzi Co jest potrzebne do odniesienia sukcesu? To pytanie jest przedmiotem toczącego się od dawna sporu. Niektórzy twierdzą, że ludzie są z natury skłonni do rywalizacji, a dbałość o własny interes jest najlepszym sposobem, w jaki można wyprzedzić konkurentów. Inni uważają, że ludzie są stworzeni do współpracy i że odnoszą największe sukcesy, kiedy współdziałają z bliźnimi. W książce Przyjaciel i wróg Adam Galinsky i Maurice Schweitzer wyjaśniają, dlaczego ten spór nie trafia w sedno sprawy. My, ludzie, nie mamy wrodzonej skłonności do rywalizacji albo do współpracy; ewolucja przygotowała nas do obu tych zachowań. W każdej relacji od współpracowników, przez przyjaciół i współmałżonków, po rodzeństwo jesteśmy równocześnie przyjaciółmi i wrogami. Tylko poprzez nauczenie się, jak osiągnąć i utrzymać równowagę między tymi dwiema siłami, możemy udoskonalić swoje długotrwałe związki i z większym powodzeniem zdobywać to, czego chcemy. Galinsky i Schweitzer opierają się na oryginalnych, nowatorskich badaniach, jakie przeprowadzili w swoich laboratoriach, a także na odkryciach dokonanych na gruncie nauk społecznych i na obrazowych przykładach z życia, aby pokazać, jak można odnosić większe sukcesy w pracy i w życiu prywatnym poprzez zręczne radzenie sobie z napięciem między współpracą a rywalizacją. Oferują cenne spostrzeżenia i wskazówki dotyczące rozmaitych tematów od tego, jak zdobyć i utrzymać władzę, jak zbudować zaufanie i jak je odzyskać, oraz jak łagodzić konflikty i przeciwdziałać uprzedzeniom w miejscu pracy, po to, jak porównywać się z innymi, aby zwiększyć swoją motywację i zapewnić sobie poczucie szczęścia, oraz jak odnosić sukcesy w negocjacjach osiągać własne cele, a jednocześnie dbać o zadowolenie partnerów przy stole negocjacyjnym. Przy okazji autorzy stawiają kilka intrygujących pytań i udzielają na nie zaskakujących odpowiedzi: kiedy nadmiar talentu może przeszkadzać w odniesieniu sukcesu? Dlaczego mniej kompetentne działanie może Ci zapewnić wysoki status i autorytet? Skąd tak naprawdę bierze się duża część różnic między płciami w miejscu pracy? Wreszcie, dlaczego lepiej występować na końcu w programie telewizyjnym Idol i podczas rozmów kwalifikacyjnych, ale warto być pierwszym, który składa ofertę w trakcie negocjowania zakupu nowego samochodu? Najlepsze wyniki osiągamy wtedy, gdy zachowujemy optymalną równowagę między współpracą a rywalizacją. Ta książka jest przewodnikiem, który pomoże Ci sprawnie żeglować po świecie społecznym i zawodowym dzięki umiejętności decydowania, kiedy współpracować jako przyjaciel, a kiedy rywalizować jako wróg, i dzięki nauczeniu się, jak radzić sobie lepiej z jednym i drugim. Adam Galinsky jest profesorem zarządzania i dziekanem Wydziału Zarządzania w Columbia Business School na Uniwersytecie Columbia. Tytuł doktora uzyskał na Uniwersytecie Princeton. Maurice Schweitzer jest profesorem Wharton School na Uniwersytecie Stanu Pensylwania. Tytuł doktora uzyskał na tej samej uczelni. Galinsky i Schweitzer opublikowali łącznie ponad 250 artykułów naukowych i rozdziałów w książkach z dziedziny zarządzania, psychologii i ekonomii. Ich prace cytowano w takich czasopismach i dziennikach, jak The Economist, New York Times, Wall Street Journal, The Financial Times i The New Yorker, w amerykańskim radiu publicznym oraz w innych mediach. Jedna z najlepszych książek popularno-naukowych z dziedziny nauk społecznych, jakie przeczytałem od długiego czasu. Pełna wnikliwych spostrzeżeń i trafnych wniosków. Aż się zmęczyłem robieniem notatek! Daniel H. Pink, autor bestsellerów New York Timesa, Drive i Jak być dobrym sprzedawcą Fascynująca lektura i odkrywcze spojrzenie na to, jak żeglujemy po coraz bardziej złożonym świecie społecznym. Oparta na skrupulatnych badaniach, pełna frapujących przykładów z życia książka Przyjaciel i wróg jest wyjątkowym i niezwykle zajmującym przewodnikiem pomocnym w poprawianiu relacji i rozwiązywaniu konfliktów w pracy, w domu i w życiu. Ben Mezrich, autor bestsellerów New York Timesa, Miliarderzy z przypadku oraz Once Upon a Time in Russia Dwaj poważani badacze sukcesu wyjaśniają, jak żyć z innymi w zgodzie i jak uzyskać przewagę. Pouczająca, zabawna i nadzwyczaj praktyczna! Angela Duckworth, Uniwersytet Stanu Pensylwania, autorka książki Grit Fascynująca podróż po naukowej wiedzy o współpracy i rywalizacji. Odkryj, dlaczego porównujemy się ze znajomymi z Facebooka, dlaczego wiele różnic między płciami tak naprawdę wynika z różnic pod względem władzy oraz dlaczego w większości wypadków warto złożyć pierwszą ofertę w trakcie negocjacji. Adam Grant, autor bestsellera New York Timesa, Give and Take Dzięki tej książce staniesz się lepszym współpracownikiem, lepszym negocjatorem i lepszym człowiekiem. - Barry Schwartz, autor książek The Paradox of Choice i Practical Wisdom

Przyjaciele. O prawdziwej mocy naszych najważniejszych relacji

Robin Dunbar

Przyjaciele mają dla nas znaczenie, i to większe, niż sądzimy. W ciągu ostatnich lat badacze ze zdumieniem odkryli, jak ogromny wpływ ma posiadanie przyjaciół – nie tylko na nasze poczucie szczęścia, ale także na zdrowie, a nawet długowieczność. Nie umiemy żyć w odosobnieniu. Współczesny świat oferuje nam ogromne możliwości kontaktów międzyludzkich. Dlaczego więc, gdy wszystko wydaje się sprzyjać życiu społecznemu, dotyka nas plaga samotności? Robin Dunbar, wybitny antropolog i psycholog, bada w Przyjaciołach każdy aspekt przyjaźni, łącząc wiedzę naukową z dziedzin antropologii, psychologii, neurobiologii i genetyki z osobistymi doświadczeniami. Tłumaczy, jak przecinają się różne typy przyjaźni i relacji rodzinnych, jakie mechanizmy psychologiczne i behawioralne stanowią ich podstawę, a wreszcie – jak bardzo skomplikowane jest nawiązywanie i podtrzymywanie przyjaźni.

Przywiązanie, które rani, przywiązanie, które uzdrawia

Ana Maria Sepe, Anna De Simone

Przywiązanie jest pięknym darem i źródłem twojej siły, choć bywa, że staje się powodem cierpienia. To, jak wiele zdołasz czerpać z relacji z innymi, w dużej mierze zależy od twojej relacji ze sobą. Zatem jak pokochać siebie i przestać rozpamiętywać dawne porażki i rozstania? Jak przełamać utrwalone schematy i uzdrowić rany z dzieciństwa, by poczuć, że zasługuje się na szczęście w życiu i w relacjach? W tej książce wytłumaczymy ci, jak stworzyć stabilne i solidne bezpieczne podstawy, na których będziesz mógł zbudować siebie i zaprosić do swojego życia drugą osobę w nowy, satysfakcjonujący sposób. Jednocześnie niech nie będzie ci przykro z powodu osób, które się od ciebie oddalą pozwól im odejść. Krewnym, przyjaciołom, kolegom, dalszym i bliższym znajomym, każdemu! Pozwól im odejść. Stwórz dla siebie wolną przestrzeń, domagaj się jej. Pozwól, by powstał nowy wymiar, tylko dla ciebie. Nie żyjesz po to, by komuś dogodzić. Nie żyjesz po to, by zadowalać innych. Żyjesz po to, by czuć się dobrze. Z samym sobą, z innymi. Samotność i cierpienie rzucają na kolana? Więc wstań, oddal się, idź, biegnij; idź tam, gdzie chcesz, a nie tam, gdzie ci każą.

Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej

Paweł Dybel

Kim byli Ludwig Jekels, Eugenia Sokolnicka, Ludwika Karpińska, Adam Wizel, Maurycy Bornsztajn, Jan Nelken, Roman Markuszewicz, Gustaw Bychowski, Salomea Kempner? Są to dzisiaj w rodzimym środowisku naukowym nazwiska zupełnie nieznane, a jeśli nawet ktoś słyszał o niektórych z nich, jest to zazwyczaj wiedza dość ogólnikowa. Książka wpisuje się w zapoczątkowany u nas w latach 90. nurt przywracania pamięci o wybitnych przedstawicielach polskiej nauki w XX w., których oryginalny dorobek został w czasach PRL-u niemal całkowicie zapoznany. W tym wypadku chodzi o przedstawicieli polskiej psychiatrii, psychoterapii i psychologii orientacji psychoanalitycznej, którzy w okresie zaborów i międzywojnia byli czołowymi specjalistami w tych dziedzinach, ciesząc się ogromnym autorytetem. Znalazły się w niej również eseje o Helenie Deutsch i Hannie Segal, które emigrując w młodych latach, zrobiły później imponującą karierę w ruchu psychoanalitycznym. Do końca życia jednak zachowały żywe związki z krajem i polską tożsamość kulturową. Artykuły zawarte w tej książce są w większości pierwszymi całościowymi omówieniami naukowego dorobku wspomnianych autorów. O specyfice tekstów stanowi to, że nacisk został w nich położony na kluczowe miejsce, jakie zajmowały w poszczególnych dorobkach inspiracje psychoanalityczne. Zarazem podkreśla się w nich istotną rolę, jaką w życiu i działalności tych psychiatrów i psychologów odgrywał kontekst społeczno-kulturowy i polityczny, w którym działali, jak też ich – w przytłaczającej większości – żydowskie pochodzenie. Wiele z tych biografii to biografie tragiczne, naznaczone traumami wojennymi, Holokaustem i klątwą rzuconą na psychoanalizę w powojennej komunistycznej Polsce.  

Psychoanalityczne losy. Bychowski i Szalita

Ewa Kobylińska-Dehe

Gustaw Bychowski i Alberta Szalita to polsko-żydowscy lekarze i psychoanalitycy z Warszawy. We wrześniu 1939 roku obojgu udało się wydostać z bombardowanej stolicy. Ucieczka Bychowskiego przez Wilno, Szwecję i Japonię do Nowego Jorku trwała dwa lata. Do Polski już nie wrócił. Inaczej Szalita, która w czasie wojny znalazła się w Związku Sowieckim i w 1945 roku powróciła do kraju. Rok później wyemigrowała do USA - skłonił ją do tego panujący w Polsce antysemityzm. Oboje jako psychoanalitycy działali przez kilkadziesiąt lat w Nowym Jorku, ale w konkurujących i zwalczających się Instytutach Psychoanalitycznych. W odróżnieniu od dominującej w powojennej Ameryce ortodoksyjnej psychoanalizy zaczęli pracować z chorymi na psychozę i z Ocalałymi z Zagłady. Mimo swoich nowatorskich pomysłów klinicznych i koncepcji teoretycznych nie zaistnieli w świecie psychoanalitycznym i zostali zapomniani. Autorka książki bada przyczyny tego "zapomnienia", kreśląc ich portrety na tle dziejów psychoanalizy w kontekście społecznym i kulturowym. Ta książka jest dziełem niezwykłym na polskim rynku. Już sam pomysł Autorki, by stworzyć derridiańskie "potencjalne archiwum obecności i nieobecności psychoanalizy w Polsce" obiecuje oniryczną podróż w czasie i przestrzeni ścieżkami kształtowanymi życiem i działalnością psychoanalityków żydowskiego pochodzenia z Polski, postaci wybitnych, a niemal nieznanych. Książka napisana przez Ewę Kobylińską-Dehe, filozofkę i psychoanalityczkę o zacięciu historycznym, przywraca pamięć o nich, a poprzez stosowaną przez Autorkę metodę mikronarracji staje się świadectwem czasów odrzucenia i zaprzeczenia. Z recenzji prof. Małgorzaty Sachy Ta książka to fascynująca opowieść o powikłanych losach Bychowskiego i Szality, psychoanalityka i psychoanalityczki żydowskiego pochodzenia, urodzonych na ziemiach polskich, którzy znaleźli się po wojnie na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Zarazem jest to opowieść o tym, jak ich losy splotły się z tragiczną historią naszego kraju, w której największą katastrofą była w XX wieku Zagłada. Ukazując te przepołowione przez wojnę biografie, autorka stawia pod koniec książki pytanie: jak to się stało, że psychoanaliza nie stała się częścią polskiej tradycji kulturowej. Dlaczego ten nurt odegrał u nas rolę marginalną, a dorobek jego pionierów został zapomniany? Próbuje na nie odpowiedzieć, wskazując na trudności polskiego społeczeństwa z żałobą, czyli przepracowaniem traumatycznych doświadczeń bycia nie tylko ofiarą, ale i sprawcą. Wypierając tę świadomość, pozostajemy w błędnym kole zniewolenia przez przeszłość. prof. Paweł Dybel Ewa Kobylińska-Dehe - dr hab., profesorka Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, psychoanalityczka, filozofka i kulturoznawczyni, profesorka wizytująca w International Psychoanalytic University w Berlinie, superwizorka i wykładowczyni we Frankfurckim Instytucie Psychoanalitycznym, analityczka szkoleniowa w Instytucie im. Anny Freud we Frankfurcie. Główne obszary jej zainteresowań naukowych to psychoanaliza w kontekście kulturowej nowoczesności, filozoficzny wymiar psychoanalizy, cielesność w psychoanalizie, rozumienie sceniczne, granice reprezentacji. Najnowsze publikacje: Corporeality and Dream-Talk (2024), Ist die Welt aus den Fugen geraten? Psychoanalyse fUr eine UberfOrderte Gesellschaft (2024), Thinking Cure: Jewish Psychoanalyst Alberta Szalita, from Warsaw to New York (2024), Mensch ohne Welt. Vor der Stummheit zur Grundmelodie der Seele (2025), Psychoanaliza bez seksu. Seks bez fantazji (2025), Psychoanaliza i prawda (2025).

Psychoanaliza - ziemia obiecana? Dzieje psychoanalizy w Polsce 1900-1989. Część I: OKRES BURZY I NAPORU. Początki psychoanalizy na ziemiach polskich okresu rozbiorów 1900-1918

Paweł Dybel

W okresie powojennym w rodzimych środowiskach naukowych utrwaliło się przekonanie, że psychoanaliza  była u nas zjawiskiem marginalnym i nigdy nie zakorzeniła się głębiej w polskim życiu umysłowym. Nikt jednak nie przeprowadził poważniejszych badań dotyczących roli, jaką psychoanalitycy z ziem polskich okresu zaborów odegrali w rodzącym się ruchu psychoanalitycznym w Wiedniu i w Zurychu, oraz tego, jak wyglądała recepcja teorii Freuda i Junga w rodzimych środowiskach inteligenckich w tym czasie. Tymczasem rola ta była niezwykle znacząca. Takie postaci, jak Ludwik Jekels, Herman Nunberg, Eugenia Sokolnicka, Helena Deutsch, Jan Nelken, Ludwika Karpińska, Tola Rank i inni, zaliczają się dzisiaj do awangardy tego ruchu. Wielu z nich działało zarazem w polskich środowiskach lekarskich, w których zainteresowanie psychoanalizą było niezwykle żywe. Występowali oni regularnie na zjazdach, wygłaszali wykłady, publikowali w polskich czasopismach lekarskich i filozoficznych artykuły o różnych aspektach teorii psychoanalitycznych. Pojawiła się pierwsza książka o teorii Freuda autorstwa Jekelsa i kilka przekładów jego prac. Niemal wszyscy polscy psychoanalitycy tego okresu pochodzili z zasymilowanych rodzin żydowskich, silnie związanych z polską kulturą. Pozwala to autorowi tej książki rzucić nowe światło na procesy asymilacyjne wśród Żydów zamieszkujących ziemie polskie w tym czasie. Zafascynowany psychoanalizą był również Karol Irzykowski, który napisał u nas bodaj najlepszy artykuł na jej temat w tym czasie. Był on zarazem autorem powieści Pałuba, w której można dopatrzyć się szeregu zdumiewających pokrewieństw z Objaśnianiem marzeń sennych. Teorią Freuda interesowali się również filozofowie i psycholodzy skupieni wokół Kazimierza Twardowskiego we Lwowie, zaś w redagowanym przez niego „Ruchu Filozoficznym” ukazało się szereg entuzjastycznych artykułów na jej temat. Terapii psychoanalitycznej został w 1912 roku poddany przez Karola de Beauraina Witkacy, bodaj pierwszy pisarz w literaturze światowej, który przeszedł przez to osobliwe doświadczenie. Książka jest pierwszą próbą całościowego spojrzenia na początki ruchu psychoanalitycznego na ziemiach polskich w latach 1900–1918. Narodziny i rozwój ruchu autor ujmuje w szerszym, społeczno-kulturowym kontekście, widząc w nim jeden z najbardziej wymownych przejawów rodzących się w społecznościach Europy Środkowej tendencji modernizacyjnych.