Popularnonaukowa
Wybrane technologie eksploracji i reprezentacji wiedzy
Zenon A. Sosnowski
Monografia jest poświęcona przedstawieniu niektórych aspektów szeroko rozumianych odkrywania wiedzy oraz eksploracji danych, a więc niezwykle ważnych, zarówno z punktu widzenia wyzwań teoretycznych, jak też zastosowań działów nowoczesnej informatyki, także w dużym stopniu sztucznej inteligencji. Poszczególne rozdziały dotyczą szeroko rozumianej reprezentacji i eksploracji wiedzy, czyli tematyki głęboko osadzonej w informatyce, ale poprzez swój interdyscyplinarny charakter, dotykające także innych dziedzin.
Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w Kosmosie umożliwia odkrycia naukowe
Guillermo Gonzalez, Jay W. Richards,
Autorami książki Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w Kosmosie umożliwia odkrycia naukowe są amerykański astronom Guillermo Gonzalez i amerykański filozof Jay W. Richards. Pierwsze, anglojęzyczne wydanie ukazało się w 2004 roku nakładem wydawnictwa Regnery Publishing. Amerykański astronom Carl Sagan pisał, że Ziemia jest niczym niewyróżniającą się "małą błękitną kropką". Pogląd Sagana jest zgodny z zasadą kopernikańską, według której życie we Wszechświecie jest zjawiskiem powszechnym. Autorzy Wyjątkowej planety przedstawią argumenty przemawiające za stanowiskiem przeciwnym. Utrzymują, że inteligentne życie to coś niezwykłego i dlatego Ziemia jest uważana przez nich za planetę wyjątkową. Gonzalez i Richards przedstawiają pozytywny argument na rzecz teorii inteligentnego projektu i twierdzą, że wykryta przez nich korelacja "zamieszkiwalności z mierzalnością" nie mogła być efektem przypadku. Podkreśla się w tym ujęciu, że pojawienie się istot inteligentnych jest zjawiskiem niezwykle złożonym, które wymaga zaistnienia wielu dogodnych warunków. Warunek "zamieszkiwalności" łączą oni z "mierzalnością", zatem z poglądem, że te same warunki, które umożliwiają pojawienie się inteligentnego życia, stanowią zarazem szczególną możliwość naukowego badania Wszechświata, co prowadzi do wniosku, że nasze miejsce w świecie nie może być dziełem przypadku. Autorzy podają różne przykłady wykrytych korelacji. Piszą między innymi o doskonale zestrojonym układzie Ziemia-Księżyc-Słońce. Masa Księżyca stabilizuje kąt nachylenia Ziemi, zbyt duże lub za małe nachylenie osiowe byłoby niekorzystne dla życia. Ponadto odległość Księżyca od Ziemi pozwala zaobserwować zaćmienia całkowite, a te - jak podkreślają Gonzalez i Richards - umożliwiają rozwój nauki (np. słynny eksperyment Eddingtona z 1919 roku). Argumenty zawarte w książce Wyjątkowa planeta dotyczą różnych dziedzin nauki, m.in. kosmologii, astronomii, fizyki, chemii i geologii. Praca ta zawiera również dużo treści filozoficznych, dlatego jej lektura z pewnością może zainteresować nie tylko przedstawicieli nauk przyrodniczych, ale także humanistów. Opinie o książce: W książce napisanej z ogromnym rozmachem i śmiałością Guillermo Gonzalez i Jay W. Richards w klarowny sposób przedstawiają argumenty za tym, że stary frazes, zgodnie z którym wszędzie jest dobrze, ale w domu najlepiej, jest nad wyraz prawdziwy w odniesieniu do Ziemi. Twierdzą ponadto, że Ziemia jest najodpowiedniejszym miejscem do powstania metody naukowej. Gonzalez i Richards rzucili rękawicę. Niech rozpocznie się debata. Ta sprawa dotyczy nas wszystkich. - Simon Conway Morris, autor książki Life's Solution: Inevitable Humans in a Lonely Universe O autorach: Guillermo Gonzalez Amerykański astronom i zwolennik zasady antropicznej. Urodził się 1963 roku w Hawanie (stolica Kuby). W 1987 roku uzyskał stopień licencjata z fizyki i astronomii na University of Arizona. Sześć lat później napisał doktorat z astronomii na University of Washington. Odbył też staż podoktorski na University of Texas. Już w czasie studiów Gonzalez zastanawiał się nad możliwości istnienia inteligentnego życia w Kosmosie. W 2000 roku był jednym z prelegentów na konferencji naukowej zorganizowanej przez Yale University, w czasie której przedstawił tezę, którą później rozwinął na stronach książki The Privileged Planet: How Our Place in the Cosmos is Designed for Discovery [Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w Kosmosie umożliwia odkrycia naukowe]. Pracę napisał wspólnie z Jayem W. Richardsem. Autorzy krytykują w niej zasadę kopernikańską i twierdzą, że pojawienie się istot inteligentnych wymaga spełniania wielu określonych warunków, dlatego pogląd o powszechności życia we Wszechświecie jest niewłaściwy. Zarys tej idei pojawił się wcześniej na w książce Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe [Nietypowa Ziemia. Dlaczego złożone życie nie jest powszechne we Wszechświecie], a także w pracy Michaela Dentona Nature's Destiny: How the Laws of Biology Reveal Purpose in the Universe [Przeznaczenie natury. Jak prawa biologii ukazują celowość Wszechświata]. Gonzalez jest także współautorem artykułu The Galactic Habitable Zone: Galactic Chemical Evolution [Galaktyczna strefa zamieszkiwania. Galaktyczna ewolucja chemiczna], w którym po raz pierwszy pojawił się termin "galaktyczna strefa zamieszkiwalna" [ang. galactic habitable zone]. Do 2008 roku Gonzalez pracował na wydziale fizyki i astronomii Iowa State University. W tym czasie dołączył do zespołu opracowującego drugie wydanie podręcznika akademickiego o astronomii Observational Astronomy [Astronomia obserwacyjna], który ukazał się nakładem wydawnictwa Cambridge University Press w 2006 roku. W kolejnych latach prowadził zajęcia w Grove City College w Pensylwanii, a obecnie wykłada astronomię na Ball State University. Jay W. Richards Amerykański filozof i autor książek, w których poruszał kwestie polityczne, ekonomiczne czy społeczne.Urodził się w roku 1967 w Amarillo. Studiował na Southwestern University w Georgetown, gdzie uzyskał stopień licencjata. Jego zainteresowania dotyczyły głównie politologii i religii. Naukę kontynuował na Calvin Theological Seminary w Grand Rapids i Union Theological Seminary w Richmond, gdzie odpowiednio otrzymał stopnie magistra teologii i master of divinity (brak polskiego odpowiednika). Richards obronił również doktoraty z filozofii i teologii, które uzyskał z wyróżnieniem w Princeton Theological Seminary. Po studiach pracował na Biola University, gdzie prowadził zajęcia z apologetyki, a także na Acton Institute for the Study of Religion and Liberty i Catholic University of America. Richards jest autorem wielu książek i artykułów, w których poruszał kwestie polityczne, ekonomiczne czy społeczne. Napisał m.in. książkę Money, Greed, and God: Why Capitalism Is the Solution and Not the Problem [Pieniądze, chciwość i Bóg. Dlaczego kapitalizm nie tworzy problemów, ale je rozwiązuje], za którą otrzymał Templeton Enterprise Award - nagrodę przyznawaną przez Fundację Templetona w wysokości 50 tys. dol. Jego artykuły były publikowane na łamach "The Harvard Business Review", "Wall Street Journal", "Washington Post", "Forbes", "Washington Times", "The Philadelphia Inquirer" czy "The American Spectator". W połowie lat 90. Richards został zwolennikiem teorii inteligentnego projektu. W 2004 roku ukazała się książka, którą napisał wspólnie z Guillermo Gonzalezem The Privileged Planet: How Our Place in the Cosmos is Designed for Discovery [Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w Kosmosie umożliwia odkrycia naukowe]. Autorzy krytykują w niej zasadę kopernikańską i twierdzą, że pojawienie się istot inteligentnych wymaga spełniania wielu określonych warunków, dlatego pogląd o powszechności życia we Wszechświecie jest niewłaściwy. Richards był także jedną ze stron podczas debaty Atheism vs. Theism and The Scientific Evidence of Intelligent Design [Ateizm vs. teizm. Naukowe świadectwa na rzecz teorii inteligentnego projektu], która odbyła się w styczniu 2008 roku na Stanford University. Jego adwersarzem był wówczas nieżyjący już zwolennik ewolucjonizmu i przedstawiciel tzw. nowego ateizmu - Christopher Hitchens. Richards jest także redaktorem nagrodzonej pracy zbiorowej God and Evolution: Protestants, Catholics, and Jews Explore Darwin's Challenge to Faith [Bóg i ewolucjonizm. Konsekwencje światopoglądowe teorii Darwina z perspektywy protestantów, katolików i żydów], do której napisał wstęp i zakończenie. Obecnie wraz z rodziną mieszka w Waszyngtonie. Seria Inteligentny Projekt to pierwsza tak ambitna i bogata propozycja na polskim rynku wydawniczym, w ramach której ukazują się książki dotyczące teorii inteligentnego projektu - Intelligent Design (ID). Autorzy zastanawiają się: czy różnorodność życia na Ziemi może być wyjaśniona wyłącznie przez procesy czysto przyrodnicze? Czy złożone struktury biologiczne mogły powstać drogą przypadku i konieczności, bez udziału inteligencji? Czy Ziemia jest tylko jedną z wielu niczym niewyróżniających się planet? Teoria inteligentnego projektu jest ogólną teorią rozpoznawania projektu i ma szerokie zastosowanie w takich dziedzinach nauki, jak kryminalistyka, historia, kryptografia, astronomia i inżynieria. Seria Inteligentny Projekt pokazuje, że koncepcja ID powinna być stosowana również w zagadnieniach pochodzenia i rozwoju różnych form życia, a także w próbie zrozumienia nas samych."
Władysław Stróżewski
Książka powstała z cyklu wykładów wygłoszonych w latach sześćdziesiątych XX wieku na Uniwersytecie Jagiellońskim, poświęconych problematyce ontologicznej w filozofii Platona. W pierwszych rozdziałach zostały zreferowane dyskusje dotyczące chronologii Platońskich dialogów. Wykłady cieszyły się dużym zainteresowaniem, a były nagrywane i wstępnie opracowywane przez ówczesnego słuchacza, a dziś profesora dr. hab. Pawła Taranczewskiego. Władysław Stróżewski – emerytowany profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Akademii Ignatianum w Krakowie. Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Filozoficznego w latach 1990–2020; redaktor „Kwartalnika Filozoficznego”. Autor kilkunastu książek, m.in: Istnienie i wartość; Dialektyka twórczości; O wielkości; Wokół piękna; Istnienie i sens; Logos, wartość, miłość; Ontologia; Miłość i nicość (wywiad rzeka prowadzony przez Annę Kostrzewską-Bednarkiewicz).
Алекс Хавр
Давній Рим2026 Залізна хода легіонів, довга низка богоподібних імператорів, наймогутніша держава минувшини2026 Звідки все це? Невже крихітному містечку, яке виникло у VIII ст. до н. е. на берегах Тибру, просто пощастило стати відправною точкою в розвитку всієї західної цивілізації? «А потім прийшов Цезар2026» 2014 глибока, жива, насмішкувата і сповнена паралелей із нашою сучасністю оповідь про те, як Давній Рим, який колись вигнав царів, утратив республіканські цінності й знову опинився під владою імператорів. Автор книжки 2014 відомий топ-блогер, учений і популяризатор науки, чиї статті регулярно друкуються на найбільш відвідуваних інтернетресурсах і в пресі. Книга популяризатора науки та топ-блогера Алекса Хавра 2013 це розповідь про те, як Стародавній Рим, що колись вигнав царів, зрадив демократичні цінності й знову підпав під владу імператорів. А заодно про те, що патріотизм 2013 це не вроджене почуття, властиве кожній людині, а одна зі складових цілком корисливих розрахунків. Розповідаючи про історію Стародавнього Риму та його політичне життя, автор вдало проводить паралелі між подіями більш ніж двотисячолітньої давності й сучасною Україною з її строкатим політикумом, пронизаним корупційними інтересами та цинічними угодами.
Дік Свааб
2022 Продано понад 300 000 примірників видання 2022 Автор написав 540 наукових статей і виступив співавтором близько 200 книжок 2022 Серія науково-популярних книг «Фундація» 2022 Яскрава розповідь про те, що робить нас людьми Науково-популярна книга всесвітньо відомого нідерландського нейробіолога й одного з найавторитетніших у світі дослідників мозку є захоплюючою мандрівкою в цю справжню terra incognita людини. Нові наукові дослідження головного мозку людини зайвий раз доводять, як мало ми знаємо про найважливішу частину нашого організму і як багато дивовижних відкриттів чекає попереду. Дік Свааб розбиває вщент основні постулати філософів, релігійних діячів та політичних пропагандистів, доводячи: людина, її характер, схильності, сексуальна орієнтація формуються ще в утробі матері під впливом генів та зовнішнього середовища і не можуть бути примусово змінені, виправлені, вилікувані пізніше, а «свобода волі» 2014 такий само нонсенс, як і віра. Єдине, що керує людиною, 2014 її мозок. Простежуючи людське життя від народження до смерті, Дік Свааб намагатиметься відповісти на непрості питання: 2022 Чи здатна мати в період вагітності вплинути на майбутнє своєї дитини власною поведінкою і звичками, а дитина 2014 на перебіг пологів? 2022 У якому віці можна помітити статево обумовлені відмінності поведінки хлопчиків та дівчаток і що формує сексуальну орієнтацію? 2022 Що таке підліткова закоханість і де починається та закінчується секс? 2022 Депресія, ожиріння, безсоння, анорексія 2014 захворювання мозку? 2022 Чи безпечний канабіс і чому політика та наркотики завжди поряд? 2022 Чим є агресія і звідки беруться злочинці? 2022 Чому спорт 2014 це вбивство, і чи буде світ кращим без релігії? Дік Свааб 2014 лікар та вчений-нейробіолог зі світовим ім2019ям, який з 1978 по 2005 рік був керівником Нідерландського інституту головного мозку при Нідерландській королівській академії наук, почесний професор нейробіології в Університеті Амстердаму, лицар Ордену нідерландського лева 2014 є автором більш ніж 540 наукових статей і співавтором близько 200 книг. Але жодна з них не викликала такого шквалу суперечок, як видана 2010 року науково-популярна книга «Ми 2014 це наш мозок». У 2011 році вона стала науковим бестселером, посівши за популярністю в Нідерландах четверте місце. Сьогодні продано вже понад 300 тисяч примірників книги, яка знайшла свого читача в багатьох країнах світу.
Zachowania kierowców pojazdów w otoczeniu środków uspokojenia ruchu w warunkach miejskich
Robert Ziółkowski
Prędkość jazdy, z jaką mogą poruszać się kierowcy, jest podstawowym miernikiem oceny jakościowej infrastruktury drogowej. Pozostaje również dominującym czynnikiem sprawczym wypadków i kolizji drogowych, w związku z tym wymaga efektywnego zarządzania. W obszarach zabudowanych do najskuteczniejszych działań w tym zakresie należy wdrażanie rozwiązań polegających na uspokojeniu ruchu. Obecność fizycznych środków kontroli prędkości wpływa również na płynność jazdy i determinuje dynamiczne zachowania kierowców wyrażone intensywnością manewrów hamowania i przyspieszania, które nie były dotychczas szerzej analizowana w literaturze. W pracy przedstawiono wyniki badań i analiz prędkości oraz dynamicznych zachowań kierowców w rejonie oddziaływania najczęściej instalowanych inżynierskich środków uspokojenia ruchu: fotoradarów, rond z grupy mini i małych, progów zwalniających listwowych oraz progów zwalniających w postaci wyniesionych tarcz przejść dla pieszych i skrzyżowań.
Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnej
Deb Dana
Zaprzyjaźnij się ze swoim układem nerwowym Nadmiar obowiązków w pracy, kłótnia z partnerem, a nawet obraźliwy komentarz na Facebooku nie stanowią poważnego zagrożenia, jednak nasze ciała reagują na nie, jakby takim były. Odpowiedzialny za to jest nasz autonomiczny układ nerwowy (AUN), który każde niebezpieczeństwo traktuje jednakowo. Opierając się na głównych założeniach teorii poliwagalnej, Deb Dana w zrozumiały sposób wyjaśnia funkcjonowanie AUN i zależność między nim a zdrowiem psychicznym. Autorka tłumaczy, jak dzięki tej wiedzy budować wewnętrzną odporność na stres. Barwne opisy, przykłady i przystępne ćwiczenia prezentują sposoby stymulacji układu nerwowego, tak by jego reakcje były adekwatne do sytuacji i zapewniały równowagę emocjonalną. Książka Zakotwiczeni pomoże zrozumieć związek ciała, umysłu i relacji społecznych z poczuciem bezpieczeństwa, nauczy akceptować reakcje układu nerwowego oraz wykorzystać te umiejętności do systematycznego wzmacniania rezyliencji. „Deb Dana w przystępny sposób objaśnia słynną teorię poliwagalną Stephena Porgesa. Prowadzi nas przez szereg ćwiczeń, dzięki którym lepiej zrozumiemy autonomiczny układ nerwowy i będziemy mogli wykorzystać jego uzdrawiające moce do łączenia się z samym sobą i z innymi ludźmi”. Gabor Maté, autor książki Kiedy ciało mówi nie. Koszty ukrytego stresu „Autorka proponuje proste ćwiczenia pozwalające zauważyć nasze automatyczne reakcje na sygnały zagrożenia, oswajać je, zmieniać oraz kształtować. Przedstawia wyraziste przykłady i praktyczne eksploracje prowadzące nas do dobrostanu i poczucia bezpieczeństwa”. Linda Graham, autorka Resilience „Książka Deb Dany dla każdego będzie praktyczną pomocą ułatwiającą rozpoznanie i zrozumienie ograniczających nas mechanizmów obronnych. Dzięki niej nauczymy się, jak regularnie zakotwiczać się w życiu i głębokiej miłości”. Kathy Steele, współautorka książki Zaburzenia dysocjacyjne po traumie Deb Dana - psychoterapeutka specjalizująca się w wykorzystaniu teorii poliwagalnej, wykładowczyni, współzałożycielka Polyvagal Institute, koordynatorka Traumatic Stress Research Consortium w Instytucie Kinseya. Opracowała cykl szkoleń klinicznych Rhythm of Regulation. W swoich wykładach, przyciągających wielu słuchaczy na całym świecie, objaśnia, jak stosować teorię poliwagalną w terapii osób, które przeżyły traumę. Jej publikacje psychoterapeutyczne to między innymi Teoria poliwagalna w psychoterapii (WUJ 2020) i Teoria poliwagalna w praktyce. Zestaw 50 ćwiczeń (WUJ 2021) oraz The Emergence of Polyvagal-Informed Therapies (wspólnie ze Stephenem W. Porgesem).
Czajkowski Dariusz
Zaskakujące, jak wiele treści może zawierać się w tak niewielkiej książeczce… Dariusz Czajkowski – sędzia z blisko trzydziestoletnim stażem – w sposób maksymalnie skondensowany przedstawia istotę wykonywanego zawodu, obrazując ją przykładami spraw, w których orzekał. Stara się wykazać, że zawód sędziego można wykonywać z pasją i w całkowitym oddaniu uniwersalnym, humanistycznym zasadom. Książka adresowana jest w pierwszej kolejności do młodych kandydatów do zawodu sędziowskiego. Prosty, pozbawiony prawniczego żargonu język czyni lekturę atrakcyjną również dla nieprawnika. Narrację znakomicie uzupełniają korespondujące z treścią rysunki autorstwa sędziego Arkadiusza Krupy.