Politologia
Geograficzno-polityczne uwarunkowania sytuacji mniejszości polskiej na Litwie i Łotwie po 1990 roku
Katarzyna Leśniewska-Napierała
Kwestia mniejszości narodowych, zwłaszcza w ostatnich latach, jest przedmiotem rozważań specjalistów z różnych dyscyplin naukowych. W pracy zostały zaprezentowane geograficzno-polityczne badania porównawcze mniejszości polskiej na Litwie i Łotwie. Ukazano warunki funkcjonowania Polaków w obu krajach, co umożliwiło weryfikację wielokrotnie powielanych stereotypów na temat ich sytuacji. Dodatkowo podjęcie badań nad mniejszością polską na Łotwie jest próbą wypełnienia luki, jaka występuje – zdaniem autorki – w literaturze geograficznej dotyczącej sytuacji Polaków poza granicami kraju. Wybór mniejszości polskiej na Litwie i Łotwie został podyktowany nie tylko osobistymi zainteresowaniami autorki i jej wcześniejszymi badaniami, lecz także atrakcyjnością tego tematu wynikającą z historycznych zmienności stosunków między większością i mniejszością, jak również obecną rangą relacji na linii Polska–Litwa oraz Polska–Łotwa.
Marek Barwiński
Praca jest poświęcona przemianom narodowościowym, jakie zachodziły w Polsce po 1944 r., ze szczególnym uwzględnieniem mniejszości narodowych i etnicznych wschodniej Polski, gdzie zmiany te, zwłaszcza w aspekcie terytorialnym i ilościowym, były bardzo dynamiczne i wewnętrznie silnie zróżnicowane. Po upływie kilkudziesięciu lat i licznych przekształceniach sytuacji politycznej i prawnej można pokusić się o zbadanie, w jaki sposób polityka państwa, zarówno w warunkach ustroju totalitarnego, jak i demokratycznego, wpływa na strukturę narodowościową. W jaki sposób system polityczny i jego zmiany warunkują relacje między większością a mniejszościami narodowymi? Jak w różnych okresach kształtowała się tożsamość narodowa oraz instytucjonalizacja działalności społecznej i kulturalnej mniejszości narodowych i etnicznych „skazanych” przez władze na rozproszenie i stopniową asymilację? Co było głównymi przyczynami zróżnicowanej sytuacji społeczno-politycznej omawianych mniejszości w okresie PRL? Czy zmiany ustrojowe, zapoczątkowane w 1989 r., umożliwiły w praktyce równoprawne funkcjonowanie poszczególnych mniejszości narodowych i etnicznych? W jaki sposób liderzy omawianych mniejszości postrzegają i oceniają obecną sytuację narodowości, które reprezentują? Tak sformułowane pytania są zasadniczymi problemami badawczymi podjętymi w niniejszej pracy.
Geopolityka fundamentalizmów muzułmańskich
Larroque Anne-Clémentine
Członkowie salafijji, Bracia Muzułmanie, walczący o niepodległość w Chinach Ujgurzy, bojownicy Państwa Islamskiego, fundamentaliści w Indonezji, na Filipinach, we Francji, Anglii i Stanach Zjednoczonych wszyscy oni są dziś uznawani za przedstawicieli fundamentalizmu muzułmańskiego. Tymczasem zjawisko to jest bardzo złożone, a błędy w stosowaniu pojęcia częste. Warunkiem sine qua non zrozumienia go jest uwzględnienie różnorodności fundamentalizmów muzułmańskich oraz wpisanie ich w odpowiednie konteksty polityczne i geograficzne. Anne-Clémentine Larroque w swej niewielkiej, lecz niezwykle bogatej w treść książce przedstawia struktury tych ruchów, analizuje źródła i podstawy doktryn sunnickich i szyickich, geopolityczne zakorzenienie poszczególnych ruchów oraz ich stosunek do kwestii zdobywania władzy, tworząc tym samym nieodzowną pomoc w rozumieniu współczesnego świata.
Yves Lacoste
Znaczenie i reperkusje złożonych problemów geopolityki 25 państw Śródziemnomorza zdecydowanie wykraczają poza granice tego regionu. Znajomość ich źródeł i charakteru jest kluczem do zrozumienia wielu rozgrywających się współcześnie konfliktów i napięć - od burzliwych relacji izraelsko-palestyńskich, poprzez podziały na osi umownie zwanej linią Północ-Południe, aż po toczące się z udziałem wielkich mocarstw walki na Bliskim Wschodzie. Tym, co stanowi o wyjątkowości tej pracy jest uchwycenie i opisanie zasady współzależności, dzięki czemu doskonale widać, że nawet odległe od basenu Morza Śródziemnego wydarzenia mają wpływ na politykę i sytuację 25 państw tego regionu. Wnikliwa analiza połączona z encyklopedyczną systematyką czynią z tej książki wyjątkowe kompendium wiedzy nie tylko o geopolitycznej sytuacji wszystkich państw Śródziemnomorza, ale też o przyczynach i przebiegu wielu współczesnych konfliktów, przesłankach rozmaitych, budzących kontrowersje decyzji strategicznych oraz perspektywach przyszłych kryzysów, w tym niepokojącego napięcia między światem Zachodu a światem islamu. Yves lacoste (ur. 1929 r.), francuski geograf i historyk, urodził się w Fezie (Maroko) i tam spędził dzieciństwo. W latach 1952-1955 był profesorem w Algierze, potem wspólnie z Algierczykami brał udział w walkach o niepodległość. Od 25 lat inicjuje i prowadzi badania w zakresie geopolityki: jest autorem wielu prac naukowych na ten temat. Od 1976 roku redaguje czasopismo naukowe o charakterze geopolitycznym „Hérodote”.
Gleichschaltung. Authoritarian Consolidation in Ukraine 20102012
Mykola Riabchuk
Mykola Riabchuk, a renowned Ukrainian public intellectual and political analyst, has been closely following and commenting on political developments in Ukraine since the early years of its independence. His best essays, collected within this book, focus primarily on the years of the presidency of Victor Yanukovych which were marked by a state capture, democratic recession and creeping authoritarian consolidation. An astute analysis of political processes combined with a sound essayistic narrative make the book essential reading for political scientists, students, and all those interested in the region.
Krystyna Kurczab-Redlich
,,Głową o mur Kremla" to efekt przemyśleń korespondentki, która w latach 1990-2004 mieszkała w Rosji. Utwór można nazwać reporterskim esejem, pełną argumentów mową oskarżycielską. Kreml i rządzący nim W. Putin są tu pokazani jako odpowiedzialni za łamanie praw człowieka, zbrodniczą wojnę w Czeczenii i rozszerzający się autorytaryzm. Autorka, choć jest zawodową reporterką, pokazując niejednoznaczną rzeczywistość Rosji, nie ograniczyła się do przedstawienia faktów z historii tego kraju. Jej książka to opowieść o życiu obywateli, uwikłanych w pokomunistyczną rzeczywistość, straszną biedę, politykę unurzaną w rosyjską propagandę. Utwór przypadnie do gustu temu, kto ma odwagę mówić o Kremlu i jego włodarzach bez półcieni, uporczywie stawiając pytanie: ,,Jakiego trzęsienia ziemi trzeba, by Rosja, oczyściwszy się z tych narośli, stała się normalnym, przyjaznym zwykłemu człowiekowi państwem?"
Gorbaczow. Pieriestrojka i rozpad imperium
Alicja Stępień-Kuczyńska
Siedem lat rządów (1985-1991) Michaiła Gorbaczowa to czas niezwykły - próby reformowania systemu komunistycznego zamykają historię państwa, w którym bezwzględna władza dominowała przez dziesięciolecia nad społeczeństwami znacznej części świata, a jednostki pozbawiała wolności i podstawowych praw. Pieriestrojka była impulsem do otwarcia na zmiany w ZSRR i krajach satelickich. Historia życia Michaiła Gorbaczowa jest historią pokolenia, które nie miało dzieciństwa, wchodziło w dorosłość gwałtownie, przyjmując odpowiedzialność za tych, których bezpowrotnie pochłonęła wojna. - Jakim politykiem był Gorbaczow? - W jaki sposób stał się przywódcą największego terytorialnie państwa naszego globu? - Dlaczego musiał odejść i jaką spuściznę po sobie pozostawił? Na te wszystkie pytania odpowiada autorka publikacji, kreśląc porywającą opowieść o jednej z najciekawszych postaci najnowszej historii.
Gospodarka budżetowa gmin na wybranych przykładach
Jacek Sierak (red. nauk.)
Tematem monografii jest analiza i ocena trendów w gospodarce finansowej jednostek samorządu terytorialnego na wybranych przykładach. Zakres czasowy obejmuje kilka ostatnich lat, zgodnie z dostępnością danych budżetowych. Autorzy, realizując postawiony cel badawczy, dokonali analizy i oceny sytuacji finansowej wybranych JST, a także oceny poziomu zagospodarowania społeczno-gospodarczego badanych gmin, przeprowadzili badania struktury dochodów i wydatków budżetowych, ocenili poziom wyniku finansowego badanych jednostek terytorialnych. To właśnie budżet jednostek samorządu terytorialnego jest podstawowym instrumentem finansowym, który pozwala prowadzić świadomą i skuteczną politykę zaspokajania zbiorowych potrzeb i rozwoju oraz osiągnąć wyznaczone cele.