Ekonomia

Państwowe fundusze majątkowe. Pomiędzy krajową gospodarką a globalnymi rynkami finansowymi

Dariusz Urban

Jedna z największych zmian, jaka zaszła w postrzeganiu roli państwa w gospodarce na początku XXI wieku, była wynikiem akumulacji kapitału w rękach państwa i w konsekwencji pojawienia się nowej kategorii inwestorów instytucjonalnych, jakimi są państwowe fundusze majątkowe. Ich działalność na przestrzeni ostatnich lat może być uznana za dowód wyraźnego ścierania się ze sobą dwóch przeciwstawnych koncepcji - kapitalizmu państwowego i kapitalizmu rynkowego. W monografii zaprezentowano państwowe fundusze majątkowe w kontekście ekonomicznym i finansowym, łącząc ze sobą dwie perspektywy - pojedynczej gospodarki oraz globalnych rynków finansowych. Jest to uzasadnione przenikaniem się obu wymiarów i ich wzajemnym oddziaływaniem, państwowe fundusze majątkowe są bowiem nie tylko nierozerwalnie związane z gospodarką danego kraju i od niej bezpośrednio zależne, lecz także ich funkcjonowanie jest uwarunkowane dostępem do międzynarodowych rynków finansowych, na których prowadzą one działalność inwestycyjną.

Paradoks globalizacji

Dani Rodrik

Dlaczego globalizacja ekonomiczna, suwerenność państw i demokracja nie mogą współistnieć Ostatnie dekady XX wieku upłynęły pod znakiem głębokiej integracji gospodarczej, która obejmowała coraz więcej krajów. W efekcie doszło do całej serii rozczarowań, a globalizacja, zamiast wzrostu inwestycji i większego tempa rozwoju, zaczęła przynosić niestabilność i generować nierówności. Dani Rodrik, jeden z czołowych światowych ekonomistów, w swojej głośnej książce stara się znaleźć rozwiązanie fundamentalnego problemu gospodarki światowej, który polega na tym, że nie możemy jednocześnie dążyć do demokracji, wzmacniać suwerenności państw i pogłębiać globalizacji ekonomicznej. Po analizie ostatnich trzech stuleci historii światowej integracji zarówno w ekonomicznym, jak i geopolitycznym kontekście, autor postuluje nadrzędną rolę demokracji i suwerenności wobec globalizacji demokratyczne państwa mają prawo chronić swoje instytucje społeczne, a gdy prawo to kłóci się z wymogami światowej gospodarki, to właśnie ona winna ustąpić. Takie myślenie o globalizacji pozwoli na bardziej zrównoważony rozwój gospodarczy i zachowanie wszystkich głównych ekonomicznych korzyści, które nam dała. Potrzebujemy globalizacji mądrej, a nie globalizacji za wszelką cenę. Książka Rodrika jest celną diagnozą aktualnego stanu świata i stanowi niezbędne uzupełnienie innych pozycji dotyczących możliwości i niebezpieczeństw, przed którymi stoimy.

Partnerstwo publiczno-prywatne - dzieląc się wiedzą i doświadczeniem

Magdalena Załęczna, Anna Wojewnik-Filipkowska, Joanna Węgrzyn, Katarzyna...

Monografia Partnerstwo publiczno-prywatne - dzieląc się wiedzą i doświadczeniem jest jednym z głosów w prowadzonej od lat dyskusji na temat możliwości wykorzystania potencjału PPP w Polsce. Pomimo oficjalnych zapewnień o popieraniu tego rozwiązania, formuła PPP nie stała się popularna, jej stosowanie rodzi bowiem wiele trudności i wymaga wyspecjalizowanej wiedzy. Publikacja ta jest skierowana do szerokiego kręgu odbiorców, zarówno profesjonalnie zajmujących się problematyką współpracy podmiotów publicznych i prywatnych, rozwoju infrastruktury, zarządzania miastem i rewitalizacji, jak i najważniejszych interesariuszy tych procesów oraz mechanizmów rynku - użytkowników i odbiorców. Pomimo upływu wielu lat od rozpoczęcia implementacji szeroko pojętego PPP w Polsce wydaje się, że dla niektórych podmiotów to wciąż nowa instytucja, natomiast dla tych, którzy mają już doświadczenie na tym polu, zmieniające się rozwiązania prawne, a także czynniki społeczne, gospodarcze i środowiskowe kreują nowe warunki, które wymagają dalszych badań i analiz. Wiedza teoretyczna oraz płynąca zarówno z pozytywnych, jak i negatywnych doświadczeń stanowi niezbędny element upowszechniania wykorzystania formuły PPP.

Partycypacja społeczna na poziomie lokalnym jako wymiar decentralizacji administracji publicznej w Polsce

Magdalena Kalisiak-Mędelska

Publikacja niniejsza dotyczy partycypacji społecznej – trzeciego możliwego wymiaru decentralizacji administracji publicznej. Współcześnie bowiem coraz większego znaczenia nabierają aktywne wspólnoty samorządowe, potrafiące skutecznie wykorzystać mechanizm zbiorowego podejmowania decyzji w drodze konsultacji, negocjacji, kompromisu i konsensusu. Obok zobrazowania stanu partycypacji społecznej w polskich gminach przedstawiono także teoretyczne scenariusze zmian, które w konfrontacji ze zidentyfikowanym jej stanem posłużyły do nakreślenia możliwych kierunków reorientacji. Rozważania osadzono w środowisku lokalnej administracji samorządowej. Jest ona niezaprzeczalnym potwierdzeniem zbliżenia administracji publicznej do obywateli, a tym samym – płaszczyzną rozwoju partycypacji społecznej oraz fundamentem budowania społeczeństwa obywatelskiego. Wnioski wynikają z obszernych badań ankietowych, służących ocenie stanu partycypacji społecznej z perspektywy władz lokalnych. Wzbogacają wiedzę na temat samej partycypacji społecznej oraz postaw – zarówno władz lokalnych, jak i obywateli – prezentowanych w procesie podejmowania decyzji na poziomie lokalnym. Książka jest adresowana do szerokiego grona odbiorców, zwłaszcza studentów, pracowników naukowych, pracowników administracji samorządowej, a także wszystkich czytelników zainteresowanych problematyką decentralizacji administracji publicznej, samorządu terytorialnego oraz partycypacji społecznej na poziomie lokalnym. 

Planowanie przestrzenne gmin wiejskich. Zastosowanie koncepcji polityki opartej na dowodach

Marcin Feltynowski

Współczesne badania nad planowaniem przestrzennym wskazują na coraz większą rolę świadomego kształtowania polityki przestrzennej, która powinna wykorzystywać dowody naukowe oparte na rzeczywistych danych. Na tego rodzaju podejście wpływa w głównej mierze rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz podnosząca się świadomość mieszkańców obszarów wiejskich, którzy pragną uczestniczyć w procesach decyzyjnych. Wynika to również z potrzeby wdrażania rozwiązań promujących ideę zrównoważonego rozwoju, który powinien przyjmować bardziej radykalny kształt w politykach cząstkowych na różnych szczeblach władzy. Odpowiedzią na połączenie wskazanych koncepcji z nurtem ekonomicznym w polityce przestrzennej jest zaprezentowana w publikacji polityka oparta na dowodach. Celem głównym książki jest identyfikacja metod i narzędzi tej polityki, pozwalających na prowadzenie badań i wykorzystanie ich w planowaniu przestrzennym z uwzględnieniem specyfiki zastosowania tego podejścia w gminach wiejskich.

Planowanie przestrzenne w Europie

Alicja Zakrzewska-Półtorak

W podręczniku przedstawiono najważniejsze zagadnienia  z zakresu planowania przestrzennego w wybranych krajach europejskich: Belgii, Holandii, Luksemburgu, Czechach, Finlandii, we Francji, w Hiszpanii, Niemczech, Rosji, na Ukrainie, w Wielkiej Brytanii i we Włoszech. Celem autorów jest zaprezentowanie  niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej  informacji dotyczących planowania przestrzennego, które powinien znać inwestor rozpoczynający lub prowadzący działalność gospodarczą w określonym państwie.  Niektóre omówione w tekście rozwiązania stosowane w Europie mogą być inspiracją do zmian wprowadzanych w Polsce. Planowanie przestrzenne opisano z uwzględnieniem takich  zagadnień, jak: podział administracyjny kraju i system rządzenia w kontekście polityki przestrzennej, akty prawne regulujące planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz powiązane, polityka przestrzenna i jej podmioty, rodzaje planów zagospodarowania przestrzennego i ich powiązanie z dokumentami strategicznymi, plan miejscowy i konsekwencje jego funkcjonowania, decyzja o warunkach zabudowy i inne procedury związane z kupnem i zagospodarowaniem działki,  a także warunki inwestowania w kraju. Podręcznik jest skierowany do studentów ekonomii, gospodarki przestrzennej, międzynarodowych stosunków gospodarczych i innych kierunków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w Europie. Może być  także przydatny  przedsiębiorcom oraz przedstawicielom administracji samorządowej i rządowej.

Płacowe warunki powrotu polskich migrantów zarobkowych do województwa opolskiego

Romuald Jończy, Justyna Rokitowska-Malcher

Monografia ma charakter teoretyczno-empiryczny i poświęcona jest płacowym warunkom powrotu migrantów zarobkowych do województwa opolskiego. Oryginalność zrealizowanych i opisanych badań własnych polega na wykorzystaniu do identyfikacji i pomiaru preferencji płacowych migrantów autorskich wskaźników, m.in.: minimalnej płacy migracyjnej – wyrażającej minimalną płacę netto, za którą dana osoba jest skłonna dalej pracować za granicą, oraz minimalnej płacy remigracyjnej – to jest minimalnej płacy netto, za którą osoba pracująca za granicą byłaby skłonna podjąć zatrudnienie w Polsce. Na podstawie tych danych skonstruowano płacowe funkcje remigracyjnej podaży pracy, przedstawiające skłonność do powrotu z emigracji zarobkowej i podjęcia zatrudnienia w Polsce przy różnych poziomach płac. W monografii, oprócz ustaleń płacowych warunków powrotu migrantów zarobkowych, sformułowano wnioski odnośnie do czynników emigracji, przymusowości/dobrowolności migracji zarobkowej, uwarunkowań zatrudnienia za granicą oraz zamiarów badanych dotyczących przyszłości.

Pochwała złotego środka, czyli o rozwiązaniach pośrednich w gospodarce przestrzennej

Mariusz E. Sokołowicz

Współcześnie w społeczeństwach i gospodarkach nie docenia się wystarczająco dobrodziejstw płynących z rozwiązań pośrednich. Gdy wymaga się od nas bycia najlepszymi, a każde miasto czy region mają ambicje, by stać się największymi, rośnie ryzyko przekroczenia i tak już mocno naruszonych granic wzrostu i frustracji, co znajduje ujście w napięciach politycznych. Odpowiedzią na te zjawiska może być powrót do kultury umiaru - ,,złotego środka" i rozwiązań pośrednich - między doskonałością a bylejakością, bogactwem a biedą, centralizacją a rozproszeniem, władzą a wolnością. Jest to antidotum na skrajności prowadzące do napięć i kryzysów. Laboratoriami tych zmian mogą być samorządy lokalne oparte na wspólnotach działających na rzecz dóbr wspólnych i dyskutujących o wspólnej przyszłości. Autor monografii przekonuje, że przeciętni ludzie są kluczem do współczesnego rozwoju, w tym dalszego rozwoju samorządności terytorialnej. Tytułowa pochwała złotego środka to w gruncie rzeczy pochwała: potencjału wiedzy zwykłych obywateli w zarządzaniu terytorialnym, umiaru w zaspokajaniu potrzeb i korzystaniu z zasobów, klasy średniej jako stabilizatora procesów społecznych, miast plasujących się w środku hierarchii osadniczej jako dobrych miejsc do życia oraz wspólnot lokalnych w gospodarowaniu najbliższą im przestrzenią.