Ekonomia

Zastosowanie metod ilościowych w ekonomii i finansach 2024 [DEBIUTY STUDENCKIE]

red. Alicja Grześkowiak, Piotr Peternek

Najnowszy zeszyt pt. Zastosowanie metod ilościowych w ekonomii i finansach składa się z 12 artykułów autorstwa studentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu przedstawiających wyniki bardzo różnorodnych obszarowo badań, lecz mających wspólny element, którym jest wykorzystanie metod ilościowych. Użyte metodyki sięgają od klasycznych analiz obejmujących statystyki opisowe poprzez podejścia wielowymiarowe, takie jak analiza skupień czy modele ekonometryczne, aż po zastosowanie metod uczenia maszynowego. Autorzy zastosowali te metody w analizie różnych aspektów życia społecznego i gospodarczego - rozpatrywano aktywność turystyczną, zaufanie społeczne, styl życia, jakość służby zdrowia czy dostępność transportu. Trzy prace poświęcone zostały rynkowi nieruchomości, a dziewięć opracowań bardziej szczegółowym zagadnieniom, takim jak notowania kryptowalut, jakość zarządzania funduszami unijnymi, rynek książki w Polsce czy wycena piłkarzy.

Zastosowanie rachunku kosztów działań w przedsiębiorstwach w Polsce

Tomasz Wnuk-Pel

Wnioski z przeprowadzonych badań mają znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne. Z teoretycznego punktu widzenia przeprowadzone badania potwierdzają ogólną tendencję: modyfikacje systemów rachunku kosztów w przedsiębiorstwach, w Polsce, oraz wdrażanie nowoczesnych metod rachunkowości zarządczej, takich jak ABC, zmierzają w podobnym kierunku, jak praktyka rachunkowości zarządczej na świecie. Z praktycznego punktu widzenia, przedsiębiorstwa rozważające implementację ABC w przyszłości powinny mieć świadomość czynników wpływających na implementację ABC, jak również problemów, które mogą się w procesie implementacji pojawić. Menedżerowie rozważający implementację ABC muszą zdawać sobie sprawę z poziomu szczegółowości, sposobów budowy systemu rachunku kosztów działań oraz metod wykorzystania informacji z tych systemów. Mogą oni również skorzystać z wiedzy o czynnikach pozytywnie i negatywnie wpływających na implementację rachunku kosztów działań oraz zmianach metodologicznych i instytucjonalno-organizacyjnych, które są rezultatem wdrożenia takiego rachunku. Wiedza ta może sprzyjać podejmowaniu lepszych decyzji odnośnie do implementacji systemów ABC, a jeżeli decyzja o wdrożeniu zostanie podjęta, może się przyczynić do zwiększenia prawdopodobieństwa zakończenia procesu wdrożenia sukcesem. 

Zaufanie i ryzyko w doświadczeniu przedsiębiorców

Łukasz Trembaczowski

Problemy zaufania i ryzyka znalazły się w ostatnim okresie w obszarze zainteresowania socjologów. Przyglądając się koncepcjom teoretycznym w naukach społecznych, poświęconym problematyce ryzyka, można zauważyć, iż w wielu pracach autorzy wskazują na zagadnienie zaufania. Z drugiej strony w wielu pracach socjologicznych poświęconych problematyce zaufania, pojawia się problem ryzyka. Szczególnie interesujący jest przypadek ryzyka zaufania, a więc ryzyka jakie podejmujemy, kiedy musimy komuś zaufać. Oba problemy są w prawdzie z sobą związane, wciąż brakuje ich spójnej koncepcji na gruncie teoretycznym. Ich połączenie jest ważnym wyzwaniem, przed którym staje współczesna teoria socjologiczna. Jak w tych warunkach prezentują się badania nad zaufaniem i ryzykiem? Zagadnienia te do tej pory były analizowane osobno. Wynika to zapewne z braku spójnej teorii łączącej oba problemy. Jednak dociekania integrujące te obszary są konieczne, a ich wyniki mogą przyczynić się do powstania spójnej koncepcji teoretycznej. Połączenie teorii z praktyką jest szczególnie wyraźne w przypadku niektórych paradygmatów badań nad ryzykiem. Znaczenie ryzyka w teorii nauk społecznych rośnie. Dobrym wskaźnikiem tego zjawiska jest postulowana przez Lecha Zachera nowa subdyscyplina socjologii: socjologia ryzyka. (…) Niniejsza praca powstała na podstawie dwóch edycji badań realizowanych w 2007 i 2013 r. Początkowo nie planowano wznowienia badań, a ustalenia z 2007 r. miały stać się samodzielną podstawą studium. Podczas powstawania pierwotnej wersji tego tekstu świat pogrążył się w kryzysie ekonomicznym, najpoważniejszym od czasów wielkiego kryzysu z przełomu lat 20. i 30. Tym samym pojawiła się poważna wątpliwość odnośnie adekwatności uzyskanych wyników. Wtedy też narodził się pomysł powtórzenia badań, kiedy sytuacja kryzysowa nasili się. Jednak polska gospodarka okazała się bardziej odporna niż partnerów z Unii Europejskiej czy Ameryki. W końcu badania zostały zrealizowane w 2013 r., który okazał się być najgorszym rokiem w całym okresie trwania kryzysu. Tym samym, trochę przypadkowo, uzyskano materiał z badań realizowanych u samego szczytu hossy z lat 2002–2007, kiedy nikt nie podejrzewał nadchodzących zmian i z samego dołu bessy, która zaczęła się w 2008 r. i, miejmy nadzieję, przeminęła. W obu przypadkach przyjęto te same założenia, cele, narzędzia, metody i sposoby doboru próby. Nie są to jednak badania panelowe, gdyż zbyt wiele przedsiębiorstw z pierwszej edycji badań nie przetrwało sześciu lat dzielących obie próby. Nie należy jednak patrzeć na to jak na wielką stratę, pierwotnie badania bowiem nie były planowane jako panelowe, więc niemożliwe byłoby ustalenie zmian odpowiedzi poszczególnych respondentów. Niemniej uzyskane wyniki pozwalają na porównanie tego jak przedsiębiorcy postrzegają zaufanie i ryzyko w zmienionym kontekście sytuacyjnym. (fragmenty Wstępu)

Zewnętrzne źródła finansowania samorządu terytorialnego. Teoria a praktyka

Beata Guziejewska

 Finanse publiczne pełnią w gospodarce rynkowej szczególną rolę, determinując zachowania zarówno indywidualnych podmiotów, jak i rozwój całej gospodarki. Zajmują się nie tylko przepływem strumieni dochodów i wydatków publicznych, ale badają przyczyny oraz skutki zjawisk i procesów nimi wywołanych. Nieodłącznym elementem w systemie finansów publicznych jest samorząd terytorialny, będący wyrazem decentralizacji zadań i finansów w państwie. Samorząd terytorialny stanowi publicznoprawny związek mieszkańców danego obszaru, realizujący zarząd sprawami danej wspólnoty. Fenomen samorządu terytorialnego i jego finansów polega na tym, że z jednej strony mają one żywotne znaczenie dla codziennej egzystencji każdego obywatela, z drugiej są elementem finansów państwa jako całości. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie systemu zewnętrznych źródeł finansowania samorządu terytorialnego zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i rozwiązań praktycznych oraz funkcji spełnianych przez nie w finansach publicznych, tak z punktu widzenia państwa jak i podmiotów komunalnych.

ZIELONA GOSPODARKA - teoretyczne podstawy koncepcji i pomiar jej wdrazania w Unii Europejskiej

Bozena Ryszawska

 Analizy w niniejszej książce dotyczą koncepcji zielonej gospodarki i jej wymiarów: ekonomicznego, ekologicznego i społecznego. Autorka zaprezentowała koncepcję zielonej gospodarki jako ważny priorytet rozwoju, przedstawiła w ujęciu systemowym uwarunkowania gospodarcze, środowiskowe i społeczne powstania koncepcji zielonej gospodarki, omówiła rolę podmiotów międzynarodowych i regionalnych w tym procesie, opisała zieloną gospodarkę jako nową fazę transformacji gospodarczej, przeanalizowała i porównała istniejące definicje zielonej gospodarki oraz zdefiniowała na ich podstawie zakres zielonej gospodarki, w celu stworzenia syntetycznego indeksu, stworzyła narzędzie pomiaru zielonej gospodarki (Indeks Zielonej Gospodarki), przeanalizowała i oceniła realizację celów zielonej gospodarki w krajach Unii Europejskiej na podstawie Indeksu Zielonej Gospodarki.

Zielona transformacja gospodarki i finansów samorządowych

Andrzej Miszczuk, Alicja Sekuła, Magdalena Miszczuk

Książka wpisuje się w nurt publikacji poświęconych przeciwdziałaniu zmianom klimatu, degradacji środowiska i możliwościom wdrażania zrównoważonego rozwoju. Punkt wyjścia rozważań stanowią dwa dokumenty: Agenda 2030 i Europejski Zielony Ład, a także warunki i możliwości ich operacjonalizacji na szczeblu ogólnokrajowym i lokalnym. Zagadnienia omówione w monografii skupiają się na przyczynach i skutkach zmian klimatu, znaczeniu i wytycznych dotyczących zielonego budżetowania oraz stanu zaawansowania tego procesu, głównie w krajach UE, w tym także w Polsce, analizie źródeł samorządowych dochodów z punktu widzenia możliwości wdrażania rozwiązań dotyczących ochrony środowiska i zrównoważonych finansów, a także na sposobach pomiaru lokalnej i regionalnej transformacji. W publikacji omówiono m.in. takie kwestie, jak: zmiany klimatu jako uwarunkowanie zielonej transformacji, społeczno-ekonomiczne konsekwencje zmian klimatu, zielona transformacja jako instrument budowania odporności klimatycznej, wybrane obszary zielonej transformacji w gospodarce lokalnej i regionalnej, miasta jako miejsca integracji obszarów zielonej transformacji, konsekwencje zielonej transformacji dla budżetu samorządowego i budżetu państwa, zielone finanse publiczne, budżet samorządowy odzwierciedleniem polityki władz lokalnych i społecznych preferencji, istota zielonego budżetu - inicjatywy i działalność OECD na rzecz opracowywania zielonego budżetu, dochody polskiego samorządu terytorialnego z perspektywy zielonych finansów, zielona transformacja finansów publicznych - dotychczasowe doświadczenia, inicjatywy i stan zaawansowania wdrażania zielonego budżetowania w Unii Europejskiej, miary lokalnej i regionalnej zielonej transformacji

Zmiana warunków funkcjonowania a efektywność inwestycyjna otwartych funduszy emerytalnych

Dorota Witkowska

W monografii zaprezentowano wyniki analiz wpływu zmian warunków funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych (OFE), wprowadzonych w latach 2011-2014, na ich efektywność inwestycyjną. Przedstawione badania obejmują lata 2007-2015. Wykorzystując metody ilościowe, dowiedziono, że wszystkie rozpatrywane zmiany skutkowały zwiększeniem ryzyka portfeli inwestycyjnych OFE, co nie miało przełożenia na wzrost stóp zwrotu z tych portfeli. Zastosowane mierniki efektywności pozwoliły wykazać, iż do 2014 roku inwestycje podejmowane przez fundusze emerytalne były efektywne, jednak uległo to zmianie z powodu wprowadzonych modyfikacji systemu emerytalnego. Portfele inwestycyjne OFE miały podobne charakterystyki inwestycyjne, co wynikało z obowiązującego sposobu ich oceny według tzw. benchmarku wewnętrznego.

Zmiany na rynku pracy w układzie przestrzennym w okresie 2014-2022

Ewa Kraska, Łukasz Mach, Wojciech Pietrowski, Arkadiusz...

Zmiany na rynku pracy są nieodłącznym elementem współczesnej gospodarki, wpływają na wzrost gospodarczy i na rozwój społeczno-gospodarczy regionów. Niniejsza publikacja stanowi próbę ujęcia najważniejszych aspektów rynku pracy: finansowania, polityki i migracji zarobkowych ludności. Głównym celem monografii jest zaprezentowanie zmian na rynku pracy w Polsce w układzie przestrzennym z punktu widzenia krajowej i europejskiej polityki rynku pracy. W rozdziale pierwszym przedmiotem badań były środki z Funduszu Pracy. W rozdziale drugim zastosowano wielowymiarową technikę eksploatacji danych do identyfikacji aktywności ekonomicznej ludności w polskich miastach wojewódzkich. W rozdziale trzecim przedstawiono uwarunkowania aktywności zawodowej kobiet, realizacje zasady równości płci w polskich aktach prawnych dotyczących rynku pracy. W rozdziale czwartym zaprezentowano znaczenie inwestycji zagranicznych w odniesieniu do migracji wewnętrznych oparte na badaniu zależności między saldem migracji wewnętrznych a wartością bezpośrednich inwestycji zagranicznych.