Nauki prawne
Waluty wirtualne jako przedmiot przestępstwa
dr Adam Behan
Monografia jest pierwszym na polskim rynku wydawniczym, kompleksowym opracowaniem rozwoju walut wirtualnych i innych aktywów cyfrowych (w tym CBDC oraz in-game currency), a także ich prawnokarnego statusu. Publikacja pomaga zrozumieć, jak działają waluty wirtualne, jakie ograniczenia niesie ze sobą technologia, na której się opierają, jak funkcjonują mechanizmy przestępczości dotyczącej kryptowalut oraz jak w praktyce właściwie zakwalifikować czyny związane z ich wykorzystaniem. Autor dogłębnie i w klarowny sposób, posługując się wieloma przykładami i schematami,przedstawia również technologiczne aspekty walut wirtualnych, których znajomość jest nieodzownym punktem wyjścia dla prawidłowej analizy prawnej. Praca stanowi niezbędną pomoc dla wszystkich prawników, którzy ze względu na specjalizację lub choćby okazjonalnie będą musieli zmierzyć się ze sprawami dotyczącymi nowych technologii, walut wirtualnych i wirtualnych systemów bankowych: adwokatów, radców prawnych, sędziów, prokuratorów, komorników, legislatorów, urzędników administracji, przedstawicieli NGOsów.
Węzłowe problemy jawności w społeczeństwie informacyjnym
Grzegorz Sibiga, Przemysław Szustakiewicz (red. nauk.)
Monografia stanowi ciekawy zbiór tekstów młodych kandydatów nauk poświęcony niezwykle aktualnemu problemowi jawności w kontekście rozwoju społeczeństwa w dobie cyfrowej, gdzie informacja i dostęp do niej staje się kluczowym elementem krwioobiegu państwa i gospodarki. Monografia jest ciekawa poprzez swoją różnorodność obrazującą zdywersyfikowane zainteresowania naukowe młodych badaczy. W tym kontekście jest także ważna, gdyż pozwala na zidentyfikowanie nowych zagadnień badawczych w prawie informacyjnym z perspektywy kandydatów nauk pochodzących z wiodących ośrodków akademickich zajmujących się tą gałęzią prawa publicznego. Podjęta w opracowaniu tematyka jest bardzo aktualna, gdyż dostęp do informacji staje się cennym zasobem. Do pewnego stopnia jawność niweluje władczość państwa, którego organy z założenia posiadają pozycję monopolisty w zakresie nie tylko zgromadzonych informacji, ale również dysponowania nimi. Jawność redukuje skalę działań postrzeganych jako zakulisowe, podrywających zaufanie do państwa. Dlatego też w demokratycznym państwie prawnym jawność stanowi wartość wymagającą szczególnej i nade wszystko skutecznej ochrony - jako filar społeczeństwa obywatelskiego. Czy jednak obowiązujący stan prawny stwarza takie gwarancje?
WOKÓŁ PROBLEMATYKI STOSOWANIA PRAWA
Dorota Fleszer, Anna Rogacka-Łukasik (red.)
Wolność pracy osób z niepełnosprawnościami jako wartość prawnie chroniona
Magdalena Paluszkiewicz
Zasadniczym celem monografii było dokonanie oceny rozwiązań prawnych składających się na model ochrony wolności pracy osób z niepełnosprawnościami z perspektywy ich funkcji, jaką jest zapewnianie możliwości urzeczywistniania tej wartości w życiu społecznym. W związku z tym istotne stało się ustalenie okoliczności, które wpłynęły na powstanie i kształt modelowych rozwiązań służących ochronie wolności pracy osób z niepełnosprawnościami, a następnie ukazanie różnych środków prawnych wykorzystywanych do jej zapewniania, w zależności od dynamicznych uwarunkowań polityczno-ustrojowych oraz społeczno-gospodarczych, w tym od ewolucji postrzegania samej niepełnosprawności. Analizie poddano standardy międzynarodowe stosowane w celu zagwarantowania tej ochrony, co pozwoliło na dokonanie w ich kontekście oceny rozwiązań przyjmowanych w przeszłości i współcześnie w polskim ustawodawstwie. W rezultacie sformułowano postulaty wprowadzenia niezbędnych zmian oraz propozycje przyjęcia nowych rozwiązań prawnych, które służą efektywnej realizacji wolności pracy osób z niepełnosprawnościami z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań życia społecznego.
Wykład części ogólnej polskiego prawa karnego. Kompendium
Jan Kil, Aleksander Kwaśniak, Julia Nowicka-Mieszała
Kompendium przedstawia aktualny obraz polskiego prawa karnego materialnego, przygotowany w oparciu o Kodeks karny z 1997 r. Omówiono w nim stan prawny na dzień 1 września 2022 r., prezentując dodatkowo zmiany objęte rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Sejm IX kadencji, druk sejmowy numer 2024), których to projekt, na dzień przygotowania podręcznika, znajduje się na etapie zaawansowanych prac parlamentarnych. Zaprezentowane opracowanie obejmuje wykład podstawowej wiedzy z zakresu części ogólnej polskiego prawa karnego materialnego. W podręczniku omówiono w sposób zwięzły podstawowe rozwiązania modelowe oraz instytucje prawnokarne obowiązujące w polskim porządku prawnym. Dążąc do ułatwienia Czytelnikowi przyswojenia omawianej materii, w publikacji zrezygnowano z formy ciągłej wywodu, zastępując ją formą skryptową. W tym samym celu w kompendium przytoczono in extenso treść przepisów związanych z omawianymi zagadnieniami, co powinno ułatwić Czytelnikowi pracę z podręcznikiem.
Jarosław Utrat-Milecki, redakcja naukowa
Redakcja naukowa Jarosław Utrat-Milecki Opracowanie Z dziejów afektu penalnego stanowi trzeci tom serii Kultury Penalne. Tom ten, jak to anonsowaliśmy z Marianem Filarem, ma wprowadzić, mówiąc metaforycznie, "głębię" strategiczną do zarysowanego w tomie drugim nowego ujęcia polityki kryminalnej. Tom czwarty, przygotowany przez Jadwigę Królikowską, pozwoli natomiast na skonfrontowanie przeprowadzonych analiz z rzeczywistym aktualnym rozumieniem kary kryminalnej i wizji polityki kryminalnej w poglądach przedstawicieli polskiego wymiaru sprawiedliwości karnej.Wraz z rozwojem studiów kulturowych uwarunkowań polityki kryminalnej, co odnotowuje się na szerszą skalę, choć w sposób może niezbyt systematyczny od lat 90. XX w., na znaczeniu może zyskiwać zrozumienie różnych tematów i skojarzeń kulturowych, które także współcześnie wykorzystywane są w dyskursie penalnym. Trudno takie badania przeprowadzić inaczej niż w szerokim interdyscyplinarnym zakresie, co wymaga erudycji i przynajmniej na pewnym etapie szerszej współpracy specjalistów z różnych dyscyplin. W końcowym fragmencie tomu trzeciego przedstawiam wypracowane wspólnie z Marianem Filarem podejście do polityki kryminalnej, które nawiązuje do wcześniej prowadzonych badań integralnokulturowych kary kryminalnej. Jest to moim zdaniem tym ważniejsze, że w okresie tzw. ponowoczesnym następuje także zacieranie tożsamości kary jako środka pozbawiania ludzi cenionych wartości i polityka kryminalna coraz wyraźniej staje się elementem kontroli społeczeństwa poprzez zarządzanie przestępczością. Z Wprowadzenia Jarosława Utrata-Mileckiego
Z Dziejów Prawa. T. 11 (19) część 1
red. Marian Mikołajczyk, Wojciech Organiściak
Kolejny tom czasopisma wydawanego przez pracowników Katedry Historii ma specyficzny charakter. Składa się on bowiem z dwóch części. W pierwszej zamieszczone zostały artykuły oraz sprawozdania i wspomnienia, które zostały przygotowane przez pracowników Wydziału Prawa i Administracji UŚ z okazji jego 50-lecia. Wśród nich znajdują się teksty poruszające dzieje poszczególnych katedr, jak i wspomnienia o dawnych mistrzach. Część druga zawiera artykuły z różnych dziedzin prawa. Trzon stanowią artykuły historyczno-prawne. Jednakże czytelnik znajdzie tu również teksty poświęcone prawu rzymskiemu, nauczaniu prawa, teorii prawa oraz prawu administracyjnemu i finansowemu. Artykuły zostały opublikowane w kilku językach, a mianowicie w języku polskim, rosyjskim, słowackim oraz niemieckim. Tradycyjnie tom zamyka Kronika Katedry Historii Prawa oraz wykaz publikacji pracowników Katedry za 2017 rok.