Prawo karne. Przestępstwa karne. Kryminologia
Skazani na wychowanie. Stosowanie środków izolacyjnych wobec nieletnich
Justyna Włodarczyk-Madejska
Książka została poświęcona zagadnieniu realizacji dyrektyw ustawowych przy orzekaniu środków o charakterze izolacyjnym, tj. umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub skierowania do zakładu poprawczego. Zgodnie z Europejską konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach pozbawienie wolności nieletniego może nastąpić zarówno na etapie kończącym postępowanie, jak i w toku postępowania, które de facto do takiego pozbawienia zmierza. Nieletniego można także pozbawić wolności wskutek skazania przez właściwy sąd. Możliwość taką przewiduje zarówno Kodeks karny w art. 10 § 210, jak i ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich w art. 94. Bezsporna wydaje się również możliwość pozbawienia wolności nieletniego, który zachorował na chorobę zakaźną, jak i umieszczenie w zakładzie leczniczym nieletniego, u którego stwierdzono upośledzenie umysłowe, chorobę psychiczną, inne zaburzenia psychiczne, nałogowo używającego alkoholu lub innych środków celem wprowadzenia się w stan odurzenia, a zatem sytuacja, o której mowa w Ustawie o postepowaniu w sprawach nieletnich (art. 12). Publikacja składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy z nich omawia modele postępowania z nieletnimi. W drugim zamieszczono opis metodologii przeprowadzonych badań oraz badanych prób. Rozdział trzeci dotyczy zbierania informacji o nieletnim w praktyce polskich sądów. Ostatni rozdział jest natomiast poświęcony dyrektywie dobra dziecka i indywidualizacji w praktyce orzeczniczej polskich sądów. Obie dyrektywy mają znaczenie dla stosowania środków wobec nieletnich, w tym również i tych o charakterze izolacyjnym.
Stulecie krakowskich detektywów. Wydanie nowe, zmienione i rozszerzone
Jan Widacki
Od czasu pierwszego wydania Stulecia krakowskich detektywów w 1987 r. nauki sądowe znacznie się rozwinęły. Genetyka sądowa zrewolucjonizowała badanie śladów biologicznych. Dziś z innej perspektywy niż ta możliwa przed ponad trzydziestu laty patrzymy na dokonania epoki, którą nazwałem „stuleciem krakowskich detektywów”. Gdy pisałem tę książkę w latach osiemdziesiątych XX wieku, miałem zupełnie inne doświadczenia z kryminalistyką i medycyną sądową. Były to doświadczenia biegłego sądowego i nauczyciela akademickiego. Teraz do tych doświadczeń doszło ponad 25-letnie doświadczenie obrońcy w sprawach karnych. To zmienia ocenę wielu zdarzeń z epoki opisywanej w tej książce. Ale też ułatwia wyłuskanie z materiału historycznego tego, co najwartościowsze. Jest to więc w znaczącej mierze książka nowa, choć zachowująca pewne elementy stałe, niezmienne, niezależne od doświadczenia i dystansu, z jakiego na nie patrzymy. Dopóki proces karny prowadzą ludzie, a nie roboty, bardziej lub mniej wyszukane i zaawansowane technologicznie narzędzia i metody wciąż mają tylko wartość pomocniczą. Nic nie zastąpi inteligencji tego, który tymi narzędziami czy metodami się posługuje. Nic nie zastąpi jego uczciwości i cywilnej odwagi. Nikt też nie zastąpi biegłego, mającego oparcie w nauce, także tej instytucjonalnej, i nic nie zastąpi niezawisłości sędziowskiej, niezbędnej do uczciwego wyrokowania. Z „Przedmowy do obecnego wydania” Jan Widacki
The Key Issues of Polish Penal Law
Krzysztof Indecki, Justyna Jurewicz
Humanism is also reflected in the Penal Code provisions concerning sentencing. These provisions require sentencing courts to take into account the personal traits and circumstances of the offender, his mode of living prior to committing the act and his behaviour after the offence. At the same time, the court is obliged to take into account the purpose of punishment, both with regards to its social impact and its preventive and re-educational aims in respect of the convict (art. 53 of the Penal Code). Based upon the principle of humanism the Code gives ground to the system of justice to less severe treatment of the offender who is responsible for an accidental offence, the negligence offence or when it is reasonable expecting that the offender, treated less severely, will not commit a new offence in the nearest future. The legal instruments for less severe treatment of an accidental offender include for example conditional discontinuance of proceedings concerning the offence – first of all – it should not be socially damaging (arts. 66–68). The book gives a view on the principles of Polish penal law. It consists of two parts which are divided due to the topics: general and special part of penal law. The authors present the commentary to the main institutions of Polish Penal Code. They show the most important provisions in the background of the doctrine and jurisprudence. The book is addressed both to the foreigners and the Poles who needs to improve their English in law.
Wojskowe postępowanie karne w II Rzeczypospolitej (1918-1939)
Tomasz Szczygieł
Monografia opisuje przebieg postępowania karnego przed organami wojskowego wymiaru sprawiedliwości II Rzeczypospolitej w latach 1918-1939. Jest to praca pionierska. Przedstawiona w niej problematyka nie była dotychczas przedmiotem badań naukowych. Istotne miejsce w monografii zajmuje charakterystyka poszczególnych instytucji ówczesnego prawa karnego wojskowego procesowego, zwłaszcza tych, które występowały tylko na gruncie tej dziedziny prawa, jak choćby właściwego dowódcy (zwierzchnika sądowo-karnego), prokuratora wojskowego, żandarmerii i oficera sądowego. Osoby zainteresowane kształtowaniem się polskiego systemu prawnego po 1918 roku znajdą w niej również opis przebiegu prac unifikacyjnych i kodyfikacyjnych wojskowego postępowania karnego, ze wskazaniem i charakterystyką głównych źródeł tego prawa oraz ich przemian na przestrzeni lat funkcjonowania. W książce znajdziemy również obszerny rozdział poświęcony genezie i ustrojowi międzywojennego sądownictwa wojskowego oraz wykonaniu kary. Całość problematyki uzupełnia materiał fotograficzny ukazujący osoby, miejsca i wydarzenia związane z funkcjonowaniem wojskowego wymiaru sprawiedliwości. W monografii znajdziemy również prawnoporównawcze odniesienia do innych systemów prawnych, w tym common law, oraz porównania z funkcjonowaniem powszechnego prawa i wymiaru sprawiedliwości w Polsce tamtego okresu. W zakończeniu z kolei, Autor odniósł się do wciąż aktualnych problemów odrębności sądownictwa wojskowego i procesu karnego wojskowego oraz jego ewentualnych dalszych losów w systemie prawa karnego procesowego. Książka adresowana jest zarówno do historyków prawa jak i wszystkich zainteresowanych historią polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ze względu na szeroko eksponowaną metodę dogmatyczną, monografia powinna zainteresować także prawników zajmujących się aktualnie obowiązującymi regulacjami prawnymi z zakresu prawa i postępowania karnego.
Wprowadzenie do entomologii sądowej
Elżbieta Kaczorowska, Agnieszka Draber-Mońko
Początki entomologii sądowej jako nauki sięgają XIII wieku. W Europie podwaliny pod nią położyli francuscy dziewiętnastowieczni uczeni, tacy jak Bergeret i Megnin, a rozwój jej przypadł na drugą połowę XX wieku. Jest to nauka, która opiera się przede wszystkim na znajomości ekologii i biologii rozwoju owadów (Insecta) kolonizujących zwłoki pozostające na różnych etapach rozkładu. Dzięki temu może być wykorzystywana podczas prób odtwarzania daty zgonu i okoliczności śmierci. Z pomocy entomologów sądowych coraz częściej korzystają śledczy całego świata, w tym i Polski. Oddajemy Państwu pierwsze w Polsce opracowanie dotyczące entomologii sądowej, przeznaczone zarówno dla profesjonalnych pracowników sądownictwa, jak i studentów oraz osób zajmujących się kryminalistyką amatorsko.
Aldona Nawój-Śleszyński, Aleksandra Leszczyńska
Celowość wydania omawianego tu opracowania nie budzi wątpliwości zwłaszcza z dwóch powodów. Stanowią je podsumowanie dziesięcioletniego okresu działalności Studenckiego Naukowego Koła Penitencjarnego, utworzonego przy Zakładzie Prawa Karnego Wykonawczego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, oraz zaprezentowanie w nim wielu wartościowych i ciekawych tekstów. [...] Poza autorami pracującymi naukowo wśród autorów znaleźli się też sędziowie, a także inni pracownicy związani z wymiarem sprawiedliwości. Na podkreślenie zasługuje fakt, że autorami części opracowań byli również studenci. Z recenzji prof. Teodora Szymanowskiego
Wybrane problemy indywidualizacji wykonywania kary pozbawienia wolności i środków probacyjnych
Aldona Nawój-Śleszyński, Joanna Łuczak
Monografia dotyczy realizacji w praktyce zasady indywidualizacji w wykonywaniu kar kryminalnych, w szczególności kary pozbawienia wolności i niektórych środków probacyjnych. Ma ona charakter interdyscyplinarny i została napisana przez specjalistów z zakresu prawa karnego, prawa karnego wykonawczego, psychologii oraz pedagogiki resocjalizacyjnej. W części pierwszej autorzy przybliżają rolę diagnozy penitencjarnej, specyfikę postępowania wobec niektórych grup skazanych na karę pozbawienia wolności (m.in. uzależnionych od alkoholu, sprawców przestępstw popełnionych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, niepełnosprawnych fizycznie, wymagających szczególnej ochrony w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczeń, odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego), problematykę niekonwencjonalnych środków oddziaływania wobec określonych grup skazanych i ochronę ich praw podmiotowych w warunkach więziennych. W części drugiej omówiono wykonywanie niektórych środków probacyjnych, oddziaływania resocjalizacyjne, postawy skazanych objętych tymi środkami oraz zadania kuratorów sądowych. Ponadto w książce znalazły się dwa artykuły przygotowane z okazji jubileuszu 20-lecia istnienia Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Łodzi, współpracującego z Zakładem Prawa Karnego Wykonawczego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Publikacja może zainteresować zarówno teoretyków, jak i praktyków zajmujących się problematyką wykonywania kary pozbawienia wolności i środków probacyjnych, w szczególności wychowawców więziennych, kadrę oddziałów terapeutycznych, kuratorów sądowych, sędziów penitencjarnych oraz studentów prawa, pedagogiki resocjalizacyjnej i psychologii.
Andrzej Cichy
Monografia ta posiada walor naukowy w takim sensie, jak to zdefiniował K. Ajdukiewicz; bo porządkuje problematykę, ujawnia nowe, dotąd nie stawiane problemy i wskazuje rozwiązania lub drogi poszukiwań tych rozwiązań. Przy tym podniesiono w niej ważne, dotąd mało w ten sposób rozważane problemy. Monografia posiada istotny walor praktyczny. Stanowi zbiór informacji użytecznych dla ekspertów, funkcjonariuszy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości; a zapewne i dla pracowników instytucji finansowych (banków, etc.). (z recenzji prof. dr. hab. Tadeusza Widły)