Podręczniki akademickie
Adam Mariański, Dariusz Strzelec, Michał Wilk
Profesor Włodzimierz Nykiel w 2021 r. obchodził siedemdziesiąte urodziny. To znakomita okazja do podziękowania Jubilatowi za Jego dotychczasową działalność naukową i akademicką. Redaktorzy niniejszej księgi jubileuszowej - wieloletni współpracownicy Pana Profesora w Katedrze Prawa Podatkowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, w Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych oraz w Fundacji CDiSP - mają także osobiste powody do wdzięczności względem Jubilata. Naukowy i akademicki życiorys Profesora jest bardzo bogaty, a jego niezwykle istotnym elementem jest współpraca międzynarodowa. Jubilat zawsze wysoko cenił sobie kontakty z innymi ośrodkami oraz środowiskami naukowymi, co pozwoliło zbudować międzynarodową renomę łódzkiej szkoły prawa podatkowego wraz z Katedrą i Centrum. Z tych względów jako redaktorzy księgi uznaliśmy, że powinniśmy ją podzielić na dwa tomy. Autorami pierwszej części są wybitni przedstawiciele polskiej nauki i praktyki prawa podatkowego i finansowego. Na drugi tom składają się natomiast opracowania przygotowane przez zagranicznych przyjaciół i kolegów Jubilata - wybitnych przedstawicieli nauki i praktyki prawa podatkowego z innych państw. Księga powstawała w burzliwych czasach pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. Choć większość tekstów wpłynęła już w 2021 r., prace redakcyjne i wydawnicze nie zakończyły się przed siedemdziesiątymi urodzinami Profesora, przez co część obserwacji poczynionych przez autorów mogła nieco stracić na aktualności. W międzyczasie jubileusz siedemdziesiątych urodzin Profesora (grudzień 2021 r.) zbiegł się z jubileuszem dwudziestopięciolecia Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych założonego i kierowanego przez Jubilata (grudzień 2022 r.) oraz z jubileuszem pięćdziesięciolecia pracy naukowej Profesora (październik 2023 r.). Liczymy na to, że ta księga, ostatecznie złożona do druku w 2024 r. i tym samym związana z trzema jubileuszami ważnymi dla Profesora Włodzimierza Nykiela, będzie dla czytelników źródłem wielu inspiracji naukowych. Redaktorzy
Wybrane aspekty bezpieczeństwa państwa w ujęciu instytucjonalno-prawnym
Mariusz Paździor, Justyna Trubalska, Łukasz Wojciechowski
W monografii przedstawiono różnorodne aspekty bezpieczeństwa państwa, m.in.: analizę funkcjonowania Biura Ochrony Rządu w latach 2001-2018 i proces przemiany formacji w Służbę Ochrony Państwa, organizację i funkcjonowanie Policji, teoretyczne aspekty systemu bezpieczeństwa państwa, jego strukturę i wymiary, jak również akty prawa miejscowego oraz rolę gminy w zapewnieniu i utrzymaniu porządku i bezpieczeństwa publicznego. Poddano też analizie udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym. Istotną część monografii poświęcono problematyce bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Cyberprzestrzeń systematycznie zyskuje na znaczeniu, stając się areną konfliktów i wielowymiarowej rywalizacji pomiędzy podmiotami państwowymi. Priorytetowy charakter zagadnień związanych z cyberbezpieczeństwem prowadzi do rozpatrywania bezpieczeństwa państwa w wymiarze makrostrukturalnym. W monografii zostały także poddane analizie zagadnienia związane z bezpieczeństwem jednostek, ponieważ to jednostki tworzą system bezpieczeństwa i bardzo często stanowią jego najsłabsze ogniwo. Publikacja pozwala też poznać akty normatywne regulujące funkcjonowanie instytucji i innych istotnych aspektów bezpieczeństwa państwa
Łukasz Wojciechowski
W monografii dokonano analizy uwarunkowań prawnych oraz teoretycznych i praktycznych aspektów funkcjonowania systemu ochrony danych osobowych w Polsce. Publikacja omawia również wybrane aspekty przetwarzania danych osobowych w obliczu pandemii COVID-19. Administracja publiczna oraz biznes wdrażają wiele działań w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19. Podejmowana w niniejszej pozycji problematyka jest zupełnie nowa, bo do tej pory, na taką skalę, nie mieliśmy do czynienia z pandemią koronawirusa, która dotyka wszystkich gałęzi gospodarki i wszystkich ludzi. Dlatego kwestia popełniania błędów przez człowieka znacznie wzrosła, także błędów w zakresie ochrony danych osobowych. W publikacji porównano także procedury ochrony danych osobowych w administracji publicznej i biznesie
Wybrane problemy indywidualizacji wykonywania kary pozbawienia wolności i środków probacyjnych
Aldona Nawój-Śleszyński, Joanna Łuczak
Monografia dotyczy realizacji w praktyce zasady indywidualizacji w wykonywaniu kar kryminalnych, w szczególności kary pozbawienia wolności i niektórych środków probacyjnych. Ma ona charakter interdyscyplinarny i została napisana przez specjalistów z zakresu prawa karnego, prawa karnego wykonawczego, psychologii oraz pedagogiki resocjalizacyjnej. W części pierwszej autorzy przybliżają rolę diagnozy penitencjarnej, specyfikę postępowania wobec niektórych grup skazanych na karę pozbawienia wolności (m.in. uzależnionych od alkoholu, sprawców przestępstw popełnionych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, niepełnosprawnych fizycznie, wymagających szczególnej ochrony w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczeń, odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego), problematykę niekonwencjonalnych środków oddziaływania wobec określonych grup skazanych i ochronę ich praw podmiotowych w warunkach więziennych. W części drugiej omówiono wykonywanie niektórych środków probacyjnych, oddziaływania resocjalizacyjne, postawy skazanych objętych tymi środkami oraz zadania kuratorów sądowych. Ponadto w książce znalazły się dwa artykuły przygotowane z okazji jubileuszu 20-lecia istnienia Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Łodzi, współpracującego z Zakładem Prawa Karnego Wykonawczego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Publikacja może zainteresować zarówno teoretyków, jak i praktyków zajmujących się problematyką wykonywania kary pozbawienia wolności i środków probacyjnych, w szczególności wychowawców więziennych, kadrę oddziałów terapeutycznych, kuratorów sądowych, sędziów penitencjarnych oraz studentów prawa, pedagogiki resocjalizacyjnej i psychologii.
Wykład części ogólnej polskiego prawa karnego. Kompendium
Jan Kil, Aleksander Kwaśniak, Julia Nowicka-Mieszała
Kompendium przedstawia aktualny obraz polskiego prawa karnego materialnego, przygotowany w oparciu o Kodeks karny z 1997 r. Omówiono w nim stan prawny na dzień 1 września 2022 r., prezentując dodatkowo zmiany objęte rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Sejm IX kadencji, druk sejmowy numer 2024), których to projekt, na dzień przygotowania podręcznika, znajduje się na etapie zaawansowanych prac parlamentarnych. Zaprezentowane opracowanie obejmuje wykład podstawowej wiedzy z zakresu części ogólnej polskiego prawa karnego materialnego. W podręczniku omówiono w sposób zwięzły podstawowe rozwiązania modelowe oraz instytucje prawnokarne obowiązujące w polskim porządku prawnym. Dążąc do ułatwienia Czytelnikowi przyswojenia omawianej materii, w publikacji zrezygnowano z formy ciągłej wywodu, zastępując ją formą skryptową. W tym samym celu w kompendium przytoczono in extenso treść przepisów związanych z omawianymi zagadnieniami, co powinno ułatwić Czytelnikowi pracę z podręcznikiem.
Z Dziejów Prawa. T. 11 (19) część 1
red. Marian Mikołajczyk, Wojciech Organiściak
Kolejny tom czasopisma wydawanego przez pracowników Katedry Historii ma specyficzny charakter. Składa się on bowiem z dwóch części. W pierwszej zamieszczone zostały artykuły oraz sprawozdania i wspomnienia, które zostały przygotowane przez pracowników Wydziału Prawa i Administracji UŚ z okazji jego 50-lecia. Wśród nich znajdują się teksty poruszające dzieje poszczególnych katedr, jak i wspomnienia o dawnych mistrzach. Część druga zawiera artykuły z różnych dziedzin prawa. Trzon stanowią artykuły historyczno-prawne. Jednakże czytelnik znajdzie tu również teksty poświęcone prawu rzymskiemu, nauczaniu prawa, teorii prawa oraz prawu administracyjnemu i finansowemu. Artykuły zostały opublikowane w kilku językach, a mianowicie w języku polskim, rosyjskim, słowackim oraz niemieckim. Tradycyjnie tom zamyka Kronika Katedry Historii Prawa oraz wykaz publikacji pracowników Katedry za 2017 rok.
Z Dziejów Prawa. T. 11 (19) część 2
red. Marian Mikołajczyk, Wojciech Organiściak
Kolejny tom czasopisma wydawanego przez pracowników Katedry Historii ma specyficzny charakter. Składa się on bowiem z dwóch części. W pierwszej zamieszczone zostały artykuły oraz sprawozdania i wspomnienia, które zostały przygotowane przez pracowników Wydziału Prawa i Administracji UŚ z okazji jego 50-lecia. Wśród nich znajdują się teksty poruszające dzieje poszczególnych katedr, jak i wspomnienia o dawnych mistrzach. Część druga zawiera artykuły z różnych dziedzin prawa. Trzon stanowią artykuły historyczno-prawne. Jednakże czytelnik znajdzie tu również teksty poświęcone prawu rzymskiemu, nauczaniu prawa, teorii prawa oraz prawu administracyjnemu i finansowemu. Artykuły zostały opublikowane w kilku językach, a mianowicie w języku polskim, rosyjskim, słowackim oraz niemieckim. Tradycyjnie tom zamyka Kronika Katedry Historii Prawa oraz wykaz publikacji pracowników Katedry za 2017 rok.
Krzysztof Skotnicki, Konrad Składowski, Anna Michalak
Publikacja powstała z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin prof. zw. dra hab. Dariusza Góreckiego, wieloletniego kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Przedmiotem badań podjętych przez autorów są zagadnienia związane z historią prawa konstytucyjnego, analizą aktualnych polskich kwestii ustrojowych oraz problematyką konstytucyjnoprawną innych państw.
Zarys ustroju administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej
Ryszard Szałowski
Zamiarem Autora była prezentacja ustroju administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie w wymiarze normatywnym, a więc przedstawienie konstytucyjnych oraz ustawowych podstaw organizacji oraz zadań administracji według stanu prawnego na dzień 31 marca 2008 roku.
Zarys ustroju sądów i trybunałów
Ryszard Szałowski
Podręcznik przeznaczony jest jako materiał pomocniczy, dla studentów takich kierunków jak: prawo, administracja, zarządzanie, politologia czy dziennikarstwo. Książka stanowi prezentację ustroju sądów i trybunałów Rzeczypospolitej Polskiej w wymiarze normatywnym. Autor przedstawił konstytucyjne oraz ustawowe podstawy organizacji i zadań organów ochrony prawnej według stanu prawnego na dzień 1 czerwca 2009 r.
Zasada ochrony samorządności terytorialnej. Studium konstytucyjne
Anna Chorążewska
W niniejszej monografii konstytucyjną instytucję samorządu terytorialnego analizuje się przez pryzmat zasady samorządności terytorialnej, ujmowanej w formie studium konstytucyjnego. Takie sformułowanie tytułowej zasady ma ujęcie nie tylko ustrojowoprawne, lecz także funkcjonalne, a następnie w rozważaniach jest rozwijane z perspektywy konstytucyjnego statusu człowieka jako indywiduum, z całą jego godnością deklarowaną przez Konstytucję, z perspektywy statusu konstytucyjnego człowieka jako obligatoryjnego członka wspólnoty samorządowej, z perspektywy statusu wspólnoty samorządowej, statusu wspólnoty narodowościowej, statusu państwa, a także z perspektywy statusu struktur organizacyjnych społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych. Tok wywodu prowadzi do wniosku, że samorząd terytorialny to instytucja głęboko osadzona w strukturze społeczeństwa obywatelskiego, a jako taki powinien mieć ustrojowo zagwarantowaną możliwość naturalnej ewolucji, stosownie do rozwoju i osiągania kolejnych etapów dojrzałości polskiego społeczeństwa obywatelskiego. W konsekwencji regulacja konstytucyjna tytułowej instytucji w założeniu ustrojodawcy nie powinna stanowić czynnika hamującego naturalne procesy zachodzące wraz z rozwojem społeczeństwa obywatelskiego. Praca może znaleźć zastosowanie zarówno w sądowej kontroli konstytucyjności działalności prawotwórczej w zakresie prawa samorządowego, w sądowej kontroli wykonywania i stosowania prawa, jak i w procesie dydaktycznym i seminaryjnym. Może być także pomocna w codziennym funkcjonowaniu organizacji społecznych/pozarządowych, organów jednostek samorządu terytorialnego i radnych, a także znaleźć zastosowanie w procesach reformy administracji publicznej i tworzeniu instytucji badania efektywności i skuteczności budowy oraz działania struktur administracji publicznej.
Zasada suwerenności. Problemy wybrane. Księga dedykowana Profesorowi Michałowi Domagale
Aldona Domańska, Krzysztof Skotnicki
Księga dedykowana prof. dr. hab. Michałowi Domagale poświęcona jest tematyce związanej z Jego zainteresowaniami naukowymi - zasadami ustroju współczesnych państw. To zbiór artykułów napisanych przez Jego uczniów, kolegów i przyjaciół z Katedry Prawa Konstytucyjnego, Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Teksty dotyczą zasady suwerenności i odnoszą się do rozwiązań ustrojowych polskich bądź wybranych państw europejskich, w przeszłości należących do bloku państw socjalistycznych, a także problemów związanych z członkostwem suwerennego państwa w organizacjach międzynarodowych. Ad multos annos, drogi Panie Profesorze!
Katarzyna Rydz-Sybilak
Ustawa Prawo zamówień publicznych podlega ostatnio ciągłym nowelizacjom. Wszyscy praktycy, zobligowani do stosowania jej przepisów, są zmuszeni do systematycznej lektury zawartych w niej uregulowań, które wyznaczają kształt prowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Zmiany dotyczą nie tylko podmiotu zamawiającego, lecz także wskazują nowe reguły prowadzenia samego postępowania czy też eliminują z obowiązujących dotychczas przesłanek unieważnienia postępowania te, które dotyczą podmiotu realizującego przedmiot zamówienia. Obowiązujące przepisy, które z założenia mają chronić interesy finansowe Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, winny tworzyć system wzajemnie się uzupełniający. Podstawy prawne różnych form odpowiedzialności nie w każdym jednak przypadku wyłączają jednoczesne stosowanie innych przepisów i wskazanych tam form odpowiedzialności, dlatego możemy się spotkać z ich kumulacją. Prezentowana publikacja zawiera krótkie omówienie najważniejszych zbiegów odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności w nawiązaniu do prawa karnego, szeroko rozumianego prawa finansowego oraz prawa cywilnego.
Zdolność sądowa i legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym
Anna Górska
Zdolność sądowa i legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi kompleksowe opracowanie o charakterze monograficznym zagadnień związanych z wykładnią i stosowaniem przepisów prawa wyznaczających kształt tych konstrukcji prawnych. Publikacja powstała na bazie rozprawy doktorskiej obronionej przez Autorkę na Uniwersytecie Jagiellońskim i posiada istotne walory naukowe. Jej zakres tematyczny jest bardzo interesujący, budzący liczne kontrowersje zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze oraz aktualny. Oprócz przedstawienia stanu dyskursu prawnego oraz orzecznictwa, Autorka formułuje propozycje szczegółowych rozwiązań normatywnych. W związku z rosnącą na przestrzeni lat potrzebą szerszej partycypacji społecznej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym poszukuje odpowiedzi na pytanie o aktualny standard dostępu do sądu administracyjnego. W monografii przedstawia propozycję współczesnej formy ochrony grup interesów w ramach modelu legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zaprezentowane w publikacji spostrzeżenia stanowią wkład zarówno w rozwój nauki, jak i potencjalnie praktyki orzeczniczej.
Anna Michalak
Istniejące klasyfikacje parlamentów wskazują, że badacze kręgu atlantyckiego nie sięgają w swych dociekaniach do państw Azji Południowo-Wschodniej i przyjętych tam rozwiązań ustrojowych. Region ten w omawianym zakresie wymaga zatem przeprowadzenia badań prawno-porównawczych, zwłaszcza pod kątem analizy adaptowanych instytucji, ich modyfikacji oraz unikatowych, charakterystycznych rozwiązań. Prezentowana monografia stanowi efekt badań prowadzonych w latach 2014-2017, mających na celu przeanalizowanie funkcjonowania organów władzy ustawodawczej w wybranych demokracjach Azji Południowo-Wschodniej. Autorka ukazuje, jakie znaczenie prawne (sposób unormowania omawianej zasady w aktach normatywnych), funkcjonalne (efektywność procesu legislacyjnego oraz wykonywania innych kompetencji legislatywy), a także polityczne (stabilizacja rządów, hegemonia jednej partii) miało wprowadzenie dwuizbowej struktury parlamentu w państwach tego regionu.