Naukowe i akademickie

Urbanistyka w gospodarowaniu przestrzenią

Jan Maciej Chmielewski

Tom X serii monografii naukowych Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej "Gospodarka Przestrzenna" W monografii omówiono tematy dotyczące suburbanizacji, chaosu przestrzennego oraz wpływu inwestycji publicznych związanych z gospodarką odpadami na przestrzeń współczesnego miasta. Ponadto przedstawiono zagadnienia związane z wartościami kulturowymi i urbanistycznymi okresu międzywojennego. Opracowanie stanowi przyczynek do badań w obszarze gospodarki przestrzennej i równocześnie utwierdza znaczenie w nich nauk technicznych, w tym Geodezji i Kartografii.

Usługi cyfrowe. Perspektywy wdrożenia i akceptacji cyfrowych usług administracji publicznej w Polsce

Joanna Papińska-Kacperek

 Digitalizacja wielu dotychczas stosowanych w formie papierowej dokumentów powoduje zmiany kulturowe w operowaniu tymi dokumentami i wprowadza nowe pojęcia i rodzaje usług realizowanych na dokumentach elektronicznych. Te fundamentalne zmiany powodują nowe sposoby funkcjonowania urzędów i wielu instytucji, z którymi kontaktujemy się w trakcie realizacji rozmaitych czynności życia codziennego. Ten nowy model funkcjonowania społeczeństwa w różnych obszarach aktywności wprowadził nowe pojęcia, takie jak usługa cyfrowa i produkt cyfrowy, a całość nosi nazwę społeczeństwa informacyjnego. Autorka w swej pracy podejmuje tę nowatorską tematykę, koncentrując się na aspektach usług cyfrowych, głównie w obszarze administracji publicznej w Polsce. Podjęcie tej tematyki jest zasadne z badawczego punktu widzenia, gdyż stan rozwoju stosowania nowych technologii jest przedmiotem licznych badań i analiz oraz stanowi o pozycji kraju w społeczności międzynarodowej.

Usługi teleinformatyczne administracji publicznej

Marian Kowalewski

Monografia skierowana jest do środowisk, osób i użytkowników korzystających z nowoczesnych usług teleinformatycznych (e-usług), w tym głównie administracji publicznej (e-administracji) oraz studentów zajmujących się tą problematyką. W rozdziale 1 przedstawiono definicje usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, dokumentów normalizacyjnych i standaryzacyjnych oraz prawnych obowiązujących w kraju i Unii Europejskiej. W rozdziale 2 omówiono uwarunkowania wynikające z ustaleń i dokumentów prawnych Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej oraz przyjętych do realizacji strategii, programów i projektów, mających istotny wpływ na projektowanie, budowę i usługi teleinformatyczne. W rozdziale 3 przedstawiono określenia usług telekomunikacyjnych, teleinformatycznych, elektronicznych, jakie są świadczone na rzecz społeczeństwa informacyjnego. Z uwagi na rosnące znaczenie usług chmur obliczeniowych, szczególnie w obszarze administracji publicznej i zwykłych użytkowników, dokonano prezentacji tego rodzaju usług ze wskazaniem ich zalet i wad oraz zasad ich wykorzystywania. W rozdziale 4 zaprezentowano modele i rodzaje e-usług stosowane w Polsce i Unii Europejskiej, e-deklaracje stosowane w sektorze finansowym państwa i e-usługi w sektorze służby zdrowia. Przedstawiono także Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej ePUAP, w tym jej katalog usług, podsystem bezpieczeństwa, profil zaufany, portal interoperacyjności i funkcjonowanie. Opisano także poziom świadczenia e-usług e-administracji na tle organizacji międzynarodowych. W rozdziale 5 podano określenia dotyczące jakości usług oraz wymagania stawiane usługom telekomunikacyjnym i teleinformatycznym w zakresie: dostępności, wierności, szybkości, zdolności, niezawodności, elastyczności, użyteczności, bezpieczeństwa i interoperacyjności. Omówiono także współcześnie stosowane metody badania jakości usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych. W rozdziale 6 zaprezentowano określenia związane z interoperacyjnością i przedstawiono wyniki analiz oraz spostrzeżenia wynikające z Europejskich Ram Interoperacyjności dla europejskich usług użyteczności publicznej i strategii ich wdrożeń, koncentrując uwagę na zasadach i zaleceniach w tym zakresie. Ważnego znaczenia nadano Krajowym Ramom Interoperacyjności oraz wymaganiom WCAG 2.0 w zakresie świadczenia usług przez Internet dla osób niepełnosprawnych, które są domeną nie tylko dostawców usług teleinformatycznych, ale także administracji publicznej w wymiarze europejskim i krajowym. W rozdziale 7 omówiono elementy i procesy zarządzania usługami oraz problemy związane z wymaganiami, architekturą, organizacją i wdrożeniem Systemu Zarządzania Usługami. W rozdziale 8 przedstawiono uwarunkowania rozwoju e-usług administracji publicznej w dobie cywilizacji informacyjnej, w perspektywie wdrożenia i funkcjonowania systemów teleinformatycznych tzw. piątej generacji.

Uszkodzenia, naprawy i zabezpieczenia wybranych elementów budowli

Izabela Major (red.)

Rozwój budownictwa wiąże się z koniecznym postępem w wielu jego obszarach. Jest również uwarunkowany m.in. wprowadzaniem nowatorskich rozwiązań w zakresie konstrukcji, materiałów oraz technologii budowlanych. Podążanie za trendami powoduje potrzebę poszukiwania optymalnych rozwiązań dla pojawiających się w naturalny sposób problemów zarówno praktycznych, jak i teoretycznych. Niniejsza monografia omawia istotne zagadnienia budowlane. Zawartość poszczególnych rozdziałów daje możliwość podjęcia dyskusji na tematy związane z budownictwem użytkowym, omawia bowiem problematykę uszkodzeń, napraw i zabezpieczeń wybranych elementów budowli, w tym dotyczącą: przeciwwodnego i przeciwwilgociowego zabezpieczania konstrukcji betonowych, przyczyn pękania ścian, sposobu zapobiegania takim zniszczeniom oraz naprawy już uszkodzonych elementów konstrukcji. Publikacja zawiera jednocześnie dane na temat projektowania, wykonawstwa i eksploatacji posadzek parkingów wielopoziomowych, a także diagnostyki posadzek przemysłowych. Treści zamieszczone w monografii nie mają charakteru wyłącznie teoretycznego, ale odnoszą się również do aspektów praktycznych. Autorzy poszczególnych rozdziałów wnoszą duży wkład w obszar zagadnień dotyczących procesów budowlanych, a poruszane przez nich tematy służą ocenie istniejących problemów związanych z budownictwem. Pozycja stanowi zatem miarodajne źródło informacji dla studentów kierunków budowlanych oraz innych kierunków technicznych związanych z budownictwem. Jest również źródłem informacji dla praktyków zajmujących się realizacją procesu budowlanego. Zachęcamy do lektury.

Uwarunkowania akceptacji technologii RPA w automatyzacji procesów biznesowych małych i średnich przedsiębiorstw

Paula Pypłacz

W ciągu kilku ostatnich lat na rynku upowszechniła się technologia związana z użyciem tzw. robotów softwarowych (Robotic Process Automation - RPA), czyli specjalistycznego oprogramowania do wykonywania powtarzalnych i czasochłonnych zadań. Naśladuje on ludzkie zachowanie i umiejętności, takie jak m.in. interakcja z systemami informatycznymi, przetwarzanie danych czy podejmowanie decyzji na podstawie określonych zasad. Współczesne roboty softwarowe stanowią inteligentną i łatwą w obsłudze cyfrową siłę roboczą, która dzięki nowym funkcjom i integracji z interfejsem użytkownika jest w stanie wykonywać działania wcześniej realizowane wyłącznie przez ludzi. Przygotowana monografia łączy koncepcję i uwarunkowania rozwiązań z zakresu technologii RPA z aspektami organizacyjnymi małych i średnich przedsiębiorstw. Rozważania podjęte w niniejszej pracy koncentrują się na akceptacji technologii RPA przez pracowników małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Autorka zidentyfikowała w niej czynniki wpływające na akceptację technologii RPA oraz opracowała model akceptacji technologii RPA (MARPA) w automatyzacji procesów biznesowych przez pracowników małych i średnich przedsiębiorstw. Model ten poprzez uwzględnienie zidentyfikowanych czynników powinien stanowić rozwiązanie o wysokim poziomie użyteczności dla przedsiębiorstwa.

Uwarunkowania i dylematy funkcjonowania człowieka we współczesnej organizacji

Felicjan Bylok, Aleksandra Czarnecka, Agata Przewoźna-Krzemińska (red.)

W wyniku szybko zmieniających się warunków rynkowych w XXI wieku (m.in. kryzysy ekonomiczne, pandemia COVID-19, konflikty wojenne) pojawiają się nowe wyzwania przed organizacjami i ich pracownikami. Mnogość i różnorodność tych wyzwań znalazła swoje odzwierciedlenie w rozważaniach prowadzonych przez autorów tej monografii, przy czym w centrum dociekań znajduje się człowiek, na którego oddziałuje splot czynników zarządczych, społecznych, psychologicznych i prawnych. Celem monografii jest przedstawienie najistotniejszych uwarunkowań funkcjonowania organizacji i jej pracowników oraz uwypuklenie dylematów związanych z pełnionymi rolami. Pracownik staje przed dylematem. Z jednej strony tworzy organizację, która ma być sprawniejsza, przynosić coraz większe zyski właścicielom, a pracownikom dawać możliwość zaspokojenia potrzeb i realizacji ich celów. Z drugiej strony ta sama organizacja ogranicza podmiotowość pracowników, którzy muszą przestrzegać różnych norm i procedur i są niekiedy traktowani jako zasób organizacyjny. Książka składa się z czterech części. Pierwsza przybliża problematykę uwarunkowań zarządczych człowieka w organizacji. Autorzy podjęli wątki związane z szerszym kontekstem zarządczym funkcjonowania człowieka w organizacji. W drugiej znajdują się rozważania nad czynnikami funkcjonowania człowieka sytuowanymi w społecznym kontekście organizacji. Można w tym przypadku mówić o bliższym kontekście, do którego zaliczyć można zaufanie, komunikację i relacje pracownicze, zaangażowanie pracowników, humanizację pracy oraz psychospołeczne uwarunkowania pracy. Część trzecia została poświęcona roli, jaką odgrywają uwarunkowania prawne w funkcjonowaniu organizacji i jej pracowników. Poruszono w niej kwestie stosunku pracy oraz pracy zdalnej. W części czwartej przedstawiono problemy związane z sytuacją postpandemiczną pracowników w organizacji.  Monografia adresowana jest do szerokiego grona czytelników, w szczególności do badaczy organizacji, studentów i praktyków zarządzania, którzy poszukują wiedzy o niematerialnych czynnikach wpływających na funkcjonowanie współczesnego przedsiębiorstwa. Autorzy mają nadzieję, że czytelnicy odnajdą treści inspirujące ich do własnych przemyśleń dotyczących funkcjono-wania człowieka we współczesnych organizacjach.

Uwarunkowania prawne organizacji bezpieczeństwa informacji Rzeczypospolitej Polskiej

Marian Kowalewski

W książce zaprezentowano podstawy prawne i normalizacyjne bezpieczeństwa informacji i systemów teleinformatycznych. Ich stosowanie jest podstawą, a zarazem gwarantem organizowania i stosowania rozwiązań w zakresie ochrony informacji, w ujęciu krajowym i międzynarodowym, w jakich funkcjonuje Rzeczypospolita Polska. W rozdziale pierwszym przedstawiono podstawowe programy i akta prawne stanowiące podstawę organizacji cyberbezpieczeństwa o wymaganym wysokim poziomie (na szczeblu europejskim oraz w ramach poszczególnych państw Wspólnoty). Zwrócono także uwagę na problemy ochrony danych osobowych, zapewnienia bezpieczeństwa informacji niejawnej oraz bezpieczeństwa informacji w ramach tzw. europejskich ram interoperacyjności, które mają związek z bezpieczeństwem informacji. W rozdziale drugim zaprezentowano poglądy, koncepcje, deklaracje i strategie obowiązujące w NATO, mające na celu zapewnienie cyberbezpieczeństwa państw członkowskich tej organizacji. W rozdziale trzecim przedstawiono rządowy program, politykę, doktrynę, założenia do strategii i strategię oraz ustawę, które dotyczą bezpieczeństwa informacji i ochrony cyberprzestrzeni Rzeczypospolitej Polskiej. Omówiono też główne treści ustaw dotyczących ochrony danych wrażliwych, w tym osobowych oraz informacji niejawnej i problemy bezpieczeństwa informacji wynikające z krajowych ram interoperacyjności. W rozdziale czwartym omówino aktualny stos dokumentów standaryzacyjnych, które dotyczą problemów ochrony informacji, w tym budowy i wdrażania nowoczesnych rozwiązań zapewniających wysoki poziom cyberbezpieczeństwa, określony w dokumentach prawnych Unii Europejskiej oraz Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwarunkowania tworzenia i możliwości rozwoju akademickich przedsiębiorstw w Polsce

Zbigniew Chyba

Przedsiębiorczość akademicka jest zjawiskiem wzbudzającym szerokie zainteresowanie - zarówno teoretyków zarządzania, jak również menedżerów praktyków. Wpisuje się w nowatorski nurt badań nad innowacyjnością przedsiębiorstw - szczególnie tych, które funkcjonują w sektorze zaawansowanych technologii. Umożliwia tworzenie pomostu między nauką a biznesem oraz takie wykorzystanie kapitału intelektualnego pracowników naukowych, które stanowi szansę na zwiększenie innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki. Monografia jest skierowana do szerokiego kręgu odbiorców. Może stanowić podręcznik dla studentów i doktorantów kierunków technicznych i menedżerskich, a także źródło informacji dla tych wszystkich, którzy interesują się różnymi aspektami przedsiębiorczości w Polsce.

Uwarunkowania współpracy z klientem w procesach sprzedażowych

Anna Zelga-Szmidla

Monografia dotyczy zagadnień sprzedaży, zarządzania sprzedażą, budowania więzi z klientami; obejmuje temat sprzedaży w ujęciu procesu jako podstawowej kwestii w działalności przedsiębiorstwa. Wdrożenie w przedsiębiorstwach zasad sprzedaży partnerskiej oraz adekwatnych metod i procedur zarządzania prowadzi do tworzenia silniejszych i trwalszych więzi z klientami, co pozytywnie wpływa na wyniki sprzedaży. Monografia przybliża zagadnienia historyczne i teoretyczne sprzedaży, zawiera rozważania na temat procesu sprzedaży, metod prezentacji, marketingu partnerskiego w procesie sprzedaży, tworzenia więzi z klientami oraz obsługi klienta po sprzedaży; obejmuje tematykę planowania sprzedaży, organizacji, personelu oraz jego motywowania i kontroli. W monografii zwrócono uwagę na sprzedaż ze szczególnym uwzględnieniem cech analizowanych pokoleń określanych w literaturze jako X, Y, Z i w tym kontekście omówiono temat współpracy z klientem w procesie sprzedaży.

Uwarunkowania zatrudniania migrantów w polskich przedsiębiorstwach

Mariusz Urbański

Zjawisko globalizacji spowodowało, że nie tylko zmienił się sposób funkcjonowania przedsiębiorstw, które muszą dopasować swoją działalność do nowych warunków funkcjonowania, ale pociągnęło za sobą również zmiany w strukturze zatrudniania pracowników. Sama globalizacja bowiem przyczyniła się do zwiększonej mobilności pracowników, którzy w większym stopniu są skłonni szukać pracy za granicą, a z drugiej strony przedsiębiorstwa także coraz chętniej zatrudniają cudzoziemców, bowiem często koszt zatrudnienia cudzoziemca jest niższy niż koszt zatrudnienia pracownika krajowego, ale też zdarzają się przypadki, gdy obcokrajowcy posiadają kwalifikacje i umiejętności, których brakuje rodzimym pracownikom. O ile we wcześniejszych latach mieszkańcy Polski emigrowali i poszukiwali pracy w obcych krajach, o tyle od kilku lat Polska stanowi kraj docelowy migrantów z innych krajów, głównie z Ukrainy czy Białorusi. W niniejszej monografii przeprowadzono analizy dotyczące zatrudniania i zarządzania pracą migrantów wraz z określeniem szans i zagrożeń, wpływających na rozwój przedsiębiorstwa zatrudniającego obcokrajowców. Praca składa się z pięciu rozdziałów. W rozdziale pierwszym skupiono się na szerokim zagadnieniu, jakim jest migracja. Kolejny rozdział prezentuje zjawisko migracji zarobkowej w ujęciu analizy danych wtórnych. Rozdział trzeci omawia zjawisko migracji zarobkowej w kontekście koncepcji zarządzania zasobami ludzkimi, wielokulturowego środowiska pracy oraz motywacji. Rozdział czwarty zawiera charakterystykę zrealizowanego procesu badawczego, opracowanego na potrzeby badań empirycznych. Rozdział piąty zawiera omówienie wyników przeprowadzonych wieloczynnikowych analiz na podstawie uzyskanych danych pierwotnych, pozyskanych z przedsiębiorstw zatrudniających migrantów. W rozdziale tym również dokonano weryfikacji sformułowanych hipotez badawczych. W podsumowaniu w sposób syntetyczny omówiono uzyskane wyniki badań, podkreślono wkład przeprowadzonych badań i analiz w rozwój dyscypliny nauki o zarządzaniu i jakości oraz wskazano dalsze kierunki badań. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.

Variability in English across time and space

Ewa Waniek-Klimczak, Anna Cichosz

Synchronic variability in the area of phonetics, phonology, vocabulary, morphology and syntax is a natural feature of any language, including English. The existence of competing variants is in itself a fascinating phenomenon, but it is also a prerequisite for diachronic changes. This volume is a collection of studies which investigate variability from a contemporary and historical perspective, in both native and non-native varieties of English. The topics include Middle English spelling variation, lexical differences between Middle English dialects, Late Middle and Early Modern English forms of address, Middle English negation patterns, the English used by Polish immigrants living in London, lexical fixedness in native and non-native English used by Polish learners, and the phenomenon of phonetic imitation in Polish learners of English. The book should be of interest to anyone interested in English linguistics, especially English phonetics and phonology as well as history of English, historical dialectology and pragmatics. 

Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat

Anna Ginter

Vladimir Nabokov (1899–1977) w tekstach autobiograficznych i wywiadach przyznawał, że posiada niezwykły dar doświadczania wrażeń kolorystycznych podczas słuchania i artykulacji głosek reprezentujących poszczególne litery alfabetu. Twierdził, że bodźcem dla owych doznań są nakładające się na siebie skojarzenia wzrokowe, smakowe, dotykowe i słuchowe. Nie wyczerpują one jednak palety synestezyjnych doznań autora „Lolity”. Jak pokazują teksty jego powieści i opowiadań, barwnymi odcieniami mienią się imiona bohaterów i nazwy miejscowości, a cyfry i dni tygodnia mogą przybrać postać człowieka lub zwierzęcia. Wobec tak wielkiej różnorodności zjawisk synestezyjnych obecnych w twórczości pisarza autorka książki stawia sobie za cel zaprezentowanie bogactwa tego świata, nasyconego wrażeniami wzrokowymi, smakowymi i dotykowymi oraz zapachami, dźwiękami i emocjami, które zapewniają wielowymiarowość odbioru jego dzieł. Wyjaśnieniu mechanizmów łączenia przedstawionych w tekstach utworów wrażeń zmysłowych, pojęć i idei z doświadczeniami percepcyjnymi posłużyły najnowsze wyniki badań nad synestezją, prowadzonych w zakresie psychologii, medycyny, a także nauk neuronalnych. 

Voyage planning

Czesław Dyrcz

Voyage Planning has been written for Polish and foreign military, and civilian students, as well as participants in specialized courses at the Polish Naval Academy. The book includes the course content of the voyage planning subject of study on management and operational level of responsibility - STCW. The book also shows some examples of voyage planning on paper and electronic charts (ENC). The publication can be useful for both beginners, and ship's deck officers to better understand navigation process of voyage planning. In addition, the content and order of chapters is consistent with the requirements of the Voyage planning curriculum. Voyage planning in the Navies contains some different elements, which is why military students should take this fact into account. The Navy's voyage planning process is based on military instructions which are not illustrated in this handbook.

Voyage planning process and weather

Czesław Dyrcz

The main purpose of this monograph is to illustrate the modern voyage planning process implemented using paper or electronic navigation charts and to show the location of the weather at all stages of the voyage planning process. The monograph contains four chapters, of which the first generally deals with the voyage planning process, while the next three chapters focus on and legal recommendations of the process, sources of weather information, weather and ice conditions in the planning process and weather in voyage stages. The process of voyage planning has been illustrated with many figures showing the author's own studies and these have no references (from the Introduction).

"W" JAK WOJSKO, "W" JAK WOJNA - DZIECIĘCE INTERPRETACJE RZECZYWISTOŚCI. KONTEKSTY ROZWOJOWE I EDUKACYJNE

Anna Wasilewska, Małgorzata Karczmarzyk

Wojna jest współcześnie tematem "gorącym" społecznie, nawet w miejscach, w których od drugiej wojny światowej panuje pokój. Świadomość zagrożenia wojną konstruowana jest w rozmaitych doświadczeniach kulturowych - z udziałem przekazów medialnych, historycznych, filmów, literatury, opowieści naocznych świadków. Takie doświadczenia dotyczą także polskich dzieci, które dowiadują się o konfliktach wojennych - toczących się, kiedyś czy obecnie, na całym świecie, także tuż za naszą granicą - z telewizji, Internetu oraz z rozmów i opowieści dorosłych. Fikcjonalne i historyczne obrazy wojny dziecko znajduje w książkach (m.in. lekturach szkolnych), filmach, grach komputerowych, sztuce ikonicznej. Wszystkie te złożone doświadczenia wykorzystywane są w kreacjach dziecięcych, takich jak zabawa, rysunek czy opowieści. [...] My proponujemy przyjrzeć się tym dziecięcym interpretacjom, by móc odnieść się do nich w propozycjach edukacyjnych. Warto zadać pytanie, czy w szkole bierze się pod uwagę te dziecięce obrazy świata i jaka jest edukacyjna odpowiedź na horyzont oczekiwań kulturowych współczesnych dzieci [ze Wstępu].

W kręgu kultury czytelniczej dzieci i młodzieży

Mariola Antczak, Agata Walczak-Niewiadomska

Książka składa się z czterech części zatytułowanych: 1. Dzieci i młodzież w świecie cyfrowym, 2. Dzieci i młodzież w świecie czasopism, 3. Działalność instytucjonalna na rzecz kultury czytelniczej dzieci i młodzieży oraz 4. Kultura czytelnicza dzieci i młodzieży w ujęciu międzynarodowym. Dowiemy się z niej m.in. na tematy różnorodnym funkcji nowoczesnych bibliotek oraz techniki (przede wszystkim technologii cyfrowych), która okazuje się w tym wypadku nie tyle alternatywą dla konwencjonalnej formy książki, ile nierzadko jedynym sposobem na kontakt z literaturą. Tym istotniejsze staje się podjęcie dyskusji społecznej nad możliwościami, ale i ograniczeniami cyfryzacji kultury, aby osoby dotychczas pozostające na marginesie zainteresowań badaczy czytelnictwa zostały docenione jako potencjalni odbiorcy sztuki słowa. Dzięki spojrzeniu z zewnątrz czytelnik może skonfrontować obraz kultury czytelniczej Zachodu (casus Francji) i charakterystycznej dla Europy Środkowo-Wschodniej na przykładzie Bułgarii. Książka będzie ciekawą lekturą dla: bibliologów, socjologów, psychologów, pedagogów, kulturoznawców, bibliotekarzy, nauczycieli, studentów, nauczycieli, rodziców, pracowników fundacji i programów rządowych związanych z czytelnictwem oraz wszystkich tych, których zainteresowania oscylują wokół kultury czytelniczej dzieci i młodzieży oraz podmiotów na nią wpływających. 

W kręgu problemów edukacji i dydaktyki polonistycznej na łamach czasopisma

Dominika Dworakowska

Miesięcznik „Nowe Tory” przyczynił się do rozkwitu polskiej myśli pedagogicznej w Królestwie Polskim oraz dynamicznego rozwoju nauczania literatury ojczystej i języka narodowego w zaborze rosyjskim. Periodyk skupiał czołowych polskich pedagogów i działaczy oświatowych, którzy celowali w recenzenckich omówieniach nowych podręczników szkolnych, krytycznej i objaśniającej ocenie książek dziecięco-młodzieżowych. W prezentowanej monografii autorka opisuje dzieje warszawskiego czasopisma, określa jego literacką, artystyczną i ideową zawartość treściową, a także ukazuje niepowtarzalne współbrzmienie na jego łamach edukacji polonistycznej i wiedzy z różnych dziedzin. Udowadnia, że periodyk żywo zareagował na przeobrażenia dydaktyki polonistycznej na początku XX wieku. Jednym z filarów jego programu stała się zreformowana edukacja polonistyczna, która obejmowała m.in. nowoczesne metody nauczania, ćwiczenia stylistyczne, wypracowania domowe, a także kwestię smaku estetycznego. Publikację docenią zwłaszcza nauczyciele, studenci polonistyki oraz specjaliści w zakresie edukacji aksjologicznej i psychologii wychowawczej.  

W świecie wygnańców, wdów i sierot. O pewnym wariancie antropologii zaangażowanej

Marcin Kafar

 Zaangażowanie antropologa łączy trzy postawy autobiograficzne ‒ świadectwa, wyznania, wyzwania. Osią pracy jest napięcie między konwencjonalną teorią antropologiczną a przeżyciem, zwłaszcza przeżyciem granicznym choroby, śmierci i cierpienia. Autor odrzuca utrwalony sposób pisania o tych kwestiach, sprowadzający się najczęściej do rejestracji i interpretacji „rytuałów” im towarzyszących, społecznych wyobrażeń czy obrazów medialnych. Ze szlachetną premedytacją stawia przed czytelnikiem „nagą” prawdę przeżycia, jej banalność, marginesowość, jej wstyd i efekt poniżenia. Autor wadzi się z naszą mentalnością, z naszym najgłębszym „ja”, dokonując swoją pracą znaczącej transgresji etycznej. Tym, co wyróżnia autora spośród innych, jest wariant antropologii zaangażowanej przedstawiany ostentacyjnie, ma charakter programowego manifestu, zanurzenia zaangażowania w żywiole autobiograficznym. Trzy postawy jego autobiograficznego „ja” wybrzmiewają wspólnie. Antropologiczny lógos odnajduje w postawie świadectwa argumentacyjną siłę opisu zdarzeń i stawia na „wymowę faktów”. Antropologiczny ethos lokuje się w postawie wyznania, by odpowiednio ukształtowany w swej słownej formie badawczy raport mógł stać się ‒ ujawniającą doświadczenia i przeżycia ‒ przekonującą antyfikcją. Antropologiczny pathos przybiera postawę wyzwania, a czyni to, etycznie umocowany, dla poruszenia innych antropologów jako badaczy‒ludzi.

Wartości i interesy a prawo pracy. Wokół encykliki

Anna Reda-Ciszewska, Mirosław Włodarczyk

 Encyklika Jana Pawła II „Laborem exercens” jest poświęcona aksjologicznym problemom prawa pracy. Autorzy poszczególnych tekstów odnieśli się krytycznie do oceny szczegółowych rozwiązań prawnych, kształtujących status osób zatrudnionych. Zakres i zróżnicowanie podejmowanych zagadnień wskazuje, jak szerokie i znaczące może być oddziaływanie „Laborem exercens” na kształtowanie treści relacji zachodzących pomiędzy podmiotami występującymi na wszystkich płaszczyznach społecznych i prawnych stosunków zatrudnienia. Wartości, będące punktem odniesienia dla Jana Pawła II w „Laborem exercens” stanowią bowiem nieprzemijające kryteria, w świetle których oceniać można stan społecznych stosunków zatrudnienia, ich regulację prawną, ale także sposoby jej interpretacji, a przez to także stosowanie tego prawa. Dla większości autorów spotkanie z Encykliką zdarzyło się na początku ich kariery naukowej. Można przypuszczać, że opisane w książce wartości staną się trwałym elementem tworzonego przez nich w przyszłości dorobku, zaś sama „Laborem exercens” będzie nadal żywotnym źródłem dla polskiej nauki prawa pracy.

Wartość dodana przedsiębiorstw spółdzielczych w skali lokalnej i regionalnej

Krystyna Zimnoch

W XXI wieku, w świecie konsumpcjonizmu, indywidualizmu i demonstrowania wszelkich wolności, coraz trudniejsza staje się współpraca. Przez wielu widziana nawet jako bariera w osiąganiu własnych celów osobistych i zawodowych. Współpraca, czyli wspólna praca, wymaga bowiem widzenia poza sobą innych osób i ich celów, wymaga zaistnienia celu wspólnego, uruchamiającego wspólne działanie. Jego podstawą są wartości osób działających. Podjęcie trudu współpracy możliwe jest dzięki wspólnym wartościom łączącym ludzi. Dzięki wspólnym wartościom dla wspólnych celów trud współpracy z powodzeniem podjęli przed stu siedemdziesięciu laty spółdzielcy. W sensie powszechnego dziś terminu „innowacja” – spółdzielnie stały się w XIX wieku, nowością w sposobie konsumpcji i produkcji. W literaturze z dziedziny ekonomii i zarządzania, zarówno polskiej, jak i światowej, dotyczącej spółdzielczości najczęściej opisywane są spółdzielnie rolnicze, spółdzielnie mleczarskie, banki spółdzielcze, spółdzielnie pracy i spółdzielnie socjalne. Przedsiębiorstwa spółdzielcze wymienionych branż charakteryzowane są poprzez wskazanie podstawowej różnicy w stosunku do przedsiębiorstw komercyjnych – zagadnienia zysku jako celu działalności. Charakterystyka ta wskazuje, że w przeciwieństwie do przedsiębiorstw innych podmiotów rynkowych, przedsiębiorstwa spółdzielcze nie dążą wyłącznie do maksymalizacji zysku. Realizują też inne cele, będące celami członków, którzy dla ich realizacji utworzyli przedsiębiorstwo spółdzielcze. Mogą to być takie cele, jak: bezpieczne i stabilne zatrudnienie, niezawodny odbiór wyprodukowanych towarów, pozyskanie niedrogiej i zdrowej żywności, bezpieczna lokata oszczędności i pewność otrzymania kredytu, zaspokojenie potrzeb komunalnych danej społeczności, jakość życia itp.

Warunki glebowe elementem rozwoju obszarów wiejskich

Anna Bielska, Antoni Szafranek

Treści przedstawione w skrypcie dostosowano do aktualnych potrzeb społeczno-gospodarczych. Zaprezentowano nowoczesne podejście do problemów planowania przestrzennego oraz możliwości zastosowania nowoczesnych narzędzi informatycznych i istniejących baz danych o glebach w celu optymalnego planowania, rozwiązywania problemów i konfliktów związanych z rozwojem obszarów wiejskich, w tym zagospodarowaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Skrypt także jest przygotowany z myślą o specjalistach z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Przedstawione etapy i procedury konieczne do ustalenia klasy bonitacyjnej oraz omówione przykłady szczególne na podstawie studium przypadku wzbogacą wiedzę specjalistów odpowiedzialnych za przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Należy pamiętać, że omówione akty prawne mogą być aktualizowane, i w związku z tym wszelkie podejmowane działania muszą być oparte na obowiązujących przepisach.

Wasza kartka wyborcza jest silniejsza niż karabin, niż armata... Z dziejów kultury politycznej na ziemiach polskich pod zaborami

Paweł Samuś

Twórcami najbardziej rozpowszechnionego w nauce pojęcia kultury politycznej są wybitni politolodzy amerykańscy Gabriel A. Almond, G. Bingham Powell, Sidney Verba. Według definicji przez nich wprowadzonej, kultura polityczna to całość indywidualnych postaw i orientacji wobec polityki osób uczestniczących w określonym systemie politycznym. Autorzy tak rozumianego pojęcia kultury politycznej wyróżniają jej trzy aspekty czy też składniki: a) orientację (postawę) poznawczą (wiedza i poglądy dotyczące idei, instytucji i zjawisk politycznych); b) zaangażowanie emocjonalne (poczucie związków, zaangażowania lub wyobcowania); c) ocenianie (opinie i kryteria oceny całości systemu politycznego, zjawisk politycznych). Procesy liberalizacji i demokratyzacji systemów politycznych zachodzące na świecie od lat dwudziestych XIX w. objęły również w drugiej połowie tego stulecia ziemie polskie. W epoce zaborów została zapoczątkowana demokratyzacja kultury politycznej społeczeństwa polskiego, w tym także robotników. Przełomowe znaczenie w tym procesie miały lata rewolucji 1905–1907, które w literaturze przedmiotu zostały nazwane „kolebką współczesnej kultury politycznej naszego społeczeństwa”. Symptomy coraz szybciej postępującej demokratyzacji były także widoczne w życiu politycznym pozostałych zaborów. Pod wpływem fal rewolucyjnych napływających zza kordonu nastąpiło przyspieszenie i wzmożenie procesów demokratyzacji ustroju państwowego Austro-Węgier i społeczeństwa autonomicznej Galicji.

Wczesna alfabetyzacja i jej miejsce w działalności bibliotek publicznych

Agata Walczak-Niewiadomska

Monografia mieści się w obszarze bibliologii. Jest jedną z nielicznych publikacji zwartych dotyczących bibliotekarstwa dla dzieci w Polsce i jedną z kilku książek na temat usług bibliotek dla dzieci w wieku 0-5 lat i ich rodziców w skali europejskiej. Autorka prezentuje prekursorskie ujęcie tych zagadnień, skupiając się na ukazaniu roli bibliotek publicznych w procesie wczesnej alfabetyzacji najmłodszych oraz nabywaniu przez nich umiejętności prowadzących do nauki czytania i pisania. Książka rzuca nowe światło na bibliotekarstwo publiczne dla dzieci. Dzięki niej można się przekonać, że biblioteki są przygotowane na przyjęcie czytelnika w każdym wieku. Dostarczenie dowodów na rolę tych instytucji w nauce czytania i pisania poszerza pole badań bibliologicznych oraz motywuje do szukania nowych rozwiązań i strategii czytelniczych lepiej dopasowanych do potrzeb odbiorcy.

Wczesne rodzicielstwo - zagrożenie czy szansa? Nastoletni rodzice z łódzkich enklaw biedy

Paulina Bunio-Mroczek

W publikacji zostały przedstawione biografie i sytuacje życiowe młodych dorosłych, którzy zostali rodzicami jako nastolatkowie oraz mieszkają i wychowują swoje dzieci na terenie łódzkich enklaw biedy. Autorka analizuje stan, procesy i wymiary wykluczenia społecznego, a także społecznej integracji zachodzące w badanej zbiorowości oraz działania służb społecznych wobec młodych rodziców ze zdegradowanych społecznie i ekonomicznie obszarów miasta. Odpowiada na pytanie, czy wczesne macierzyństwo i ojcostwo osób doświadczających biedy i wykluczenia społecznego w dzieciństwie i adolescencji stanowi jedynie zdrożenie, tj. czynnik ryzyka kontynuacji ubóstwa i ekskluzji w kolejnej (dorosłej) fazie życia, czy też może oznacza szansę - czynnik ich społecznej integracji. Książka jest skierowana do socjologów, pedagogów i badaczy życia społecznego, a także pracowników instytucji pomocowych i organizacji i pozarządowych zajmujących się pracą socjalną oraz specjalistów pracujących profesjonalnie z młodymi ludźmi z zaniedbanych społecznie środowisk.