Naukowe i akademickie

Zarządzanie projektami w dobie cyfrowej globalizacji

Piotr Pachura, Agnieszka Ociepa-Kubicka (red.)

Monografia jest pracą zbiorową, zawiera kilkanaście rozdziałów, których treść skupia się wokół problematyki zarządzania projektami. Autorki i Autorzy poszczególnych rozdziałów to przede wszystkim kadra naukowa i dydaktyczna Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej. W pracy przedstawiony jest szeroki zakres zagadnień dotyczących strategicznych i operacyjnych instrumentów zarządzania projektami. Szczególny nacisk położony został na kwestie praktyczne związane z metodami, systemami informatycznymi, efektywnością procesów, budżetowaniem oraz kontrolą realizacji projektów. We wszystkich przedsiębiorstwach bez względu na branżę realizowane są różne projekty. Aby wszystko funkcjonowało prawidłowo i jednocześnie można było osiągnąć jak największą wydajność czy nieco zaoszczędzić, konieczne jest umiejętne zarządzanie projektami. Metodologie prowadzenia projektów są różne, dlatego też należy dobrać odpowiednią stosownie do potrzeb danej organizacji. Przejście od tradycyjnych metod zarządzania do wykorzystania zaawansowanych technologicznie narzędzi oznacza nie tylko zmianę narzędzi, ale również podejścia do pracy, komunikacji i rozwiązywania problemów w projektach. Warto podkreślić, iż era cyfrowa i postęp technologiczny przynoszą wiele dobrego, ale też niosą za sobą nowe zagrożenia, o których nie należy zapominać. Sprawne zarządzanie projektami jest szczególnie ważne w branżach takich jak: produkcja, IT, outsourcing usług, bankowość, ubezpieczenia, produkcja czy konsulting, w których zarządzanie projektem pomaga stworzyć strategiczny łańcuch wartości. Jednak bez względu na branżę znajomość podstaw zarządzania projektami i wprowadzenie kilku podstawowych narzędzi i metod przynosi zawsze wiele korzyści, zarówno dla organizacji, jak i dla zespołu. Celem niniejszej publikacji jest prezentacja wiedzy w zakresie problematyki zarządzania projektami w warunkach gospodarki epoki cyfrowej globalizacji. Treści przedstawione w kolejnych rozdziałach mają na celu przede wszystkim zaznajomienie Czytelników z aktualnym stanem wiedzy na temat zarządzania projektami oraz z konkretnymi metodami i narzędziami możliwymi do zastosowania w praktyce. Niniejsza publikacja stanowi wkład do obszaru wiedzy z zakresu zarządzania projektami, skierowana jest do wszystkich, którzy chcą poszerzyć wiedzę teoretyczną i praktyczną, szczególnie do studentów i doktorantów oraz nauczycieli akademickich.

Zarządzanie przedsiębiorstwami i podmiotami sektora publicznego - wybrane problemy finansowe

Agnieszka Wójcik-Mazur, Justyna Łukomska Szarek (red.)

Monografia jest wynikiem dociekań naukowych z zakresu zarządzania publicznego, zarządzania finansami jednostek samorządu terytorialnego, procesu budżetowania tych podmiotów, zarządzania finansami przedsiębiorstw oraz banków. Publikacja składa się z trzech działów tematycznych – w pierwszym odniesiono się do narzędzi zarządzania publicznego w procesie budżetowania jednostek samorządu terytorialnego, drugi poświecono wybranym aspektom zarządzania finansami tych podmiotów, a trzeci – wybranym problemom zarządzania przedsiębiorstwami i instytucjami finansowymi. Ukazano wybrane problemy zarządzania różnymi uczestnikami procesów gospodarczych, niezależnie od ich formy organizacyjnej, a których decyzje i działania wywołują określone skutki ekonomiczne, zarówno w sferze publicznej, jak i komercyjnej.

Zarządzanie przedsiębiorstwem w czasach nowej rzeczywistości gospodarczej

Iwetta Budzik-Nowodzińska, Paweł Nowodziński

Problematyka zarządzania przedsiębiorstwami w powiązaniu z kontekstem otoczenia zewnętrznego pozostaje w centrum zainteresowań zarówno teoretyków koncepcji zarządzania, jak i praktyki gospodarczej. We współczesnych organizacjach zarzadzanie stało się złożonym obszarem wiedzy i umiejętności, wspartym nowoczesnymi metodami zarządzania z wykorzystaniem technologii i innowacyjności. Zarządzający stają przed nowymi wyzwaniami, jak dobrze wykorzystać współczesne technologie i metody zarządzania w celu budowania trwałej przewagi konkurencyjnej. Czy jednak wobec pojawiających się w otoczeniu anomalii, o skali których cały glob przekonał się w ostatnich miesiącach, jest możliwe planowanie takich działań? Po pierwszym szoku spowodowanym pojawieniem się COVID-19 zarządzający muszą skoncentrować się na krótko- i średnioterminowych implikacjach, przygotowując strategiczną odpowiedź na wciąż zmieniające się środowisko funkcjonowania. Autorzy poszczególnych rozdziałów starają się właśnie odpowiedzieć, jak przygotować organizację i w jaki sposób zarządzać w nowej rzeczywistości gospodarczej. Poruszone kwestie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne stanowią odniesienie do zmian zachodzących w otoczeniu przedsiębiorstw. W książce omówiono: rolę, jaką kapitał stały odgrywa w podmiocie gospodarczym, stanowiąc źródło długofalowego finansowania jego aktywów; badania nad pozyskiwaniem wiedzy z mediów społecznościowych; dostosowanie się przedsiębiorstw rodzinnych do zasad panujących na rynku w odniesieniu do sprzedaży swoich produktów w kontekście poważnych ograniczeń związanych z rozprzestrzenianiem się pandemii COVID-19; istotne czynniki, które mogą wpływać na relacje pomiędzy członkami zespołów pracowniczych złożonych z ludzi i inteligentnych maszyn – HRI (Human Robot Interaction); dylematy właścicieli gospodarstw agroturystycznych dotyczących sposobów i technik zarządzania nimi w okresie pandemii COVID-19 i w trakcie umownie przyjętego okresu postpandemicznego; wpływ internetowego kanału dystrybucji na funkcjonowanie firmy rodzinnej; oczekiwania współczesnego klienta odnośnie do procesu sprzedaży samochodów oraz możliwości przeniesienia go do Internetu; analizę systemu zabezpieczeń technicznych umożliwiających wzrost  poziomu bezpieczeństwa informacji w jednostce  organizacyjnej; zmiany w zachowaniach e-konsumentów wynikające z wprowadzenia rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO); modelowanie systemów logistycznych w warunkach ryzyka i niepewności; sposoby podejmowania decyzji przez inwestorów kapitałowych o zainwestowaniu w innowacyjne przedsięwzięcia; możliwości wykorzystania narzędzi informatycznych wspierających wykrywanie podatności korupcyjnych jednostki; problematykę efektywnej inwestycji na rynku nieruchomości; problematykę controllingu działań przedsiębiorstw w obszarze odnawialnych źródeł energii (OZE).

Zarządzanie ryzykiem w bezpieczeństwie informacji organizacji

Jakub Kowalewski, Marian Kowalewski

W publikacji zaprezentowano problemy dotyczące zarządzania ryzykiem w bezpieczeństwie organizacji, a szczególnie problemy związane z zarządzaniem ryzykiem w bezpieczeństwie informacji. Szczególną uwagę zwrócono na metody szacowania ryzyka w bezpieczeństwie informacji, praktyczne zastosowania w tym zakresie oraz uwarunkowania prawne i normalizacyjne z tym związane. Prezentowane treści wychodzą naprzeciw obecnym potrzebom zarzadzania bezpieczeństwem informacji w organizacji w warunkach cyberzagrożeń.

Zarządzanie ryzykiem w systemach logistycznych

Tomasz Szczepanik, Natalia Sobala

Przedsiębiorstwo jest w całości obszarem występowania ryzyka, stąd tak istotne jest zrozumienie terminu „ryzyko”. Ryzyko w systemie logistycznym wynika z braku kompletnych i pewnych informacji, złożoności zachodzących procesów w poszczególnych podsystemach, czynnika ludzkiego. Zarządzanie ryzykiem to proces, w ramach którego w sposób zorganizowany rozwiązywane są kwestie łączące się z ryzykiem. W tym kontekście w monografii zdefiniowano termin „ryzyko” jako czynnik determinujący funkcjonowanie systemów logistycznych; opisano znaczenie identyfikacji ryzyka jako kluczowego elementu zarządzania ryzykiem; wyszczególniono cele i zadania systemu logistycznego oraz opisano zarządzanie ryzykiem w systemie logistycznym przedsiębiorstwa.

Zarządzanie strategiczne. Analiza strategiczna otoczenia przedsiębiorstwa

Grażyna Gierszewska, Michael Jaksa

Książka jest I tomem serii „Zarządzanie strategiczne” Zarządzanie strategiczne jest dyscypliną dojrzałą. Nie jest jednak metodą doskonałą i wymaga uczenia się. Szacunek dla badaczy i praktyków budzi fakt, że poszukują oni nowych form diagnozowania i projektowania długookresowej działalności gospodarczej oraz wyjaśnienia przyczyn leżących u podstaw przewagi konkurencyjnej i sukcesu organizacji. I to dla różnych przedsiębiorstw. Te zagadnienia przedstawiono w pierwszym tomie podręcznika. Pokazano też bogate instrumentarium metod analiz strategicznych, powszechnie uznawanych za trudne i pracochłonne, a w opinii niektórych czytelników za dostępne tylko dla praktyków w wielkich korporacjach i ich sztabów strategów. Podręcznik jest skierowany dla studentów, co nie wyklucza jako odbiorców przedstawicieli małych i średnich organizacji.

Zarządzanie strategiczne. Ocena potencjału strategicznego przedsiębiorstwa

Grażyna Gierszewska, Michael Jaksa

Książka jest II tomem serii „Zarządzanie strategiczne” W drugim tomie podręcznika zaprezentowano wybrane metody służące do sprawdzenia, jakie zasoby i sposoby budowania potencjału strategicznego organizacji są najbardziej skuteczne. Wybrano nie tylko sprawdzone i skuteczne narzędzia analizy strategicznej wnętrza przedsiębiorstwa, ale ukazano także ich różnorodność. Omówiono m.in. macierze portfelowe, których celem jest stworzenie zrównoważonych aktywów organizacji, oraz ogólną ideę analizy portfelowej służącej do diagnozy otoczenia i rynku oraz wnętrza organizacji istniejącego w przedsiębiorstwie portfela produkcji, aż do zbudowania portfela docelowego. Następnie zapoznano czytelników ze Zrównoważoną (Strategiczną) Kartą Wyników, która jest uważana za jeden z najpopularniejszych modeli pomiaru wydajności biznesowej i zarządzania pomiarem osiągnięć wydajności. SKW podkreśla potrzebę integracji finansowych i niefinansowych miar wyników, z jednoczesnym powiązaniem strategii i pomiaru wyników, a cztery jej perspektywy: finansowa, klienta, procesów wewnętrznych, rozwoju, pozwalają na ocenę realizacji strategii z różnych punktów widzenia i uwzględnienie interesów wszystkich grup zaangażowanych w działalność przedsiębiorstwa. Kolejnym omawianym w opracowaniu narzędziem analizy poprawności działań podejmowanych przez przedsiębiorstwo w celu wytworzenia wartości i budowania przewagi konkurencyjnej jest łańcuch wartości. Założeniem podstawowym modelu łańcucha wartości jest podział działalności przedsiębiorstwa na strategicznie istotne czynności, aby móc określić miejsca powstawania kosztów i zysków oraz potencjalne źródła przewag konkurencyjnych. Łańcuch wartości to sekwencja działań przekształcania zasileń, technologii i pracy ludzi na produkty finalne. Składa się on z funkcji podstawowych i pomocniczych oraz marży (zysku). Działalność podstawowa może być przedprodukcyjna, produkcyjna i sprzedaży, natomiast działalność pomocnicza koncentruje się w każdym przedsiębiorstwie na innych elementach. Kolejna zaprezentowana metoda to bilans strategiczny przedsiębiorstwa, czyli „teoretycznie prosta” metoda oceny potencjału strategicznego, wymagająca jednak skrupulatnego przestrzegania założeń analizy, czyli: wyodrębnienia obszarów analizy potencjału, określenia czynników/elementów organizacyjnych w ramach poszczególnych obszarów, zdefiniowania skali ocen i charakteru oceny, wyszczególnienie kluczowych czynników sukcesu w obszarach oceny itp. Następnie omówiono analizę SWOT, czyli metodę integrującą wszystkie istotne informacje uzyskane w trakcie diagnozowania organizacji i szacowania zmian w otoczeniu w procesie zmierzającym do sformułowania strategii. Jest to metoda bardzo trudna, gdyż wymaga udzielenia odpowiedzi dotyczących profilu działalności przedsiębiorstwa, zakresu jego działania, określenia klientów i ich potrzeb oraz orientacji naczelnego kierownictwa organizacji. Niezbędna jest też identyfikacja makrootoczenia i otoczenia konkurencyjnego organizacji oraz ich ocena w kategoriach szans i zagrożeń. To są podstawy do dokonania diagnozy oraz oceny słabych i mocnych stron organizacji, a także określenia wewnętrznych zasobów przedsiębiorstwa, którymi będzie ono dysponowało w przyszłości. Kolejnym krokiem jest sformułowanie wariantów strategicznych oraz określenie działań i taktyk, które musi podjąć przedsiębiorstwo, aby zrealizować cele strategiczne. Całościowy plan strategiczny wieńczy analizę. Ponieważ zarządzanie strategiczne jest procesem formułowania i wdrażenia strategii, w którym wyróżnia się: etap analizy strategicznej, etap oceny pozycji strategicznej przedsiębiorstwa oraz zdefiniowanie lub redefiniowanie misji oraz strategii i ustalenie celów strategicznych, końcowym etapem jest formułowanie i wybór strategii oraz jej wdrażanie. Z tego powodu podręcznik wieńczą modele strategii. Zaprezentowano modele „klasyczne” – strategie konkurencji M.E. Portera, macierz H. Ansoffa – oraz zbiór różnych strategii zbudowanych według kryterium pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa w sektorze i prognozy jego wzrostu. Pokazano także poszukiwania nowych rozwiązań w budowaniu przyszłości przedsiębiorstwa, odwołując się do metafor strategicznych i opisując modele strategii „nieoczywistych”.

Zarządzanie strategiczne w koncernie multienergetycznym w kontekście wyzwań transformacyjnych i dekarbonizacyjnych

Paweł Nowodziński

Niniejsza monografia ma na celu pogłębioną analizę zarządzania strategicznego w koncernach multienergetycznych w kontekście wyzwań transformacyjnych i dekarbonizacyjnych. W dobie dynamicznych zmian na rynku energii zrozumienie mechanizmów adaptacji i strategii przyjmowanych przez te przedsiębiorstwa jest kluczowe dla nauki i praktyki zarządzania. Praca ta stanowi próbę kompleksowego ujęcia problematyki, uwzględniając aspekty technologiczne, ekonomiczne, regulacyjne i społeczne. Analiza opiera się na najnowszych badaniach naukowych, raportach branżowych oraz studiach przypadków firm, które z sukcesem przeprowadziły transformację energetyczną lub są w jej trakcie. Dzięki temu monografia dostarcza zarówno teoretycznych ram analizy, jak i praktycznych wskazówek dla menedżerów i decydentów. Transformacja energetyczna jest jednym z poważnych wyzwań współczesnego świata, którego głównym celem jest przekształcenie obecnych systemów energetycznych w kierunku bardziej zrównoważonych, niskoemisyjnych i przyjaznych dla środowiska. Proces ten stał się priorytetem w odpowiedzi na narastające zagrożenia wynikające ze zmian klimatycznych.