Naukowe i akademickie
Retencja wód opadowych w obszarach zurbanizowanych
Maciej Mrowiec
Współczesne miasta muszą sprostać wyzwaniom związanym ze zmianami demograficznymi, ekspansją przestrzenną, zanieczyszczeniem środowiska, zużyciem zasobów naturalnych (w tym wody), jak też skutkami zmian klimatycznych. Rozwój miast – następujący w wyniku zmian sposobu użytkowania terenu i regulacji naturalnych cieków – przyczyna się do zmiany obiegu wody, co niestety skutkuje zwiększoną częstotliwością występowania lokalnych podtopień i powodzi. Intensyfikacja procesów urbanizacyjnych i nasilenie ekstremów pogodowych, będących przyczyną powodzi i dotkliwych okresów suszy, narzucają konieczność zmiany sposobu myślenia o metodach gospodarowania zasobami wodnymi oraz o priorytetach kształtowania krajobrazu zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Uwzględniając ilościowe i jakościowe oddziaływanie klasycznych systemów kanalizacyjnych na środowisko wodne, konieczna jest zmiana podejścia do ich projektowania w kierunku „zagospodarowania wód opadowych”, a nie „odprowadzania wód opadowych”. Podstawą nowoczesnych systemów odwodnienia jest zagospodarowanie wód opadowych w obrębie nieruchomości bądź w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Do systemu kanalizacyjnego powinny trafiać tylko te wody opadowe, których stopień zanieczyszczenia uniemożliwia ich lokalne zagospodarowanie oraz zrzuty z przelewów awaryjnych urządzeń mikroretencyjnych. W monografii przedstawiono wyniki analiz trzech podstawowych grup urządzeń do lokalnego zagospodarowania wód opadowych: urządzenia infiltracyjne (podziemne, powierzchniowe), zbiorniki gospodarczego wykorzystania wód opadowych oraz zielone dachy. Dokonano długookresowej analizy efektywności poszczególnych urządzeń, wykorzystując dobowe dane o opadach zarejestrowane w siedmiu największych polskich aglomeracjach. Umożliwiło to oszacowanie wpływu położenia geograficznego na efektywność działania urządzeń do zagospodarowania wód opadowych. Zachęcamy do sięgnięcia po lekturę.
Barbara Bogołębska, Monika Worsowicz
Podręcznik zawiera podstawy wiedzy o retoryce i jej zastosowaniach zwłaszcza w medioznawstwie i dziennikarstwie. Składa się on z czterech części, z których pierwsza obejmuje przegląd systemu retorycznego, zaś pozostałe - omówienie najnowszych nurtów badawczych w retoryce, pojęcia z zakresu retoryki dziennikarskiej oraz retoryki tekstualnej. Takie powiązanie tematów pokazuje, że retoryka zarówno dostarcza narzędzi badawczych dla analiz medialnych, jak i organizuje dyskurs w mediach i o mediach. Publikacja ma charakter dydaktyczny i jest oparta na aktualnej literaturze z zakresu retoryki i nauk o mediach. Może stanowić jedną z podstawowych lektur na studiach dziennikarskich, polonistycznych, kulturoznawczych i neofilologicznych oraz na kierunkach związanych z dyskursem medialnym i publicznym (politologia, socjologia). Jej hasłowy układ pozwala na szybką orientację w treści, a wskazana literatura umożliwia dalsze, samodzielne pogłębianie wiedzy. Podręcznik może być również wykorzystywany przez nauczycieli na lekcjach języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych.
Robotnicy Łodzi drugiej połowy XIX wieku. Nowe kierunki badawcze
Kamil Śmiechowski, Marta Sikorska-Kowalska, Kenshi Fukumoto
Robotnicy Łodzi drugiej połowy XIX wieku. Nowe kierunki badawcze to monografia, której głównym celem było ukazanie nowych możliwości badawczych, nowego ujęcia w analizowaniu tzw. kwestii robotniczej. Publikacja ta stanowić ma zaproszenie do powrotu i kontynuacji badań nad bardzo rozległym i wieloaspektowym zagadnieniem życia i działalności robotników. Jej autorzy prezentują nowatorskie ujęcia zagadnienia. Kwestia robotnicza rozpatrywana jest w kontekście badań nad miastem, z perspektywy studiów postkolonialnych oraz perspektywy studiów kobiecych.
Rodzice osób pijących alkohol problemowo. O ambiwalencji pomocy
Renata Szczepanik
Książka dotyczy matek i ojców dorosłych dzieci, które nadużywają alkoholu. Rodzice ci stanowią zróżnicowaną grupę ze względu na to, jakie znaczenie nadają posiadanym zasobom w sposobie radzenia sobie z nałogowym piciem dziecka i jego trudnościami życiowymi oraz jak nimi zarządzają. Jedni opierają swoje działania na zasobach instytucji. Bywa jednak, że specyficzny konflikt oczekiwań i interesów powoduje, że rodzice (zwykle matki) nie wracają do instytucji po raz kolejny. Inną grupą rodziców są ci, którzy źródeł siły poszukują w obrębie rodziny. Jest to najbardziej optymistyczny fragment publikacji, bowiem rezygnując z kategorii współuzależnienia jako tradycyjnej optyki interpretowania tego, co się dzieje w takiej rodzinie i z taką rodziną, spoglądam na nią przez pryzmat siły, jaka w niej drzemie i jaka uruchamia się w momencie kryzysu jednego z jej członków. W szczególnie niekorzystnej sytuacji pozostają natomiast rodzice ukazani w ostatnim rozdziale książki. Koncentrowanie się ich życia na problemie alkoholowym dorosłego dziecka nie zespala, a wręcz przeciwnie – osłabia ich jako małżeństwo czy rodzinę w ogóle. Są to rodzice osamotnieni. Zasadniczym celem publikacji jest próba zidentyfikowania warunków rodzicielskich strategii radzenia sobie ze szkodliwym piciem alkoholu przez dorosłego syna czy córkę, a także opisanie doświadczeń tych rodzin inaczej niż przez pryzmat dominujących, terapeutycznych czy medycznych sposobów definiowania problemów uzależnienia. Renata Szczepanik
Rola badań przyrodniczych i społecznych w racjonalnym gospodarowaniu przestrzenią
Alina Maciejewska
Tom VIII serii monografii naukowych Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej "Gospodarka Przestrzenna" W monografii przedstawiono doświadczenia dydaktyczne związane z zagadnieniami z zakresu dziedzictwa kulturowego, społeczno-kulturowymi i przyrodniczymi w nauczaniu na kierunku studiów Gospodarka Przestrzenna. Książka przeznaczona jest dla uczelni wyższch kształcących na kierunkach Architektura i Urbanistyka, Architektura Krajobrazu, Gospodarka Przestrzenna oraz Ochrona Środowiska.
Rola geografii w edukacji szkolnej. Studium porównawcze wybranych krajów europejskich
Arkadiusz Głowacz
W ostatnich latach szkolnictwo w krajach europejskich przechodzi bardzo intensywną ewolucję. Zmiany obejmują organizację oświaty, ale sięgają także głębiej – do koncepcji, założeń i celów procesu kształcenia. W tym kontekście istotny okazuje się problem pozycji, jaką zajmuje, ale przede wszystkim roli, jaką odgrywa szkolna geografia. Pozytywny wkład tego przedmiotu w kształcenie młodego człowieka jest bezsprzeczny. Niestety, obserwuje się coraz częstsze przypadki kontestowania statusu geografii jako obowiązkowego, niezależnego i wartościowego przedmiotu nauczania. Niniejsza książka stanowi wielowymiarowe studium porównawcze pozycji i zadań stawianych szkolnej geografii w Polsce, Anglii, we Francji i w Niemczech. Pojawienie się opracowań osadzonych w szerszym, międzynarodowym kontekście z pewnością przyczyni się do wymiany doświadczeń i skorzystania z istniejących wzorców dobrej praktyki edukacyjnej, co przyniesie pozytywne skutki przede wszystkim w przypadku młodych ludzi opuszczających mury szkolne.
Rola partycypacji społecznej w kształtowaniu miast
Małgorzata Mirecka
Celem monografii jest ocena przydatności różnych form konsultacji społecznych na wybranych etapach procesu planistycznego, a w efekcie zbadanie, w jaki sposób udział lokalnych społeczności realnie wpływa na ostateczne decyzje planistyczne, a tym samym na zagospodarowanie przestrzenne. W trakcie prac badawczych przeprowadzono rozpoznanie dotychczasowego stanu badań z zakresu partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym oraz przepisów regulujących udział społeczności lokalnych w sporządzaniu opracowań planistycznych i ich ewolucji od czasu transformacji ustrojowej. W monografii podjęto również rozważania na temat roli projektanta urbanisty w planowaniu partycypacyjnym, opisując techniki stosowane na różnych etapach działań planistycznych. W kontekście poszukiwań lokalnych gospodarzy miejskich przestrzeni opisano rolę, jaka mogą odgrywać publiczne instytucje kultury. Jeden z rozdziałów poświęcono też inwestycjom infrastrukturalnym, których realizacja wywołuje często syndrom NIMBY, i możliwościom jego łagodzenia. Ilustrację obecnych tendencji w procesach planowania partycypacyjnego stanowią wybrane studia przypadków różnych działań, związanych z udziałem mieszkańców - tych obowiązkowych, wynikających z przepisów prawa, jak i tych prowadzonych przez samorządy dobrowolnie - warsztatów i konkursów urbanistycznych.
Tomasz Dorożyński
Opracowanie poświęcone jest roli polityki spójności Unii Europejskiej w niwelowaniu nierówności w gospodarczym rozwoju europejskich regionów oraz możliwościom wykorzystania ich doświadczeń przez polskie regiony. Proces doganiania (catch up) umożliwia mniej rozwiniętym obszarom szybszy awans ekonomiczny i społeczny oraz zmniejszenie dystansu dzielącego je od najlepiej rozwiniętych ośrodków. Książka jest wartościowym opracowaniem, które pokazuje, w jaki sposób doświadczenia zdobyte przez „starych” beneficjentów europejskiej polityki spójności mogą być wykorzystane przez polskie regiony. Może stać się interesującą lekturą zarówno dla studentów wydziałów ekonomicznych, osób interesujących się problemami polityki spójności, jak i stanowić materiał do refleksji dla polityków szczebla centralnego i regionalnego.