Pedagogika
Historia i współczesność procesu edukacyjno-wychowawczego
red. Danuta Kocurek
Publikacja przybliża wybrane zjawiska pedagogiczne w kontekście historycznym i współczesnym. Część pierwsza ukazuje m.in. aspekty wychowawcze pedagogiki renesansowej, wkład ziemiaństwa w upowszechnianie edukacji szkolnej, działalność wychowawczą i oświatową Kościoła Rzymskokatolickiego na Śląsku Cieszyńskim, szkolnictwo wiejskie w czasach komunizmu oraz historyczne kształtowanie się koncepcji wychowania zdrowotnego w Polsce. W części drugiej przybliżone zostały współczesne kategorie wychowawcze m.in. wychowanie do kultury języka, tematyka dotycząca świętowania, edukacja w duchu podmiotowości, kształcenie filozoficzne oraz refleksje o tożsamości i dziedzictwie kulturowym w dobie przemian cywilizacyjnych. Praca adresowana jest do pedagogów, historyków wychowania, filozofów, regionalistów, studentów kierunków pedagogicznych i zainteresowanych problematyką edukacyjno-wychowawczą.
Witkowski Lech
Książki Lecha Witkowskiego o autorytecie to imponujące mozaiki poglądów, ogarniające tysiące lat myśli ludzkiej. Dopiero stając na ramionach olbrzymów, jak określał taką postawę w nauce Isaac Newton, Witkowski ostrożnie i skromnie kreśli własne stanowisko filozoficzne i pedagogiczne. W ten godny zalecenia sposób sam staje się autorytetem od autorytetów. Książka Lecha Witkowskiego jest w stanie dać satysfakcję chyba największym smakoszom języka polskiego. Nie będę ukrywał, że czytanie 750 stron tekstu naukowego zwykle wiąże się z wysiłkiem, zwykle czujemy się znużeni monotonią używanych słów, jednowątkową tematyką, spakowaniem zbyt dużej ilości myśli w kolejnych akapitach. W przypadku omawianej pracy tego nie ma. Jeśli język przyrównamy do klawiatury fortepianu, to można powiedzieć, że Lech Witkowski jako pianista wykorzystuje wszystkie klawisze. Dzięki temu potrafi wydobyć najdrobniejsze niuanse w analizowanych stanowiskach odnoszących się do sposobów ujmowania autorytetu. [] czytanie tego dzieła prowokuje nie tylko do myślenia o naszej kondycji umysłowej, ale również wywołuje ferment emocjonalny, skłania do samooceny. Jest to więc moje osobiste świadectwo, że Lech Witkowski nie pracował daremnie. Jestem przekonany, że jego znaczący tekst będzie prowokował do refleksji wielu innych czytelników. A przy okazji będzie także uczył szacunku do humanistyki, a więc skłaniał do czytania, myślenia, czytania i znów do myślenia, czyli odnajdywania przyjemności w poznawaniu dawnej i współczesnej kultury symbolicznej. O tym jest ta książka. O tym, że zanika zdolność mierzenia się z lepszymi od nas samych, że wielu wręcz takiej możliwości nie przyjmuje do wiadomości albo się nią nie przejmuje, ścigając się w ustanowieniu władczym, po którym nikt już nie może mi podskoczyć. Tymczasem uniwersytet jako miejsce, gdzie możliwe jest spotkanie z najlepszymi duchami, choćby i z przeszłości albo innych światów niż nasz lokalny, coraz częściej staje się miejscem sankcjonowania typowych patologii władzy, układów, pozorów i jałowości poznawczej, gdzie wielkość duchowa się nie liczy, dokładniej nie jest brana pod uwagę, ponieważ traktuje się ją jako zbędną zarówno w wyposażeniu przykrawanym do rynku pracy, jak i odnoszonym do układów władczych i ich machinacji. Coraz częściej piastujących pozycje władcze czy zasiadających w radach wydziałowych czy instytutowych nie obowiązują wymogi mądrości jako odpowiedzialności za wartość prawdy i sprawiedliwości respektującej powagę autorytetu i misji uniwersytetu, gdy mają poczucie, że fakt ich władczości i samodzielności duchowej rozumianej jako prawo do głosowania i decydowania wedle widzimisię zwalnia z odpowiedzialności właśnie. Zanurzając się w mądrość cudzego myślenia, usiłuję też wyrwać się z okowów lokalnie dominującego barbarzyństwa duchowego ubranego w togi akademickie i posiadającego stopnie naukowe, których słabości, a nawet nędzy i nihilizmu nikt już zwykle nie bierze pod uwagę.
Elżbieta Dubas
Recenzowana książka jest wartościowa pod względem naukowym, gdyż jest odważnym manifestem człowieczeństwa, a w samym centrum proponowanej perspektywy gerontologii humanistycznej stawiana jest osoba starzejąca się i stara oraz najbliższe otoczenie osób "towarzyszących jej w drodze". To perspektywa, w której tryumfuje człowiek, a starość jawi się jako etap rozwojowy zanurzony w biografii jednostki, postrzegany holistycznie. Humanistyczna perspektywa rozwoju w starości budowana jest na niezbywalnym fundamencie, a jest nim godność osobowa. Jednakże adresatami publikacji nie muszą być jedynie osoby naukowo zajmujące się procesami starzenia się. To książka, którą przeczytać może każdy. Bez względu na to czy pomoże czytelnikowi lektura tej książki zrozumieć starość swoich bliskich, własną starość, czy też uwrażliwi na problemy egzystencjalne, skonfrontuje ze stereotypami, to będzie wartościowym doświadczeniem wyzwalającym refleksję nad ludzkim istnieniem. Z recenzji dr. hab. Artura Fabisia, prof. WSB Z uwagi na szeroki zakres podejmowanych zagadnień oraz przyjętą humanistyczną perspektywę książka wzbudzi zainteresowanie gerontologów, w tym gerontologów społecznych, geragogów. Będzie też niezwykle użyteczna jako literatura w szkolnictwie wyższym, na kierunkach pedagogicznych, do realizacji zajęć dydaktycznych z zakresu gerontologii, andragogiki czy geragogiki itp. Również osoby pracujące z osobami starszymi i na ich rzecz, m.in. pracownicy instytucji pomocy społecznej oraz szeroko pojętej oświaty i kultury, mogą odnaleźć tu cenne inspiracje i wiedzę gerontologiczną, w ten sposób poszerzając własne kompetencje. Z recenzji dr hab. Anny Leszczyńskiej-Rejchert
Magdalena Christ
Inspirację do podjęcia prezentowanego tematu stanowiła teoria inteligencji wielorakich Howarda Gardnera, zgodnie z którą poznawczą kompetencję czy sprawność człowieka najlepiej opisuje się w kategoriach zbioru zdolności, talentów czy też umiejętności umysłowych, nazywanych inteligencjami. Wybrane zagadnienia teoretyczne zestawiono w pracy z fragmentami z badań, a rozważania definicyjne poprowadzono wokół pojawiających się w opracowaniu pojęć i zagadnień. Omówiono przykłady inicjatyw silnie ukierunkowanych na indywidualizację procesu kształcenia, dobrych praktyk i miejsc, które stanowią inspirację do działania i są wzorami godnymi naśladowania, oraz poruszono kwestię zdolności i uzdolnień uczniów. Zasadniczą część pracy stanowi opis wyników badań własnych, na które składa się analiza danych pochodzących z badań ankietowych oraz danych uzyskanych na podstawie badań diagnostycznych, prowadzonych w klasach pierwszych szkoły podstawowej. Publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców – teoretyków i praktyków – badaczy, nauczycieli, studentów kierunków humanistycznych czy społecznych.
Innowacje w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - wyzwania, praktyka, trudności
Jolanta Karbowniczek, Marta Markiewicz, Ewa Smołka
Innowacje edukacyjne stanowią nieodzowny element postępu pedagogicznego, a w wielu dziedzinach teorii i praktyki społecznej są nadrzędną wartością. Projektowane przez nauczycieli stają się ważnym wyzwaniem i oczekiwaniem wobec współczesnych placówek przedszkolnych i szkolnych. Wprowadzenie nowych, ulepszonych i nietradycyjnych rozwiązań ma na celu podniesienie jakości i efektywności pracy wychowawczo-dydaktycznej w przedszkolach i dydaktyczno-wychowawczej szkołach. W całej złożoności i wielowymiarowości edukacyjnej istnieją duże możliwości, aby zabawę, naukę i pracę zorientować w tych instytucjach na innowacyjną działalność w zakresie wychowania, dydaktyki i organizacji pracy. Współczesne przedszkole i szkoła otwarte ma zmiany, oryginalne i elastyczne nowatorskie propozycje, aktywizujące i rozwijające dziecięce zainteresowania powinny stać się doskonałym stymulatorem rozwijania samodzielnego myślenia i działania. Włączenie tematyki innowacji do debaty w obszarze różnych dyscyplin i subdyscyplin ma głęboki sens. Pozwoli nie tylko zrozumieć na czym polega i w czym się przejawia uczestnictwo najmłodszych dzieci i uczniów w świecie ,,innowacji", w życiu społeczno-kulturowym, ale umożliwi weryfikację konwencjonalnych celów, treści, metod, form pracy oraz zastosowanie nowoczesnych środków dydaktycznych. Dzięki innowacjom przyjrzymy się dziecięcemu światu doświadczeń poprzez pryzmat indywidualnych trajektorii biograficznych, skupiając się na obszarach ich działania jako podmiotów sprawczych. Każda placówka przedszkolna i szkolna poprzez wdrażanie innowacyjnych rozwiązań powinna zapewnić wysoką jakość edukacji, stanowić przestrzeń do realizacji przez nauczycieli nietradycyjnych przedsięwzięć, niekonwencjonalnych działań, sprostających dynamicznym zmianom i oczekiwaniom społecznym, prowadzących ku wielointeligentnemu rozwojowi różnych grup wiekowych oraz uczniów klas I-III szkoły podstawowej. Dzięki potrzebie nowatorstwa praca pedagoga przedszkolnego i wczesnoszkolnego staje się twórcza, stanowi ,,sztukę", nabiera blasku, traci znamiona rutyny, szablonowości i powielania, wyprzedza swój czas. Współcześnie innowacyjność polega nie tylko na odkrywaniu nowych metod, form, środków dydaktycznych, lecz na poszukiwaniu ,,śladów - tropów" nowych połączeń, nowych znaczeń w tym, co zastane i bliskie dwóm podmiotom uczestniczącym w procesie opiekuńczym wychowawczo-dydaktycznym i dydaktyczno-wychowawczym. Publikacja naukowa pt. Innowacje w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - wyzwania, praktyka, trudności pod redakcją Jolanty Karbowniczek, Marty Markiewicz i Ewy Smołki ma charakter interdyscyplinarny o wymiarze międzynarodowym, teoretyczno-praktyczno-empirycznym, a także opisowo-analityczno-interpretacyjnym. Składa się z pięciu rozdziałów dotyczących nowoczesnych podejść w teorii i praktyce nauczycielskiej. Autorzy próbują wypracować model pedagoga przedszkolnego i wczesnoszkolnego, jako innowatora codzienności, prezentując najnowsze badania empiryczne, bardzo ciekawe rozwiązania oraz zasady wdrażania innowacji w przedszkolu i szkole; sztuki innowacyjności - ukazania dwóch podmiotów procesu edukacyjnego: nauczycieli i uczniów jako pionierów zmian i ich działalności w różnych placówkach edukacyjnych; kompetencji kluczowych i strategii wspierania całościowego rozwoju dziecka; nowatorskich form współpracy z rodzicami; edukacji wrażliwej, inkluzyjnej, informatycznej. Przedstawiona problematyka otwiera przestrzeń do szerokiej debaty naukowej, prezentacji tego, co unikatowe, inne niż tradycyjne, nieznane. Wszystkie teksty - polskie i anglojęzyczne, przygotowane przez znakomitych naukowców wprowadzają w tajniki innowacyjności, jej wartości, praktycznych ujęć oraz podejmują problematykę trudności, oporu i przeszkód, jakie napotykają bądź stwarzają sobie sami nauczyciele edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Monografia naukowa przeznaczona jest dla studentów kierunku Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, nauczycieli praktyków, pedagogów, psychologów dziecięcych oraz wszystkich innych osób zainteresowanych prezentowaną tematyką. Prezentowana książka stanie się dla czytelnika z pewnością uzupełnieniem dotychczasowych opracowań z zakresu omawianego tematu, dostępnych na polskim i zagranicznym rynku księgarskim. Składamy podziękowania naszym Recenzentkom: Pani Profesor Urszuli Szuścik z Uniwersytetu Śląskiego oraz Pani Profesor Uczelni Annie Klim-Klimaszewskiej z Uniwersytetu w Siedlcach za rzetelne, merytorycznie i metodycznie wartościowe uwagi, które pozwoliły nam na przygotowanie tej publikacji. Jolanta Karbowniczek Marta Markiewicz Ewa Smołka
Innowacyjność w praktyce pedagogicznej. T. 1: Teoria i praktyka
red. Urszula Szuścik, Renata Raszka
Przedstawiona w dwóch tomach monografia, pt. "Innowacyjność w praktyce pedagogicznej. Teoria i praktyka". T. 1 i "Innowacyjność w praktyce pedagogicznej. Refleksje pedagogiczne w teorii i praktyce", T. 2, stanowi oryginalne opracowanie w zakresie szeroko rozumianej innowacyjności w praktyce i teorii pedagogicznej. Publikacja zawiera rozważania dotyczące roli nauczyciela innowatora w kreowaniu procesu dydaktyczno-wychowawczego, opiekuńczego i organizacyjnego funkcjonowania przedszkola i szkoły, a w związku z tym potrzeby kształcenia przyszłych pedagogów do innowacyjnego myślenia o procesie edukacji. Publikacja zawiera również przykłady innowacji z praktyki pedagogicznej w przedszkolu, klasach 1-11/ szkoły podstawowej, a także kształcenia przyszłych nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. Publikacja jest adresowana do szerokiej rzeszy nauczycieli, badaczy, którzy wrażliwi są na nieustannie zmieniające się otoczenie społeczno-kulturowe, w którym stale i na nowo odnajdują się teoretycy, jak i praktycy zaangażowani w kreowanie procesu edukacji dzieci. Stanowi ona kompendium wiedzy teoretycznej i praktycznej z zakresu działań innowacyjnych w pracy z dzieckiem. Monografia może stanowić źródło inspiracji do ciekawych propozycji dydaktycznych z dzieckiem dla studentów, nauczycieli czy rodziców.
Innowacyjność w praktyce pedagogicznej. T. 2: Refleksje pedagogiczne w teorii i praktyce
red. Urszula Szuścik, Renata Raszka
Drugi tom, pt. Innowacyjność w praktyce pedagogicznej. Refleksje pedagogiczne w teorii i praktyce, który oddajemy do rąk Czytelników, prezentuje w swoich treściach spojrzenie na temat innowacyjności z pozycji budowania doświadczenia dziecka poprzez pryzmat sztuki, wychowania estetycznego, otwartych i odważnych metod kształcenia, stymulacji rozwoju twórczego rozumianego szeroko. Nauczyciele i uczniowie działają na siebie inspirująco, wymuszają sytuacje edukacyjne, które stwarzają sytuacje do pytań i refleksji, samodzielnego szukania jednoznacznych czy wielu odpowiedzi. Mówi się powszechnie, że innowacyjność powinna cechować współczesnego człowieka w zglobalizowanym świecie, a jest to właśnie umiejętność odkrywczego i odważnego szukania rozwiązań, często niekonwencjonalnych, co przyczynia się do zmiany i tym samym do rozwoju. Warto się zatrzymać, aby umieć dostrzec piękno i harmonię w przyrodzie, działaniu, drugim człowieku, sztuce i każdym nowym zdarzeniu, które inspirują do aktywności, odkrywania i zadawania nowych pytań oraz szukania rozwiązań. (fragment wstępu)
Inspiracje czytelnicze w życiu młodego pokolenia
Mariola Antczak
Kolejny tom z serii „Nauka - Dydaktyka - Praktyka” jest poświęcony przedsięwzięciom popularyzującym czytelnictwo wśród dzieci i młodzieży, które są podejmowane przez różne instytucje, przede wszystkim biblioteki, a także analizie wybranych segmentów współczesnego rynku wydawnictw dziecięco-młodzieżowych. Czytelnik znajdzie tu informacje dotyczące roli bibliotek, aranżacji ich przestrzeni, reorganizacji ich działalności oraz inicjatyw mających na celu promocję czytelnictwa i kształtowanie nawyków czytelniczych. Autorzy zajęli się ponadto wybranymi zagadnieniami z zakresu zainteresowań czytelniczych młodego odbiorcy i odpowiadających na nie ofert wydawniczych.