Pedagogika
Biografia i tożsamość. Wybrane zagadnienia teoretyczne
Magda Karkowska
Główną myśl, a zarazem problem badawczy, jaki towarzyszył Autorce monografii, wyraża pytanie o to, jak podstawowe pojęcia - biografia i tożsamość - funkcjonują w szeroko rozumianym kontekście analizy, wchodząc w interakcje z istotnymi kategoriami go tworzącymi. Antropologiczną podstawę podjętych rozważań stanowi fenomenologiczny ogląd badanej rzeczywistości. Autorkę interesuje także, jak kształtują tożsamość kluczowe doświadczenia biograficzne i egzystencjalne oraz w jaki sposób możemy wspierać i facylitować proces konstruowania tożsamości. Podjęta próba eksploracji ma charakter interdyscyplinarny. * Książka Biografia i tożsamość. Wybrane zagadnienia teoretyczne niewątpliwie wzbogaca kanon lektur pedagogicznych, zasilając również pole literatury analizowanej w ramach studiów socjologicznych, psychologicznych czy antropologicznych i filologicznych, szczególnie kulturoznawczych. Bardzo podobają mi się rozdziały o biografiach - artystycznych, sportowych, akademickich, a także nieco "osobna", specyficzna, aczkolwiek błyskotliwa refleksja dotycząca literackiego dzieła Olgi Tokarczuk, które znakomicie rezonuje z rozwijanymi przez Autorkę dociekaniami na temat podmiotowej tożsamości i jej uwarunkowań w cyklu życia. Ponadto zwraca moją uwagę, że treść tej publikacji płynie jakby wprost z mikrokosmosu myśli Autorki. Widać, że jest to rzecz w pełni autorska, a przy tym naprawdę ciekawa. Z recenzji prof. dr hab. Marii Mendel
Biografie i uczenie się. Tom 4. Biografia i badanie biografii
Elżbieta Dubas, Joanna Stelmaszczyk
Kolejny czwarty tom, z cyklu Biografia i badanie biografii, zawiera opracowania, które powstały w latach 2012–2014 w ramach projektu, realizowanego od 2008 roku w Zakładzie Andragogiki i Gerontologii Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego, z udziałem badaczy z wielu ośrodków akademickich w kraju, w szczególności andragogów. Treści tego tomu koncentrują się wokół głównego tematu projektu, którym jest uczenie się powiązane z biografią, stąd tytuł tej publikacji: Biografie i uczenie się. 15 autorskich tekstów ukazuje związki biografii i uczenia się w kilku głównych, choć także przenikających się kontekstach: całożyciowości uczenia się, uczenia się z biografii Innych oraz biografii edukacyjnych. Autorzy rozpatrują biograficzność w kontekście całożyciowego uczenia się, proponują andragogiczne badania biografii, kreśląc ich wybrane aspekty, traktują o potrzebie badań biograficzno-narracyjnych w pedagogice, analizują walory inkontrologiczno-ergantropijne w tekstach wspomnieniowych, przybliżają biografie Pawła Hulki-Laskowskiego, Edith Piaf, Aleksandra Wata i Oli Watowej, zajmują się zagadnieniami edukacji kobiet, kompetencji osobistych i społecznych w szkolnych doświadczeniach uczniów, biografią edukacyjną w badaniach nad dydaktyką, całożyciowym uczeniem się studentów, ukazaniem zakresów międzypokoleniowego uczenia się na podstawie autentycznych dzienników. Książka, podobnie jak seria, której jest częścią, ma walor teoretyczny i praktyczny. Mogą po nią sięgnąć zarówno badacze, pedagodzy, studenci, jak i amatorzy biografii nie tylko literackich.
Biografie nieoczywiste. Przełom, kryzys, transgresja w perspektywie interdyscyplinarnej
Magda Karkowska
Jak badać biografie? Czego uczą nas wydarzenia przełomowe? Jaki jest społeczny wymiar biografii oraz ich związek z wydarzeniami społeczno-politycznymi i przełomami w kulturze? Na te i inne pytania spróbowali odpowiedzieć autorzy prezentowanego tomu. Rozważania o biografiach, ich poznawanie i badanie bywa fascynującym doświadczeniem. Przyjęcie określonych założeń czy perspektywy myślenia może te działania ukierunkować, przekształcić w fascynującą podróż w poszukiwaniu tego, czego nie wiemy o czynnikach kształtujących naszą tożsamość - wydarzeń przesądzających o podjęciu kluczowych decyzji, stawieniu czoła pewnym wyzwaniom i rezygnacji z innych. Z Wprowadzenia Książka jest formą inspiracji, ma formułę otwartą, zachęca do zapoznania się z badaniami biograficznymi, pokazuje ich złożoność [...]. Składające się na nią teksty czyta się tak, jakby otworzyło się okno na nowy społeczny świat, na nowe ludzkie doświadczenia, na nowe możliwości ich opisu i interpretacji. Z jednej strony są one zapisem indywidualnego losu, rekonstrukcją indywidualnego doświadczenia, z drugiej zaś - zapisem czasu, społeczno-kulturowego kontekstu, w którym biografie się urzeczywistniały. Z recenzji prof. dr hab. Mirosławy Nowak-Dziemianowicz Dolnośląska Szkoła Wyższa
Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania. Ogólne zagadnienia rozwoju biologicznego
Mariola Świderska
Niezwykle intensywne przemiany kulturowe i społeczne, a w konsekwencji przemiany w obyczajach i zachowaniach dzieci oraz młodzieży można lepiej zrozumieć, gdy wszechstronnie pozna się człowieka, także z punktu widzenia biologicznego. Studenci kierunków pedagogicznych w toku studiów poznają wiedzę z zakresu rozwoju i wychowania człowieka. Proponujemy im niniejszy podręcznik, który omawia ogólne zagadnienia rozwoju biologicznego człowieka oraz przedstawia całokształt przemian, jakim współcześnie podlegają ludzie.
Biospołeczne uwarunkowania uczestnictwa w kulturze fizycznej i zdrowotnej osób w różnym wieku
Anna Makarczuk, Anna Maszorek-Szymala, Jolanta E. Kowalska,...
Prezentowana publikacja dotyczy uniwersalnych zagadnień wartości kultury fizycznej w procesie kształcenia i wychowania, pedagogicznych i historycznych przejawów idei olimpijskiej, współczesnych problemów promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, a także zdrowotnych uwarunkowań aktywności ruchowej. Autorzy - specjaliści z zakresu pedagogiki, nauk medycznych i nauk o kulturze fizycznej - podejmują m.in. problematykę związaną z pozytywnym wpływem ruchu na ludzki organizm w różnych okresach życia: począwszy od wczesnego dzieciństwa, poprzez życie dorosłe, aż po starość.
Budowanie relacji w nadzorach kuratorskich. Praca w terenie
Katarzyna Miśkiewicz
Celem badań terenowych zaprezentowanych w publikacji była rekonstrukcja rytuałów interakcyjnych praktykowanych przez kuratorów rodzinnych w relacjach z nadzorowanymi w przestrzeni wielkomiejskiego centrum. Analiza i interpretacja zgromadzonego materiału empirycznego ujawniły, że w obliczu problemów i oczekiwań podopiecznych oraz specyficznych warunków terenu kuratorzy muszą wykorzystywać wiele różnych strategii i technik radzenia sobie w interakcjach z nadzorowanymi. Wspierają one zachowywanie twarzy nie tylko samych kuratorów, lecz także innych aktorów społecznych. Książka adresowana jest do osób zainteresowanych resocjalizacją w środowisku otwartym oraz profilaktyką, a przede wszystkim do pracowników naukowych i dydaktycznych, studentów, aplikantów kuratorskich oraz praktyków działających w instytucjach edukacyjnych, wymiaru sprawiedliwości oraz szeroko rozumianej pomocy społecznej. * Należy podkreślić aplikacyjny wymiar pracy, który pozwala dostrzec obszary kluczowe dla powodzenia realizacji celów zawodowych kuratorów. [...] Książka może stanowić ważne wsparcie dla osób odpowiedzialnych za proces kształcenia kuratorów oraz dla praktyków pracujących w obszarze resocjalizacji i pomocy rodzinie. Z recenzji dr hab. Agnieszki Barczykowskiej, prof. UAM Struktura publikacji jest konsekwentnie budowana na dwóch filarach: wymogach formalnoprawnych dookreślających sprawowanie nadzoru kuratorskiego oraz podejściu interakcyjnym, wynikającym z budowania relacji z podopiecznym/podopiecznymi. Zarówno fenomen tego dualizmu, jak i miejsce, gdzie zachodzą interakcje będące przedmiotem badań, zostały ujęte w niezwykle spójny projekt badań terenowych, których kanwę stanowią znakomicie dobrane teoretyczne podstawy [...]. Z recenzji dr. hab. Krzysztofa Sawickiego, prof. UwB
Andrukowicz Wiesław
Pojawiające się do tej pory różnego rodzaju książki, podręczniki czy poradniki dotyczące rozwoju zdolności, talentu czy geniuszu człowieka miały oczywiście nie wszystkie jedną zasadniczą wadę: kurczowo trzymały się bądź to jednej dyscypliny wiedzy (najczęściej psychologii lub/i pedagogiki), bądź to zredukowanego obszaru problemów (rozwoju umysłowego, percepcyjnego, emocjonalnego, intuicyjnego). Przypominało to czasami podawanie przepisów w książce kucharskiej. Tyle że każdy, kto chociaż raz gotował lub piekł ad hoc, mając nawet bardzo dobry model działania, przekonał się, iż trudno być od razu kulinarnym geniuszem. Na ogół musiał stwierdzić, że albo nie ma określonych zdolności percepcyjnych, albo operacyjnych, albo brakuje mu pewnej wiedzy o produktach, narzędziach i technikach oraz ich właściwościach, albo, wreszcie, brakuje mu odpowiedniej motywacji do podejmowania tego rodzaju czynności. Okazuje się, iż stworzenie w miarę optymalnego podręcznika wymaga szerszego przygotowania z kilku, a nawet z bardzo wielu dyscyplin naukowych (nie mówiąc o subdyscyplinach) głębokiego wglądu w kulturę, a w zasadzie w to, co transkulturowe, jak również konkretnych obserwacji i doświadczeń w wielu różnych praktykach i dziedzinach życia. Stąd niniejsza książka nie jest typowym poradnikiem odpowiadającym na praktyczne pytania typu jak, nie jest również typowym podręcznikiem historiozoficznym zbierającym wszystkie możliwe teorie i pytania typu co, a tym bardziej nie jest typowym dziełem zasad i reguł kanonicznych odpowiadających apodyktycznie na najważniejsze pytania typu dlaczego. Chociaż w jakiejś mierze stara się odpowiedzieć na nie wszystkie jednocześnie, jakby powiedział Erich Fromm, w metajęzyku logiki paradoksalnej, aby w każdym kroku rodzica, opiekuna, wychowawcy i nauczyciela ukazywać możliwie największą głębię i dynamikę rozwoju oraz strukturalną złożoność przeciwstawnych procesów edukacyjnych. Z jednej strony, ma prowadzić do ukazania najnowszych tendencji, strategii i technik stymulowania zdolności, a z drugiej wzbudzić refleksję nad historią tego, co istotne w edukacji człowieka; z jednej strony, ma pokazać wielowątkową i wielowarstwową rolę edukowanych, a z drugiej przedstawić bardzo złożoną i odpowiedzialną rolę edukujących w procesie współtworzenia osobowości dziecka na miarę jego talentu, a nawet geniuszu. Powinno to zainteresować nie tylko faktycznych rodziców i wychowawców, ale również potencjalnych rodziców i tych, którzy mogą i powinni z nimi współpracować: studentów pedagogiki, nauczycieli, opiekunów społecznych, urzędników, dziennikarzy czy polityków, w trudnym procesie optymalnego rozwijania i formowania każdej ludzkiej istoty...[...] Niniejsza książka rozczaruje tego czytelnika, który oczekuje na podstawie atrakcyjnego jej tytułu gotowych (p)odpowiedzi, wskazówek czy metod, dzięki którym mógłby uczynić ze swojego dziecka geniusza. Autor sam o książce pisze tak: Z jednej strony ma ona prowadzić do ukazania najnowszych tendencji, strategii i technik stymulowania zdolności, a z drugiej strony ma wzbudzić refleksję nad historią tego, co istotne w edukacji człowieka, z jednej strony ma pokazać wielowątkową i wielowarstwową rolę edukowanych, z drugiej strony bardzo złożoną i odpowiedzialną rolę edukujących, w procesie współtworzenia osobowości dziecka na miarę jego talentu, a nawet geniuszu.
Cechy osobowości a doświadczanie szczęścia i poczucie sensu życia
Anna Porczyńska-Ciszewska
Co cechuje człowieka szczęśliwego i co odróżnia go od nieszczęśliwego? Czy szczęście zależy od bycia szczęśliwym, czy też od wielu przyjemnych sytuacji? W jakim stopniu zadowolenie i poczucie szczęścia zależą od usposobienia oraz cech osobowości człowieka? Na te m.in. pytania czytelnik może znaleźć odpowiedź w niniejszej pracy. Zwracając uwagę na problematykę sensu życia i szczęścia z perspektywy psychologii, autorka poddaje analizie relacje między odczuwanym sensem własnej egzystencji, umiejętnością doświadczania szczęścia a składnikami osobowości i temperamentu człowieka oraz czynnikami określającymi obiektywne warunki życia. Stawia też pytania: Czy ludzie szczęśliwi charakteryzują się pewnymi stałymi cechami psychologicznymi, prezentują specyficzny, odróżniający ich od innych profil osobowości? Czy psychiczny dobrostan jest trwałą cechą indywidualną, czy raczej zależy od warunków zewnętrznych, czyli tzw. kolei losu. Książkę tę wśród publikacji o takiej problematyce wyróżnia wybór interesującej i oryginalnej koncepcji szczęścia, na której podstawie zinterpretowano przyczyny różnic indywidualnych w zakresie poczucia szczęścia, a mianowicie teorii przepływu (flow experience) M. Csikszentmihalyiego, a także nowatorskie wyniki badań nt. doświadczania szczęścia przez osoby skłonne do podejmowania ryzykownych zachowań. Próbując wykreślić profil psychologiczny osoby szczęśliwej w rozumieniu koncepcji M. Csikszentmihalyiego, autorka nie przesądza o tym, czy któraś z cech osobowości jest wyłącznie korelatem, czy też koniecznym warunkiem bądź pochodną dobrostanu psychicznego człowieka. Z uwagi na to, że problematyka doświadczania szczęścia i poczucia sensu życia to zagadnienia powszechne i znaczące niemal dla każdego człowieka, książka ta polecana jest przedstawicielom środowisk akademickich oraz każdemu poszukującemu odpowiedzi na egzystencjalnie ważne pytania.