Nauki społeczne
Lady Makbet myje ręce. Broszury emigracyjne 1944-1946
Stanisław Cat-Mackiewicz
"Niegdyś, za czasów powstania styczniowego, Otto von Bismarck rzucił pod naszym adresem zdenerwowane pytanie: Czy ludzie rozsądni żadnego wpływu na wypadki polityczne u was nie mają? Nasz naród jest dzisiaj tak nieszczęśliwy, że nie stać mnie na obiektywne zastanowienie się, czy Bismarck miał, czy nie miał wtedy racji. Ale pod adresem naszego byłego wielkiego sojusznika, żołnierzy którego żołnierze nasi byli lojalnymi towarzyszami broni, a którego rząd nie dotrzymał nam układu i dziś chce agenturę obcą uznać za rząd polski, pod adresem społeczeństwa brytyjskiego, możemy dziś trawestować owe zdanie Bismarcka i zapytać: Czy ludzie, którzy uważają, że podpisy na aktach międzynarodowych winny być honorowane, żadnego już u was wpływu na bieg wypadków politycznych nie mają?" Stanisław Cat-Mackiewicz "Prefigurację własnej klęski dostrzegł Mackiewicz w losie bohatera powstania listopadowego, gen. Ignacego Prądzyńskiego, którego koncepcje strategiczne doczekały się uznania w akademiach wojennych, a który za życia był jedynie tragicznie bezsilnym świadkiem klęsk swego narodu. Ale... "mało kto wie, że bitwa nad Wisłą z 15 sierpnia 1920 roku ma silne reminiscencje z jednym z ostatnich planów Prądzyńskiego". Myśl zrodzona w umyśle żołnierza czasu klęski, odrestaurowana po prawie stu latach, stała się podstawą największego w XX wieku polskiego zwycięstwa. " Jan Sadkiewicz Od wydawcy W latach 1941-1946 Mackiewicz opublikował ponad 40 broszur. Po kilkuletniej przerwie (przypadającej na okres, w którym redagował tygodnik "Lwów i Wilno") ukazało się jeszcze kilka; ostatnia w roku 1956, na miesiąc przed powrotem Mackiewicza do kraju. Na potrzeby niniejszej edycji zostały one podzielone na pięć tomów. Pierwszy z nich, Trzylecie, obejmuje broszury wydane w latach 1941-1942, drugi, Albo-albo, te wydane w 1943, Nie! - broszury z 1944, Lady Makbet myje ręce - broszury z lat 1945-1946, wreszcie broszury z lat 1951-1956 opublikowane zostaną w tomie Od małego Bergu do wielkiego Bergu. Ze względów kompozycyjnych zdecydowano o wprowadzeniu dwóch wyjątków od zasad tego podziału. Zamykająca okres "oczekiwania" na wkroczenie Armii Czerwonej na teren Rzeczypospolitej broszura 4 stycznia 1944 roku została przesunięta do tomu Albo-albo, natomiast otwierającą nowy okres dziejów politycznych emigracji (po dymisji Stanisława Mikołajczyka i powołaniu gabinetu Tomasza Arciszewskiego) broszurę Nowy rząd z grudnia 1944 zamieszczamy jako pierwszą w tomie Lady Makbet myje ręce. Z różnych przyczyn trzy broszury nie zostaną opublikowane w ramach Pism wybranych Cata-Mackiewicza. Przede wszystkim zabraknie skonfiskowanej w całości przez rząd brytyjski w 1942 roku Sprawy Arleta, w której Mackiewicz poruszał między innymi kwestię polskich oficerów zaginionych w ZSRR. Zawartość tej broszury sam autor omawia w artykule Cenzura angielska a Katyń ["Dziennik Związkowy" (Detroit) 1952, nr 292]. Poza tym Mackiewicz w latach 1945-1946 wydał trzy broszury w języku angielskim, spośród których jedna,Nuremberg and After - znajdzie się w tomie Lady Makbet myje ręce. Pozostałe dwie: Britain and Poland in October 1945(Londyn 1945) oraz Lies, Trials, Atomic Bomb (wydana wspólnie z Frederickiem A. Voigtem i Stanisławem Strońskim, Bombay 1946), zawierają tłumaczenia tekstów zamieszczanych uprzednio w broszurach Lady Makbet myje ręce oraz List filozoficzny, w związku z czym zrezygnowano z ich powtarzania.
Lata nadziei: 17 września 1939 - 5 lipca 1945
Stanisław Cat-Mackiewicz
W 1945 roku Polska znalazła się w otchłani klęski. Stało się tak nie tylko ze względu na zły los, ale też na skutek własnych naszych błędów, błędnej polityki kierowników naszego państwa i błędnych nastrojów społeczeństwa. (...) Możemy więc załamywać ręce i twierdzić, że zostaliśmy perfidnie oszukani i porzuceni przez sojuszników, i będzie to zgodne z prawdą. Ale to, co się nazywa "rozumem stanu" nie polega na biadaniu ex post nad przewrotnością wspólników, lecz na umiejętności przewidywania, czy układy nam proponowane będą czy też nie będą przez kontrahenta dotrzymane. A ci, którzy podjęli się kierować naszymi losami, nie tylko politycznie przewidywać, lecz politycznie myśleć nie umieli. Stanisław Cat-Mackiewicz Do zasadniczych kwestii postawionych przez autora, takich jak oceny polityki brytyjskiej, skuteczność działań podejmowanych przez władze polskie czy celowość polskiego wysiłku wojennego, historycy ciągle wracają i na nowo podejmują o nich dyskusję. (...) nie można także pominąć faktu, że książka zawiera liczne wartościowe przemyślenia i oceny, jak chociażby ta dotycząca rzeczywistych skutków powstania warszawskiego. Prof. Andrzej Leon Sowa
LEADER and Community-Led Local Development Approach. Polish Experiences
Katarzyna Zajda, Anna Kołomycew, Łukasz Sykała, Karol...
The publication presents an overview of the implementation of the LEADER approach and Community-Led Local Development in Poland. The authors discusses the theoretical background of the transformation of ruraI areas development policy, and presents the essence and the key characteristics of the LEADER approach, its origin, and different models of its implementation in European countries. They also concentrate on the participation principle, perceived as a one of the most important principles of territorial development and evaluate the previous activity of selected locaI action groups formed in Poland in the context of implementing the innovation principle. In this publication readers can also find discussion related to the implementation of Community-Led Local Development approach in Poland, based on the experiences of the LEADER approach. The authors hope that the publication will attract the interests of foreign readers (also non-academic readers) who are interested in the experiences of implementing the LEADER approach in Poland, and thus in the determinants of implementing Community-Led LocaI Development, not only in rural areas.
Henryk Biegeleisen
REPRINT: ‘Lecznictwo ludu polskiego’ to książka zawierająca gruntownie opisane zarówno przyczyny chorób i dolegliwości, jak i sposoby ich leczenia stosowane w medycynie ludowej. Znajdziemy tam między innymi podane przyczyny chorób, tak jak je rozumieli znachorzy i lud, ale przede wszystkim wskazówki jak je leczyć i to nie tylko przy użyciu tradycyjnych leków, ale także zamawiania przez znachorów, guślarzy i czarownice. Książka niniejsza to prawdziwa kopalnia wiedzy dotycząca tematyki lecznictwa ludowego. Z książki usunięto ilustracje, ponieważ nie było do nich odniesień w tekście, ani nie wnosiły niczego do samego opisu chorób i sposobów kuracji. Niezwykle ciekawa książka!
Henryk Biegeleisen
REPRINT: ‘Lecznictwo ludu polskiego’ to książka zawierająca gruntownie opisane zarówno przyczyny chorób i dolegliwości, jak i sposoby ich leczenia stosowane w medycynie ludowej. Znajdziemy tam między innymi podane przyczyny chorób, tak jak je rozumieli znachorzy i lud, ale przede wszystkim wskazówki jak je leczyć i to nie tylko przy użyciu tradycyjnych leków, ale także zamawiania przez znachorów, guślarzy i czarownice. Książka niniejsza to prawdziwa kopalnia wiedzy dotycząca tematyki lecznictwa ludowego. Z książki usunięto ilustracje, ponieważ nie było do nich odniesień w tekście, ani nie wnosiły niczego do samego opisu chorób i sposobów kuracji. Niezwykle ciekawa książka!
Legendy i opowieści Ziemi Kłodzkiej
Romana Majewska, Leszek Majewski
Ta wspaniała publikacja przybliża barwną historię Ziemi Kłodzkiej sprzed wieków. Czy to dorosły, czy dziecko znajdzie w niej swoją legendę. Nie brak tutaj opowieści o Liczyrzepie, zwykłych i niezwykłych ludziach, czarownicach, duchach i rozbójnikach, o przedziwnych wydarzeniach. Poczytać można o dobroci i nikczemności, o złocie, biedzie i klejnotach. Układ książki zaplanowany został tak, że w oddzielnych rozdziałach czytelnicy znajdą legendy i opowieści z poszczególnych miast i gmin. Książka jest znakomitym uzupełnieniem bardzo popularnego przewodnika 563 atrakcje Ziemi Kłodzkiej i czeskiego pogranicza.
Legendy i pieśni ludu polskiego nowo odkryte
Wacław Aleksander Maciejowski
Autor o swoim dziełku pisze tak: Lud nasz bardzo mało jest znany. Niektórzy oprawiają go w ramy sielankowości, inni pogardliwie nań patrzą. A zaiste, lud ten jest taki, jak go wychowała szlachta: są w nim wady i błędy, jakie ona posiada, jest i cnota wysoka. Znam niewiasty wiejskie pełne świątobliwości, i kmieci pełnych prawości i ducha Bożego. Przed parą laty osiadłem na wsi, by śród ludu żyjąc lepiej go poznać. Zacząłem od spisywania pieśni i piosneczek. Pieśniami lud nazywa religijne, piosneczkami zaś światowe. Zebrałem i kilka modlitw. Są myśli piękne w zebranych przeze mnie pieśniach i piosneczkach, w części nieznanych, ale o wiele piękniejsze są ich melodie, bo jak lud mówi: pieśni i nuty uczą się od morskich syren ludzie nadbrzeżni, a od nich dopiero reszta na świecie. Więc nie są one układane, ale płyną spoza świata naszego. Ludzie zwyczajni nie są ich w stanie utworzyć! Samo to określenie początku pieśni, ileż ma w sobie poezji! Niestety Czytelnik melodii w tej książeczce nie znajdzie. Zachęcamy do lektury!
Legitymizacja systemu instytucjonalnego Unii Europejskiej
Tomasz Kubin
Książka zawiera pogłębioną analizę systemu instytucjonalnego UE w kontekście jego legitymizacji (prawomocności, prawowitości). Podejmuje m.in. takie kwestie jak „deficyt demokracji” i „deficyt legitymizacji” w UE. Punktem wyjścia jest synteza dorobku naukowego dotyczącego wybranych aspektów legitymizacji władzy politycznej. Kolejne dwa rozdziały pracy poświęcone są ewolucji systemu instytucjonalnego UE (WE) w kontekście jego legitymizacji oraz tytułowemu zagadnieniu w wymiarze ,,praktycznym’’ (dotyczącym funkcjonowania instytucji UE) w obecnym stanie prawnym obowiązującym od wejścia w życie traktatu z Lizbony. W dalszych częściach zawarto rozważania teoretyczne dotyczące źródeł legitymizacji systemu instytucjonalnego UE, wpływu trwającego od kilku lat kryzysu gospodarczego i zadłużeniowego na legitymizację instytucji UE oraz wyniki badań opinii publicznej dotyczące prawomocności funkcjonowania instytucji UE. W zakończeniu, oprócz najważniejszych wniosków, przedstawiono potencjalne reformy instytucji UE w kontekście ich legitymizacji. Temat książki ma fundamentalne znaczenie dla studiów europejskich. Praca stanowi rozwinięcie i uzupełnienie treści publikacji poświęconych instytucjom UE oraz w ogóle charakterowi i funkcjonowaniu Unii. Pozwala lepiej zrozumieć m.in. charakter i specyfikę UE, kompetencje przyznane poszczególnym instytucjom UE i ich ewolucję oraz relacje pomiędzy państwami członkowskimi Unii i ich instytucjami a instytucjami UE. Tym, co wyróżnia niniejszą pracę jest m.in. po pierwsze, głębokie osadzenie zagadnienia legitymizacji systemu instytucjonalnego UE w teoretycznym dorobku dotyczącym legitymizacji władzy politycznej z uwzględnieniem i podkreśleniem sygnalizowanej specyfiki UE jako szczególnej organizacji międzynarodowej. Po drugie, uwzględnienie zmian w podstawach prawnych funkcjonowania UE wprowadzonych na mocy traktatu z Lizbony. Po trzecie, przedstawienie zagadnienia legitymizacji systemu instytucjonalnego UE w okolicznościach szczególnych i wyjątkowych, tzn. w warunkach najgłębszego kryzysu gospodarczego z jakim mamy do czynienia od początku procesu integracji. Publikacja jest kierowana do takich czytelników jak naukowcy i nauczyciele akademiccy, studenci a także np. urzędnicy, dziennikarze czy politycy, dla których może być pomocna w zrozumieniu specyfiki charakteru i kompetencji instytucji UE, co z kolei jest konieczne przy podejmowaniu wszelkich decyzji i działań związanych z członkostwem Polski w UE czy przekazywania społeczeństwu informacji na ten temat.
Adam Romaniuk
Karol Modzelewski, z profesji historyk, napisał autobiografię polityczną. Określił ją sucho jako „sprawozdanie z własnych doświadczeń w życiu publicznym połączone z odrobiną autorefleksji”, zastrzegając, że chce uniknąć „aktów skruchy i prawienia morałów”.1 Ale do tego zastrzeżenia też poczynił zastrzeżenie: "Jestem oczywiście świadom kluczowej roli wyborów etycznych, zarówno w życiu publicznym, jak w moim własnym życiu, siłą rzeczy więc także o nich piszę w tej książce." Takie zniuansowane określenie własnej pisarskiej perspektywy, w świetle tego, co w efekcie zostało napisane, utwierdza mnie we wrażeniu, że otrzymaliśmy regularny traktat moralno-polityczny, gdzie historyczna narracja przeplata się z systematyczną analizą rozmaitych kwestii – tekst wytrawny literacko, gęsto przetykany elegancką ironią, przejmujący i mądry. Poniżej zamierzam sporządzić coś w rodzaju wypisów z lektury, opatrując je komentarzami i odniesieniami historycznymi, w których posłużę się pracami historyka Andrzeja Friszkego. Sam nie jestem historykiem. Chcę po prostu odbyć polityczną podróż do PRL, z dobrymi przewodnikami.