Pedagogika
Koncepcje zajęć terenowych na różnych etapach edukacji geograficznej. Relacje przyroda - człowiek
Elżbieta Szkurłat, Maria Adamczewska
Ideą przygotowania publikacji było przekonanie o podstawowej - aczkolwiek ciągle za mało docenianej - roli obserwacji i badań terenowych na różnych etapach edukacji geograficznej. Osią przewodnią książki są różne koncepcje zajęć w terenie na przykładzie Łodzi i regionu łódzkiego. Ich szeroka tematyka i możliwość doboru miejsc realizacji oraz zróżnicowanie stopnia trudności ukazują wielość walorów poznawczych, kształcących i wychowawczych wybranych przestrzeni Łodzi i jej strefy podmiejskiej w edukacji geograficznej. Proponowane zajęcia są przykładami odchodzenia od podającego wzorca kształcenia, nadal dominującego w dydaktyce szkolnej i akademickiej. Stanowią przeciwieństwo wykładu i narracji podczas kształcenia geograficznego, a dzięki poglądowym i sprawdzonym przykładom zachęcają do przechodzenia od biernego do aktywnego i poszukującego zdobywania wiedzy geograficznej. Ważnym założeniem metodologicznym prezentowanych zajęć terenowych jest ukazanie znaczenia wyboru tematyki, atrakcyjności sformułowania celów obserwacji oraz trafności ich dopasowania do miejsca obserwacji. Zamierzeniem Autorów jest przedstawienie i podkreślenie wspólnej osi łączącej tematykę badań geografów, którą stanowić może eksponowanie relacji przyroda - człowiek podczas zajęć z różnych subdyscyplin geografii. Na uwagę zasługuje znaczenie publikacji w sferze kształtowania u młodego pokolenia pożądanych postaw wobec przyrody oraz dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.
Koronapolszczyzna. Słownictwo czasów pandemii koronawirusa SARS-CoV-2
Anna Piotrowicz-Krenc, Małgorzata Witaszek-Samborska
Książka zawiera analizę i interpretację językoznawczo-kulturową zmian leksykalnych, jakie zaszły w polszczyźnie w okresie pandemii koronawirusa SARS-CoV-2. Autorki przyglądają się przede wszystkim neologizmom, czyli nowym wyrazom, kolokacjom i frazeologizmom. Uwzględniają też takie jednostki językowe, które wcześniej funkcjonowały w języku medycznym, a w czasie pandemii uległy determinologizacji i zasiliły ogólną odmianę języka. Ponadto zwracają uwagę na gwałtowny wzrost frekwencji leksemów i połączeń wyrazowych, które przed pandemią używane były znacznie rzadziej. Przy prezentowanych jednostkach językowych zamieszczono dane liczbowe i chronologiczne z korpusów MoncoPL i FBL Risercz oraz cytaty z tekstów internetowych zebranych od marca 2020 do końca 2023 roku. Zapożyczenia z języka angielskiego zweryfikowano na podstawie The Coronavirus Corpus. Neologizmy przedstawione zostały w układzie tematycznym, co ujawniło obecność w koronapolszczyźnie nie tylko najbogatszego - co oczywiste - słownictwa medycznego, ale również leksyki z wielu innych sfer życia.
Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej
Anna Sawińska
Obywatele Korei Południowej należą do najlepiej wyedukowanych na świecie. Do jakiej szkoły chodziłeś? to jedno z pierwszych pytań, które pada tam podczas spotkań na stopie prywatnej czy zawodowej. Odpowiedź pozwala umiejscowić rozmówcę w hierarchii społecznej. Ukończenie dobrego uniwersytetu wpływa nie tylko na rozwój kariery, ale także szanse matrymonialne. To sposób na lepsze życie i gwarancja szacunku. Koreańscy rodzice przeznaczają ogromne sumy na naukę dzieci, a te mają w zasadzie cały dzień wypełniony zajęciami. Edukacja zapewniana przez państwo nie wystarczy, by wyprzedzić innych w wycieńczającym maratonie egzaminów. Dlatego prawie wszyscy uczniowie po lekcjach uczęszczają na korepetycje. I choć osiągane przez nich rezultaty stanowią dla wielu krajów niedościgniony wzór, psychiczne koszty, które ponoszą dzieci oraz całe rodziny, są ogromne. Anna Sawińska stara się przeanalizować przyczyny i skutki tej gorączki edukacyjnej.
Kraina kreatywności - warsztat twórczego pedagoga w pracy z dziećmi
Danuta Krzywoń, Hewilia Hetmańczyk
Książka „Kraina Kreatywności – warsztat twórczego pedagoga w pracy z dziećmi”, stanowiąca kontynuację publikacji „Kraina Kreatywności – sposoby przeciwdziałania rutynie w pracy z dziećmi poprzez ekspresję twórczą i artystyczną”1, odpowiada na potrzeby osób na co dzień zajmujących się odkrywaniem artystycznych zamiłowań swoich wychowanków. Rozwijanie twórczości od najmłodszych lat jest podstawą do ukształtowania w dziecku twórczego stylu życia. Wielu współczesnych dydaktyków zwraca uwagę na pilną potrzebę wzmacniania twórczości w edukacji. Jednym z podstawowych elementów przygotowania młodego człowieka do realizacji podstawowego celu, czyli twórczego stylu życia, jest kształtowanie twórczej relacji ze środowiskiem. Książka składa się z trzech części, w tym z 3 rozdziałów. Część pierwsza – teoretyczna stanowi krótki wstęp wprowadzający w tematykę publikacji. Przybliża definicję twórczości, omawia czteroaspektowy paradygmat interpretacji twórczości. Ponadto przedstawia dwa podejścia do twórczości oraz zapoznaje z różnymi stanowiskami, zajmowanymi podczas dyskursu o twórczości dzieci. Część druga – praktyczna składa się z wprowadzenia oraz trzech rozdziałów. Każdy rozdział części praktycznej obejmuje jeden zakres zabaw, a zarazem jeden obszar stymulacji. Do każdego z tych obszarów przyporządkowane są propozycje zabaw i rozwiązań praktycznych, poprzedzone krótkim wstępem teoretycznym, wprowadzającym czytelnika w specyfikę proponowanych zabaw. Pracę zamyka część trzecia – empiryczna, zawierająca opis, analizę i interpretację wyników przeprowadzonych badań, z wykorzystaniem metody sondażu i obserwacji, których celem było zapoznanie się z posiadaną wiedzą na temat twórczości, w tym twórczości plastycznej, i podejściem do twórczego nauczania wśród nauczycieli wychowania przedszkolnego.
Ewa Janicka-Olejnik, Wojciech Strzelecki (red.)
Zainteresowanie zagadnieniami terapii przez sztukę skłania do refleksji nad potrzebą dzielenia się istotnymi informacjami, przemyśleniami, studiami literaturowymi oraz wynikami badań na ten temat. Było to bezpośrednią przyczyną do podjęcia się redakcji niniejszej monografii. Zastosowanie arteterapii w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji, uwalnianiu ekspresji emocjonalnej oraz wyrównywaniu deficytów i wzmacnianiu potencjałów rozwojowych są znaczące, a środki, którymi się posługuje, pozwalają nierzadko przyczynić się do poprawy jakości życia człowieka tam, gdzie metody werbalne mogą okazać się nieskuteczne. Stosuje się ją m.in. w psychiatrii, w terapii uzależnień, w resocjalizacji oraz w trudnościach społecznych i emocjonalnych. Najczęściej stosowana jest w pracy z dziećmi, jednak również i w przypadku osób dorosłych jej możliwości są znaczące, natomiast mniej rozpowszechnione.
Mariola Antczak, Agata Walczak-Niewiadomska
Książka na temat istotnego udziału książki i czytania w życiu dziecka. Powszechnie zaakceptowano potrzebę włączania do tego procesu dzieci od pierwszych miesięcy życia, słusznie podkreślając związek pomiędzy głośnym czytaniem a kształtowaniem wrażliwości i wyobraźni, wpływ czytania i literatury na rozwój dziecka, poczynając od jego najmłodszych lat. Nawyki czytelnicze dzieci można też traktować jako mechanizm samoobrony przeciw władzy osób dorosłych. Znajdziemy też odpowiedź na pytanie: w jaki sposób za pomocą książki i nowoczesnych metod pracy (upcycling, kamishibai, inżynieria papieru) – kształcić miłośnika czytania i sztuki. Przedstawiono w niej proces czytania z perspektywy psychologii uczenia się, neurodydaktyki oraz treningu tej umiejętności, ponadto pod rozwagę zostały wzięte zagrożenia z takich podejść płynące. Książka jest adresowana do osób interesujących się czytelnictwem najmłodszego pokolenia, ale również do: bibliotekarzy, nauczycieli, socjologów, psychologów, pedagogów, literaturoznawców, rodziców, studentów kierunków humanistycznych oraz tych, których zainteresowania oscylują wokół kultury czytelniczej dzieci i literatury dziecięcej.
Kultura praktyki przedstawicieli profesji społecznych - podejścia mediacyjne w działaniu społecznym
Lorraine Filion, Ewa Marynowicz-Hetka, Dorota Wolska-Prylińska
Książka stanowi kompendium wiedzy o dużych walorach dydaktycznych, które mogą być wykorzystane w kształceniu pracowników socjalnych czy mediatorów (zwłaszcza rodzinnych, również szkolnych). Niesie także wiele akcentów o charakterze teoretycznym, pogłębiających ukierunkowanie lektur i kompetencji w procesie rozwijania świadomości metodologicznej i refleksyjności praktyków w obszarze zawodów społeczno-pedagogicznych. Szczególnym walorem związanym z analizami zawartymi w książce są interdyscyplinarne odniesienia formułowanych przesłanek. Widoczna jest tu perspektywa prawna, psychospołeczna czy psychologiczna. Zawarto w niej również przykłady praktyk w prowadzeniu mediacji (zwłaszcza mediacji rodzinnej). Teksty są przygotowane przez wysokiej klasy praktyków − mediatorów kanadyjskich, francuskich, belgijskich. Ich usytuowanie w strukturze książki zostało tak skonfigurowane, aby dać możliwość powrotu do tego samego problemu, który był omawiany wcześniej przez innego autora i tym samym pokazać, jak u różnych autorów odnajduje się bardzo podobne perspektywy teoretyczne, odniesienia, które stanowią o specyficznej i już bardzo spójnej koncepcji podejść mediacyjnych. W swoim przekroju książka stanowi istotne novum, może zarówno pełnić rolę podręcznika akademickiego, jak i stanowić aktualne odniesienie do badań i dalszych studiów.
Kultury analogowe. Jak uczyć się, pracować i przeżyć w cyfrowym świecie
Jarema Drozdowicz
Książka stanowi doskonały przykład analizy relacji pomiędzy nowymi technologiami cyfrowymi a materialnymi wymiarami ludzkiego działania. W szczególności odnosi się ona do zmian zachodzących na polu edukacji, pracy i stylów życia. Autor podejmuje w niej wielowątkową refleksję na temat społecznych skutków cyfryzacji kolejnych obszarów życia publicznego, a także codziennego doświadczenia interakcji z cyfrowymi rozwiązaniami i algorytmami sztucznej inteligencji. Umieszcza je odpowiednio w kontekście analogowej mobilności, strategii przeżycia oraz fotografii. Dzięki temu zyskujemy wgląd w rozmaite formy tzw. kultur analogowych. Stanowią one w dużym uproszczeniu nowe formy wspólnotowości i relacji społecznych oparte na idei technologii analogowej, aczkolwiek twórczo wykorzystujące cyfrową rzeczywistość. The book is an excellent example of analyzing the relationship between new digital technologies and the material dimensions of human action. In particular, it refers to changes taking place in the field of education, work and lifestyles. The author undertakes a multi-faceted analysis of the social effects of the digitization in areas of public life, as well as the everyday experience of interacting with digital solutions and artificial intelligence algorithms. He places these in the context of analogue mobility, survival strategies and photography. Thanks to this, we gain insight into the various forms of 'analogue cultures'. To put it simply, they are new forms of community and social relations based on the idea of analogue technology, although using digital reality in a creative way.