Pedagogika
Doświadczanie pejzażu dźwiękowego. Ekologia akustyczna w edukacji
Magdalena Sasin
Książka kompleksowo i po raz pierwszy w literaturze polskiej w tak obszernej i pogłębionej formie przybliża czytelnikowi założenia mało znanej w Polsce ekologii akustycznej - interdyscyplinarnej dziedziny badającej relacje między człowiekiem a jego otoczeniem dźwiękowym, stworzonej w drugiej połowie XX wieku przez kanadyjskiego kompozytora i pedagoga Raymonda Murraya Schafera. Na podstawie badań własnych, przeprowadzonych wśród osób wyróżniających się wyższą niż przeciętna wrażliwością dźwiękową i wiedzą na temat zjawisk akustycznych, autorka formułuje sugestie dla praktyki pedagogicznej. Przedstawia konkretne propozycje metodyczne i organizacyjne. Z publikacji mogą skorzystać specjaliści zajmujący się problematyką dźwięku - terapeuci, pedagodzy, artyści, architekci oraz przedstawiciele innych zawodów, dla których dźwięk i potrzeba jego kształtowania są codziennym zadaniem pracy twórczej. Książka jest też skierowana do rodziców i opiekunów dzieci nadwrażliwych dźwiękowo oraz do wszystkich, którym kondycja współczesnego środowiska dźwiękowego nie jest obojętna. Istotą dociekań autorki są badania własne, zaprojektowane i przeprowadzone na potrzeby monografii. Wartościowe jest zwłaszcza szczegółowe, przeglądowe ujęcie literatury przedmiotu, dokonane z perspektywy interdyscyplinarnej, a nawet międzydziedzinowej, co dowodzi erudycyjnego potencjału badawczego, ukazując jednocześnie lukę w namyśle nad "dźwięko-logią" w polskiej literaturze pedagogicznej. [...] Walorem publikacji jest podjęcie tematyki niemal nieobecnej w dorobku pedagogicznym, zaś sięgnięcie do polifonicznego sposobu prowadzenia narracji odwołującej się do optyki kulturowej, kulturoznawczej, muzykologicznej, psychologicznej, a nawet ornitologicznej świadczy zarówno o oryginalności ujęcia tez, jak i ich innowacyjności. Z recenzji prof. dr hab. Katarzyny Krasoń Autorka podejmuje bardzo udaną próbę twórczego rozwinięcia koncepcji ekologii akustycznej, w szczególności w jej wymiarze edukacyjnym. Oryginalność jej monografii widoczna jest w profesjonalnym połączeniu trzech obszarów: omówienia pejzażu dźwiękowego, badań jakościowych nad doświadczeniem dźwięku oraz konstruowania zarysu programu autorskiego jako koncepcji edukacyjnej dla dzieci i młodzieży. Autorka rozszerza naukową debatę o ekologii akustycznej w kierunku praktyki dydaktycznej, co nadaje publikacji nowatorski charakter. Z recenzji dra hab. Jarosława Chacińskiego, prof. Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku
Dylematy pedagogiki twórczości
Krzysztof J. Szmidt
Inicjatywa cyklicznego publikowania prac w ramach serii "Twórczość i Edukacja" wyrosła z potrzeby stworzenia miejsca spotkania badaczy i praktyków zainteresowanych rozwijaniem oraz wspieraniem zdolności twórczych dzieci, młodzieży i osób dorosłych. W serii publikowane są prace poruszające problematykę edukacyjnych oraz społeczno-kulturowych uwarunkowań rozwoju szeroko pojętej aktywności twórczej w różnych dziedzinach. W publikacji kierowanej zarówno do badaczy, jak i studentów oraz pedagogów oraz psychologów zainteresowanych edukacyjnymi uwarunkowaniami rozwoju kreatywności autor przedstawia wybrane dylematy związane z tą młodą dyscypliną naukową. Dotyczą one: samego pojęcia kreatywności i prób jego poszerzenia na działalność zbrodniczą, problemów edukacyjnych związanych z rolą autorytetu i wzoru wychowawczego odgrywaną przez twórców, znaczenia nagród dla rozwoju twórczej produktywności, a także zagadnień metodologii badań nad twórczością, profesji pedagoga twórczości oraz nauczania umiejętności twórczych. Czytelnik znajdzie tu także wyniki badań i refleksje dotyczące tabu w twórczości. Kolejne rozdziały książki autor, twórca teorii twórczego myślenia pytajnego, kończy pytaniami pobudzającymi odbiorcę do głębszej głębszej refleksji nad prezentowaną tematyką. Publikacja jest skierowana do czytelników, którym leży na sercu rozwój osoby przez twórczość w szerokim jej rozumieniu - zarówno artystycznym, edukacyjnym i codziennym. Autor nie boi się prowokować czytelnika do dyskusji, twórczego sporu o obronę dobra, prawdy i piękna. Z recenzji prof. dr hab. Urszuli Szuścik Z racji polemicznego charakteru pracy, jej oryginalności oraz nowości tez będzie ona bardzo atrakcyjnym dopełnieniem istniejących publikacji na temat twórczości, zdolności i wybitności. Na podkreślenie zasługuje wielka erudycja autora, znajomość i wyczucie współczesnych dylematów, związanych z recepcją i kanonami twórczości, problemami kształcenia akademickiego, rozwojem osobowym i kulturowym młodego człowieka. Z recenzji dr hab. Iwony Czai Chudyby, prof. UKEN
Dyskursy o emocjach - pedagogika i codzienność szkolna
Irena Przybylska
Problematyka pracy w najszerszym rozumieniu dotyczy emocji i ich znaczenia w wychowaniu, dlatego adresowana jest do praktyków i teoretyków zainteresowanych edukacją, a szczególnie tym, co dzieje się na styku wychowania i kultury emocji. Każdą wspólnotę charakteryzuje ton emocjonalny, który jest kulturowym przejawem jej funkcjonowania. Nie inaczej jest w przypadku szkoły, która niewątpliwie jest miejscem doświadczania emocji – toczy się w niej życie codzienne, a uczestnicząc w tkance społecznej, przeżywamy, wyrażamy i tłumimy emocje. Współcześnie rośnie zainteresowanie emocjami w pedagogice i jednocześnie odczuwamy zmiany kultury emocjonalnej, których źródło tkwi między innymi w przemianach więzi w rodzinie i inwazyjności mediów. W książce opisano symptomy jednoczesnego ocieplania (zdziczenia) i chłodzenia (komercjalizacji) kultury w ogóle oraz podjęto próbę opisu kultury emocjonalnej szkoły, zwłaszcza tego jakie emocje i ich kulturowe skrypty ujawniają się oraz kształtują codzienność klasy szkolnej. W książce zaprezentowano modele teoretyczne i skonstruowane na ich podstawie narzędzia do badania klimatu emocjonalnego klasy (Kwestionariusz Klimat Emocjonalny- Uczeń) oraz pracy emocjonalnej nauczyciela (Kwestionariusz Praca Emocjonalna Nauczyciel). W części badawczej autor podejmuje próbę wskazania i opisania tych czasoprzestrzeni życia w szkole, w których uczniowie i nauczyciele doświadczają i wyrażają emocje, między innymi po to by odpowiedzieć na pytanie jaka jest kultura emocjonalna szkoły, która ujawnia się w klimacie codziennych interakcji.
Działalność instytucji wydawniczych na rzecz oświaty i edukacji w XIX i początkach XX wieku
Iwonna Michalska, Grzegorz Michalski
Książka poświęcona jest instytucjom wydawniczym, których działalność w znaczący sposób wspierała funkcjonowanie rodzimej oświaty i edukacji w XIX i pierwszych latach XX w. Zawiera ona treści dotyczące inicjatyw edytorskich w tej dziedzinie podejmowanych na ziemiach polskich. W części zatytułowanej „Wkład w realizację idei oświatowych” znalazły się zagadnienia dotyczące: wydawców profesjonalnych w Królestwie Polskim i ich stanowiska wobec programów upowszechniania i popularyzacji wiedzy, kontekstów edukacyjnych działalności wydawniczej polskiej socjalnej demokracji w Galicji, udziału oficyny wydawniczej Karola Miarki (młodszego) w rozwoju ruchu polskiego na Górnym Śląsku, aktywności wydawnictwa M. Arcta. W drugiej części, „Wspomaganie kształcenia i udział w doskonaleniu pracy szkoły”, skoncentrowano się na kwestiach: wkładu krakowskich oficyn wydawniczych w rozwój staropolskiej literatury pedagogicznej, problematyki pedagogicznej jako obszaru zainteresowań wydawców rosyjskich przełomu XVIII i XIX w. i wielu innych. Trzecia część poświęcona jest „Udziałowi w dziele samokształcenia”. Redaktorzy monografii podjęli poszukiwania historyczno-pedagogiczne zmierzające do przedstawienia dorobku stanowiącego ofertę wydawniczą dla pracowników systemu oświaty, uczniów i ich rodziców, a także opiekunów. Nie ograniczono się tylko do wydawnictw powszechnie znanych, ale również do dokonań tych mniejszych, lokalnych, o których nikt lub prawie nikt dzisiaj już nie pamięta.
Działalność instytucji wydawniczych na rzecz oświaty i edukacji w XX i pierwszych latach XXI wieku
Iwonna Michalska, Grzegorz Michalski
Zainicjowanie badań nad wkładem instytucji wydawniczych w okresie dwudziestolecia międzywojennego, Polski Ludowej i III Rzeczypospolitej na rzecz oświaty i edukacji ma na celu przybliżenie, a niekiedy odkrycie edytorów zajmujących się tą problematyką, wyodrębnienie zarówno typów publikacji, jak i podejmowanej w nich szczegółowej tematyki oraz ukazanie miejsca tego typu wytworów w całokształcie prac firm edytorskich. Oficyny wydawnicze mają swój niekwestionowany udział w rozwijaniu szeroko pojmowanej kultury zarówno poprzez wymierny dorobek materialny w postaci liczby ogłaszanych drukiem książek z różnych dziedzin życia i wiedzy, jak i dorobek duchowy „budowany” za pomocą kontaktu czytelnika z tekstem. W przeszłości, jak również współcześnie aktywność wydawnictw zazwyczaj koncentruje się na wybranych rodzajach piśmiennictwa, m.in. literaturze pięknej, popularnej, specjalistycznej, dla dzieci i młodzieży, choć zdarza się, że przedmiotem zainteresowania edytorów stają się systematyczne poszerzanie i wzbogacanie dotychczasowej oferty. Podobne tendencje można zaobserwować w odniesieniu do książek adresowanych do pracowników systemu oświatowego, uczniów, rodziców i opiekunów. Wydawcy albo skupiają się na twórczości pedagogicznej, albo w większym lub mniejszym stopniu traktują ją jako dodatek do prowadzonej już działalności.
Przybyliński Sławomir
Człowiek interesował się technikami ozdabiania swojego ciała od niepamiętnych czasów. Jedną z nich jest wykonywanie tatuażu. Największą fascynację tym zjawiskiem przejawiają przedstawiciele świata przestępczego. W kręgach kryminogennych bywa on oznaką przestępczej działalności. W książce starano się przybliżyć i opisać kwestie związane z bardzo interesującym, a zarazem kontrowersyjnym zjawiskiem tatuażu w wydaniu penitencjarnym. Przedstawiono rodzaje i funkcje tatuaży więziennych, sposoby ich wykonywania, usuwania, ich symbolikę i znaczenie w grupie podkulturowej. Omówiono także narzędzia służące do dziergania, uregulowania legislacyjne i wiele innych zagadnień związanych z tą osobowością więzienną. Książka zawiera 197 fotografii tatuaży więziennych o różnych rozmiarach, różnej treści i znaczeniu, znajdujących się w rozmaitych miejscach ciała. Wszystkie zdjęcia zostały dokładnie opisane. Książka powinna wzbudzić zainteresowanie praktyków penitencjarnych, studentów pedagogiki resocjalizacyjnej, psychologii penitencjarnej, prawa karnego wykonawczego, zwłaszcza prawa penitencjarnego, oraz pracowników naukowych tych dyscyplin.
Dziecko w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Kontekst indywidualny i edukacyjny
Kinga Kuszak, Monika Christoph, Anna Ratajczak (red.)
Monografia Dziecko w wieku przedszkolnym w wczesnoszkolnym. Kontekst indywidualny i edukacyjny jest próbą spojrzenia na aktualne konteksty, w których zanurzone jest współczesne dziecko. Książka łączy różnorodne perspektywy, tradycje i doświadczenia naukowe i dydaktyczne Autorek i Autorów poszczególnych tekstów. Praca składa się z 17 tekstów przygotowanych przez naukowczynie i naukowców oraz praktyków prezentujących różne aspekty dzieciństwa, rozwoju i edukacji dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym w kontekście aktualnych teorii i wyników badań. Tym, co łączy poszczególne artykuły, jest próba uchwycenia dziecka i jego rzeczywistości indywidualnej, społecznej, edukacyjnej w początkach XXI wieku, w rzeczywistości płynnej, nieprzewidywalnej, dynamicznej, niepewnej, oraz przekonanie o konieczność proponowania rozwiązań edukacyjnych na miarę czasów, w których żyją współczesne dzieci.
Dziecko w zdrowiu i chorobie. Wybrane problemy
Iwona Banach (red.), Anetta Soroka-Fedorczuk (red.)
Zdrowie jest jedną z podstawowych wartości, należy także do fundamentalnych jakości ludzkiego życia. Problematyka związana ze zdrowiem i chorobą człowieka w różnych etapach jego życia od wielu stuleci stanowiła przedmiot dociekań naukowych (teoretycznych i badawczych) podejmowanych przez filozofów, lekarzy, działaczy społecznych oraz przedstawicieli nauk humanistycznych i przyrodniczych. Zagadnienia związane ze zdrowiem człowieka nabrały zupełnie innego odcienia pod koniec XX wieku. Wzrost zainteresowania tą problematyką stanowił wynik opanowania wielu poważnych chorób za sprawą szczepień, upowszechnienia opieki medycznej, rozwoju systemu sanitarnego oraz jakości pożywienia. W krajach rozwiniętych i bardziej uprzemysłowionych wydłużyła się średnia ludzkiego życia, a i ono samo stało się zdrowsze dzięki zaawansowaniu technologii, rozwojowi wiedzy medycznej i programom ochrony zdrowia. Nie oznacza to jednak, że ludzie są współcześnie zdrowi i nie dotykają ich choroby. Dzieje się wręcz przeciwnie, w miejsce chorób opanowanych pojawiły się następne, stanowiące plagę i poważne zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Monografia składa się z dziesięciu tekstów podejmujących szeroko rozumianą problematykę oscylującą wokół zagadnień zdrowia i choroby dziecka jako podstawowych wyznaczników ludzkiego życia i podejmowanej działalności. Prezentowane w publikacji teksty stanowią uzupełniającą się jedność, równocześnie zachowując specyficzną odrębność poruszanych zagadnień.