Ogólne
Megan Sumeracki, Althea Need Kaminske
Jak możemy poprawić swoją pamięć? Czy emocje wpływają na wspomnienia? Jak nasza pamięć zmienia się z wiekiem? Psychologia pamięci obala wiele powszechnych i błędnych przekonań na temat tego, czym jest pamięć, w jaki sposób działa i jak dokładne są nasze wspomnienia. Autorki badają złożoność ludzkiej pamięci, analizują, jak zapamiętujemy różne rodzaje informacji oraz jak starzenie się czy emocje wpływają na tworzenie, przechowywanie i wydobywanie wspomnień. Omawiają skrajności funkcjonowania pamięci - od tak zwanej pamięci fotograficznej po demencję, a także przybliżają możliwe oddziaływanie pamięci na życie codzienne w kontekście edukacyjnym i prawnym. Dzięki tej publikacji dowiemy się, że pamięć jest plastyczna, dynamiczna i aktywna. Nauczymy się też, jak możemy używać przeszłości, zdobytych wcześniej doświadczeń i informacji w służbie teraźniejszości i przyszłości. Megan Sumeracki - profesorka psychologii w Rhode Island College, psycholożka poznawcza i ekspertka w dziedzinie pamięci. Z zaangażowaniem pracuje nad wykorzystaniem wiedzy opartej na badaniach w praktyce edukacyjnej. Althea Need Kaminske - dyrektorka Student Academic Support and Achievement (Akademickiego Centrum Wsparcia i Osiągnięć) w Indiana University School of Medicine, psycholożka poznawcza i ekspertka w dziedzinie pamięci. Znana z pracy nad stosowaniem w praktyce edukacyjnej wiedzy opartej na badaniach.
Psychologia poradnictwa terapeutycznego
Marie Percival
Co to jest poradnictwo terapeutyczne i w jaki sposób może nam pomagać? Czym różni się od rozmów o problemach, które prowadzimy z rodziną i przyjaciółmi? Psychologia poradnictwa terapeutycznego zawiera wyjaśnienie różnych podejść do terapii i ukazuje ich zastosowanie w praktyce. Dostarcza informacji, w jakich przypadkach terapia może być pomocna, a w jakich nie. Umożliwia przyjrzenie się terapiom poznawczym i behawioralnym, psychoanalizie i psychologii humanistycznej, a także zgłębienie pozytywnej psychoterapii oraz zjawiska polegającego na rezygnacji z podejścia opartego na chorobie, by zwrócić się w kierunku terapii. Książka zawiera refleksje nad szerokim spektrum przestrzeni terapeutycznych i rozważania dotyczące takich kwestii profesjonalizmu w terapii, jak etyka, superwizja czy należyta staranność postępowania wobec klientów. Współcześnie, kiedy głównym tematem rozmów jest zdrowie i dobre samopoczucie, prezentowana publikacja rzuca nowe światło na proces terapeutyczny. Pozwala zrozumieć, co on obejmuje i jak działa, by pomóc osobom poszukującym wsparcia w rozwiązaniu problemów natury emocjonalnej i psychicznej oraz polepszyć ich kondycję psychiczną.
Psychologia procesu w relacjach
Arnold Mindell
Poprawione i uzupełnione wydanie w nowym tłumaczeniu. Uzupełniając terapię rodzinną o sen i pracę z ciałem, Arnold Mindell stosuje psychologię zorientowaną na proces do pracy z relacjami. Bada teorię hologramu, nieświadomość zbiorową oraz odkrycia współczesnej fizyki i biologii, aby pokazać, jak świadomość każdej jednostki wpływa na ułatwienie komunikacji w związkach. Arnold Mindell (ur. 1940), amerykański psychoterapeuta, psycholog, twórca psychologii zorientowanej na proces (POP, skrót od ang. Process Oriented Psychology). Jest autorem wielu publikacji na temat snów, świadomości, szamanizmu, konfliktów i transformacji. Jego najważniejsze książki to: O pracy ze śniącym ciałem (1985, wyd. pol. 1991), Siedząc w ogniu. Wykorzystanie konfliktów i różnic między ludźmi dla transformacji dużych grup (1995, wyd. pol. 1998), Siła ciszy: metody całodobowego świadomego śnienia (2000, wyd. pol. 2007), O istocie snów: psychologiczna i duchowa interpretacja snów (2001, wyd. pol. 2007). Prowadzi warsztaty na całym świecie, jest częstym prelegentem konferencji naukowych, a także występuje jako specjalista w programach telewizyjnych i audycjach radiowych. Mieszka w Portland w stanie Oregon.
Studenski Ryszard
Roztargnienie i nieuważność ujmowano na początku XX wieku jako przeciwieństwo uważnego postępowania. Pod koniec lat 20 XX w. uwaga i wola stały się peryferyjnym przedmiotem zainteresowania psychologów i pedagogów. Termin roztargnienie coraz rzadziej pojawiał się w publikacjach naukowych i słownikach psychologicznych, natomiast coraz częściej był stosowany w wyjaśnianiu przyczyn wypadków i katastrof. Obecnie obserwuje się ponowne zainteresowanie psychologów problematyką uważnego postępowania. W książce przyjęto, że roztargnienie jest syndromem spójnego zbioru objawów, których obecność stwarza poczucie dyskomfortu, zakłóca relacje społeczne i obniża poziom osiągnięć. Nieuważność jest ceną jaką niektórzy płacą za nadmierne skupianie uwagi na własnych myślach i przeżyciach, a inni za nadmierną podatność na działanie bodźców zakłócających. Głównym celem książki był zamiar pokazania problematyki roztargnienia, sposobów jej diagnozowania oraz ilościowego ujmowania jej wielkości, prezentacja wyników badań oraz możliwych do zastosowania procedur terapeutycznych. Za istotę podjętego problemu przyjęto nie tylko następstwa błędów popełnionych wskutek roztargnienia, ale bezradność wobec ich przyczyn. Książka składa się z dziesięciu rozdziałów. W pierwszym przedstawiono pojęcie roztargnienia, jego symptomy oraz przyczyny. W drugim skoncentrowano się na procedurach diagnostycznych. W rozdziale trzecim zawarto dokumentację z opracowania narzędzia do pomiaru wielkości roztargnienia. W następnych pięciu rozdziałach pokazano wyniki badań z zastosowaniem tego narzędzia. Przedstawiono między innymi powiązanie roztargnienia z płcią, wiekiem, cechami osobowości i temperamentu, a także z uwagą, pamięcią i cechami inteligencji i kreatywności oraz wypadkowymi skutkami popełnianych błędów. W przedostatnim, dziewiątym, rozdziale zawarto praktyczne procedury redukujące negatywne skutki roztargnienia. Ostatni rozdział jest podsumowaniem całości i przedstawieniem najważniejszych wniosków. Nowe związki między roztargnieniem a cechami osobowości, inteligencją, i wieloma innymi zmiennymi są wynikiem badań, w których wykorzystano autorski Kwestionariusz. Wszystkie przedstawiane zależności między zmiennymi są udokumentowane statystycznie, natomiast sposobom dokumentowania nadano formę dyskretną, nie zniechęcającą czytelnika do lektury danych liczbowych. W zrealizowanych badaniach stwierdzono, że roztargnienie jest zaburzeniem zachowania utrudniającym wykorzystanie posiadanego potencjału uzdolnień. Większość cech dodatnio skorelowanych z roztargnieniem pozostaje w ujemnej zależności z transgresją, kreatywnością i przedsiębiorczością. Nie stwierdzono sygnalizowanej w literaturze dodatniej istotnej korelacji inteligencji z roztargnieniem. Zaobserwowano, że roztargnienie wspólnie z lękiem hamują motywację do działań autokreacyjnych. Dla potrzeb terapeutycznych opracowano program redukcji skutków roztargnienia. Zakłada on usprawnienie kondycji psychicznej, wzrost umiejętności organizacyjnych i wykonawczych oraz stosowanie specjalnych procedur realizacji i autoraportowania przebiegu czynności zarówno rutynowych jak i podejmowanych po raz pierwszy.
Psychologia Społeczna nr 3(34)/2015
Maria Lewicka
Spis treści [Contents] Dorota Rutkowska, Krzysztof Przybyszewski: Efekt sformułowania (framing effect): zaangażowanie poznawczego wysiłku a wpływ kontekstualnych informacji o zysku lub stracie na podejmowanie decyzji [Framing effect: Cognitive effort and influence of contextual cues about gains and losses on decision making], doi: 10.7366/1896180020153401, s. 248-265; Oleg Gorbaniuk, Ewelina Włodarska: Markery Wielkiej Szóstki polskiego leksykonu osobowości w badaniach samoopisowych, [Adjective markers of Polish indigenous lexical personality factors: A self-rating study], doi: 10.7366/1896180020153402, s. 266-282; Tomasz Besta, Maria Kaźmierczak, Magdalena Błażek: Przynależność grupowa i poczucie osobistego sprawstwa: rola fuzji tożsamości i klarowności Ja, [Group adherence and personal agency: The role of identity fusion and self-concept clarity], doi: 10.7366/1896180020153403, s. 283-295; Andrzej Nowak, Karolina Ziembowicz, Agata Zabłocka-Bursa, Wiesław Bartkowski: Wpływ społeczny z perspektywy obiektu wpływu: teoria i modele symulacyjne [Social influence from the 'object of impact' perspective: Theory and a simulation model], doi: 10.7366/1896180020153404, s. 296-309; Anna Filip, Marta Białecka-Pikul: Rozumienie autoprezentacji przez dzieci: rola teorii umysłu i trafności wiedzy matek o myśleniu ich dzieci, [Understanding self-presentation by children: The role of theory of mind and accuracy of mothers' knowledge about their children's thinking], doi: 10.7366/1896180020153405, s. 310-323; Elżbieta Stojanowska: Wpływ rodzaju wzbudzonego Ja na efektywność autopromocji i ingracjacji osób o różnej płci psychologicznej [Influence of self - construal priming on effectiveness of self: Promotion and ingratiation in people differing in psychological gender], doi: 10.7366/1896180020153406, s. 324-334; Anita Zbieg, Aleksandra Słowińska, Błażej Żak: Siła relacji interpersonalnej: wstępna weryfikacja koncepcji i metody pomiarowej [Strength of interpersonal relationships: Initial test of the theory and method], doi: 10.7366/1896180020153407, s. 335-351.
Psychologia Społeczna nr 4 (35)/2015
Maria Lewicka
Spis treści [Contents] Artykuły [Articles] Anna Jaklik, Mariola Łaguna: Zaufanie w organizacji. Analiza sposobów ujęcia i modeli teoretycznych [Organizational trust: An analysis of approaches and theoretical models], doi: 10.7366/ 1896180020153501, s. 369-382; Marzena Cypryańska, Aleksandra Jaskółowska: Humanizacja Ja - nowe ujęcie w kontekście analizy zniekształceń w bezpośrednich sądach porównawczych [Self-humanizing - A new view in the context of the biases in direct comparative judgments], doi: 10.7366/ 1896180020153502, s. 383-395; Ewa Gurba, Dorota Czyżowska, Arkadiusz Białek: Religijność młodych wchodzących w dorosłość a rozwój ich tożsamości i dobrostan psychiczny [The religiosity of young people entering adulthood, development of their identity and psychological well-being], doi: 10.7366/ 1896180020153503, s. 396-408; Katarzyna Adamczyk, Monika Wysota: An investigation of the predictive role of identity dimensions for young adults' marital beliefs [Wymiary tożsamości jako predyktory przekonań młodych dorosłych na temat małżeństwa], doi: 10.7366/ 1896180020153504, s. 409-418; Łukasz Budzicz: Postscriptum do oszustwa Stapela: niepokojące dane, początek zmian? [Aftermath of the Stapel case: More alarming data, the beggining of change?], doi: 10.7366/ 1896180020153505, s. 419-434. Metody [Methods] Irena Pilch, Elżbieta Sanecka, Magdalena Hyla, Karina Atłas: Polska adaptacja skali TriPM do badania psychopatii w ujęciu triarchicznym [The Polish adaptation of the TriPM scale measuring psychopathy], doi: 10.7366/ 1896180020153506, s. 435-454; Eugenia Mandal, Marcin Moroń: Kwestionariusz sekwencyjnych technik wywierania wpływu w romantycznych związkach [Questionnaire of Sequential Influence Techniques in Romantic Relationships], doi: 10.7366/ 1896180020153507, s. 455-477; Katarzyna Adamczyk: Development and validation of the Polish-language version of the Dating Anxiety Scale in a sample of young adults [Opracowanie i walidacja polskiej wersji językowej kwestionariusza na próbie młodych dorosłych], doi: 10.7366/ 1896180020153508, s. 478-488.
Jan-Willem van Prooijen
Kto wierzy w teorie spiskowe i dlaczego niektórzy ludzie są bardziej podatni na wiarę w nie niż inni? Jakie są konsekwencje tego typu przekonań? Czy jakakolwiek teoria spiskowa okazała się kiedykolwiek być prawdą? Psychologia teorii spiskowych obala mit, jakoby teorie spiskowe były zjawiskiem nowoczesnym poprzez zbadanie szerokiego kontekstu społecznego, w jakim powstają - od polityki po miejsce pracy. W książce tej autor wyjaśnia dlaczego niektórzy ludzie są bardziej podatni na wiarę w teorie spiskowe niż inni oraz jakie procesy psychologiczne, które możemy rozpoznać i przewidzieć leżą u podstaw powstawania tego typu przekonań. Poprzez przytoczenie przykładów takich jak zamachy terrorystyczne z 11 września i zmiana klimatu, Psychologia Teorii Spiskowych pokazuje, że, podczas gdy tego typu przekonania nie zawsze są nieuzasadnione i posiadanie ich nie jest cechą patologiczną, mogą również wyrządzać wiele szkód zarówno jednostkom jak i społeczeństwu.
Shanti Farrington, Alison Woodward
Jakich skutków emocjonalnych, fizycznych i psychologicznych mogą doznawać osoby, które doświadczyły traumatycznych zdarzeń? W jaki sposób neuroróżnorodność, kultura i indywidualne doświadczenia wpływają na sposób reagowania na tragiczne wydarzenia? Jak można wspierać kogoś, kto doświadcza objawów potraumatycznych? Łącząc wiedzę i badania z obszaru praktyki klinicznej i neuronauki, autorki Psychologii traumy proponują naukowe podejście do rozumienia i leczenia objawów traumy. Obalają mity i uprzedzenia dotyczące terapii skoncentrowanej na traumie, zmieniając popularne pytanie: "Co się z tobą dzieje?" na "Co ci się przydarzyło?". Dostarczają przeglądu różnych koncepcji i podejść terapeutycznych, które są najbardziej odpowiednie w leczeniu traumy. Analizują także, jak neuroróżnorodność, różnice kulturowe oraz uwarunkowania społeczne wpływają na sposób reagowania na zdarzenia traumatyczne. Autorki badają, jak podejście kliniczne może pomóc rodzinie i otoczeniu społecznemu we wspieraniu osoby straumatyzowanej w jej drodze do wyzdrowienia. Książka zawiera przegląd kluczowych tematów dotyczących praktyki i zasad terapii skoncentrowanej na traumie oraz przedstawia nowe wyłaniające się metody leczenia traumy. Dr Shanti Farrington - jest psycholożką, członkinią British Psychological Society, doradczynią integracyjną i członkinią British Association for Counselling and Psychotherapy. Pracuje na Wydziale Psychologii w Bournemouth University oraz w Acquired Brain Injury and Rehabilitation Services, Dorset HealthCare University Foundation Trust. Jest współzałożycielką organizacji charytatywnej Sheetal Astitva w Indiach oraz organizacji pożytku publicznego The Trauma-Informed Practice Services - założonej, by oferować tanią terapię dla osób dotkniętych traumą i dostępne szkolenia dla tych, którzy z nimi pracują. W przeszłości pracowała jako doradczyni w organizacjach zajmujących się traumą wykorzystania seksualnego. Alison Woodward - jest akredytowaną psychoterapeutką należącą do United Kingdom Council for Psychotherapy i certyfikowaną terapeutką analizy transakcyjnej (CTA) w Metanoia Institute w Londynie. Obecnie pracuje, prowadząc prywatną praktykę oraz jako starszy wykładowca w Bournemouth University. Jest współzałożycielką organizacji pożytku publicznego The Trauma-Informed Practice Services - założonej, by oferować tanią terapię dla osób dotkniętych traumą i dostępne szkolenia dla tych, którzy z nimi pracują. W przeszłości pracowała w organizacjach zajmujących się traumą wykorzystania seksualnego, współprowadząc kliniczną opiekę terapeutyczną.