Ogólne
Społeczne i emocjonalne funkcjonowanie w przestrzeni życiowej osób w okresie starości
Henryk Cudak
"W treściach opracowania monograficznego uwagę koncentruję na przestrzeni życiowej osób w podeszłym wieku w społecznym i emocjonalnym środowisku rodzinnym prokreacji własnych, dorosłych dzieci. [...] Przedstawione w opracowaniu monograficznym treści stanowić mogą pewne źródło do dyskusji i potrzeby reform polityki społecznej wzrastającej zbiorowości seniorów. Zwiększeniu obszaru przestrzeni życiowej i jakości społeczno-emocjonalnej funkcjonowania osób w podeszłym wieku mogą służyć rzeczywiste, a nie pozorne, działania polityki rządowej oraz podmiotów regionalnych i lokalnych, działających dla seniorów, wypełniając zadania optymalizujące pomyślność starzejącego się społeczeństwa." (Fragment wstępu)
Carl R. Rogers
Wizja człowieka przyszłości w duchu podejścia nastawionego na osobę. Sposób bycia jest najbardziej osobistą i filozoficzną książką Rogersa. Składają się na nią teksty odzwierciedlające jego rozwój zawodowy i osobisty od pierwszych lat pracy z młodzieżą, poprzez tworzenie systemu psychoterapii niedyrektywnej, aż po koncepcję grup spotkaniowych. Rogers nie ukrywa prywatnych opinii o psychologii akademickiej, którą traktuje jak skostniałą strukturę, otwarcie pisze o kontrowersjach, jakie wzbudzał on sam i jego koncepcje w środowisku psychologów i psychiatrów, ale także spogląda w przyszłość kreśli wizję człowieka przyszłości w duchu podejścia nastawionego na osobę.
Spray na potwory. Jak unikać pułapek myślowych
Woo-kyoung Ahn
Wśród licznych książek o błędach myślenia ta jest nad wyraz godna uwagi. Ahn nie tylko ogranicza się do ośmiu głównych problemów myślenia, co pozwala obszernie przedstawić każdy z nich za pomocą wciągającej, konwersacyjnej prozy, ale również proponuje kluczowe, wsparte naukowo sposoby ograniczenia ich niechcianego wpływu. W efekcie możemy w nie wymierzyć imponujący podwójny cios. Robert Cialdini, autor bestsellera New York Timesa Wywieranie wpływu na ludzi Z jakiego powodu czasem nawet świetny lekarz upiera się przy błędnej diagnozie? Czemu mamy więcej zaufania do jednej negatywnej opinii niż dziesięciu pozytywnych? Dlaczego mamy naturalną skłonność do wiary w działanie sprayu na potwory?... Lubimy myśleć, że umiemy wyciągać logiczne wnioski, widzimy rzeczy takimi, jakie są, a podejmowane przez nas decyzje są dziełem rozsądku. W rzeczywistości każdy z nas ulega błędom poznawczym, które są efektem tego, jak zaprogramowane są nasze mózgi co nie znaczy, że nie możemy ich w porę wychwycić. Poznaj osiem najczęstszych pułapek myślowych, w które wszyscy wpadamy, zrozum zjawiska psychologiczne, jakie się za nimi kryją, i naucz się je omijać.
Stacjonarna psychoterapia grupowa
Irvin D. Yalom
W książce Stacjonarna psychoterapia grupowa Irvin Yalom proponuje nowe podejście do terapii grupowej, zaadaptowane do wymogów współczesnego oddziału psychiatrycznego i przytacza poparte badaniami naukowymi argumenty przemawiające za jego skutecznością. Autor szczegółowo omawia strukturę sesji terapeutycznej oraz rodzaj wsparcia, jakiego należy udzielać pacjentom. W swoim podejściu kładzie szczególny nacisk na środowisko tu-i-teraz, omawiając jego zalety w porównaniu z innymi technikami terapeutycznymi. Jako doświadczony klinicysta, Yalom nie ogranicza się do przekazywania suchej teorii, lecz z właściwą sobie wrażliwością ilustruje ją barwnymi przykładami klinicznymi, ułatwiającymi konceptualizację omawianych technik. Po omówieniu specyfiki prowadzenia terapii w warunkach szpitalnych oraz jej głównych założeń, przedstawia dwa jej modele, przeznaczone dla lepiej oraz gorzej funkcjonujących pacjentów. Lektura obowiązkowa dla wszystkich zajmujących się zawodowo psychoterapią grupową w środowisku szpitalnym. Irvin D. Yalom Wizjoner i autor międzynarodowych bestsellerów, jeden z czołowych współczesnych psychoterapeutów. Jest autorem bestsellerów New York Timesa Kat miłości, Mama i sens życia, Kiedy Nietzsche szlochał, Kuracja Schopenhauera. Niedawno opublikował Sprawę śmierci i życia, pamiętnik napisany wspólnie ze zmarłą żoną, Marylin Yalom. Jego podręczniki Psychoterapia grupowa. Teoria i praktyka oraz Psychoterapia egzystencjalna są standardowo wykorzystywane w szkoleniu psychoterapeutów na całym świecie. Doktor Yalom mieszka i tworzy w Północnej Kalifornii.
Stoicyzm. Jak zyskać zdrowy dystans, wpływ na własne życie i wewnętrzny spokój. Zeszyt ćwiczeń
Magdalena Król-Duclaye, Dagna Wysocka
Są sprawy, na które masz wpływ Są i takie, które znajdują się poza Twoją kontrolą Naucz się odróżniać jedne od drugich i odzyskaj wewnętrzny spokój Każdy z nas od czasu do czasu usiłuje brać odpowiedzialność za sytuacje lub zdarzenia, które pozostają poza naszą kontrolą. Koncentrujemy się na nich, poświęcamy im czas i energię życiową. Przy okazji tracimy z oczu to, co od nas zależy, co jest dla nas ważne i czym faktycznie powinniśmy się zająć. Też tak masz? Chcesz to zmienić? Sięgnij zatem po tę książkę, której treść opiera się na zasadach filozofii stoickiej i na najnowszych odkryciach z dziedziny psychologii i terapii poznawczo-behawioralnej, w tym terapii akceptacji i zaangażowania, a także terapii skoncentrowanej na współczuciu. Praca z Zeszytem ćwiczeń stoickich pozwoli Ci sprawnie odróżniać to, co znajduje się pod Twoją kontrolą, od tego, co jej nie podlega. Dzięki temu osiągniesz wewnętrzny spokój, zyskasz poczucie sprawczości i będziesz prowadzić takie życie, na jakim Ci zależy. Autorki współtworzą projekt Forma Minimalna ― przestrzeń, za której pośrednictwem przekładają wiedzę stoicką i psychologiczną na konkretne działania (formaminimalna.com).
Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać?
Jolanta Karbowniczek, Aneta Pierścińska-Maruszewska
Współczesne przemiany społeczne, kulturowe i organizacyjne sprawiają, że problematyka stresu oraz wypalenia zawodowego w przestrzeni człowieka staje się jednym z najważniejszych obszarów badań w naukach społecznych, pedagogicznych, psychologicznych i medycznych. Dynamicznie zmieniające się środowisko pracy, rosnące wymagania instytucjonalne, intensyfikacja obowiązków zawodowych oraz wzrastająca odpowiedzialność społeczna powodują, że coraz więcej osób doświadcza przewlekłego obciążenia psychofizycznego. Szczególnie wyraźnie zjawiska te uwidaczniają się w zawodach pomocowych i edukacyjnych, których istotą jest nieustanna praca z drugim człowiekiem, zaangażowanie emocjonalne oraz odpowiedzialność za rozwój i dobrostan innych osób. Monografia pt. Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać? stanowi wielowymiarowe opracowanie naukowe poświęcone analizie uwarunkowań, mechanizmów oraz konsekwencji stresu i wypalenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska edukacyjnego. Publikacja podejmuje aktualną i społecznie istotną problematykę, integrując perspektywy psychologiczne, pedagogiczne, medyczne oraz społeczne. Poszczególne rozdziały tworzą spójną całość ukazując zarówno źródła badanych zjawisk, jak i możliwości ich profilaktyki i skutecznego przeciwdziałania. Pierwszy rozdział otwiera artykuł Aleksandry Hilus pt. "Stres oraz wypalenie zawodowe w aspekcie medycznym. Jak skutecznie pomagać?". Autorka przedstawia kompleksową analizę stresu i wypalenia zawodowego z perspektywy medycznej, omawiając biologiczne mechanizmy reakcji stresowej, somatyczne konsekwencje przewlekłego napięcia oraz zależności pomiędzy stresem zawodowym a rozwojem syndromu wypalenia. Szczególną wartością opracowania jest połączenie klasycznych teorii stresu z praktycznymi rekomendacjami dotyczącymi profilaktyki i wsparcia nauczycieli. Artykuł wnosi do dyskursu naukowego istotne spojrzenie na zdrowotne konsekwencje funkcjonowania w warunkach długotrwałego obciążenia zawodowego. Drugi artykuł, autorstwa Ewy Smołki, zatytułowany "W cieniu tablicy - stres w pracy nauczyciela i możliwości przeciwdziałania", podejmuje problem stresu nauczycielskiego w szerokim kontekście psychospołecznym i organizacyjnym. Autorka analizuje współczesne źródła stresu wynikające z przemian społecznych, niskiego prestiżu zawodu nauczyciela, relacji z rodzicami oraz rosnących wymagań instytucjonalnych. Szczególnie istotne jest ukazanie stresu jako zjawiska wielowymiarowego, wymagającego zarówno interwencji systemowych, jak i indywidualnych strategii wzmacniania odporności psychicznej. Opracowanie wzbogaca literaturę przedmiotu o aktualne ujęcie problemu osadzone w realiach współczesnej edukacji. Rozdział drugi poświęcony został problematyce wypalenia zawodowego nauczycieli. Artykuł Katarzyny Opoki "Determinanty wypalenia zawodowego nauczycielek edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - raport z badań" prezentuje wyniki badań empirycznych dotyczących uwarunkowań wypalenia zawodowego. Autorka analizuje znaczenie wieku, stażu pracy, typu placówki, poziomu wykształcenia oraz awansu zawodowego w kształtowaniu ryzyka wypalenia. Wartość naukowa opracowania wynika z połączenia metod ilościowych i jakościowych, co pozwala na pogłębione rozpoznanie specyfiki badanego zjawiska. Wyniki badań dostarczają istotnych przesłanek do projektowania działań profilaktycznych dostosowanych do różnych etapów kariery zawodowej nauczycieli. Kolejny tekst autorstwa Jolanty Karbowniczek pt. "Nauczyciel uprawiający dezintegrację w pracy dydaktyczno-wychowawczej z dziećmi w klasach I-III" podejmuje problem funkcjonowania nauczyciela w perspektywie pedagogicznej i aksjologicznej. Autorka analizuje znaczenie procesów dezintegracyjnych w pracy dydaktyczno-wychowawczej, wskazując na ich konsekwencje dla jakości edukacji oraz rozwoju dziecka. Artykuł rozszerza tradycyjne rozumienie wypalenia zawodowego o wymiar związany z jakością relacji edukacyjnych i realizacją zadań wychowawczych. Trzeci rozdział koncentruje się na psychologicznych konsekwencjach stresu oraz mechanizmach radzenia sobie. Artykuł Moniki Baryły-Matejczuk i Karoliny Domańskiej "Skuteczne zarządzanie wysoką wrażliwością jako czynnik chroniący przed wypaleniem zawodowym nauczycieli" przedstawia nowatorskie ujęcie wysokiej wrażliwości sensorycznej jako czynnika zarówno ryzyka, jak i potencjalnego zasobu osobistego. Autorki wykazują, że odpowiednie zarządzanie wysoką wrażliwością może pełnić funkcję ochronną wobec wypalenia zawodowego, sprzyjając rozwojowi kompetencji emocjonalnych, empatii i zaangażowania zawodowego. Opracowanie wnosi do literatury naukowej współczesne ujęcie psychologii różnic indywidualnych i psychologii pozytywnej. Ostatni artykuł autorstwa Michała Grzywacza i Jacka Łukasiewicza "Poziom lęku i strategie radzenia sobie ze stresem a postawy uczniów klas maturalnych wobec sięgania po substancje psychoaktywne" rozszerza perspektywę analiz o środowisko uczniowskie. Autorzy podejmują problem zależności pomiędzy poziomem lęku, sposobami radzenia sobie ze stresem oraz ryzykiem zachowań problemowych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. Badania dostarczają cennych danych dotyczących psychospołecznych mechanizmów funkcjonowania młodzieży w sytuacjach obciążenia psychicznego, wskazując jednocześnie kierunki działań profilaktycznych i edukacyjnych. Przedstawione opracowania tworzą komplementarny obraz zjawisk stresu i wypalenia zawodowego, ukazując ich biologiczne, psychologiczne, pedagogiczne oraz społeczne determinanty. Szczególnym walorem monografii jest połączenie analiz teoretycznych z wynikami badań empirycznych oraz praktycznymi rekomendacjami dotyczącymi profilaktyki i interwencji. Monografia nie ogranicza się jedynie do diagnozy problemu, lecz wskazuje również konkretne strategie wspierania dobrostanu psychicznego nauczycieli i uczniów. Znaczenie niniejszej monografii dla rozwoju nauki polega przede wszystkim na interdyscyplinarnym ujęciu badanej problematyki oraz integracji aktualnej wiedzy teoretycznej z doświadczeniami praktyki edukacyjnej. Opracowanie stanowi cenne źródło wiedzy dla badaczy, pedagogów, psychologów, studentów oraz osób odpowiedzialnych za kształtowanie polityki edukacyjnej i zdrowotnej. Wyniki przedstawionych analiz mogą przyczynić się do dalszego rozwoju badań nad stresem zawodowym, wypaleniem oraz mechanizmami odporności psychicznej, a także do tworzenia skuteczniejszych programów profilaktycznych i pomocowych. Monografia stanowi ważny głos w dyskusji nad kondycją współczesnego środowiska edukacyjnego, wskazując, że troska o dobrostan psychiczny nauczycieli i uczniów jest nie tylko warunkiem efektywnego procesu kształcenia, ale również jednym z kluczowych wyzwań współczesnego społeczeństwa. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do przedstawicieli środowiska naukowego zajmujących się problematyką pedagogiki, psychologii, nauk o zdrowiu oraz nauk społecznych. Stanowi wartościowe źródło wiedzy dla badaczy podejmujących zagadnienia związane ze stresem, wypaleniem zawodowym, odpornością psychiczną oraz dobrostanem jednostki w środowisku pracy. Opracowanie adresowane jest również do praktyków - nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych, pedagogów, psychologów szkolnych, terapeutów, pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych, kadry zarządzającej placówkami oświatowymi oraz specjalistów odpowiedzialnych za wspieranie zdrowia psychicznego i rozwoju zawodowego pracowników sektora edukacji. Zaprezentowane analizy teoretyczne, wyniki badań empirycznych oraz rekomendacje praktyczne mogą stanowić inspirację do projektowania działań profilaktycznych i interwencyjnych służących przeciwdziałaniu skutkom przewlekłego stresu i wypalenia zawodowego. Monografia może być również cenną pomocą dydaktyczną dla studentów kierunków pedagogicznych, psychologicznych, społecznych i medycznych, umożliwiając pogłębione poznanie współczesnych uwarunkowań funkcjonowania człowieka w środowisku edukacyjnym oraz mechanizmów wspierających dobrostan psychiczny. Redaktorzy naukowi składają serdeczne podziękowania Recenzentkom niniejszej monografii: Pani dr hab. Irenie Motow, prof. Akademii WSB Merito we Wrocławiu oraz Pani dr Agnieszce Leszcz-Krysiak z Uniwersytetu Jana Długosza Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać? w Częstochowie za wnikliwą ocenę naukową publikacji, cenne uwagi merytoryczne, życzliwość oraz zaangażowanie w proces doskonalenia prezentowanych opracowań. Słowa podziękowania kierujemy również do wszystkich Autorów, którzy podjęli trud opracowania prezentowanych tekstów, dzieląc się swoją wiedzą, doświadczeniem badawczym oraz refleksją naukową nad problematyką stresu i wypalenia zawodowego. Dzięki ich zaangażowaniu powstała publikacja podejmująca aktualne i społecznie istotne zagadnienia, mogąca stanowić inspirację zarówno dla środowiska akademickiego, jak i praktyków.
Stres zawodowy u policjantów. Źródła - konsekwencje - zapobieganie
Nina Ogińska-Bulik
Książka jest spektrum zagadnień związanych ze stresem w pracy policjanta, zapoznaje ze źródłami stresu, ukazuje konsekwencje braku umiejętności radzenia sobie z nim oraz przybliża sposoby zapobiegania negatywnym następstwom stresu.
Sumienie i mózg. O wewnętrznym regulatorze zachowań moralnych
Ryszard Stach
Sumienie i mózg. O wewnętrznym regulatorze zachowań moralnych to publikacja posiadająca istotne walory poznawcze i praktyczne, stanowi także inspirację do planowania i podejmowania dalszych badań nad złożonymi i skomplikowanymi mechanizmami warunkującymi funkcjonowanie sumienia człowieka. Nie ma wątpliwości, iż wielu praktyków, klinicystów czy psychologów sądowo-penitencjarnych z wielkim zainteresowaniem i satysfakcją będzie sięgać do książki Ryszarda Stacha, stanowiącej kompendium wiedzy na temat mózgowych organizacji tych czynności psychicznych, które mają wpływ na pełnienie przez sumienie jego adaptacyjnych i regulacyjnych funkcji. Książka istotnie poszerza bowiem wiedzę na temat sumienia, konstruktu guasi-osobowościowego, pełniącego ważne funkcje poznawcze, oceniające, kontrolne oraz motywacyjne. Z recenzji prof. dr. hab. Józefa K. Gierowskiego