Ogólne
Utrata i żałoba. Teoria i praktyka
red. Anita Gałuszka, Renata Kleszcz-Szczyrba
„Umieranie, śmierć, żałoba i osierocenie to zagadnienia o charakterze uniwersalnym, poruszane w obrębie wielu dyscyplin naukowych, wśród których psychologia, antropologia, filozofia, a także kultura i sztuka poświęcają im szczególną uwagę. Silna tendencja do tabuizacji tematyki śmierci, umierania i żałoby obliguje środowiska naukowe do bardziej uważnego zajmowania się nią, wbrew obowiązującym trendom i modom. Dysocjowanie się od tematów wywołujących trudne emocje, które jest domeną współczesnego człowieka, każe nauce, zupełnie paradoksalnie, asocjować się z nimi, poznawać i zgłębiać. Współczesny człowiek zdaje się żyć tak, jak gdyby śmierci nie było, jakby go nie dotyczyła, a przynajmniej stanowiła zjawisko tak odległe, że niezasługujące na głębszą uwagę. Równocześnie, zupełnie przewrotnie, jest ona (śmierć) wszechobecna w przekazach medialnych, stanowiąc gwarancję wzrostu poczytności czy oglądalności. To zastanawiające, że potrzeba dzisiaj „debatować” o żałobie (na forum społecznym i naukowym), zamiast pozwalać jej „wybrzmieć” (w psychice jednostki). Każda strata, jeśli stanowiła wartość dla tego, który traci, wymaga okresu adaptacji do niej. Proces żałoby wyznacza rytm tej adaptacji. Każda śmierć osoby bliskiej i każda żałoba po śmierci osoby bliskiej rozgrywają się jednocześnie na kilku płaszczyznach: wewnątrzpsychicznej, związanej z przeżywaniem żalu po stracie; interpersonalnej, związanej z dynamiką wsparcia i pomocy; kulturowej, związanej z rozumieniem śmierci, rytuałami pożegnania, miejscami pamięci, itp. W monografii każda z tych płaszczyzn zostaje w mniejszym lub większym stopniu wypełniona. Pierwsza część monografii nawiązuje do psychologii i filozofii śmierci, druga traktuje o śmierci w kulturze i sztuce, w trzeciej poruszane są zagadnienia diagnozy i pomocy psychologicznej w sytuacji straty, a czwarta skupia się na bardzo specyficznej stracie (prenatalnej i perinatalnej), którą społeczeństwo dopiero uczy się konstruktywnie przeżywać. Autorzy poszczególnych rozdziałów reprezentują różne dziedziny nauki i praktyki, dzięki czemu monografia prezentuje obraz utraty i żałoby niezwykle bogaty i zróżnicowany. Oddając do Państwa rąk niniejsze opracowanie, żywimy nadzieję, że stanie się ono źródłem pogłębionej refleksji na temat umierania, śmierci i żałoby. Mamy nadzieję, że będzie to refleksja daleka od współczesnych tendencji, które zapraszają do „psychologicznej ucieczki” od tematyki śmierci. Wszak śmierć od zawsze była i na zawsze pozostanie częścią życia...” (Wstęp)
Paul Gilbert, Choden
Czy jesteś gotowy zmienić swój umysł, swoje emocje i relacje z samym sobą oraz z innymi ludźmi? Stać się bardziej troskliwy i wspierający? Odzyskać życiową równowagę, pewność siebie i dobre samopoczucie? Jeśli tak, to przygotuj się na zmianę sposobu, w jaki doświadczasz swojego życia, dzięki uważności i współczuciu. Paul Gilbert, twórca terapii skoncentrowanej na współczuciu, i Choden, opierając się na swoim długoletnim doświadczeniu, a także na wynikach badań między innymi z dziedziny psychologii ewolucyjnej i neuronauki, wyjaśniają, w jaki sposób praktykowanie uważnego współczucia sprzyja regulacji emocji, dobrostanowi i pogłębianiu relacji społecznych. Uważność to mająca ogromną moc umiejętność, która może pomóc nam żyć bardziej świadomie, ale sama nie wystarczy, by całkowicie zmienić sposób działania naszego umysłu. Aby w pełni się rozwijać, potrzebujemy współczucia, rozumianego jako wrażliwość na własne i cudze cierpienie powiązana z zaangażowanym działaniem na rzecz zapobiegania mu i jego łagodzenia. Współczucie nie jest więc słabością, pobłażaniem sobie, litością czy poddańczą życzliwością ono wymaga odwagi, mądrości, życzliwości i zaangażowania. Z tej książki dowiesz się, jak uważność i współczucie mogą harmonijnie współdziałać, zapewniając skuteczne i praktyczne sposoby radzenia sobie z lękiem, niepokojem, złością czy depresją. Dzięki zamieszczonym w niej ćwiczeniom wykształcisz pełną troski, współczującą postawę wobec siebie i innych, a także otworzysz się na współczucie płynące z rożnych kierunków. Jeśli chcesz skończyć z toksyczną samokrytyką, uleczyć traumę, pokonać wstyd, czuć się osobą godną szacunku, a także bardziej życzliwie traktować siebie i innych ludzi, to ta książka wskaże ci drogę do tego.
Uwikłani w relacje korupcyjne: perspektywa młodzieży
Zbigniew Gaś, Iwona Czerniec
Książka jest efektem badań skoncentrowanych na analizie obrazów osób uwikłanych w relację korupcyjną, czyli osób skorumpowanych i osób korumpujących oraz ich współzależności z obrazem siebie i celami rozwojowymi nastolatków. Praca przybliża Czytelnikowi istotę zjawiska korupcji, omawiając definicje, formy i klasyfikacje zachowań korupcyjnych, etyczno-prawne aspekty zachowań korupcyjnych, społeczne aspekty zachowań korupcyjnych oraz psychologiczne aspekty zjawiska korupcji. Aktualna wiedza na ten temat to podstawa właściwego zrozumienia istoty prezentowanych badań oraz możliwości ich praktycznego wykorzystania, zwłaszcza w profilowaniu działań wychowawczych i profilaktycznych. W monografii zaprezentowano specyfikę obrazów siebie oraz obrazów osoby skorumpowanej i osoby korumpującej w ogólnej populacji badanej młodzieży, a także w podgrupach płciowych. Autorzy skoncentrowali się również na identyfikacji wewnątrzgrupowego zróżnicowania obrazów osoby skorumpowanej oraz osoby korumpującej, aby następnie określić ich współzależności z realnym obrazem siebie oraz tendencjami rozwojowymi subgrup młodzieżowych. W końcowej części pracy zostały zasygnalizowane możliwości praktycznego wykorzystania zidentyfikowanych prawidłowości – z jednej strony w kontekście czterech poziomów analiz psychologicznych, a z drugiej w perspektywie trzech obszarów zastosowań w projektowaniu działań profilaktycznych. Możliwości te powinny prowadzić do takiej korekty działań wychowawczych oraz budowania skutecznych programów profilaktycznych, które zwiększą szansę na uczciwe życie.
Paweł Majchrzak, Nina Ogińska-Bulik
Ze społecznego i naukowego punktu widzenia obszar badań nad internetem uwzględniając skalę i zasięg zjawiska oraz technologizację i informatyzację życia wydaje się szczególnie ważny i obiecujący. Poniższa praca podejmuje próbę jego eksploracji oraz wychodzi naprzeciw zapotrzebowaniom. Głównym jej celem jest ustalenie psychologicznych wyznaczników zachowań związanych z korzystaniem z internetu, determinujących ryzyko uzależnienia. Celem praktycznym jest przygotowanie przesłanek do programu profilaktycznego, chroniącego przed ryzykiem uzależnienia od cyberprzestrzeni.
Magdalena Kuydowicz, Katarzyna Korpolewska
O fascynujących i trudnych relacjach rozmawiają psycholog i dziennikarka Relacje między matką i córką są zagadnieniem fascynującym i niewyczerpanym, ale też trudnym. Córka to lustro, w którym matka widzi siebie, swoje zalety i wady; przed córką matka niewiele może ukryć. Proces wychowania zachodzi w interakcji, obie strony zyskują więc w nim szansę na osobisty rozwój. Tę niezwykłą szansę można jednak łatwo zaprzepaścić. Wyobrażenia o idealnym dziecku, skrojonym na miarę oczekiwań, przesłaniające matce rzeczywistość, a także pojawiająca się zazdrość, chęć dominowania czy też nadmiernie opiekuńcza postawa matki mogą utrudnić córce odkrycie własnej tożsamości i podążanie wybraną drogą. Książka Katarzyny Korpolewskiej i Magdaleny Kuydowicz jest znakomitym przewodnikiem po świecie tej pięknej, choć czasem niełatwej relacji, napisanym z perspektywy własnych doświadczeń obu autorek, popartych teoretyczną wiedzą oraz wieloletnią praktyką psychologiczną Katarzyny Korpolewskiej
W kontakcie. Jak ułożyć relacje ze zmarłymi, by żyć lepiej
Jagna Kaczanowska
ZMARLI NIGDY NIE ODCHODZĄ BEZ ŚLADU. Umarli. Odeszli ostatecznie i nieodwołalnie. Ale czy śmierć oznacza koniec? Czy tylko drzwi do innego świata? Wszyscy mamy kogoś po drugiej stronie. Tęsknimy za naszymi bliskimi ludźmi i zwierzętami. Czasem o nich śnimy. Niekiedy mamy wrażenie, że są tuż obok. Mówimy do nich. I wydaje nam się, że oni odpowiadają. Zmarli nie odchodzą bez śladu. Czasem zostają z nami nawet ślady tych, o których istnieniu nie mieliśmy pojęcia. Schematy postępowania i wzorce przekazywane przez pokolenia mają swoje korzenie w kimś, kto kiedyś żył. Człowiek odszedł, ale relacja z nim trwa. Tworzymy bowiem związki nie tylko z żywymi, ale i z tymi, którzy są już po drugiej stronie z pozoru nieprzeniknionej zasłony. Słowo duchy brzmi dramatycznie i kojarzy się z horrorem. Tymczasem temat naszych relacji ze zmarłymi coraz częściej interesuje naukowców. Psychologowie nie negują już takich doświadczeń. Raczej zastanawiają się, co możemy zrobić, by po śmierci bliskich nam osób lepiej żyć. Jak czytać sny, w których nas odwiedzają? Jak szukać w rodzinnej historii ukrytych przekazów? Pozostańmy w kontakcie. Bo zmarli mogą wiele dać tym, których pozostawili.
W sidłach nawyku. Dlaczego mózg tworzy nawyki i czy można je przełamać
Russell A. Poldrack
Każdy z nas ma swoje nawyki, czyli złożony zestaw czynności, które wykonujemy automatycznie, nie myśląc o tym, co robimy. Niektóre są nam potrzebne, innych wolelibyśmy się pozbyć. Może to jednak okazać się niemożliwe. Dlaczego? Bo nasz mózg to niezwykle potężna maszyna do tworzenia nawyków. W swojej najnowszej książce Russell A. Poldrack bada, czym jest nawyk, skąd się bierze i jak powstaje. Opisuje mechanizm jego działania i sprawdza, które bodźce zewnętrzne sprawiają, że zaczynamy działać automatycznie. Wyjaśnia, dlaczego przełamanie nawyku jest tak trudne i jak się do tego skutecznie zabrać. Wybiega też w przyszłość i zapowiada, jak dzięki rozwojowi neuronauki będziemy mogli hakować własne mózgi. W sidłach nawyku to książka dla każdego, komu choć raz zdarzyło się wrócić do domu, by sprawdzić, czy na pewno zamknął drzwi lub zgasił światło. Ten rzetelny przewodnik nie tylko daje praktyczne wskazówki, jak pozbyć się niechcianych nawyków, ale i pokazuje, jak je oswoić, aby służyły naszym celom.
W sieci natrętnych myśli. Jak uwolnić się od bezustannej walki z lękiem i niepokojem
Kelly G. Wilson, Troy DuFrene
Nowatorskie podejście kwestii do lęku i niepokoju! Terapia ACT Możesz sobie wszystko dokładnie zaplanować. Możesz wziąć pod uwagę każdy możliwy scenariusz. Możesz zabezpieczyć się na wszelki możliwy wypadek. Jednak nic nie uchroni cię przed faktem, że czasami sprawy przybierają naprawdę zły obrót i zdarzają się rzeczy, na które zupełnie nie jesteś przygotowany. Co to oznacza? Jak wtedy reagujesz? Przyjmujesz życie takim jakim jest i ze stoickim spokojem akceptujesz fakt, że wszystko może się zdarzyć? Dla wielu z nas odpowiedź jest zupełnie inna. Martwimy się. Boimy. Panikujemy. Rozpamiętujemy przeszłość. Próbujemy stłamsić w sobie ten lęk, który zupełnie nie chce dać się zagłuszyć. Zamiast skupić się na byciu tu i teraz wybiegamy w przyszłość lub rozkładamy na czynniki pierwsze to, co się już wydarzyło. Ostatecznie to nie my mamy lęki. To one mają nas. Dzięki lekturze dowiesz się, jak: zrobić porządek we własnej głowie; zaakceptować i zrozumieć swoje uczucia; pokonać przeszkody, które podsuwa ci mózg; uwolnić się od blokującego cię lęku. To książka nie tylko o lęku i jego roli w naszym życiu. To wyjątkowa książka o drodze ku wolności od ograniczeń, jakie on nam narzuca. Czy się uda? Co pomyślą inni? A jeśli coś nam stanie na przeszkodzie? Lęk nieraz nie pozwala nam cieszyć się chwilą, powstrzymuje nas od działania i sprawia, że pewne szanse bezpowrotnie przepadają. Autorzy nie zachęcają jednak, by pozbyć się lęku. Według nich najlepszy sposób na to, by się od niego uwolnić, to wyjść mu naprzeciw i objąć go, nauczyć się przyjmować nie tylko to, co cieszy, ale też to, co może boleć. Bo owszem, czasem wszystko może się posypać, niejedna sprawa może przyjąć najgorszy możliwy obrót, ale przecież przypominają autorzy może też pójść fantastycznie. Agnieszka Chrzanowska, Charaktery Książka przedstawia naturę naszego katastroficznego umysłu, a także sposób na kultywowanie psychologicznej elastyczności niezależnie od tego, co dzieje się w nas i na zewnątrz. Owa psychologiczna elastyczność oznacza bycie z tym, co dzieje się w danym momencie, i mądre na to reagowanie. Reagowanie, które jest zarazem zgodne z tym, co jest dla nas ważne. Bez bycia ograniczonym lękiem, niepokojem i innym formami trudności. Nie chodzi tu wcale o pokonanie lęku, ale o życie z nim w taki sposób, żebyśmy mogli doświadczać tego, co dobre, co ma sens, co daje nam satysfakcję. Julia E. Wahl, The Mind Institute (Polska), University of Derby (Wielka Brytania)