Socjologia
Stanisław Ossowski
,,W kręgu Stanisława Ossowskiego" to projekt naukowy realizowany przez Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego celami są: dokumentacja dorobku Ossowskiego i jego środowiska, badania nad twórczością i znaczeniem tego kręgu oraz publikacja niedrukowanych pism uczonego. Tom trzeci Dzienników jest szóstą książka powstałą w ramach projektu. Dzienniki Stanisława Ossowskiego, wydawane ponad pół wieku po jego śmierci, obejmują niemal całe życie autora, wplecione w historię Polski. Pisane były, z przerwami, od 1905 do 1963 roku. Są zbiorem zapisków z życia codziennego, wojen i podróży, obserwacji środowiskowych, notatek z lektur i przemyśleń; łączy je uważność i refleksyjność. Stanowią materiał do biografii intelektualnej Ossowskiego i źródło do historii życia umysłowego w Polsce. Bogaty aparat naukowy ułatwia zrozumienie zapisków i umieszcza je w kontekście ludzi, miejsc i czasów. Tom I obejmuje lata 1905-1939, tom II 1939-1940, tom III 1949-1963. Cykl "Dzienników" otrzymał Nagrodę Historyczną "Polityki" 2023 w kategorii "Pamiętniki i źródła"
Tadeusz Boy-Żeleński
“Dziewice konsystorskie“ to zbiór felietonów Tadeusza Boya-Żeleńskiego, wybitnego polskiego intelektualista i literata. Publicysta zajmuje się w tym zbiorze felietonów kwestią anulowania małżeństwa – problemami wynikającymi z niemożliwości zawarcia ślubu innego niż kościelny, z czym wiąże się niemożliwość otrzymania rozwodu. Boy-Żeleński zwraca uwagę na niedostosowanie prawa do realiów, obłudę w postępowaniu wielu księży, a także występuje jako obrońca praw kobiet, które najczęściej cierpią w efekcie zawarcia nieudanych małżeństw.
Krystian Socik
Dzwonek jest dla nauczyciela, stawia fundamentalne pytanie. Czy uczniowie są bezpieczni w polskiej szkole? Esej dotyka problemów współczesnego szkolnictwa. Autor upatruje głównego źródła patologii systemowych w nieuwzględnieniu asymetrii władzy, obecnej w relacji: nauczyciel - uczeń. Wskazuje na brak wykorzystania potencjału nowoczesnych technologii w systemie oświaty. Pochyla się nad przemocą symboliczną i jej skutkami w życiu uczniów. Pokazuje doniosłość roli rodziców w wykrywaniu bullyingu. Prezentuje skalę stosowania przez nauczycieli, przemocy fizycznej i psychicznej. W końcu autor proponuje rozwiązania systemowe mające na celu poprawienie jakości kształcenia. Wszystko w trosce o los uczniów i studentów.
Edukacja jako czynnik i wynik rozwoju regionalnego
Mikołaj Herbst
Tematem tej książki są złożone relacje między edukacją a rozwojem gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń Polski i jej regionów. Nie ulega wątpliwości, że statystyczny związek między wiedzą a rozwojem jest bardzo silny. Na wiele ważnych pytań związanych z tą relacją nie udaje się jednak na razie znaleźć w pełni przekonujących odpowiedzi. Czy zasoby wysokiej jakości kapitału ludzkiego, będącego produktem edukacji, mają rzeczywiście tak duże znaczenie dla tempa wzrostu gospodarczego, czy może, sądząc tak, mylimy skutek z przyczyną, ponieważ inwestowanie w edukację jest przywilejem zamożnych a wiedza raczej efektem niż czynnikiem rozwoju gospodarczego? Czy z perspektywy gospodarki lokalnej bądź regionalnej inwestowanie w funkcje edukacyjne, na przykład w szkolnictwo wyższe, może przynieść bezpośrednie korzyści ekonomiczne? Jaka jest rola systemu edukacji w wielkich przemianach gospodarczo-ustrojowych, takich jak polska transformacja po 1989 r., i jaki jest wpływ transformacji na edukację? Jakie czynniki decydują o przestrzennej mobilności najlepiej wykształconych członków społeczeństwa i jakie mogą być skutki tej mobilności dla regionalnego zróżnicowania rozwoju gospodarczego? Jakie czynniki determinują osiągnięcia edukacyjne uczniów i studentów i jakiego rodzaju polityka publiczna sprzyja sukcesowi szkolnemu? To tylko niektóre z kwestii, jakimi zajmuje się współcześnie ekonomia edukacji, omówionych w niniejszej książce
Edukacja, kultura, sztuka - spoistość a integracja
red. Agata Rzymełka-Frąckiewicz, Teresa Wilk
Niniejszą publikacją uwagę Czytelnika pragniemy zorientować na wybranych obszarach codziennego życia obecnych – chociaż w różnym wymiarze – w każdej epoce, zarówno tych bardzo odległych jak i współczesnej. Te obszary, to edukacja, kultura i sztuka, każdy stanowiący odrębny/samodzielny byt, poddający się definiowaniu, analizom, badaniom, ale też każdy z nich ściśle korespondujący z pozostałymi, tworząc przestrzeń uzupełniającą i kreującą dla pozostałych. Podlegając jak wszystko przeobrażeniom, wymagają reinterpretacji/zorientowania nie tyle na rozwój własny, ile na użyteczność społeczną, gotowość do zaangażowania w inne obszary ludzkiej aktywności. Analizując przeszłość można z pełnym przekonaniem stwierdzić, że akurat w przypadku edukacji, kultury i sztuki owa użyteczność oraz zaangażowanie w inne obszary było w każdym przypadku obecne. Co więcej użyte w tytule tomu: edukacja, kultura i sztuka tworzą transparentną sieć powiązań/relacji, która ilustruje, niezwykle istotną w pedagogice, zasadę wzajemności, wyrażającej się w sferze wzajemnych usług/wymiany. Można powiedzieć, że edukacja oraz kultura i sztuka zawsze wzajemnie się wspierały, warunkowały w rozwoju. Dobrze ilustrują to słowa Tadeusza Lewowickiego: „Edukacja jest wytworem kultury, a kultura trwa i rozwija się dzięki edukacji. Dzieje edukacji dostarczają niezliczonych dowodów na to, że dorobek kultury materialnej, a przede wszystkim kultury duchowej, był i pozostaje treścią i istotą oświaty w ogóle” (Lewowicki, 2003, s. 44). Zasadniczy cel opracowania, to próba uświadomienia, że te trzy obszary towarzyszą człowiekowi przez całe życie, z tym, że edukacja poprzez wymiar swej instytucjonalizacji oraz obowiązkowości staje się kwestią naturalną, wpisaną w codzienność - a z uwagi na permanentną potrzebę rozwoju/kształcenia - już nie tylko w okresie dzieciństwa i adolescencji. Kultura i sztuka, mimo że stale obecne w przestrzeni społecznej, nader często pozostają poza sferą świadomości człowieka, który ich nie zauważa, nie docenia i nawet marginalizuje. Wspomniana postawa, to efekt braku/niedostatku właściwej edukacji w tym zakresie. Dostrzegana nieobecność lub niedostatek edukacji w obszarze kultury/sztuki to zagrożenie dla jakości życia. Tym samym to pole, otwarta przestrzeń do zagospodarowania, zorientowania uwagi środowisk wychowawczych i społecznych – rodziców, nauczycieli, opiekunów, władz lokalnych i polityków – na istotność i potrzebę systematycznego, świadomego włączenia kultury i sztuki do szeroko rozumianego obszaru edukacji. Zaproponowane teksty opracowania wyrażają potrzebą ukazania nie tyle indywidualnej, ale nade wszystko wspólnej przestrzeni działania edukacji, kultury i sztuki, ich wzajemności w perspektywie przemian społeczno-kulturowych i cywilizacyjnych. Prezentowane tu rozważania eksponują wybrane aspekty życia społecznego w przedmiotowych obszarach, ukazując potrzeby i możliwości wzajemnego ich przenikania, wspierania i uzupełniania. Książka adresowana jest do studentów: pedagogiki, socjologii, polityki społecznej, pracy socjalnej, wiedzy o teatrze oraz organizacji i stowarzyszeń, instytucji społeczno – kulturalno – oświatowych funkcjonujących w środowiskach lokalnych zaangażowanych w działania edukacyjne i rewitalizacyjne, zorientowane na zintegrowane projektowanie i rozwiązywanie problemów społecznych.
Egoistyczne powody, żeby mieć więcej dzieci:
Bryan Caplan
Czy rodzicielstwo musi stać się nieprzyjemnym obowiązkiem i utratą wolności dla rodzica? Współczesność przynosi nam dwa wyjścia z tego dylematu - możemy przejść przez życie jako niezależni, hedonistyczni single lub zagnieździć się w wielodzietnym małżeństwie eliminującym przyjemności dla "dobra" rodziny. Taka dychotomia zdaje się nie mieć żadnych alternatyw. Bryan Caplan przekonuje, że jest zupełnie inaczej. Książka Egoistyczne powody, żeby mieć więcej dzieci dostarcza prostych i precyzyjnych odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące rodzicielstwa. Bryan Caplan czerpiąc wiedzę z zakresu ekonomii, trafnie analizuje kwestię rodzicielstwa, odkłamując rzeczywistość. Autor pokazuje błędy najczęściej popełniane przez rodziców, które doprowadzają do ich zniewolenia i utraty chęci posiadania większej rodziny. Zmartwienia rodzica stają się dla niego horrorem będącym przyczyną stresu wtórnego. Łańcuch zależności nie kończy się jednak w tym miejscu. Stres zaczyna negatywnie wpływać także na ich pociechy. Prekursorem większości problemów i lęków są zwykle pieniądze. Tok myśleniowy "im więcej zainwestuję, tym będą lepsze zyski" w wypadku dzieci się nie sprawdza. W rodzinie, jak nigdzie indziej, prawdą okazuje się powiedzenie, że "pieniądze szczęścia nie dają". Autor podkreśla, że jedyną inwestycją, jaką możemy dać dzieciom, jest wolność i możliwość wyboru. To "leseferystyczne" podejście do rodzicielstwa wyjdzie na dobre nie tylko dzieciom, ale i dorosłym. Każdy przecież lubi czuć odrobinę wolności Z tej książki dowiesz się: 1. Jak pogodzić życie prywatne i rodzicielskie, i przy tym nie zwariować. 2. Że dzieci wcale nie są ogromnymi wydatkami pieniężnym. 3. Jak nie stać się materialistą i nie stłamsić duszy własnych dzieci. 4. Jak wyzbyć się lęków dotyczących utraty życia prywatnego. 5. Że dzieci to długoterminowe korzyści i dar który się nie kończy.
EkoMiasto#Społeczeństwo. Zrównoważony, inteligentny i partycypacyjny rozwój miast
Aleksandra Nowakowska, Zbigniew Przygodzki, Agnieszka Rzeńca
Autorzy książki EkoMiasto#Społeczeństwo koncentrują się na wymiarze społecznym zrównoważonego rozwoju przestrzeni zurbanizowanych. Miasto interpretowane jest tutaj przez pryzmat relacji międzyludzkich, jakości życia, dziedzictwa kulturowego oraz aktywności społeczności miejskich. Ideą przewodnią monografii jest teza wskazująca, że współpraca, konsensus i współtworzenie miasta przez jego użytkowników są kluczowym warunkiem i wyzwaniem determinującym rozwój społeczno-gospodarczy. W pierwszych rozdziałach publikacji autorzy skupiają uwagę na wyzwaniach dotyczących warunków i jakości życia w mieście oraz możliwościach rozwiązywania problemów społecznych. Kontekstem zachowań społecznych i jednocześnie potencjałem rozwojowym jest spuścizna i dziedzictwo kulturowe. W tej części pracy uwaga czytelnika zwrócona zostaje na rolę społeczności miejskich w tworzeniu tożsamości miasta i materialnych wartości kulturowych oraz ich wykorzystaniu i ochronie. Kolejne rozdziały dotyczą znaczenia i warunków kształtowania aktywnego zaangażowania mieszkańców w procesy rozwoju, odnosząc się do takich zagadnień, jak: współtworzenie społeczeństwa obywatelskiego poprzez organizacje pozarządowe i ruchy miejskie, komunikacja i partycypacja społeczna, kapitał społeczny, konflikty społeczne i negocjacje. Ostatnie rozdziały traktują o wyzwaniach i potencjale w zakresie budowania społeczeństwa informacyjnego w mieście oraz istocie zdrowia środowiskowego.
Aldona Guzik
Autorka stawia pytanie o to, kim jest ekspert, i przeprowadza badania ilościowe i jakościowe w zakresie reprezentacji ekspertów trzech telewizyjnych magazynów informacyjnych: TVP1, TVN i TV Trwam. Próbuje zrekonstruować typologię i funkcje ekspertów w tych obszarach. Następnie pyta o ich legitymację do sprawowania ,,rządu dusz". (...) Wreszcie o to, jakie obrazy mediów konstruowane są w narracji i języku ekspertów. (...) Monografia Aldony Guzik stanowi ambitną próbę wyznaczenia nowych kierunków metodologii badań szeroko pojętej audiowizualności. Jest sprawnie napisana, rozpoznać można własny styl autorki. Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Wiesława Godzica Temat podjęty przez Aldonę Guzik jest jednym z ważniejszych nie tylko w dyskursie o mediach, lecz także we współczesnych naukach społecznych. Analiza procesu budowania statusu eksperta zasługuje na krytyczną refleksję i w niniejszej książce autorka dobrze się wywiązuje z tego zadania. Z recenzji wydawniczej dr hab. Małgorzaty Molędy-Zdziech, prof. SGH Aldona Guzik ukończyła socjologię na Uniwersytecie Jagiellońskim, jest adiunktem w Instytucie Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe i badawcze dotyczą obszaru komunikacji, PR, socjologii mediów, opinii publicznej oraz socjologii kultury, w tym dziedzictwa kulturowego. Jest autorką wielu raportów, artykułów i monografii.
Ewa Banaszak
Nagość jest czymś, co się zauważa, co przykuwa uwagę, przynajmniej osób doświadczających jako normy ubrania. Ale czy na pewno wiemy jak ludzie doświadczają nagości własnej? Jak doświadczają nagości innych? Czego szukają w nagości innego i jak znają własną nagość? Tylko na pierwszy rzut oka odpowiedzi są proste i banalne. To prawda, że w naszym kręgu kulturowym jest ona doświadczeniem w dużej mierze subiektywnym, intymnym i prywatnym. Autorce książki udaje się udowodnić, że ma też inną stronę. Codzienność ubrania skutecznie przesłania fakt, że nagość powstała w społecznej fabryce, która wytwarza kody i język narracji o niej, miejsca i ich charakter, sposoby postępowania i uczucia, oczekiwania względem innych, a nawet klasyfikacje i hierarchie. Autorka pokazała, że nasze doświadczenia związane z nagością nie są dowolne ani zindywidualizowane w takim stopniu, jak zwykło się sądzić, są ,,pochłonięte" przez instytucje i historię, które nadają im kształt i znaczenie. Jest to praca prawdziwie socjologiczna. Pozwala również obejrzeć warsztat i rozterki badacza mierzącego się z ludzką intymnością. Ewa Banaszak - doktor nauk humanistycznych (w zakresie socjologii). Czasem socjolog, a czasem socjolożka, absolwentka UAM w Poznaniu, doktorat obroniła na Uniwersytecie Wrocławskim, pracuje w Instytucie Socjologii UWr. Współredaktorka prac zajmujących się ciałem, cielesnością, seksualnością, płcią społeczno-kulturową oraz autorka i współautorka artykułów z socjologii ciała. Obszary jej zainteresowań są dość zróżnicowane: od kultury, komunikacji społeczno-kulturowej, socjologii ciała po ubranie i modę. Obecnie zajmuje się dociekaniami związanymi z ubraniem codziennym (Wrocław Fashion Project) oraz badaniami Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Prześladują ją myśli o kolejnym projekcie badawczym dotyczącym intymności. Nie ma czasu wolnego, ale lubi: własne życie prywatne, uprawianie ski-touringu i bycie na usługach dwóch leciwych kotek.
Ekstremizm ekologiczny. Źródła, przejawy, perspektywy
Elżbieta Posłuszna
Książka jest pierwszą w Polsce monografią na temat ekstremizmu ekologicznego oraz ekoterroryzmu. Autorka zajmuje się w niej analizą mechanizmów rządzących funkcjonowaniem ekstremistycznych ugrupowań walczących o prawa zwierząt oraz środowisko (m.in. takich jak Animal Liberation Front czy Earth First!), bada wpływ, jaki na ich strukturę organizacyjną oraz funkcjonowanie mają wyznawane przez nie przekonania, oraz usiłuje odpowiedzieć na pytanie, które ze skrajnych skrzydeł ruchu ekologicznego - animalistyczne czy prośrodowiskowe - i w jakich warunkach może w przyszłości zradykalizować swe działania. Budzi podziw interdyscyplinarność podejścia i szerokość spojrzenia na analizowaną problematykę, jej ujęcie uwzględniające wiedzę z różnych dyscyplin nauk humanistycznych, społecznych, informatycznych i filozofii oraz umiejętność dokonania syntezy tej wiedzy w całościową i spójną koncepcję pozwalającą lepiej zrozumieć złożone uwarunkowania i mechanizmy funkcjonowania współczesnego terroryzmu ekologicznego. dr hab. Zbigniew Hull profesor. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Publikacja jest dziełem unikatowym. Nie natknąłem się w dostępnej literaturze polskojęzycznej na opracowanie, które tak wnikliwie, w oparciu o rzetelnie przeprowadzone badania naukowe, odnosiłoby się do zjawiska ekstremizmu w sferze ekologii. dr hab. Kuba Jałoszyński profesor Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie Elżbieta Posłuszna - ukończyła filologię polską oraz filozofię na Uniwersytecie Łódzkim oraz studia doktoranckie w Szkole Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Obecnie pracuje jako adiunkt na Wydziale Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Zajmuje się badaniem zagadnień i problemów dotyczących szeroko rozumianej przemocy politycznej: ekstremizmu i terroryzmu (ze szczególnym uwzględnieniem terroryzmu jednej sprawy, walki sieciowej, oporu bez przywództwa oraz strategii samotnych wilków).
Elity rządowe III RP 1997-2004
Jacek Raciborski
Elity rządowe koncentrują uwagę mediów i opinii publicznej. Rzadko jednak są przedmiotem badań socjologicznych, gdyż w praktyce bardzo trudno jest uczynić z ludzi sprawujących władzę respondentów. Nie o wszystkim też mogą i chcą mówić. Nie zawsze mówią prawdę, a zawsze - nawet w trakcie wywiadu socjologicznego - dbają o swój publiczny wizerunek. Autorzy tej książki, stanowiący zespół Zakładu Socjologii Polityki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, pracujący pod kierunkiem Jacka Raciborskiego, postanowili zbadać dwie ekipy rządowe - Jerzego Buzka i Leszka Millera - starając się zarysować ich portret socjologiczny. Szczególnie interesowały ich kwestie: o jakie są w Polsce drogi wiodące do najwyższych stanowisk rządowych; o czy sukcesy na tej drodze zależą od indywidualnych starań i talentów, czy też mają grupowy charakter; o jakie konsekwencje mają wzory rekrutacji dla funkcjonowania rządów i ich sprawności; o jak politycy myślą o sobie, o Polsce i jej najnowszej historii; o jak widzą sferę polityki i jej patologie; wreszcie o jakie są ich grupowe tożsamości i co dzieli polityków na poziomie głębszym niż partyjne przynależności. Książka w wersji papierowej ukazała się w Wydawnictwie Trio
Emigracja jako doświadczenie. Studium na przykładzie migrantów powrotnych do województwa śląskiego
Rafał Cekiera, Justyna Kijonka, Monika Żak
Z wielu powodów pierwsze lata po wejściu Polski do Unii Europejskiej nazwać możemy „złotą dekadą polskiej mobilności”. Stopniowe otwieranie rynków pracy państw zachodnich, swoboda poruszania się po Europie, szybko rozwijająca się siatka tanich połączeń lotniczych, czy w końcu dynamiczny rozwój komunikacji internetowej – wszystko to w wydatnym stopniu sprzyjało decyzjom emigracyjnym. W jaki sposób może zmieniać jednostkę pobyt na emigracji? Które obszary egzystencji stają się szczególnie wrażliwe? Jakie lekcje oferuje „migracyjna szkoła życia”? Na podstawie przeprowadzonych badań wśród reemigrantów z woj. śląskiego w książce podjęta została próba identyfikacji różnych wymiarów migracyjnego doświadczenia. Analizując procedury adaptacji i readaptacji, znaczenia przypisywane pobytowi za granicą, ale też jego konsekwencje dla rozwoju osobistego i zawodowego, autorzy poszukiwali mechanizmów uniwersalnych. Ich poznanie może być przydatne dla lepszego zrozumienia fenomenu ludzkiej mobilności. Książka może być także inspiracją dla tworzenia programów integracyjnych – nakierowanych również na imigrantów obecnie przybywających do Polski.
Emocje społeczne w pracy nauczyciela i przedstawiciela handlowego
Beata Pawłowska
Badanie emocji (odczuwanych uczuć) nie jest procesem łatwym i oczywistym. Pytanie o naturę emocji zostaje wciąż otwarte. Ze względu na fakt, że emocje pozostają w sferze indywidualnych doświadczeń jednostki, są naturalnym i spontanicznym wyposażeniem, do dziś nie ma jednoznacznych wskazań, czym są emocje, kiedy powstają, od czego zależą i jak nimi zarządzać. Celem pracy jest opis emocji towarzyszących w codziennej pracy nauczycielom i przedstawicielom handlowym. Główny nacisk teoretyczny położony został na teorie wyrosłe na gruncie perspektywy interakcjonistycznej. Szczególna uwaga zwrócona została na sposoby kierowania emocjami oraz strategie stosowane podczas radzenia sobie z powstającymi emocjami w obu grupach zawodowych. W książce zawarto śmiały i poznawczo cenny pomysł naukowej obserwacji procesów emocjonalnych w dwóch środowiskach zawodowych nauczycieli i przedstawicieli handlowych. Jest to cenne ujęcie procesów socjologicznych znamionujące opanowanie multidyscyplinarnego warsztatu badacza. Ukazane zostały emocje społeczne, takie jak wstyd, duma i poczucie winy oraz procesy interakcyjne, normy środowiskowe, rytuały, ceremonie i reguły zachowań, a nawet łańcuchy rytuałów interakcyjnych. Jest to nowatorskie ujęcie dość rzadko wyodrębnianych procesów psychicznych.
Krzysztof T. Konecki, Beata Pawłowska
Całe nasze życie jest wypełnione pracą nad emocjami, wypracowywaniem strategii i taktyk borykania się z nimi. Emocje ubarwiają świat, ale także strukturalizują go, a masowe emocje znoszą racjonalne myślenie i argumentację nie tylko na poziomie indywidualnym. Dla badania problematyki emocji powstała subdyscyplina zwana socjologią emocji. Monografia jest efektem debaty prowadzonej podczas konferencji „Emocje w życiu codziennym. Analiza kulturowych, społecznych i organizacyjnych uwarunkowań ujawniania i kierowania emocjami”. Opisano w niej zagadnienia dotyczące teoretycznych i metodologicznych aspektów afektywnego paradygmatu nauk społecznych, kierowania emocjami w organizacjach formalnych, pracy emocjonalnej, współczucia i empatii w życiu prywatnym, społecznym, zawodowym, a także emocji w procesie komunikacji, w tym ekspresji emocji w życiu społecznym i ich społecznej kontroli, emocji w sztuce, polityce i religii, jak również w codziennym życiu. Można tutaj znaleźć zarówno rozważania teoretyczne, jak i analizy materiału empirycznego. Zróżnicowanie to odzwierciedla kompleksowość i złożoność przedmiotu zainteresowania autorów – roli emocji w życiu społecznym. Dzięki różnorodności prac uzyskujemy wrażenie skupionego oglądania jednego przedmiotu z różnych stron.
Equal Access to healthcare in Europe
Paweł Łuków, Amir Muzur, Zvonka Zupanic, Florian...
This volume grows out of the belief that diversity needs recognition and support from a favourable social environment. More precisely, the different members of diverse societies need recognition and support. This monograph is intended to provide a comparative perspective on the challenges faced in selected European countries (Croatia, Germany, Poland, Slovenia and the UK) with regard to equal access to healthcare and ways of handling them. The authors of the chapters comprising this volume, each within their specialty and in their own way, attempt to identify the different forms and dimensions in which we can be different and the barriers to our flourishing in, and with our differences.
Etyczny wymiar jakościowych badań społecznych. Doświadczenia, dylematy, refleksje
Karol Piotrowski Karolina Rożniatowska
Wraz z ukazaniem się tej pracy zbiorowej, etyka w prowadzeniu badań społecznych przestaje być jedynie rozdziałem w podręcznikach akademickich, a staje się przedmiotem żywej dyskusji, również wśród badaczy i badaczek na gruncie nauk społecznych. Z jakimi dylematami w swoich badaniach mierzą się badacze i badaczki w dziedzinach socjologii, psychologii, antropologii czy etnografii? W jaki sposób stawiają im czoła? Czy dostępne narzędzia postępowania etycznego w badaniach, najczęściej w postaci kodeksów, są wystarczające, by rozwiązać dylematy etyczne? Czy istnieje przepis na bezbłędnie etyczne badania społeczne? Na te i wiele innych pytań spróbowano dać odpowiedzi właśnie w tej książce. Etyczny wymiar jakościowych badań społecznych. Doświadczenia, dylematy, refleksje został przygotowany - z perspektywy filozoficzno-teoretycznej oraz mocno praktycznej - przez naukowców i naukowczynie zarówno z ogromnym, jak i niewielkim doświadczeniem w terenie badawczym. Podjęli się oni wymagającej tematyki badawczej, m.in. wojny w Ukrainie, Holokaustu, napięć izraelsko-palestyńskich, życia po wybudzeniu ze śpiączki czy nacjonalizmu wśród młodych Polaków i Polek. Z jednej strony to więc zaproszenie do podjęcia refleksji nad zagadnieniami moralno-etycznymi w badaniach jakościowych, a z drugiej - propozycja rozwiązań problemów natury etycznej, wypracowana w wyniku rozmaitych doświadczeń badawczych. Publikacja w przekonujący i interesujący sposób pokazuje, na bogatym, wielodyscyplinarnym i międzynarodowym materiale empirycznym, etyczne uwikłania jakościowych badań społecznych, także tych bardzo praktycznych, jak np. badania w placówkach służby zdrowia, na wojennym froncie (...). Stawia ważne pytania i przedstawia procedury pomagające badaczom w rozwiązywaniu problemów etycznych, jakie takie badania mogą powodować. (...) [P]owinna zainteresować nie tylko badaczy akademickich, ale także inne osoby przeprowadzające jakościowe badania społeczne, np. w służbie zdrowia, ośrodkach dla uchodźców, placówkach socjalnych. Z recenzji dr. hab. em., prof. UAM Krzysztofa Podemskiego