Socjologia
Wartości - pracy, rodziny i religii - ciągłość i zmiana. Socjologiczne studium społeczności śląskich
Urszula Swadźba
Przedmiotem analizy w pracy są śląskie wartości, ich geneza, umacnianie się, osłabianie oraz aktualne trwanie i zmiana w społecznościach śląskich. W części teoretycznej scharakteryzowana została koncepcja Ronalda Ingleharta dotycząca zmian sytemu wartości i przechodzenia od wartości materialistycznych do postmaterialistycznych oraz sformułowana na jej bazie własna Autorki koncepcja przemian wartości śląskich. Praca zawiera część historyczną. Przeanalizowana została w niej geneza wartości śląskich w drugiej połowie XIX wieku, ich utrwalanie w okresie międzywojennym, a następnie ewolucja w okresie realnego socjalizmu i transformacji systemowej. Empiryczna część pracy oparta została na badaniach terenowych w trzech śląskich społecznościach. Pokazano zmiany i trwanie wartości pracy, rodziny i religii. Posłużono się wprowadzoną wcześniej typologią wartości, uwzględniającą koncepcję R. Ingleharta, a także starano się odpowiedzieć, w jakim stopniu badane społeczności zmierzają w kierunku wartości postmaterialistycznych. W zakończeniu przedstawione zostały fazy ewolucji śląskich wartości i ich wzajemnego oddziaływania na siebie. Pokazano uniwersalność wniosków z badań dotyczącą całości społeczeństwa polskiego, a również specyfiki śląskiej. Dokonanie analizy trzech wartości w społecznościach śląskich pozwoliło na wysunięcie tezy, która uzupełni teorię R. Ingleharta. Praca adresowana jest do szerokiego grona specjalistów. Przede wszystkim do socjologów zajmujących się problematyką wartości, szczególnie wartości pracy, rodziny i religii. Może być przydatna również osobom zainteresowanym problematyką śląską (socjologów, pedagogów, kulturoznawców, historyków, etnologów).
Aleksandra Jasińska-Kania, Małgorzata Sikorska, Grażyna Kacprowicz, Joanna...
Procesy przekształceń ustrojowych w Polsce oraz integracji i rozszerzania Unii Europejskiej skłaniają do stawiania pytań, jak zmieniają się w tym czasie wartości Polaków, ich przekonania o tym, co jest cenne, dobre i ważne, a także o tym, w jaki sposób można i należy te wartości osiągać. Autorzy zebranych tu prac podjęli zadanie sprawdzenia hipotez przewidujących różne kierunki zmian wartości w Polsce i w innych krajach Europy. Odwołując się do danych z międzynarodowych badań porównawczych europejskich wartości (European Values Study), pokazują zarówno wspólne trendy zmian, jak i odstępstwa od nich, wahania i załamania. Odkrywają złożoność relacji między zmianami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi zachodzącymi w Polsce i innych krajach europejskich a przekształceniami wartości i postaw ich mieszkańców. Ujawniają sprzeczności, niespójności i rozbieżności w tych procesach, stanowiące potencjalne źródła napięć i konfliktów.
Mirosława Marody
W analizach, których wyniki prezentujemy w niniejszej publikacji, odchodzimy od systematycznego prezentowania danych EVS, skupiając się na wydobyciu tego, w jaki sposób wartości wplatają się w życie jednostek i funkcjonowanie społeczeństwa w wybranych obszarach. Interesuje nas tu zarówno poszukiwanie czynników interweniujących w zależność między wartościami i działaniami, jak i strategie ,,zarządzania wartościami", przyjmowane przez jednostki w sytuacjach gwałtownych przemian społeczno-kulturowych, rozpadu dominujących obrazów świata i wyzwań stawianych przez wciąż nowe kryzysy - polityczne, gospodarcze, zdrowotne, klimatyczne. Staramy się również odchodzić od dominującego przy badaniu wartości paradygmatu modernizacyjnego, poszukując wyjaśnień w koncepcjach teoretycznych rzadziej wykorzystywanych w tym obszarze. ze Wstępu Mirosławy Marody Monografia Wartości w działaniu jest ważną propozycją r e i n t e r p r e t a c j i wybranych wyników projektu Europejskie Systemy Wartości, pozwalającą zobaczyć w nowym świetle przemiany świadomościowe społeczeństwa polskiego. Jest również interesującą propozycją teoretyczną, będącą nie tylko odważną r e k o n c e p t u a l i z a c j ą socjologicznego ujęcia wartości, ale również próbą wskazania na nowe, niedostrzegane lub niedoceniane napięcia strukturalne wyznaczające pole większości dzisiejszych (i prawdopodobnie większości przyszłych) konfliktów społeczno-kulturowych. z recenzji prof. dr. hab. Rafała Drozdowskiego W tomie publikują: Jerzy Bartkowski, Marzena Cypryańska, Michał Główczewski, Aleksandra Grzymała-Kazłowska, Agnieszka Karlińska, Joanna Konieczna-Sałamatin, Sławomir Mandes, Mirosława Marody, Maja Sawicka, Adrian Dominik Wójcik, Patrycja Ziółkowska.
Wartości Wschodu i wartości Zachodu. Spotkania cywilizacji
Janusz Danecki, Andrzej Flis
Zbiór esejów, poświęconych kulturom Czarnej Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu, poruszających problematykę oddziaływania na siebie kultur światowych. Autorzy analizują wzajemny wpływ koncepcji życia (filozoficznych, religijnych, politycznych itd.), pochodzących z różnych kręgów kulturowych. Próbują odpowiedzieć na pytanie, czego Zachód nauczył się od Wschodu w XX wieku, przybliżają podstawy muzułmańskiego fundamentalizmu i chińskiego konfucjanizmu, ale także, na przykład, zastanawiają się nad polisemizmem japońskim, czy buntem w kulturze i literaturze Iranu. Artykuły stawiają czytelnika w obliczu zagadnień jak najbardziej aktualnych, związanych z globalizacją, problemów, których rozwiązanie staje się koniecznością cywilizacyjną.
Wczesne rodzicielstwo - zagrożenie czy szansa? Nastoletni rodzice z łódzkich enklaw biedy
Paulina Bunio-Mroczek
W publikacji zostały przedstawione biografie i sytuacje życiowe młodych dorosłych, którzy zostali rodzicami jako nastolatkowie oraz mieszkają i wychowują swoje dzieci na terenie łódzkich enklaw biedy. Autorka analizuje stan, procesy i wymiary wykluczenia społecznego, a także społecznej integracji zachodzące w badanej zbiorowości oraz działania służb społecznych wobec młodych rodziców ze zdegradowanych społecznie i ekonomicznie obszarów miasta. Odpowiada na pytanie, czy wczesne macierzyństwo i ojcostwo osób doświadczających biedy i wykluczenia społecznego w dzieciństwie i adolescencji stanowi jedynie zdrożenie, tj. czynnik ryzyka kontynuacji ubóstwa i ekskluzji w kolejnej (dorosłej) fazie życia, czy też może oznacza szansę - czynnik ich społecznej integracji. Książka jest skierowana do socjologów, pedagogów i badaczy życia społecznego, a także pracowników instytucji pomocowych i organizacji i pozarządowych zajmujących się pracą socjalną oraz specjalistów pracujących profesjonalnie z młodymi ludźmi z zaniedbanych społecznie środowisk.
Wdrażanie innowacji społecznych przez wiejskie organizacje pozarządowe i lokalne grupy działania
Katarzyna Zajda
W monografii podjęto rzadko poruszaną w Polsce, a jednocześnie bardzo popularną w krajach zachodnich problematykę wdrażania innowacji społecznych. Na podstawie bogatego materiału empirycznego próbowano dociec, na czym polegają nietypowe praktyki rozwiązywania lokalnych problemów społecznych wdrażane przez wiejskie organizacje pozarządowe oraz lokalne grupy działania. Co może stymulować proces ich realizacji? Czy znacząca jest tutaj współpraca tych organizacji z innymi podmiotami i udział mieszkańców wsi w ich rozwiązywaniu? Jakie efekty przynoszą innowacje społeczne? Publikację kończą rekomendacje dotyczące wspierania innowacji społecznych sformułowane w odniesieniu do specyfiki wiejskich organizacji pozarządowych oraz stosunkowo nowych podmiotów wspomagających rozwój wsi, to jest lokalnych grup działania. Czytelnik odnajdzie w niej zarówno przegląd najnowszej literatury przedmiotu dotyczącej tego typu innowacji, problemową analizę efektów badań socjologicznych (prowadzonych z wykorzystaniem metody jakościowej i ilościowej), jak i inspiracje do podjęcia kolejnych analiz.
Według Tukidydesa. Rozważania socjologa literatury nad Wojną peloponeską
Krzysztof Łęcki
Prezentowana praca jest próbą spojrzenia na „Wojnę peloponeską” Tukidydesa z bardzo szczególnego punktu widzenia – z perspektywy socjologa literatury. Monografię taką wyobrazić można sobie na kilka sposobów. W wariancie tu zaproponowanym stara się być ona jednocześnie socjologiczną (nie militarną, a właśnie – socjologiczną) rekonstrukcją modelu skonfliktowanego wewnętrznie i zewnętrznie świata greckich polis, tak jak przedstawia jego problemy ateński historyk, i – z drugiej strony - bardzo osobistym studium lektury dzieła Tukidydesa. Połączenie jednego i drugiego zadania narzucało jego formę to połączenie analizy, interpretacji, quasi-przewodnika po „Wojnie peloponeskiej” i eseju (jednak w sensie akademickim, nie – literackim). Praca ta ma także w zamierzeniu autora wskazać konteksty umożliwiające bogatszą interpretację działa Tukidydesa – dla socjologa literatury nieco odmienne od tych, jakie ma do zaproponowania historyk, politolog, filozof polityki czy specjalista od teorii międzynarodowych stosunków politycznych. Adresatem pracy są przede wszystkim środowiska akademickie (pracownicy naukowi i studenci wydziałów nauk społecznych i humanistycznych) – biorąc jednak pod uwagę (omówioną szczegółowo w książce) sporą popularność dyskusji z udziałem autora poświęconych dziełu Tukidydesa autora na kanale YouTube, można domniemywać, że pozycja ta byłaby atrakcyjna także dla szerszej publiczności czytelniczej, w tym szczególnie osób zainteresowanych współczesnymi, socjologicznymi kontekstami dzieła ateńskiego historyka
Filip Pierzchalski
Autor podnosi w sposób pionierski problematykę emocji w perspektywie mechanizmów życia politycznego. Bogata literatura, różnorodna problematyka, żywy i klarowny język sprawiają, że książka z pewnością spotka się z żywym zainteresowaniem czytelników i reakcją zwłaszcza środowisk akademickich. Widzialność zawiści... Pierzchalskiego to książka odważna, nowoczesna i jednocześnie książka o widzialności. Można tylko pogratulować Autorowi i życzyć, aby Widzialna zawiść... była bardzo dobrze widzialna. prof. Jerzy Kochan Pierzchalski, meandrując po historii myśli politycznej, filozofii i psychologii prowadzi czytelnika przez niemal wszystkie tropy refleksji, w której pojawiał się namysł nad socjo-kulturową (kolektywną, międzypokoleniową) naturą emocji kształtujących procesy indywidualnej percepcji obiektów i zjawisk politycznych. Może imponować swoboda, z jaką autor miksuje spostrzeżenia klasyków antyku, Kartezjusza, tradycji marksowskiej, kulturowego nurtu socjologii wiedzy z ustaleniami przedstawicieli współczesnej kognitywistyki i neuronauki. prof. Lech Szczegóła
Wiedza ekonomiczna, praca, przedsiębiorczość, konsumpcja. Świadomość ekonomiczna polskich studentów
Urszula Swadźba, Rafał Cekiera, Monika Żak
Książka jest efektem badań i analiz trzech autorów zajmujących się problematyką związaną ze świadomością ekonomiczną (pracą, przedsiębiorczością, mobilnością za pracą, konsumpcją). W niniejszej publikacji uwaga została skoncentrowana na młodym pokoleniu – studentach polskich i ich świadomości ekonomicznej. Książka adresowana jest do naukowców zajmujących się tą problematyką, praktyków społecznych oraz studentów. Autorzy swoją analizę oparli na przeprowadzonych badaniach socjologicznych. Badania te były częścią szerszego projektu zrealizowanego wśród studentów wyższych uczelni czterech krajów partnerskich Polski, Republiki Czeskiej, Słowacji, i Węgier. Zostały one wsparte finansowo w ramach Visegrad Standard Grant: „The economic awareness of the young generation of Visegrad countries” nr. 21420008. W monografii najpierw omówione są założenia teoretyczne badań. Przedstawiona jest definicja i rozumienie świadomości ekonomicznej oraz metodologiczne podstawy badań. W następnych rozdziałach, zgodnie z modelem teoretycznym badań Autorzy przedstawiają: system wartości i wiedzę ekonomiczną studentów, wartość pracy i jej cechy, mobilność wewnętrzną i zagraniczną w celu podjęcia pracy, przedsiębiorczość, wartość pieniędzy i oszczędności, postawy wobec bogactwa i biedy oraz konsumpcję. Wyniki badań porównywane są do wyników badań studentów krajów Grupy Wyszehradzkiej. W Zakończeniu zarysowany jest syntetyczny stan świadomości ekonomicznej polskich studentów. Następnie skonstruowane typy studentów, uwzględniając różne elementy świadomości ekonomicznej.
Wiedza (nie)umiejscowiona. Jak uczyć o Zagładzie w Polsce w XXI wieku?
Katarzyna Liszka
Książka ta jest interdyscyplinarnym wielogłosem na temat umiejscowienia nauczania o Zagładzie w Polsce. W żywym i propedeutycznym namyśle autorzy – teoretycy i praktycy – odpowiadają na potrzebę zdiagnozowania społecznych ram nauczania o Zagładzie w Polsce i barier, jakie ono napotyka. Z tych rozważań wyłania się podstawowe wyzwanie: jak uczyć o Zagładzie, integrując historię polskiego otoczenia Zagłady. Odpowiadając na nie, autorzy analizują usytuowanie nauczania o Zagładzie w programach nauczania i praktykach edukacyjnych, w klasie szkolnej i w edukacji nieformalnej, wskazują przykłady dobrych praktyk i zagrożenia, jakie niesie ze sobą niszczenie pamięci, a także kreślą warunki podmiotowego przyjęcia tej wiedzy. Fragment recenzji Książka ma formułę ,,rozmowy” prowadzonej przez znanych w Polsce ekspertów, reprezentujących różne dziedziny nauki i praktyki edukacyjnej: nauczycieli, historyków, socjologów, filozofów, artystów, literaturoznawców i innych. Konstrukcja książki oparta została na nowatorskiej koncepcji badań w działaniu, której jedną z podstawowych składowych jest dialog na temat praktyk edukacyjnych i ich założeń. Tematem tej swoistej konwersacji ekspertów są praktyki edukacyjne rozumiane w kategoriach zaangażowanego działania, analizy tkwiących u ich podstaw założeń oraz ich kulturowo-historycznego umiejscowienia. [Z recenzji dr hab. Piotra Trojańskiego] Katarzyna Liszka – dr, adiunkta w Katedrze Judaistyki im. T. Taubego Uniwersytetu Wrocławskiego, absolwentka kulturoznawstwa i filozofii na Uniwersytecie Wrocławskim. Zajmuje się problematyką Zagłady, współczesną filozofią, etyką, w tym filozofią żydowską. Jest autorką licznych przekładów i artykułów z zakresu współczesnej humanistyki, w tym monografii Etyka i pamięć o Zagładzie (2016), a także współredaktorką Beauty, Responsibility, and Power: Ethical and Political Consequences of Pragmatist Aesthetics (z L. Koczanowiczem, 2014), Między rozumieniem a porozumieniem. Eseje o demokracji niekonsensualnej (z R. Włodarczykim i L. Koczanowiczem, 2015), numeru „Studia Judaica” pt. Przeszłość teraźniejsza. Reprezentacje koegzystencji polsko-żydowskiej w obrazie i słowie (z M. Silberem, 2019) oraz numeru „Prac kulturoznawczych” pt. Czytanie Margalita (z J. Jezierską, 2020).
Wiedza wrodzona. Czyli co łączy pisklę i noworodka
Giorgio Vallortigara
Dlaczego właściwie tak bardzo lubimy ożywiać przedmioty? Inne istoty żywe wywołują w nas silniejsze emocje niż rzeczy, wyjaśnia neuronaukowiec, Giorgio Vallortigara. Dlatego rysujemy uśmiechnięte buźki na zamarzniętej szybie, denerwujemy się na zepsutą lodówkę, boimy się rzuconej na krzesło sterty ubrań, bo w ciemności przypomina czającego się napastnika. Robimy to wszystko, mimo że nikt nas tego nie uczył. Vallortigara wykorzystuje swoje wieloletnie badania nad kurczętami, żeby zidentyfikować i opisać arsenał wrodzonych instynktów, którym dysponujemy od urodzenia. Tłumaczy, skąd bierze się wiedza i po co nam te wszystkie na pozór niepotrzebne odruchy. Zdarzyło Ci się kiedyś obrazić na samochód, który zepsuł się na środku drogi albo zwyzywać dzwoniący rano budzik? W takim razie ta książka jest właśnie dla Ciebie.
Wiejskie ruchy społeczne w Polsce
Michał Wenzel
Mamy do czynienia z nowatorską próbą charakterystyki współczesnych wiejskich ruchów społecznych, której autor - z jednej strony - sięga do historycznych korzeni mobilizacji chłopskiej, z drugiej zaś - analizuje aktualne dane wytworzone przy wykorzystaniu szerokiego arsenału metod i technik badawczych. Monografia stanowi uzupełnienie wiedzy na temat natury współczesnych wiejskich ruchów społecznych i istotnie poszerza nasze spojrzenie na protesty rolnicze. Podkreśla podmiotowość polityczną współczesnych rolników. dr hab. Grzegorz Foryś, prof. UKEN Monografia jest skierowana przede wszystkim do odbiorców akademickich: socjologów, politologów, historyków i antropologów zajmujących się problematyką wsi, ruchów społecznych, transformacji systemowej oraz zachowań politycznych. [...] Ze względu na aktualność tematyki oraz klarowność wywodu książka może zainteresować także analityków politycznych, dziennikarzy oraz działaczy organizacji pozarządowych zajmujących się rozwojem obszarów wiejskich. dr hab. Jarosław Chodak
Wielki renesans - Chińska transformacja i jej konsekwencje
Bogdan Góralczyk
WIELKI RENESANS to rewelacyjne studium na temat Quo Vadis Sina? Bogdan Góralczyk prezentuje motywy i aspiracje przywódców Chin w dążeniu do odzyskania „niekwestionowanej i należnej” pozycji pierwszego mocarstwa globu. Wnikliwie omawia ich strategię i taktykę z określeniem głównych symbolicznych jej etapów: 2021, 2035 i docelowego osiągnięcia celu w 2049r. Wyjątkową wartością są niezwykle bogate oryginalne źródła chińskie. Są one przedmiotem głębokiej, krytycznej analizy tego wybitnego politologa i sinologa, potrafiącego trafnie odczytać wieloznaczny sens słów, pojęć i określeń powszechnie tam używanych. Atutem tej pracy jest konfrontacja prezentowanych chińskich ocen z opiniami najwybitniejszych światowych badaczy. Cechą całego wywodu jest obiektywizm. Jestem głęboko przekonany, że ta książka stanie się wydarzeniem. Wróżę jej międzynarodowy rozgłos. Zachęcam, aby stała się „obowiązkową lekturą” dla komentatorów i badaczy współczesnych Chin Jan Rowiński, emerytowany profesor UW (2002-2013). Absolwent Uniwersytetu Pekińskiego i Instytutu Dyplomatycznego ChRL. Długoletni pracownik MSZ i PISM. W Chinach spędził 16 lat. Redaktor zbiorów dokumentów i materiałów polityki zagranicznej i wewnętrznej ChRL. Autor licznych publikacji w językach polskim, chińskim, angielskim i rosyjskim Opowieść o chińskim sukcesie, jakiej jeszcze nie było: Góralczyk przebija się przez mury propagandy i warstwy ogranych schematów, pokazując wewnętrzne kulisy przemian, wątpliwości, paradoksy i kręte ścieżki decyzyjne chińskich elit władzy. Tym przekrojowym opracowaniem, opartym przede wszystkim na nieznanych szeroko źródłach chińskich, zadaje cios nie tylko miernej publicystyce, ale i całemu pokoleniu badaczy Chin współczesnych. No bo co jeszcze można dodać do takiej analizy? dr Marcin Jacoby, sinolog, autor Chin bez makijażu Bogdan Góralczyk, jeden z najlepszych europejskich sinologów, przyzwyczaił nas już do rzadkiej wśród akademików umiejętności łączenia pogłębionej wiedzy z przystępnością stylu, ale największą zaletą tej monumentalnej pracy jest imponująca perspektywa badawcza – świadoma, naukowa obserwacja Chin od pierwszego pobytu w nich zaraz po śmierci Mao do dziś. Autor ma więc rzadkie kompetencje, by należycie ocenić politykę Chin i czyni to w najlepszy możliwy sposób: patrząc na Państwo Środka od wewnątrz, przez pryzmat chińskich idiomów, kategorii oraz idei przy jednocześnie bardzo europejskim podejściu krytycznym. Jeżeli chce się spróbować zrozumieć Chiny i pojąć implikacje zamierzonego powrotu Państwa Środka do wiodącej roli na świecie, trzeba przeczytać tę książkę. dr Michał Lubina, Instytut Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ, autor m.in. Niedźwiedź w cieniu smoka. Rosja–Chiny 1991–2014
Wielkie osiedla mieszkaniowe w mieście postsocjalistycznym. Geneza, rozwój, przemiany, percepcja
Ewa Szafrańska
Wielkie socjalistyczne osiedla mieszkaniowe o zabudowie blokowej popularnie określane "blokowiskami" lub "osiedlami z wielkiej płyty" stanowią szczególne środowisko mieszkaniowe obecne w wielu miastach europejskich, ale przede wszystkich w miastach Europy Środkowo-Wschodniej. W książce poddano analizie genezę, rozwój, przemiany oraz percepcję tej formy zabudowy w wybranych miastach postsocjalistycznych. Podjęcie refleksji dotyczącej tej tematyki uznano za ważne, ponieważ osiedla te są najbardziej widocznym i rozległym przestrzennie dziedzictwem socjalizmu we współczesnych miastach i dominującą formą zamieszkiwaną przez niemal połowę ludności tych miast. Ponadto obszary te, mimo swej powszechności, są wciąż stosunkowo mało poznane i postrzegane przez pryzmat wielu stereotypów, które należy weryfikować w badaniach w różnych skalach przestrzennych i przy użyciu różnych metod. Praca ma walory nie tylko poznawcze ale także aplikacyjne. Jej rezultaty są ważnym głosem w toczącej się obecnie dyskusji na temat aktualnego stanu oraz przyszłości wielkich osiedli mieszkaniowych we współczesnych miastach postsocjalistycznych. Stanowi źródło niezbędnej wiedzy w procesach modernizacji i humanizacji tej formy zabudowy, czyli działań zmierzających do zapewnienia takich warunków zamieszkania, które w lepszy niż dotychczas sposób mogą zaspokoić potrzeby ich mieszkańców.
Wieś i Rolnictwo nr 1(170)/2016
Mirosław Drygas, Bogdan Klepacki, Marta Błąd, Izasław...
Spis treści [Contents] Bogdan Klepacki: Wkład Profesora Jerzego Wilkina w rozwój nauk ekonomiczno-rolniczych [Professor Jerzy Wilkin's Contribution to the Development of Economic and Agricultural Sciences], doi: 10.7366/wir012016/01, s. 7-10; Marta Błąd: O pięknie ekonomii, ethosie uczonego i misji uniwersytetu - jubileusz Profesora Jerzego Wilkina [About the Fineness of Economy, Scientist's Ethos and University's Mission - A Jubilee of Professor Jerzy Wilkin], doi: 10.7366/wir012016/02, s. 11-18. ARTYKUŁY [Articles] Izasław Frenkel: Prognoza demograficzna Polski do 2050 roku ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich [A Population Projection for Poland by 2050 Featuring Rural Areas], doi: 10.7366/wir012016/03, s. 19-58; Maria Halamska: Struktura społeczno-zawodowa ludności wiejskiej w Polsce i jej przestrzenne zróżnicowanie [Socio-Professional Structure of Rural Population in Poland and Its Spatial Variations], doi: 10.7366/wir012016/04, s. 59-86; Katarzyna Bańkowska: Światowe porozumienie klimatyczne a rozwój obszarów wiejskich [Global Climate Agreement and Rural Development], doi: 10.7366/wir012016/05, s. 87-104; Piotr Gradziuk, Barbara Gradziuk: Gospodarka niskoemisyjna - nowe wyzwanie dla gmin wiejskich [Low-Carbon Economy - A New Challenge for Rural Communes], doi: 10.7366/wir012016/06, s. 105-126; Arkadiusz Sadowski, Walenty Poczta, Patrycja Beba, Ewelina Szuba-Barańska: Zróżnicowanie produktywności modeli gospodarstw rolnych w UE [Productivity Diversification by Farm Category in the European Union], doi: 10.7366/wir012016/07, s. 127-138; Marta Domagalska-Grędys: Kontekst innowacji w grupach producentów rolnych [Innovations in Agricultural Producer Groups], doi: 10.7366/wir012016/08, s. 139-164; Zofia Sawicka, Piotr Fogel: Zmiany funkcjonalne a przekształcenia ziemi rolnej na cele pozarolnicze na obszarach rozdrobnionych agrarnie [Functional Changes and Conversion of Agricultural Land in the Area with Fragmented Agrarian Structure], doi: 10.7366/wir012016/09, s. 165-184. RECENZJE I OMÓWIENIA [Bookreviews] Maria Wieruszewska: Recenzja książki Wojciecha Goszczyńskiego, Wojciecha Kniecia, Huberta Czachowskiego: Lokalne horyzonty zdarzeń [A Review of a Book by Wojciech Goszczyński, Wojciech Knieć, Hubert Czachowski: Lokalne horyzonty zdarzeń], doi: 10.7366/wir012016/10, s.185-192; Stefan Małecki-Tepicht: Ekonomia jest piękną nauką? [Economy Is a Fine Science?], doi: 10.7366/wir012016/11, s. 195-198.
Wieś i Rolnictwo nr 1(174)/2017
Jerzy Wilkin
W numerze [Contents] Artykuły [Articles] Jerzy Bański: Zmiany własnościowe użytków rolnych w wybranych krajach Europy Środkowej [Ownership Changes of Agricultural Land in Selected Countries of Central Europe], doi 10.7366/wir012017/01, s. 7-22; Włodzimierz Dzun: Gospodarstwa rolne o obszarze do 1 ha w procesie przemian systemowych i integracji z UE [Farms up to 1 ha in the Process of System Transformation and Integration with the EU], doi 10.7366/wir012017/02, s. 23-48; Radosław Pastusiak, Magdalena Jasiniak, Joanna Stawska, Michał Soliwoda: Znaczenie dochodów pozarolniczych w gospodarstwach rolnych Kanady i USA [Importance of Non-Agricultural Income for Farms in Canada and the US], doi 10.7366/wir012017/03, s. 49-74; Agnieszka Kozera: Problem zadłużenia gmin wiejskich na przykładzie województwa wielkopolskiego [The Problem of Indebtedness in Rural Gminas Based on the Example of Wielkopolskie Province], doi 10.7366/wir012017/04, s. 75-98; Bazyli Czyżewski, Łukasz Kryszak: Wpływ typów rolnictwa na emisję gazów cieplarnianych [The Influence of Farming Types on Greenhouse Gases Emissions], doi 10.7366/wir012017/05, s. 99-122; Marta Domagalska-Grędys: Innowacyjne kultury organizacyjne w grupach producentów rolnych [Innovative Organizational Cultures in Agricultural Producer Groups], doi 10.7366/wir012017/06, s. 123-148; Marian Flis, Bogusław Rataj: Szkody łowieckie - nowe podejście do problemu [Wildlife Damage to Agricultural Crops - A New Approach to the Problem], doi 10.7366/wir012017/07, s. 149-162. Sprawozdania [Reports] Iwona Nurzyńska, Anna Rosa: Sprawozdanie ze 160. Seminarium European Association of Agricultural Economists ,,Rural Jobs and the Common Agricultural Policy" [Report on 160th European Association of Agricultural Economists Seminaron "Rural Jobs and the Common Agricultural Policy"], doi 10.7366/wir012017/08, s. 163-174.
Wieś i Rolnictwo nr 2(171)/2016
Mirosław Drygas, Włodzimierz Kołodziejczak, Feliks Wysocki, Włodzimierz...
W numerze [Contents] Pamięci Profesora Paolo Santacroce (9 IV 1945-15 VI 2016) [In Memoriam of Professor Paolo Santacroce (9 IV 1945-15 VI 2016)], s. 7-10. ARTYKUŁY [Articles] Włodzimierz Kołodziejczak, Feliks Wysocki: Wielomianowa analiza logitowa w badaniach aktywności ekonomicznej ludności wiejskiej [The Use of Multinomial Logistic Regression in the Analysis of Rural Population's Economic Activity], doi: 10.7366/wir022016/01], s. 11-40; Włodzimierz Rembisz: Relacje wynagrodzenia i wydajności czynnika pracy w rolnictwie na tle gospodarki narodowej i jej sektorów w Polsce w okresie 2005-2012 [Relationship between Labour Productivity and Its Remuneration in Agriculture in Comparison with National Economy and Its Sectors in Poland in the Period 2005-2012], doi: 10.7366/wir022016/02, s. 41-58; Jacek Kulawik: Wybrane problemy fiskalne rozwoju wsi. Wprowadzenie do problemu [Selected Fiscal Problems of Rural Development. An Introduction], doi: 10.7366/wir022016/03, s. 59-88; Izabella Bukraba-Rylska: Doświadczanie kultury lokalnej. Propozycja ujęcia badawczego [Local Culture Experience. A Research Approach Proposal], doi: 10.7366/wir022016/04, s. 89-122; Iwona Nurzyńska: Przyczyny i przejawy peryferyjności obszarów wiejskich w Polsce [Causes and Symptoms of Peripherality of Rural Areas in Poland], doi: 10.7366/wir022016/05, s. 123-140; Renata Marks-Bielska, Agata Zielińska: Skala i uwarunkowania bezumownego użytkowania gruntów zarządzanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych w latach 2006-2014 [Scale and Conditions for Non-Contractual Use of Agricultural Land Managed by Agricultural Property Agency in the Period 2006-2014], doi: 10.7366/wir022016/06, s. 141-158; Agata Malak-Rawlikowska, Dominika Milczarek-Andrzejewska: Farmers Relations with Input Suppliers - Some Evidence from the Dairy Sector in Poland [Relacje rolników z dostawcami środków produkcji - na przykładzie sektora mleczarskiego w Polsce], doi: 10.7366/wir022016/07, s. 159-172; Lucyna Przezbórska-Skobiej, Sławomir Sobotka: Propozycja delimitacji regionów agroturystycznych w Polsce [Proposal of Delimitation of Agritourism Regions in Poland], doi: 10.7366/wir022016/08, s. 173-198; Anna Dudzińska, Barbara Szpakowska, Paweł Szumigała: Zbiorniki i cieki wodne w krajobrazie rolniczym [Changes in the Numbers of Ponds and Watercourses in Agricultural Landscape], doi: 10.7366/wir022016/09, s. 199-210. RECENZJE I OMÓWIENIA [Book reviews] Maria Wieruszewska: Wyobraźnia społeczna, czyli co badacze gubią z oczu. Recenzja książki Alaina Finkielkrauta: Serce rozumiejące. Z lektur [Social Imagination or What is Missed by Analysts. A Review of Book by Alain Finkielkraut: An understanding heart], doi: 10.7366/wir022016/10, s. 211-216.
Wieś i Rolnictwo nr 2(175)/2017
Jerzy Wilkin
W numerze [Contens] Artykuły [Articles] Michał Dudek: Skala i uwarunkowania ubóstwa rodzin rolniczych w Polsce [Scale and Determinants of Poverty of Farming Families in Poland], doi 10.7366/wir022017/01, s. 7-28; Arkadiusz Ptak: Kapitał społeczny sołtysów [Social Capital of Village Heads (Sołtys)], doi 10.7366/wir022017/02, s. 29-48; Katarzyna Luzar-Błaż, Małgorzata Grodzińska-Jurczak, Joanna Cent: Partycypacja społeczna w zarządzaniu terenami chronionymi na przykładzie obszaru Natura 2000 - Dolinki Jurajskie [Public Participation in Protected Area Management - A Case of Natura 2000 Site - Dolinki Jurajskie (Jurassic Valleys)], doi 10.7366/wir022017/03, s. 49-68; Aldona Standar: Ocena kondycji finansowej gmin oraz jej wybranych uwarunkowań na przykładzie województwa wielkopolskiego przy wykorzystaniu metody TOPSIS [Evaluation of the Level of Financial Standing and Its Selected Determinants Based on the Case of Gminas of the Wielkopolska Province Using the TOPSIS Method], doi 10.7366/wir022017/04, s. 69-92; Agnieszka Syliwoniuk-Wapowska: Rolnictwo w arabskich monarchiach Zatoki Perskiej: główne problemy i tendencje [Agriculture in the Persian Gulf Monarchies: Key Problems and Trends], doi 10.7366/wir022017/05, s. 93-118; Oskar Wolski: Odnowa wsi jako przedmiot badań. Ewolucja i systematyzacja pojęcia [Rural Renewal as a Field of Study. Evolution and Systematisation of the Term], doi 10.7366/wir022017/06, s. 119-146; Martyna Głodowska, Anna Gałązka: Wpływ rolnictwa ekologicznego na środowisko w koncepcji rozwoju zrównoważonego [Impact of Organic Farming on Natural Environment within the Concept of Sustainable Development], doi 10.7366/wir022017/07, s. 147-166. Artykuł informacyjny [Information] Waldemar Humięcki, Bogdan Podgórski: Gospodarowanie Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa i stan realizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego [Management of State-Owned Agricultural Real Estate and Implementation of the Agricultural System Formation Act], doi 10.7366/wir022017/08, s. 167-184.
Wieś i Rolnictwo nr 3(176)/2017
David Freshwater, Kyösti Arovuori, Bazyli Czyżewski, Agnieszka...
Contents [W numerze] Editors' Note [Od redakcji], s. 7-10. Articles [Artykuły] David Freshwater: The Importance of Improving Incentives and Employment Opportunities for Farm Households in Poland [Znaczenie wzrostu atrakcyjności i możliwości zatrudnienia pozarolniczego dla małych gospodarstw rolnych], doi 10.7366/wir032017/01, s. 11-34; Kyösti Arovuori: How Have the CAP Reforms Contributed to Structural Development in Agriculture? [Jak reformy WPR przyczyniły się do zmian strukturalnych w rolnictwie?], doi 10.7366/wir032017/02, s. 35-52; Bazyli Czyżewski, Agnieszka Poczta-Wajda: Effects of Policy and Market on Relative Income Deprivation of Agricultural Labour [Wpływ polityki i rynku na relatywną deprywację dochodową czynnika pracy w rolnictwie], doi 10.7366/wir032017/03, s. 53-70; Małgorzata Matyja: Polish Farm Labour Force from the Perspective of Agricultural Worker Cooperatives [Zasoby pracy w polskich gospodarstwach z perspektywy pracowniczych spółdzielni rolniczych], doi 10.7366/wir032017/04, s. 71-96; Danuta Guzal-Dec, Magdalena Zwolińska-Ligaj: The Role of Local Action Groups in the Process of Multifunctional Development of a Peripheral Region. A Case Study of the Region of Lublin, Poland [Rola lokalnych grup działania w wielofunkcyjnym rozwoju regionu peryferyjnego. Studium przypadku regionu lubelskiego (Polska)], doi 10.7366/wir032017/05, s. 97-120; Katarzyna Bańkowska, Piotr Gradziuk: Renewable Energy - Implications for Agriculture and Rural Development in Poland [Energetyka odnawialna - implikacje dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich], doi 10.7366/wir032017/06, s. 121-146. Executive Summaries of Monographs [Streszczenia monografii] Maria Halamska, Sylwia Michalska, Ruta Śpiewak: Studies on the Social Structure of Rural Poland, Vol. 1. Aspects of New and Former Social Differences [original title: Studia nad Strukturą Społeczną Wiejskiej Polski. Tom 1: Stare i nowe wymiary społecznego zróżnicowania], Institute of Rural and Agricultural Development, Polish Academy of Sciences, Scholar Publishing House, Warsaw 2016, s. 147-156; Izabella Bukraba-Rylska, Maria Wieruszewska, Konrad Burdyka: Local Cultural Heritage in the Experience of Residents of Rural Areas [original title: Lokalne dziedzictwo kulturowe w doświadczeniu mieszkańców wsi], Institute of Rural and Agricultural Development, Polish Academy of Sciences, Scholar Publishing House, Warsaw 2017, s. 155-160. Reports [Sprawozdania] Dominika Zwęglińska: Report on the XXVII European Society of Rural Sociology Congress [Sprawozdanie z XXVII Kongresu Europejskiego Towarzystwa Socjologii Wsi], s. 161-166. Information article [Artykuł informacyjny] The Fund Which Changes the Polish Villages [Fundacja, która zmienia polską wieś], s. 167-169.
Wieś i Rolnictwo nr 4(173)/2016
Katarzyna Zawalińska, Anna Ciechomska, Błażej Jendrzejewski, Monika...
CONTENTS Editors' Note, p. 7-8. Articles Katarzyna Zawalińska, Anna Ciechomska, Błażej Jendrzejewski: Challenges for Modelling CAP 2014-2020 within CGE Model Framework [Wyzwania w odwzorowaniu Wspólnej Polityki Rolnej 2014-2020 w modelach równowagi ogólnej], doi 10.7366/wir042016/01, p. 9-28; Monika Stanny, Andrzej Rosner, Edyta Kozdroń: Changes in the Spatial Distribution of the Level and Dynamics of Socio-Economic Development of Rural Areas in Poland [Zmiany rozkładu przestrzennego poziomu i dynamiki rozwoju społeczno-gospodarczego obszarów wiejskich w Polsce], doi 10.7366/wir042016/02, p. 29-48; Marek Kłodziński, Patrycjusz Zarębski: Spatial Determinants of Business Location in Rural Areas [Uwarunkowania przestrzenne aktywności gospodarczej na obszarach wiejskich], doi 10.7366/wir042016/03, p. 49-64; Vitaliy Krupin: Restructuring of the Rural Economy in Ukraine: Undergoing Processes and New Directions [Restrukturyzacja gospodarki wiejskiej Ukrainy: zachodzące procesy i nowe kierunki], doi 10.7366/wir042016/04, p. 65-80; Maria Halamska: Processes of Change in the Social Structure of Poland's Rural Population in the Years 1991-2013 [Procesy zmian struktury społecznej ludności wiejskiej w latach 1991-2013], doi 10.7366/wir042016/05, p. 81-100; Krystyna Szafraniec, Paweł Szymborski: Transition from Education to Employment: A Specific Character of Rural Youth of the Selected Post-communist Countries [Przejście od edukacji do zatrudnienia - specyfika wiejskiej młodzieży wybranych krajów postkomunistycznych], doi 10.7366/wir042016/06, p. 101-122; Ruta Śpiewak: The Social Process of Defining Quality Food, Based on the Opinions of Polish Consumer Cooperative Members [Społeczny proces definiowania wysokiej jakości żywności w świetle opinii członków polskich kooperatyw spożywczych], doi 10.7366/wir042016/07, p. 123-140; Sylwia Michalska: Domestic Violence Against Women in Rural Communities in Poland [Przemoc domowa wobec kobiet w społecznościach wiejskich], doi 10.7366/wir042016/08, s. 141-162; Izabella Bukraba-Rylska: Research on Rural Culture. Paradigm Shifts [Badania nad kulturą wsi. Zmiany paradygmatu], doi 10.7366/wir042016/09, p. 163-178. Scientific essay Maria Wieruszewska: Rural Landscape as a Value of Cultural Heritage [Krajobraz wiejski jako wartość dziedzictwa kulturowego], doi 10.7366/wir042016/10, s. 179-194; Table of Contents of the 2016 Issues of the Village and Agriculture Quarterly [Spis treści kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2016 roku], p. 195-200; Village and Agriculture Reviewers List in 2016. [Lista recenzentów kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2016 roku], p. 201-203; Guidelines for Authors, p. 204.
Wieś i Rolnictwo nr 4(177)/2017
Justyna Góral, Włodzimierz Rembisz, Sebastian Stępień, Katarzyna...
W numerze [Contens] Andrzej Kaleta: Wspomnienie o Profesorze Zbigniewie Tadeuszu Wierzbickim (1919-2017) [Professor Zbigniew Tadeusz Wierzbicki (1919-2017) in Memoriam], doi 10.7366/wir042017/01, s. 7-16. Artykuły [Articles] Justyna Góral, Włodzimierz Rembisz: Wydajność pracy i czynniki ją kształtujące w polskim rolnictwie w latach 2000-2015 [Labour Productivity and Factors Affecting it in Polish Agriculture in 2000-2015], doi 10.7366/wir042017/02, s. 17-38; Sebastian Stępień, Katarzyna Smędzik-Ambroży, Marta Guth: Oddziaływanie Wspólnej Polityki Rolnej na zrównoważenie ekonomiczno-społeczne gospodarstw rolnych na przykładzie Polski [The Impact of the Common Agricultural Policy on the Socio-Economic Sustainability of Farms. An Example of Poland], doi 10.7366/wir042017/03, s. 39-58; Marta Błąd: U źródeł przemian agrarnych Polski Odrodzonej [The Origin of Agrarian Reform in Poland after Regaining Independence], doi 10.7366/wir042017/04, s. 59-76; Agnieszka Sompolska-Rzechuła, Anna Oleńczuk-Paszel: Poziom życia ludności na obszarach wiejskich i miejskich w Polsce [Level of Living of the Population of Rural and Urban Areas in Poland], doi 10.7366/wir042017/05, s. 77-96; Katarzyna Zajda: Wdrażanie innowacji społecznych przez wiejskie organizacje pozarządowe [Social Innovation Implementation by Rural Non-Governmental Organizations], doi 10.7366/wir042017/06, s. 97-114; Stanisław Świtek, Łukasz Jankowiak, Zuzanna M. Rosin, Zuzanna Sawinska, Ryszard Steppa, Viktoria Takacs, Adam Zbyryt, Piotr Tryjanowski: Jak zachować wysoki poziom bioróżnorodności na obszarach rolniczych w Polsce? Identyfikacja najważniejszych problemów badawczych [How to Keep a High Level of Biodiversity on Farmland Area in Poland? Identification of Major Research Problems], doi 10.7366/wir042017/07, s. 115-138. Recenzje i omówienia [Reviews and discussions] Dominika Zwęglińska: Gentryfikacja: o złożoności procesu i niejednoznaczności zjawiska. Recenzja książki Łukasza Drozda pt. Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy [Gentrification: The Complexity of the Process and the Ambiguity of the Phenomenon. A Review of a Book by Łukasz Drozda: Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy], doi 10.7366/wir042017/08, s. 139-146; Grzegorz Ślusarz: Recenzja książki: Andrzej Czyżewski, Joanna Strońska-Ziemann, Obszary wiejskie w podregionie pilskim przed i po akcesji Polski do UE [Book Review: Andrzej Czyżewski, Joanna Strońska-Ziemann, Obszary wiejskie w podregionie pilskim przed i po akcesji Polski do UE], doi 10.7366/wir042017/09, s. 147-152. Artykuł informacyjny [Information article] Fundacja, która zmienia polską wieś [The Fund Which Changes the Polish Villages], s. 153-156; Spis treści kwartalnika Wieś i Rolnictwo w 2017 roku [Table of Contents of the 2017 Issues of the Village and Agriculture Quarterly], s. 157; Lista recenzentów kwartalnika Wieś i Rolnictwo w 2017 roku [Village and Agriculture Reviewers List in 2017], s. 163.
Wirtualizacja życia osób z niepełnosprawnością
Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Mariola Racław, Dorota...
Artykuły zaprezentowane w monografii są odpowiedzią na sytuację, jaka zaistniała w związku z pandemią COVID-19 i jej konsekwencjami odnoszącymi się zarówno do obecności technologii informatycznych we wszystkich obszarach życia społecznego, jak i powszechności ich wykorzystania. Celem publikacji jest więc zobrazowanie złożoności i dynamiki zachodzących procesów wirtualizacji życia społecznego i ich wpływu na funkcjonowanie osób z niepełnosprawnościami, także z uwzględnieniem ostatnich wydarzeń związanych ze światową epidemią. Poszczególne rozdziały książki koncentrują się m.in. na: sposobach wykorzystania Internetu przez osoby z niepełnosprawnościami, edukacji online i kompetencjach cyfrowych osób z niepełnosprawnościami, wirtualnej aktywności obywatelskiej oraz aktywności społecznej i politycznej osób z niepełnosprawnościami. Istotny nacisk został też położony na wymiar aplikacyjny przygotowywanych tekstów. Publikacja łączy w sobie zarówno cechy opracowania naukowego, opartego na badaniach własnych poszczególnych autorów, jak i wnioski mające charakter rekomendacji.
Krzysztof T. Konecki, Anna Kacperczyk
Możemy zrozumieć więcej, gdy zobaczymy więcej. Wzrok jest niezbędny do zrozumienia codziennego życia, będącego dla nas jedynym i bezpośrednio dostępnym światem. Używamy zmysłów, aby pojąć rzeczywistość. [...] Prezentowany album pomyślany jest jako monografia naukowa, w której artystyczne i dokumentalne wizualizacje zjawisk społecznych opatrzone są komentarzem socjologicznym, analizowane i omawiane za pomocą pojęć i narzędzi wywodzących się ze studiów wizualnych, antropologii oraz socjologii. Staramy się przedstawić różnorodne wymiary analiz życia codziennego, odwołując się do socjologicznej i kulturologicznej refleksji nad ich fotograficznymi wizualizacjami. Z Wprowadzenia We can understand more when we see more. Sight is indispensable in understanding the everyday life that is our only directly available world. We use our senses to perceive and to understand it. [...] This album is conceived as a scientific monograph in which artistic and documentary visualizations of social phenomena are provided with a sociological commentary, and are analyzed and discussed with the help of generic concepts and tools derived from visual studies, anthropology, and sociology. We try to present various dimensions of analyses of everyday life with the help of a sociological and cultural reflection on their photographic visualizations. From Introduction
Jadwiga Staniszkis
Jadwiga Staniszkis o swojej książce: Realną władzę ma nie nominalne centrum rządzenia, lecz logika globalna. To ona ,,wstrzeliła" instytucjonalną strukturę rynku dojrzałego w rynek ,,wschodzący" i narzuciła sekwencję liberalizacji ,,od końca", od sfery finansów - zgodnie z wymogami celu dojrzałego, postindustrialnego kapitalizmu. Dokonało się to kosztem akumulacji postkomunistycznego kapitału. Zarządzanie, egzekwując tę instytucjonalną logikę, wchodzi w kolizję z coraz bardziej bezradnym rządzeniem, które już nie kontroluje tego, za co wciąż odpowiada. Inny analizowany tu problem to historyczna i kulturowa geneza obecnego pęknięcia w świecie zachodnim, kolizja ,,nowoczesnych państw Europy Zachodniej" z ,,przednowoczesnym" systemem rządzenia w USA. Podczas gdy Stany Zjednoczone posiadają neoimperialny potencjał, te pierwsze są korodowane przez globalizację. Odmienna jest sytuacja państw azjatyckich. Ukazuję tu rolę szczególnej ,,ontologizacji czasu" w kulturze Azji Wschodniej, jako zasobu pozwalającego dziś bronić się przed przemocą strukturalną i asymetrią racjonalności wnoszoną przez globalizację.