Socjologia
Dekonstrukcja - rozumienie - interpretacja. Studia z filozofii współczesnej i nie tylko
Piotr Dehnel
Rozważania zawarte w niniejszej książce dotyczą głównie filozofii współczesnejL hermeneutyki filozoficznej Hansa-Georga Gadamera, dekonstrukcji Jacques'a Derridy i później filozofii Ludwiga Wittgensteina. Nie starałem się myślicieli tych objąć wspólną perspektywą, raczej porównać, zestawić na zasadzie kolażu gotowe ich wizerunki, wyodrębniając konkretne tematy i problemy, które wydały mi się ważne i - co istotniejsze - na takie porównanie (zestawienie) pozwalały. Są to na przykład tematy zrozumienia, znaczenia, dekonstrukcji i destrukcji czy też problem interpretacji, który jest dla mnie przede wszystkim sprawą praktyki. Odniesienia do historii myśli filozoficznej, do Kanta, Locke'a czy Jacobiego są tego przykładem. Książka nie stawia jednej tezy. Może tylko tę, że - jak mawiał Ludwig Wittgenstein - "W wyścigu filozofii wygrywa ten, kto umie biec najwolniej. Albo: ten, który osiąga cel jako ostatni".
Democracy at Risk. The Growth of Nationalism and Extreme Right Parties as Threat to the EU
Ewa Rokicka, Jeremy Leaman, Dieter Eißel
The book analyses the threats to democracy that are associated with the rise of extreme-right parties and xenophobia in European Union countries. The authors show that the growing distrust towards democratic institutions and the increasing strength of populism and nationalism are connected with persistent inequalities and the malign focus on immigrants as scapegoats for the misery. Case studies from Germany, Great Britain, and Poland examine the details of the anti-democratic movements in these countries. They demonstrate the real threats to democracy and peaceful coexistence, and to the very future of the European project, its principles of solidarity and its political ambitions of convergence through mutual support. The reader will find in the book extensive empirical material outlining the situation in the European Union, along with proposals for solving the region's social, economic and political dilemmas, for reversing the trends of fragmentation and for revitalising Europe's democratic culture.
Demografia Współczesne zjawiska i teorie
Marek Okólski, Agnieszka Fihel
Książka w przystępny i oryginalny sposób przedstawia stan współczesnej demografii oraz podstawowe zagadnienia ludnościowe świata i różnych jego części. Wyłania się z niej obraz demografii jako fascynującej, interdyscyplinarnej dziedziny nauki, której zagadki intelektualne nieodmiennie przyciągają wybitne umysły matematyków, reprezentantów nauk humanistycznych, medycznych, przyrodniczych i społecznych. Autorzy zarysowują główne zjawiska, z jakimi mierzy się dziś demografia: wzrost zaludnienia Ziemi, wydłużanie się życia ludzkiego, słabnięcie rozrodczości, starzenie się populacji, nasilanie się mobilności terytorialnej oraz liczne, przebiegające różnorako przestrzenne lub kulturowe zróżnicowania tych zjawisk. Wskazują na obecne i przyszłe wyzwania społeczne mające swoje źródło w tych zjawiskach. Adresatami książki są wszystkie osoby interesujące się problemami życia społecznego, jego aspektami socjobiologicznymi oraz zachowaniami reprodukcyjnymi ludzi.
Jacek Haman
Monografia pt. Demokracja, decyzje, wybory jest pierwszą w polskiej literaturze naukowej syntetyczną pracą przedstawiającą wszechstronnie i kompetentnie wiedzę na temat demokratycznego podejmowania decyzji społecznych. Autor przedstawia w niej zarówno teoretyczne koncepcje demokracji, jak również typy systemów wyborczych; a następnie bada ich własności oraz analizuje społeczne konsekwencje systemów wyborczych dla kształtowania się systemu partyjnego oraz dla politycznej efektywności demokracji reprezentacyjnej. prof. Grzegorz Lissowski Uniwersytet Warszawski Doskonała, unikatowa w polskiej literaturze naukowej książka. Podstawowa lektura dla wszystkich zajmujących się systemami głosowania i demokracją przedstawicielską. prof. Piotr Świstak University of Maryland Ta książka to swoista biblia dla twórców i ,,użytkowników"systemów wyborczych. Autor analizuje blisko trzydzieści wariantów większościowych, proporcjonalnych i quasi-proporcjonalnych systemów wyborczych. Ukazuje, jak poszczególne parametry systemu wyborczego i ich rozmaite kombinacje, wpływają na wynik wyborów oraz jakie to ma konsekwencje dla teorii demokracji. prof. Jacek Raciborski Uniwersytet Warszawski
Demokracja gospodarka polityka
Radosław Markowski, Mikołaj Cześnik, Michał Kotnarowski
Badanie preferencji politycznych, mechanizmów ich powstawania, stabilności i zmiany - to królewski temat politologii i socjologii. Poważne jego traktowanie wymaga kosztownych i wieloletnich badań empirycznych. Autorzy tej książki - jak nikt w Polsce - ten warunek spełnili. Przedstawiana praca opiera się na materiale empirycznym przez nich zgromadzonym w ramach kolejnych fal Polskiego Generalnego Studium Wyborczego. Tym razem uwagę badaczy przykuły nowe zjawiska, które ujawniły się w wyborach parlamentarnych 2011 roku, w szczególności fenomen sukcesu wyborczego Ruchu Palikota. Trzon monografii stanowią jednak dwa inne zagadnienia. Pierwsze, to wielce skomplikowany problem stosunku Polaków do partii politycznych, podjęty w perspektywie porównawczej i analizowany w ramach paradygmatu identyfikacji partyjnej, gdzie udało się daleko wyjść poza banalną tezę o powszechnej w społeczeństwie polskim niechęci do partii. Drugim, gruntownie zbadanym tematem jest kwestia głosowania ekonomicznego. Mamy dowód: w Polsce tego rodzaju determinanty preferencji wyborczych też mają znaczenie. Problem ten dał też Autorom okazję podjęcia prawdziwie ważkiej i ogólnej kwestii związków między polityką a gospodarką - problematyka klasyczna, ale rzadko empirycznie badana. Oddawana do rąk Czytelników książka z pewnością wejdzie na trwale do kanonu lektur politologów, socjologów, psychologów społecznych i ekonomistów. Znaczenia ujawnionych prawidłowości nie pomniejszą takie czy inne wyniki przyszłych wyborów, bo to nie jest rzecz o marketingu politycznym i doraźnych społecznych nastrojach.
Jacek Raciborski, Jerzy Bartkowski, Barbara Frątczak-Rudnicka, Jarosław...
Książka jest plonem pracy badawczej zespołu pracowników Zakładu Socjologii Polityki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autorzy w sposób systematyczny omawiają kluczowe procesy, które doprowadziły do zaistnienia w Polsce demokratycznego systemu politycznego i jego konsolidacji. Starają się odpowiedzieć na stale wracające pytania: jaki to splot procesów, wydarzeń krajowych i międzynarodowych doprowadził do zaistnienia demokracji w Polsce? kto właściwie w Polsce rządzi i czy system rządów jest politycznie i ekonomicznie efektywny? jaki był społeczny i ekonomiczny kontekst przemian? jak zorganizowane jest państwo i co z tego wynika dla obywateli? czy samorząd terytorialny okrzepł i stanowi już dojrzałą formę demokracji lokalnej? dlaczego partie polityczne są słabe a system partyjny jest niestabilny? co Polacy sądzą o funkcjonowaniu demokracji w Polsce i czy akceptują jej wartości i reguły? jakie czynniki determinują preferencje wyborcze i dlaczego tylko mniejsza część społeczeństwa bierze systematycznie udział w głosowaniach? czy idea narodowa jest nadal żywa i jak jest wykorzystywana w polityce? Nie są to wszystkie ważne pytania wynikające z doświadczeń 14 lat funkcjonowania demokracji, ale te wydają się najważniejsze dla wyjaśnienia konstrukcji ładu politycznego w Polsce.
Demokracja w okowach totarientalności
Cezary Olbromski
Czy dzisiaj - gdy kolejne odsłony totalności mamy już za sobą - zwycięska demokracja nie jest zagrożona? Autor kreśli scenariusz przyszłości zdominowanej przez sprawne i zamknięte systemy zorientowane na ekspansję, dla których e-cywilizacja stanowi nowe środowisko naturalne. Proces ten wymusza redefinicję sfery polityczności, obywatelstwa, lojalności, wreszcie totalności, po to by demokracja nie była instrumentalnie zracjonalizowanym algorytmem skuteczności formalnej - to ona jest teraz dla samej siebie największym zagrożeniem. Autor (...) zmusza czytelnika do zaakceptowania (...) niesłychanie skomplikowanego procesu - załamywania się starego porządku politycznego przy jednoczesnym powstawaniu całkowicie nowego, charakteryzującego się nie tylko nieustalonymi wektorami rozwoju, ale i kreacją nowych struktur o odmiennych od dotychczasowych mechanizmach funkcjonowania. z recenzji profesora Romana Bäckera Książka powinna zostać zauważona i wywołać dyskusje, gdyż poruszone w niej problemy są ważne dla wielu dyscyplin, m.in. socjologii, filozofii, prawa, politologii, antropologii kulturowej, psychologii społecznej. z recenzji profesora Jacka Sobczaka Polityka tutaj samoogranicza siebie i swoją racjonalność radykalnie i bezpowrotnie, kiedy e-środowisko (...) wyznacza własne (...) i nienegocjowalne reguły implementacji zasad deliberatywnej demokracji. z recenzji dr hab. Grażyny Woronieckiej, prof. UW
Designerzy. Rola zawodowa projektanta w oglądzie socjologicznym
Paulina Rojek-Adamek
O ile nie sposób podać uniwersalnej definicji designu, o tyle codzienna praktyka osób zajmujących się projektowaniem poddaje się różnym opisom tożsamościowym. Trudno jednak wskazać obiektywne kryteria, które pozwoliłyby na przykład na dystynkcję określeń ,,designer" i ,,projektant" czy na opisanie warunków niezbędnych, by ten zawód wykonywać (co czyni designera/projektanta - jaki typ przygotowania, doświadczenia, wykształcenia?). Kłopotliwe jest też pytanie o cel i zakres czynności zawodowych (czy to projektowanie form przemysłowych, czy także projektowanie usług? Czy również design doświadczeń?). Zagadnienia te pociągają za sobą kolejne - dotyczące postrzegania projektantów w ramach szerszej struktury społecznej, a więc odnoszące się do kwestii uznania i prestiżu. Jeśli niemal wszystko można nazwać dziś designem i niemal każdego designerem, to oba te określenia właściwie nic nie znaczą. Świetnie więc, że Paulina Rojek-Adamek zajęła się zbieraniem argumentów, które przemawiają za szerokim (bądź przeciwnie - za bardziej restrykcyjnym) rozumieniem designu. (...) Dobrze, że jej rozważania na temat designu i tego, jaka jest (jaka powinna być) dziś rola projektanta nie są zawieszone w próżni. Z jednej strony nawiązują one do coraz bogatszej literatury autorów identyfikujących się z socjologią designu, z drugiej - wypływają z rezultatów zrealizowanego przez Autorkę projektu badawczego. prof. dr hab. Rafał Drozdowski Książka ta jest na pewno pracą erudycyjną, w której uwzględnione zostały zarówno podejścia klasycznej socjologii, jak i współczesnych autorów. (...) Polskiemu czytelnikowi jak dotąd nie zaoferowano wielu prac podejmujących tę problematykę, tymczasem zarówno estetyka, jak i - w węższym ujęciu - praca projektowa są dzisiaj uznawane za kwestię centralną dla rozważań związanych z nową ekonomią, studiami miejskimi, ,,zwrotem ku rzeczom" czy sztuką publiczną. dr hab. Małgorzata Jacyno Paulina Rojek-Adamek, doktor socjologii. W swojej pracy naukowo-badawczej i licznych publikacjach zajmuje się tematyką designu, szczególnie aspektem społecznie odpowiedzialnego projektowania i rolą zawodową projektantów. Publikowała m.in. w czasopismach ,,Polish Sociological Review", ,,Kultura Popularna", ,,Humanizacja Pracy". Współredaktorka tomu Drafts from Sociology of Design. Introduction to Discussion (2016). Adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, od kilkunastu lat współpracuje również z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach.
Tymoteusz Kochan
Populizm stał się epitetem codzienności, który ideologiczne aparaty państwa oraz szczególnie aktywne media wykorzystują, aby winą za rządy nieodpowiedzialnych polityków obarczyć rzekomo bezrozumny lud, który zamiast wybierać polityków obiecujących to, czego ów lud sam pragnie, winien wybierać tylko to i tych, których propozycje znajdują się w spektrum systemowych możliwości oraz są akceptowalne dla dotychczasowego establishmentu. Każdy, kto chce i może zrozumieć mechanizmy funkcjonowania współczesnej gospodarki rynkowo-kapitalistycznej, jej ewolucji pod wpływem zmian w technologii cyfrowej, roli kapitału portfelowego, kryzysu planetarnego, źródeł na-rodowego populizmu - znajdzie w tej książce pożywkę dla własnej refleksji i wskazówki dla własnej aktywności. Prof.. Tadeusz Klementewicz dr Tymoteusz Kochan (ur. 1990) - polski filozof i socjolog marksistowski, publicysta.
Maciej Kokoszko, Krzyszof Jagusiak, Zofia Rzeźnicka
W książce zawarto szczegółową analizę ewolucji poglądów starożytnych i wczesnośredniowiecznych autorów na temat dietetyki i ocenę wartości dzieł medycznych dla historii jedzenia i gastronomii. Przebadano wybrane traktaty medyczne i dietetyczne, spisane pomiędzy II i VII w. n.e., tj. od momentu ukonstytuowania się doktryn i poglądów dietetycznych za sprawą działalności i pisarstwa Galena aż do czasu skomponowania encyklopedii medycznej przez Pawła z Eginy i powstania anonimowego dzieła O pokarmach (De cibis). Poprzez te stulecia wypłynęło wiele pism i traktatów, które w zgodzie z założeniami szkoły hipokratejskiej podkreślały i rozpisywały rolę żywności w utrzymaniu i przywracaniu zdrowia we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Zebrano wiadomości na temat fundamentalnej grupy pokarmów, tj. zbóż i produktów zbożowych, poddając drobiazgowym dociekaniom pszenicę (zwyczajną i twardą, płaskurkę, samopszę, orkisz), jęczmień, proso i włośnicę ber, owies, żyto i ryż. Niniejsza praca może okazać się pomocna zarówno dla historyków, filologów, badaczy dziejów jedzenia, dietetyki i medycyny, jak i dla szerokiego kręgu fascynatów antyku i Bizancjum. Zawiera też aspekt dietetyczno-medyczny, a przebadanie opinii autorów starożytnych na temat wpływu omawianych produktów na zdrowie można uznać za unikatowe. Nikt wcześniej ani w Polsce, ani poza nią, nie dokonał tak kompleksowej i przekrojowej analizy aspektów dietetycznych i medycznych antycznej i wczesnośredniowiecznej kuchni.
Dlaczego jesteśmy tacy. W stronę semiotyki peerelu
Małgorzata Lisowska-Magdziarz
Dlaczego jesteśmy tacy... to pierwsza próba całościowego socjosemiotycznego i medioznawczego opisu kultury popularnej w PRL. Małgorzata Lisowska-Magdziarz przygląda się programom kultury masowej w socjalizmie realnym oraz kapitałom kulturalnym, gustom i potrzebom jej odbiorców. Opisuje działanie aparatów semiotycznych peerelu: miasta, fabryki, blokowiska, szkoły, kościoła, domu towarowego, mediów masowych. Analizuje prasę, programy telewizyjne i radiowe, seriale i filmy, pochody i festyny, dowcipy i powiedzonka, rzeczy, mody, zwyczaje, miejsca i wydarzenia. Pokazuje, jak ludzie dostosowują kulturę do własnych potrzeb, reinterpretują ją, a nawet używają jej przeciwko niej samej. Nie pisze, jacy są Polacy i dlaczego, ale zachęca do zadawania pytań i myślenia o tym, jak "kultura wielkoprzemysłowego społeczeństwa robotniczo-chłopskiego" może się odbijać w naszych nawykach kulturalnych, stylach życia, podziałach społecznych i decyzjach politycznych. * Podziwiać trzeba wielką wiedzę i łatwość, z jaką Autorka porusza się po skomplikowanej materii na styku kultury popularnej, kultury wysokiej, władzy, ekonomii i codzienności. (...) I nawet jeśli nie daje odpowiedzi wprost na pytanie o to, "jacy jesteśmy", warto i tak się nad tym zastanowić, podać w wątpliwość niektóre opinie i zweryfikować dominujące interpretacje. Książka Małgorzaty Lisowskiej-Magdziarz daje zaczyn do rozmowy o sprawach wielce istotnych dla naszego społeczeństwa, pokazując możliwe interpretacje nie tylko fenomenu jakim był PRL w swej pokracznej modalności, ale też towarzyszących nam peerelowskich powidoków. Możemy, a w zasadzie: musimy wpisać wiedzę o nich w dyskusję o dzisiejszej polskiej rzeczywistości. Z recenzji prof. dr. hab. Marka Jezińskiego
Lech M. Nijakowski
Książka porusza niezwykle ważny, a zarazem niedostatecznie zgłębiony problem symbolicznego wymiaru animozji oraz konfliktów narodowościowych i etnicznych, czyli sporów o pomniki, mauzolea, groby i cmentarze, zabytki, miejsca święte, rocznice wydarzeń historycznych, pieśni i znaki graficzne, obecność w przestrzeni publicznej nazw i języka mniejszości itd. Autor przedstawia model wyjaśniający te konflikty, podkreślając znaczenie aspektu terytorialnego (tytułowa ,,domena symboliczna" to terytorium, nad którym dana grupa panuje symbolicznie). W kolejnych dwóch częściach model ów jest weryfikowany na podstawie analizy sporów z udziałem większości polskiej oraz Ślązaków o różnej identyfikacji narodowej, a także mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce (niemieckiej, ukraińskiej, białoruskiej, żydowskiej, ormiańskiej, romskiej i litewskiej). Książka ma charakter interdyscyplinarny, Autor korzysta z dorobku historii, politologii, etnologii i antropologii kulturowej, a także psychologii społecznej. Nijakowski opiera się przede wszystkim na własnych badaniach, uwzględniając wiele niepublikowanych wcześniej danych i dokumentów.
Domy bezdomnych. O badaniach sytuacji kryzysowych
Inga B. Kuźma
Książka zawiera wyniki badań na temat doświadczenia bezdomności i domu osób pozostających w kryzysie bezdomności, żyjących w specjalistycznych placówkach na terenie Łodzi. Autorka publikacji oparła się na swoich wieloletnich badaniach, jakie prowadziła w schroniskach różnego typu (zaliczanych do instytucji totalnych). Są to badania antropologiczne - etnograficzne o rysie action research (badania w działaniu), plasujące się w nurcie antropologii współdziałającej. Autorka przedstawia w książce doświadczenia własne z badań odbywających się w tak specyficznym terenie oraz prezentuje jedenaście historii, jakie zebrała od lokatorów placówek, którzy opowiadali o doświadczeniach związanych z domem i bezdomnością. Zwraca uwagę stereotypowo idealizowany obraz domu, który jednak odsłania w ich opowieściach także „ciemne” oblicze. Dom to typowy społeczny konstrukt, a dla zrozumienia jego kulturowo-społecznego znaczenia ważna jest perspektywa gender, relacja władzy, rodzaj emocji, sens intymności oraz granica między publicznym a prywatnym. Dla autorki było także ważne, w jaki sposób pomoc świadczona w placówkach kształtuje doświadczenie mieszkających tam osób, ich kolejne wyobrażenia domu i samych siebie. Badaczka jest zaangażowana w działalność Łódzkiego Partnerstwa Pomocy Osobom Wykluczonym i Bezdomnym. Grupa ta skupia instytucje, stowarzyszenia i osoby zajmujące się bezdomnością na terenie Łodzi oraz organizuje rozmaite akcje (m.in. edukacyjne, animacyjne). Dzięki temu charakterowi działalności autorki, jej publikacja posiada dodatkowy wymiar: oprócz tego, że jest pracą naukową, można ją potraktować także jako diagnozę obecnego stanu rzeczy. W zakończeniu autorka zawarła rekomendacje dotyczące zmiany istniejącego porządku pomocy.
Doskonalenie lokalne w Policji a współpraca z podmiotami zewnętrznymi. Efekt synergii
Jadwiga Stawnicka
Książka zawiera projekty 10 szkoleń dla funkcjonariuszy Policji. Zaprezentowane projekty mogą być przydatne w przygotowaniu oraz prowadzeniu szkoleń dla funkcjonariuszy Policji, w tym zarówno kadry kierowniczej, jak i policjantów ogniwa patrolowo-interwencyjnego, dzielnicowych, a także policjantów pionu kryminalnego. Są to szkolenia doskonalące kompetencje komunikacyjne i kompetencje społeczne funkcjonariuszy Policji w 10-ciu obszarach, między innymi kreowania dyskursu publicznego, kreowania wizerunku Policji przez marketing narracyjny, efektywnej komunikacji wewnętrznej, zarządzania narracyjnego dla przełożonych w Policji, negocjowania kryzysowego, lingwistyki kryminalistycznej, prowadzenia negocjacji kryzysowych, prowadzenia działań profilaktyczno-edukacyjnych. Autorka książki przeprowadziła już szkolenia pilotażowe w policji. Podczas każdej edycji szkolenia pilotażowego zastosowane zostało narzędzie w postaci ankiety ewaluacyjnej. Szkolenia zostały ocenione przez funkcjonariuszy Policji bardzo pozytywnie. Wszystkie szkolenia mogą być prowadzone przez Autorkę książki, a ich unikatowy charakter nadaje książce szczególną wartość.
Dostęp do prawa. Ujęcie socjologiczne
Jan Winczorek
Problematyka monografii dotyczy (...) kwestii kluczowych z punktu widzenia społeczeństwa oraz jakości jego instytucji. Kwestie dostępu do prawa były rzadko podejmowane przez polskich socjologów prawa, w odróżnieniu od socjologów ze Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej, gdzie stanowiły one, i nadal stanowią, ważny przedmiot badań empirycznych i debaty teoretycznej, co z kolei stanowi impuls dla rozwoju socjologii prawa jako dziedziny nauki. Ponadto recenzowana monografia w sposób niezwykle obszerny i rzetelny przedstawia całość dorobku zagranicznego oraz polskiego i jest przykładem twórczej analizy tego dorobku, opartej na istotnych kompetencjach - teoretycznych i empirycznych - jej autora. Należy dodać, iż autor monografii jest jednocześnie autorem wspomnianych rzadkich badań oraz opracowań związanych z problemem dostępu do prawa. Z recenzji prof. dr hab. Grażyny Skąpskiej Temat dostępu do prawa nie został do tej pory wszechstronnie opracowany w rodzimej literaturze. Mamy rozproszone, wąskie studia, które najczęściej nie pokazują złożoności nie tylko samego zagadnienia, ale też dyskusji prowadzonych na ten temat w światowej nauce. Recenzowana pozycja wyróżnia się na tym tle jako próba całościowego ujęcia tematu. Już to powoduje, że praca Jana Winczorka niewątpliwie będzie stanowiła punkt wyjścia dla następnych prób naukowych podejmowanych w tej dziedzinie. Nie mam żadnych wątpliwości, że w polskiej literaturze naukowej podobnej pracy nie znajdziemy. Z recenzji dr. hab. Mateusza Stępnia Jan Winczorek, dr, jest prawnikiem i socjologiem, pracownikiem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, autorem kilkudziesięciu publikacji z zakresu teoretycznej i empirycznej socjologii prawa. Jego zainteresowania naukowe obejmują zagadnienia dostępu do prawa i funkcjonowania instytucji prawnych, teorii socjologicznej i teorii prawa. W tym obszarze był doradcą wielu polskich instytucji publicznych i prywatnych.
Magdalena Wojciechowska
Publikacja stanowi socjologiczną ilustrację codziennego życia i doświadczania macierzyństwa przez pary kobiet, które wspólnie podjęły decyzję o powiększeniu rodziny za sprawą sztucznego zapłodnienia. Przedstawiono proces nadawania przez nie znaczeń nowym rolom i wzorom funkcjonowania w społeczeństwie polskim, które nieustannie projektują, wcielają w życie, a następnie weryfikują w toku kolejnych interakcji. Poddane analizie przypadki składają się na historie rodzin, które - choć obecne i dostrzegalne w przestrzeni społecznej - zdają się pozostawać konceptualnie niewidzialne. Książka jest adresowana do osób zainteresowanych problematyką macierzyństwa nieheteronormatywnego, w szczególności do socjologów, psychologów (w tym dziecięcych), doradców rodzinnych i mediatorów, a także decydentów w dziedzinie prawa, zwłaszcza rodzinnego. "Największym walorem publikacji jest ukazanie sytuacji rodzin nieheteronormatywnych we współczesnej Polsce, wraz ze specyfiką kontekstu społeczno-kulturowego charakterystycznego dla naszego kraju. Ten bardzo trudny, delikatny temat jest opracowany przez Autorkę z wnikliwością i empatią, a jednocześnie w sposób obiektywizujący i rzetelny. Monografia, obok niewątpliwego waloru naukowego, ma także ogromny ładunek edukacyjny. Dzięki niej osoby niezorientowane w specyfice badanych rodzin mogą zdobyć wiedzę ugruntowaną w badaniach naukowych". Z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Zakrzewskiej-Manterys
Dynamika sporu. Protesty rolników w III Rzeczpospolitej
Grzegorz Foryś
Studium Grzegorza Forysia to pierwsza tak kompleksowa próba opisu i wyjaśnienia protestów rolników w Polsce w okresie transformacji ustrojowej. Mamy do czynienia z dziełem dojrzałym, stanowiącym ważny przyczynek do najnowszej historii społeczeństwa polskiego.
Thomas Sowell
Dyskryminacja i Nierówności rzuca wyzwanie osobom wierzącym w to, że da się wyjaśnić różnice w zakresie rezultatów ekonomicznych za pomocą wyłącznie jednego czynnika, jak dyskryminacja, wyzysk czy genetyka. Przedstawia własną, nowatorską analizę, opartą na zupełnie innym podejściu - popartą empirycznymi dowodami na podstawie danych z całego świata. Nie chodzi o to, by proponować jakąś konkretną poprawkę polityczną, ale by wyjaśnić, dlaczego tak wiele poprawek okazało się kontrproduktywnych, a także by zdemaskować pewne pozornie niemożliwe do przezwyciężenia przekłamania stojące za wieloma z tych kontrproduktywnych działań. Wielorakie, a czasem wzajemnie wykluczające się definicje dyskryminacji są usystematyzowane, wraz ze zróżnicowanymi kosztami dyskryminacji - dla ofiar, dla społeczeństwa, a nawet dla samych dyskryminujących - oraz wraz z konsekwencjami tych kosztów wpływającymi na funkcjonowanie różnych instytucji gospodarczych. Rola przypadku i pułapki w danych statystycznych, nawet jeśli same liczby są dokładne, są wskazywane jako czynniki powodujące niezrozumienie przyczyn nierówności w takich kwestiach jak dochody, edukacja i wyroki w systemie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jest to książka nie tylko o ekonomii, ale także o polityce publicznej i kwestiach społecznych. Thomas Sowell - jest starszym pracownikiem naukowym w Hoover Institution na Uniwersytecie Stanforda. Wykładał ekonomię w Cornell, UCLA, Amherst i innych instytucjach akademickich. Jego książki poruszają tematy od ekonomii po filozofię, historię i teorię podejmowania decyzji, a jego artykuły pojawiały się zarówno w czasopismach naukowych, jak i w tak popularnych mediach jak Wall Street Journal oraz magazyny Fortune i Forbes, a także w dedykowanych rubrykach prasowych pojawiających się w gazetach w całym kraju.
Henryk Domański, Dariusz Przybysz, Katarzyna Wyrzykowska, Kinga...
Książka rzuca światło na aktualne dyskusje dotyczące procesów kształtowania się klas społecznych w Polsce, tego, czy i na ile pozycja społeczna wiąże się ze sposobem, w jaki żyjemy: Co lubimy, gdzie bywamy, co nas interesuje? Kto słucha muzyki poważnej, a kto disco-polo? Kto łączy skrajne upodobania? Czy awans społeczny wywołuje zmianę preferencji i nawyków? Czy pochodzenie społeczne ma znaczenie dla tego, co nam się podoba, a może ważniejsza jest szkoła? Odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań znajdzie czytelnik w tej książce. Lektura adresowana jest do przedstawicieli nauk społecznych z takich dyscyplin jak socjologia, antropologia, kulturoznawstwo, psychologia czy pedagogika i do wszystkich zainteresowanych społecznym życiem muzyki. (...) Mocne strony książki to: solidny warsztat metodologiczny, wszechstronność analiz (od preferencji do praktyk), podejmowanie nowych wątków, takich jak przenikanie się kultur klasowych na skutek ruchliwości społecznej czy wzorów zawierania małżeństw, swoboda w korzystaniu z najnowszych badań z obszaru stratyfikacji kulturowej. dr Michał Cebula, Uniwersytet Wrocławski Autorzy operują kategoriami pojęciowymi dobrze osadzonymi w zebranym materiale badawczym. Wskaźniki operacyjne i ich wykorzystanie są znakomicie statystycznie weryfikowane a wyprowadzane tezy nie budzą zastrzeżeń na poziomie spójności i rzetelności analizy. (...) Zaletą zebranego materiału empirycznego jest losowa reprezentatywność danych zgromadzonych na próbie 2007 osób w wieku od 15 roku życia. dr hab. Adam Bartoszek, prof. Uniwersytetu Śląskiego
Piotr Chomczyński
W badaniach prowadzonych w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich zdecydowałem się na zastosowanie podejścia jakościowego w projektowaniu, gromadzeniu i analizie materiału empirycznego. Innym, zdecydowanie ważniejszym, argumentem na rzecz przyjęcia tej metodologii, jak również związanych z nią technik jakościowych, jest sam temat badawczy, który koncentruje się wokół subtelnej i niełatwej do badania warstwy symbolicznej, związanej z zachodzącymi procesami grupowymi, wśród nich kwestią nabywania statusu, hierarchizacji, warunkującymi relacje między wychowankami, rytuałów degradacji i przejścia oraz wielu innych związanych z relacjami w małych grupach. Ten kierunek poszukiwań w naturalny sposób pozwolił mi oprzeć się także na nurcie interpretatywnym, zwłaszcza zaś na założeniach symbolicznego interakcjonizmu i teoriach naznaczania. Wynikające z tych podejść koncepcje dotyczące natury działań społecznych, wytwarzanych przez aktorów społecznych symboli, w toku zachodzących pomiędzy nimi interakcji, jak również sposobów ich definiowania i interpretowania, są niezwykle przydatne zarówno na etapie eksploracji, jak i wyjaśniania badanych zjawisk. Niniejsza książka kierowana jest, oprócz praktyków, także do przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych, których wiedza na temat badanych tutaj placówek może mieć charakter ogólnopoglądowy.
Dziedzictwo we współczesnym świecie: kultura - natura - człowiek
praca zbiorowa
Ambitnym celem, jaki postawiono w tej publikacji, jest wielowymiarowa konceptualizacja dziedzictwa we współczesnym świecie, pozostająca w zgodzie z zasadami rozwoju zrównoważonego. Odbywa się to poprzez analizę wielorakich sposobów funkcjonowania dziedzictwa w różnych obszarach życia społecznego, ekonomicznego czy środowiskowego. Przedstawione rozważania koncentrują się wokół czterech ważnych zagadnień: 1. czym jest dziedzictwo, 2. jak jest ono tworzone i wytwarzane, 3. czyje jest dziedzictwo, oraz 4. jakie strategie są aktualnie wobec dziedzictwa podejmowane. Dyskusje dotyczą więc zarówno zagadnień społecznego, partycypacyjnego i ekologicznego wymiaru poszczególnych aspektów dziedzictwa, jak i problematyki ochrony oraz zarządzania dziedzictwem, a także kwestii wykorzystywania go do celów rozwojowych, ekonomicznych i ideologicznych. Zagadnienia te znajdują się w centrum aktualnie prowadzonych debat na świecie w ramach tak zwanych heritage studies (studiów nad dziedzictwem), publikacja zaś stanowi ważny wkład w tę dyskusję. Autorzy proponują rodzaj otwartego forum dyskusyjnego: równoważne miejsce zajmują tu zarówno rozważania akademickie na temat dziedzictwa, jak i jego praktyczne i instytucjonalne ujęcia oraz aplikacje. Realizacja tak postawionych celów stała się możliwa dzięki udziałowi szerokiego grona autorów reprezentujących środowiska naukowe, instytucje publiczne, prywatne czy pozarządowe. W książce widoczne jest nowatorskie podejście, wymagające mądrego i racjonalnego zarządzania dziedzictwem dla potrzeb współczesnych oraz przyszłych pokoleń, oraz włączania w te procesy wszystkich zainteresowanych stron. Takie podejście wiąże się z holistycznym oraz krytycznym i pogłębionym namysłem nad obecnością dziedzictwa w różnych obszarach życia. Z przedstawionych tekstów wynika, że redaktorzy założyli sobie ambitny cel; chodziło zarówno o wypracowanie wspólnych perspektyw teoretycznych, jak i działań praktycznych, i w ten sposób zniwelowanie istniejących podziałów, takich jak dziedzictwo kulturowe i naturalne, dziedzictwo odległej i niedawnej przeszłości, i wreszcie dziedzictwo jako przedmiot badań naukowych i praktycznych działań społecznych. Wypracowanie integracyjnego charakteru publikacji znajduje swoje warunkujące podłoże w konstruowaniu przeszłości z punktu widzenia teraźniejszości. By przeszłość w każdej odsłonie: ta odległa i ta całkiem nam bliska, a więc radykalnie różne, mogły znaleźć wspólny mianownik we wspólnym upamiętnieniu każdej z nich, niewątpliwie muszą być postrzegane zarówno w jednym, jak i drugim przypadku z punktu widzenia naszej obecnej teraźniejszości. Prof. dr hab. Henryk Mamzer
DZIENNIK(AI)RSTWO. Jak sztuczna inteligencja zmienia najciekawszą profesję na świecie
Jan Kreft
Za banałem rewolucji sztucznej inteligencji (AI) kryją się obietnice, lęki i marzenia o nirwanie końca ułomności dziennikarstwa i bogactwie możliwości. Dziennikarstwo algorytmiczne, dziennikarstwo danych, burzy fundamenty modeli biznesowych i zarządzania mediami, tożsamości i ról zawodowych oraz dziennikarskiej ideologii. Obiecuje wiele, destabilizuje wszystko. Zapowiada egalitaryzm, oferuje niespotykaną historycznie dominację. To opowieść o tym, co nauka ma do powiedzenia o maszynach "płynnych bzdur" i chatbotach nie tylko w roli "służalczych kretynów". O schyłku hegemonii dziennikarstwa, o kreatywności i wiarygodności sztucznej inteligencji w dziennikarstwie, stereotypach na temat dezinformacji i powszechnym zastępowaniu i uzupełnianiu dziennikarza w jego zadaniach. O autorytecie algorytmicznym oraz szkoleniu sztucznej inteligencji i treściach nie do odróżnienia od dzieł dziennikarzy. O inwazji "obcych" na jedną z najbardziej pasjonujących profesji, pożytkach teorii ludowych i teorii spiskowych. Także o tym, czym jest prawda sztucznej inteligencji. Wreszcie o przyszłości, oporze algorytmicznym i sensie wykonywania zawodu dziennikarza na świecie i w Polsce. Książka prof. Jana Krefta DZIENNIK(AI)RSTWO. Jak sztuczna inteligencja zmienia najciekawszą profesję na świecie jest niewątpliwie skazana na sukces, podejmując problematykę tzw. sztucznej inteligencji, która stała się obecnie tematem o pierwszoplanowym charakterze i jest rozpatrywana w różnych kontekstach: prawnym, ekonomicznym, społecznym. Entuzjazm i jednocześnie niepokój, jakie wywołuje, można porównać do podobnej gorączki, która towarzyszyła rozwojowi Internetu pod koniec lat 90. Książka, która podejmuje ten temat, wpisuje się natychmiast w gorącą atmosferę oczekiwań i lęków, co z pewnością przełoży się na jej popularność, a także [...] będzie wyznaczać przyszłe tory refleksji, definiować podstawowe pole analizy czy podsuwać główne pojęcia z tą refleksją związane. Z recenzji prof. Rafała Maciąga, Uniwersytet Jagielloński Prof. dr hab. Jan Kreft - wieloletni dziennikarz i korespondent zagraniczny, menedżer zarządzający firmami mediów i nowych technologii. Szef Zakładu Zarządzania Algorytmicznego (Politechnika Gdańska). Autor kilkunastu książek, między innymi: Władza algorytmów, Władza platform, Za fasadą społeczności, Koniec dziennikarstwa, jakie znamy oraz Władza misjonarzy. Zmierzch i świt świeckiej religii w Dolinie Krzemowej.
Stanisław Mocek
Książka ta jest próbą określenia zawodowej i społecznej roli dziennikarzy w warunkach przemian demokratycznych w Polsce. Punktem wyjścia jest zdefiniowanie, kim jest dziennikarz we współczesnym świecie mediów oraz historyczne ujęcie tego problemu. Autor, posługując się perspektywą socjologiczną i politologiczną, wyodrębnia pewną grupę dziennikarzy jako elitę mediów, a następnie przez pryzmat elity stara się opisać ogół dziennikarzy jako warstwę społeczno-zawodową. Jest to książka o dziennikarzach i dla dziennikarzy. Ale nie tylko - także, a może przede wszystkim, dla ludzi należących do świata mediów i ludzi uprawiających refleksję nad mediami: politologów, medioznawców, socjologów, specjalistów w zakresie kulturoznawstwa i komunikacji społecznej. Książka Stanisława Mocka jest wnikliwym studium ,,czwartej władzy". Autor nie unika najbardziej podstawowych problemów owego opiniotwórczego środowiska: jego niezależności od polityki, stosunku do inteligenckiego etosu czy radzenia sobie z dziedzictwem PRL-u. To książka interesująca nie tylko dla samych dziennikarzy, lecz także dla czytelników gazet, telewidzów i radiosłuchaczy. Polecam! (Edmund Wnuk-Lipiński) W czasach, w których język debaty publicznej w Polsce został sprowadzony do poziomu wojny czarnego z białym, słusznego z niesłusznym, swojskiego z obcym, cokolwiek to zresztą znaczy, praca Stanisława Mocka, głęboka i subtelna, ożywia we mnie nadzieję, że świat jest mimo wszystko poznawalny. (Michał Komar)
Stanisław Ossowski
,,W kręgu Stanisława Ossowskiego" to projekt naukowy realizowany przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego celami są: dokumentacja dorobku Ossowskiego i jego środowiska, badania nad twórczością i znaczeniem tego kręgu oraz publikacja niedrukowanych pism uczonego. Tom pierwszy Dzienników jest drugą książką powstałą w ramach projektu. Dzienniki Stanisława Ossowskiego, wydawane ponad pół wieku po jego śmierci, obejmują niemal całe życie autora, wplecione w historię Polski. Pisane były, z przerwami, od 1905 do 1963 roku. Są zbiorem zapisków z życia codziennego, wojen i podróży, obserwacji środowiskowych, notatek z lektur i przemyśleń; łączy je uważność i refleksyjność. Stanowią materiał do biografii intelektualnej Ossowskiego i źródło do historii życia umysłowego w Polsce. Bogaty aparat naukowy ułatwia zrozumienie zapisków i umieszcza je w kontekście ludzi, miejsc i czasów. Tom II obejmie lata 1939-1949, a tom III - 1949-1963.