Socjologia
Społeczeństwo nieustannie się zmienia, a socjologia pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Ebooki o socjologii to fascynująca podróż przez mechanizmy społeczne, które wpływają na nasze codzienne życie – od relacji międzyludzkich po zjawiska globalne. Jeśli chcesz wiedzieć, jak funkcjonują grupy społeczne, skąd biorą się konflikty i jak zmieniają się normy kulturowe, książki online o socjologii pomogą spojrzeć na rzeczywistość z nowej perspektywy.
Family Life and Crime. Contemporary Research and Essays
Maciej Bernasiewicz, Monika Noszczyk-Bernasiewicz
Pierwsza część pracy zawiera terminologiczne ustalenia dotyczące rodziny, małżeństwa, ról płciowych oraz opis konsekwencji przemian w tym zakresie. Najpoważniejszą, jak się wydaje, jest kryzys demograficzny w państwach kultury północnoatlantyckiej, na skutek którego Zachód stanął przez zagrożeniem ze strony dynamicznie rozwijającej się cywilizacji islamskiej. Drugi podjęty w książce obszar tematyczny, to studium problematyki rodziny przestępczej (z prezentacją badań własnych na próbie nieletnich przestępców). Na koniec autorzy omawiają zagadnienia związane z: umiejscowieniem badań nad przestępczością oraz jej leczeniem w systematyce nauk, przeglądem najnowszej polskiej literatury kryminologicznej, zdefiniowaniem nowych zjawisk w zakresie polityki karnej (restorative justice) oraz opisem wybranych elementów polityki karnej nieletnich realizowanych w wybranych państwach kultury północnoatlantyckiej. Wychowawcy, kuratorzy sądowi, pracownicy socjalni, terapeuci oraz przedstawiciele nauki (reprezentanci wielu dyscyplin wiedzy, takich jak: socjologia, psychologia, kryminologia, nauki o prawie oraz systemach sprawiedliwości), to profesje, które mogą korzystać z prezentowanych w książce idei i wniosków.
Fantazmat zróżnicowany. Socjologiczne studium przemian tożsamości gejów
Jacek Kochanowski
Książka zawiera rozległą analizę kulturowych aspektów seksualności i homoseksualności, wpisując się w szerokie tło przemian kulturowych i rozwoju myśli humanistycznej XX wieku. Głównym źródłem inspiracji, a zarazem przedmiotem krytycznej analizy jest dla autora myśl Michela Foucault oraz kontynuacje francuskiego poststrukturalizmu. Jacek Kochanowski przedstawia problematykę tożsamości seksualnej z perspektywy socjologicznej oraz ewolucję sposobów definiowania fenomenu homoseksualności w teorii społecznej i praktyce badawczej. Skupia się na społecznej teorii queer, jednej z awangardowych koncepcji współczesnej socjologii Zachodu, wpisującej się w szerszy paradygmat tzw. cultural studies, która zakłada obecność hetero-normy, determinującej naznaczanie i wywołującej wrogość wobec rozmaitych zachowań seksualnych. Posługując się kategorią derridiańskiej różni, a także inspirując się pracami Marii Janion, autor poddaje analizie dekonstrukcyjnej zróżNICowane światy, wewnątrz których buduje się i rozpada gejowska (nie)tożsamość. Książka jest wysokiej jakości skanem.
Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności
Maja Mozga-Górecka
Ponad dekadę temu Mark Zuckerberg ogłosił, że prywatność przestała być normą społeczną. Jeśli mu wierzyć, była krótkotrwałym zjawiskiem - cieszyliśmy się nią nieco ponad trzysta lat. W książce Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności Maja Mozga-Górecka opowiada o okresie, w którym prywatność ceniono najbardziej. Pisze o miejscach zaprojektowanych jako azyle: domach letnich, ogrodach, gabinetach i figlarniach - obiektach, które mają do opowiedzenia nieznane lub długo nieujawniane historie. Autorka zastanawia się nad tym, jak prywatność kształtuje nas jako ludzi, jak wiąże się z naszym przeżywaniem świata, jak kształtuje swobodę myśli, rozwój osobowości, stosunki międzyludzkie. Choć książka jest poświęcona architekturze, autorkę interesują przede wszystkim ludzie. Każdy rozdział przedstawia więc nie tylko konkretny budynek, ale też migawki z życia jego mieszkańców i twórców - obok ojca psychoanalizy, są to ostatni polski król, francuska kurtyzana i kilka pomnikowych postaci z historii architektury: Dominik Merlini, Claude-Nicolas Ledoux, Carlo Mollino, Alvar Aalto, Adolf Loos, a także ich żony, przyjaciółki, pokojówki, kamerdynerzy, ogrodnicy, szoferzy, fordanserki. Władcy umysłów i nocne motyle.
Szymon Skalski
Szymon Skalski – prawnik i orientalista, zainteresowany przede wszystkim Afganistanem i sufizmem. Naukowe poszukiwania autora skupiają się na muzułmańskim mistycyzmie, ze szczególnym uwzględnieniem jego perskojęzycznej części. W swojej pracy Szymon Skalski łączy badania literaturoznawcze z elementami badań etnograficznych. Prowadził badania terenowe w Tadżykistanie i Afganistanie. Pracował w organizacjach pozarządowych (Szef Misji Polskiej Akcji Humanitarnej w Afganistanie) i w MSZ (Wysoki Przedstawiciel Cywilny przy PSZ w Ghazni). Od 2018 r. doktor nauk humanistycznych; obronił doktorat na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Książka przybliża formę i znaczenie zikru, jednego z ważniejszych rytuałów we współczesnym mistycyzmie muzułmańskim. Całość oparta jest na badaniach, które autor przeprowadził w Afganistanie w środowisku sufich, członków kilku bractw popularnych w tym kraju. Zbierane na przestrzeni kilku lat materiały (nagrania, wywiady, pieśni) posłużyły do przedstawienia rytuału zikru praktykowanego w jednym z odwiedzanych przez autora konwentów – Chejrchana, należącym do bractwa Qadirija. Badania, poparte analizą dostępnej literatury perskojęzycznej, pozwoliły na próbę odczytania samego terminu zikr – rozumianego jako pamięć, a w rytualnym kontekście jako wspominanie. Zagadnienia, które wybrano jako przedmiot dysertacji, należy niewątpliwie uznać za istotne dla zrozumienia nie tylko Afganistanu i regionu we współczesnej, ciągle niezrozumianej i niedookreślonej Azji, lecz i dla świata islamu w ogóle. Problemy te nabierają bowiem coraz większego znaczenia i już dawno przestały być dla całego globu zjawiskami marginalnymi. Prof. dr hab. Jadwiga Pstrusińska, Wydział Orientalistyczny UW
"Forum Lingwistyczne" 2016, nr 3
red. Ewa Biłas-Pleszak, red. Magdalena Pastuchowa, red....
Redaktor naczelna Magdalena Pastuchowa, redakcja naukowa numeru Ewa Biłas-Pleszak, Katarzyna Sujkowska-Sobisz, Jacek Warchala Językoznawstwo współczesne traci swój autonomiczny wymiar, odwołuje się bowiem do dziedzin takich, jak socjologia, psychologia, neurologia, kognitywistyka czy informatyka, a także zmienia profil swoich badań na bardziej praktyczny. Prezentowany numer „Forum Lingwistycznego” wpisuje się właśnie w tak rozumianą tendencję, stając się płaszczyzną wymiany myśli, koncepcji, metod stosowanych w językoznawstwie, ale także przestrzenią penetrowania dziedzin pokrewnych, jak logopedia i neurolingwistyka czy wyrosła z językoznawstwa socjolingwistyka; ma stać się także obszarem przełamywania granic między dziedzinami, stąd obecność tekstów wprowadzających odbiorcę na teren politologii, socjologii lub medioznawstwa. Artykuły zawarte w dziale Studia łączy próba rekonstrukcji praktyk językowych, zainteresowanie szczegółem i chęć zastosowania lingwistycznych narzędzi do badania genetycznie i gatunkowo różnych tekstów oraz zjawisk. Jako temat potraktowano w nich wypowiedzi zamieszczone w mediach masowych – prasie, radiu (także w ich odsłonie internetowej) oraz telewizji ‒ w odmianach zarówno mówionej, jak i pisanej. W dziale tym znalazł się również tekst dotyczący związku badań językoznawczych z praktyką logopedyczną. W dziale Archiwalia zamieszczono tłumaczenie dwu tekstów z końca XX i początku XXI w. Oba artykuły warte są przypomnienia ze względu na wagę i aktualność poruszanej problematyki. Teksty zebrane w dziale Polemiki, choć z pozoru różne, to powiązane analizą języka i jego społecznych realizacji. Dział Varia gromadzi m.in. opracowania dokumentujące życie naukowe Instytutu Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej, czyli sprawozdania z konferencji organizowanych w latach 2015 i 2016.
Fronty walki i kręgi myśli. Ossowski, komuniści, socjologia
Łukasz Bertram, Jakub Bazyli Motrenko
Książka opowiada o procesach kształtujących polską socjologię w okresie powojennym 1945-1956: o jej restytucji w latach czterdziestych, likwidacji w czasie stalinowskiej rewolucji i powrocie na fali odwilży. Autorzy koncentrują uwagę na pograniczu nauki i polityki. Przyglądają się jednostkom: postawom ludzi polityki wobec akademii i ludzi akademii wobec polityki. Analizują ich przekonania, strategie, emocje, uwikłania, stawki oraz interesy, a także sieci relacji negocjowane w toku publicznych i prywatnych interwencji - dzielące ich fronty ideologicznej walki oraz integrujące wspólnoty myślenia. Głównym bohaterem książki jest Stanisław Ossowski - jego idee naukowe i formy zaangażowania społecznego, także przed 1945 rokiem. Jednak pogłębiona refleksja obejmuje również dylematy i działania reprezentantów formacji komunistycznej. "Fronty walki i kręgi myśli" to siódmy i ostatni tom wydany w ramach projektu naukowego "W kręgu Stanisława Ossowskiego. Warszawska szkoła socjologii" realizowanego przez Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Łukasz Bertram, socjolog, historyk, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Zajmuje się ruchem komunistycznym, podmiotowością jednostek w polityce oraz politycznymi doświadczeniami warstw nieuprzywilejowanych. Autor książki Bunt, podziemie, władza. Polscy komuniści i ich socjalizacja polityczna do roku 1956 (2022). Jakub Bazyli Motrenko, socjolog, filozof, adiunkt na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się wykorzystaniem wiedzy eksperckiej w polityce, funkcją wspólnot naukowych i tradycji w humanistyce oraz paradygmatem wyjaśniającym w metodologii jakościowej. Autor książki Przełom antypozytywistyczny w polskiej socjologii. Analiza teoretyczna kręgu myślowego Stefana Nowaka (2021).
Krystyna Faliszek, Grzegorz Libor, Rafał Muster, Dorota...
Niniejsza monografia wieloautorska to druga już publikacja poświęcona badaniom ewaluacyjnym. O ile w pierwszej książce: Wprowadzenie do badań ewaluacyjnych. Aspekty teoretyczne i praktyczne na podstawie doświadczeń badawczych, pod redakcją Krystyny Faliszek (Toruń 2013), problematyka badań ewaluacyjnych analizowana jest raczej od strony teoretycznej, o tyle w niniejszym tomie autorzy skoncentrowali się na ukazaniu zagadnień związanych z prowadzeniem badań ewaluacyjnych od strony praktycznej. W książce położono nacisk między innymi na praktyczne aspekty realizacji badań ewaluacyjnych projektów współfinansowanych ze źródeł unijnych na obszarze województwa śląskiego. Zamierzeniem autorów było ukazanie praktycznych kwestii dotyczących realizacji badań mających na celu diagnozę efektów podjętej interwencji zewnętrznej w ramach projektów realizowanych na terenie województwa śląskiego. Publikacja może okazać się przydatna zarówno studentom, rozpoczynającym dopiero zgłębianie wiedzy na temat badań ewaluacyjnych, jak i praktykom, którzy realizując różnorodne programy i projekty finansowane (lub współfinansowane) ze środków unijnych, muszą umieć bądź przygotować, bądź też ocenić, czy ewaluacja przeprowadzona przez zewnętrznych ekspertów została przygotowana i zrealizowana zgodnie z zasadami rzetelności badawczej.
Gabinet luster. O kształtowaniu samowiedzy Polaków w dyskursie publicznym
Anna Giza, Piotr Bekas, Marcin Darmas, Agata...
Zestaw powszechnie znanych prawd o polskim społeczeństwie zawiera cechy nader niepokojące: skłonność do narzekania, pesymizm, niski poziom kapitału społecznego, zawiść i wiele innych. Składają się one na syndrom zbiorowości aspołecznej, niezdolnej do współdziałania. Ten negatywny autowizerunek ma całkiem realne konsekwencje. Jeśli wiemy, że Polacy nie są zdolni do współpracy, to wybieramy strategie indywidualistyczne. Trudno jednak rozstrzygnąć, czy wybór strategii indywidualistycznej wynika z niezdolności do współpracy - cokolwiek by to miało oznaczać, czy z przekonania, że ponieważ wszyscy wiemy, że nie jesteśmy zdolni do współpracy, współpraca nie może się udać. Negatywne autostereotypy, które dominują w przestrzeni publicznego dyskursu, wymagają więc namysłu i wnikliwej analizy. Niewykluczone bowiem, że są one nie tyle opisem rzeczywistości, co mechanizmem jej tworzenia, przekształcając przestrzeń publiczną w permanentny dylemat więźnia.
Galicyjski Eksodus. Uchodźcy z Galicji podczas I wojny światowej w monarchii Habsburgów
Kamil Ruszała
Galicyjski Eksodus przedstawia zapominane doświadczenie uchodźstwa lat I wojny światowej. Autor dotarł do źródeł austriackich, czeskich, węgierskich, słoweńskich, ukraińskich i polskich, by ukazać sytuację od ucieczki i ewakuacji w poszczególnych latach wojny, poprzez pobyt na uchodźstwie, aż po kwestie powrotów czy pozostania w krajach sukcesyjnych po 1918 roku. To zarazem opowieść o relacji międzykulturowej mieszkańców tej samej monarchii, którym przyszło spotkać się dopiero w warunkach kryzysu wojennego, tuż przed agonią swojego państwa. Sytuacja ta pokazała, jak głęboko podzielone były światy trzech aktorów książki: uchodźców, ludności miejscowej oraz władzy, która musiała poradzić sobie z nieznanym dotychczas na taką skalę problemem. W książce opisano realia tego spotkania: próby gościnności czy sprawności aparatu biurokratycznego, chęć akceptacji, kwestie wykluczenia, tożsamości, samoorganizacji, a przede wszystkim – reakcje w konfrontacji każdej warstwy społecznej z azylantami. Choć wojna niejedno ma oblicze, pewnym jest, iż w bilansie wygranych i przegranych zawsze przeważają ci ostatni. Nie inaczej było w wypadku I wojny światowej. Wśród ofiar błędnych kalkulacji wojskowych i polityków znalazły się również masy najczęściej bezimiennych uchodźców, zmuszonych do opuszczenia rodzinnych stron i świata, który dobrze znali. W swej najnowszej książce Kamil Ruszała ze znawstwem, na bazie dogłębnych badań w kilkunastu archiwach Europy Środkowej, maluje szeroką panoramę losów kilkuset tysięcy Galicjan różnych wyznań i narodowości, którzy jesienią 1914 r., w obliczu rosyjskiej inwazji, a także w wyniku późniejszych ruchów wojsk, szukali azylu w głębi monarchii habsburskiej. Część z nich uciekała w popłochu i chaosie na własną rękę, część zaś objęto, nierzadko przymusową, ewakuacją. W głębi państwa uchodźcy – poza biedą, niedożywieniem, chorobami, stłoczeniem w obozach, tęsknotą za stronami ojczystymi – często zamiast współczucia i pomocy, napotykali na mur niechęci i obojętności, czasem otwartej wręcz wrogości ze strony miejscowej ludności. dr hab. Piotr Szlanta, prof. UW Kamil Ruszała – historyk, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studiował w Krakowie, Wiedniu oraz Pradze. Zajmuje się dziejami Austro-Węgier, ze szczególnym uwzględnieniem Galicji, I wojny światowej i upadku imperium Habsburgów. Stypendysta m.in. Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2017/2018), MNiSW (2016/2017) oraz Fundacji Lanckorońskich (2019/2020). Autor i redaktor książek dotyczących doświadczeń I wojny światowej.
Ewa Malinowska, Krystyna Dzwonkowska-Godula, Emilia Garncarek, Julita...
The book presents the influence of cultural factors on people’s attitudes towards their own health and appearance. lnnovative concept of hierarchical organization of gender and culturally detined age and their influence on each other applied in the study allowed for application of a new sociological category, i.e. gendered age. Such an approach gave an opportunity to conduct an in-depth analysis of beliefs, opinions and behaviours of men and women of different ages regarding their own appearance and health. The empirical part of the book presents definitions of femininity and masculinity used by people in different age groups young, middle-aged and elderly. There was also characterized the level of respondents’ awareness of the influence of gender, age and gendered age on their appearance and health. Moreover, the nowadays of growing importance concept of human capital was used, in which health and appearance are defined as its resources. The book enhances general knowledge about the gender determinants of social phenomena and falls into such fields as gender studies, gender sociology, sociology of the body and health. lt is addressed not only to scientists - sociologists, anthropologists, cultural scientists, psychologists or physicians, but also to people interested in the issues discussed.
Galia Chimiak, Marcin Fronia
Prezentowane teksty są wartościowe merytorycznie i dobrze napisane, źródłowo solidnie podparte współczesną literaturą przedmiotu, dokumentami. Zawierają nie tylko opisy i fakty, ale też krytyczne analizy i interpretacje, są osadzone w teoriach i/lub badaniach. prof. zw. dr hab. Elżbieta Stadtmüller Dokonana analiza pozwala na stwierdzenie, że praca zarówno pod względem tematyki, jak i poziomu naukowego charakteryzującego poszczególne artykuły, wnosi ważny wkład do polskiego dyskursu naukowego nad globalizacją i rozwojem. prof. dr hab. Piotr Sałustowicz O potrzebie poszerzenia socjologicznego dyskursu o globalizacji i rozwoju świadczy proces poszukiwania sposobów mobilizowania polskiego potencjału modernizacyjnego. Z tej perspektywy zmiany zachodzące zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i indywidualnym zmuszają do ponownej refleksji nad dalszym kierunkiem rozwoju społeczeństwa polskiego. Zadaniem niniejszej publikacji jest włączenie się do tej debaty. dr Galia Chimiak, Marcin Fronia To, co nie pozwala twórcom innowacji zrezygnować, to nadzieja, że zmiana jest możliwa, że ewentualność lepszego świata nie przeczy prawom natury. Innowacja jest błyskiem, w którym ujawnia się i jednocześnie realizuje przyszłość. Edwin Bendyk
Globalne zarządzanie gospodarcze. Wyzwania dla światowego systemu handlu
Anna Wróbel, Karina Jędrzejowska, Marek Rewizorski
Celem książki jest analiza zmian zachodzących w handlowym wymiarze globalnego zarządzania gospodarczego.Autorzy odnieśli się do wybranych aspektów funkcjonowania światowego systemu handlu, dokonując oceny ich funkcjonalności oraz odnosząc się do związanych z nimi wyzwań. W kolejnych częściach opracowania omówiono m.in.: kwestię kryzysu idei globalnego zarządzania gospodarczego, problematykę postępującej dysfunkcjonalności Światowej Organizacji Handlu oraz zagrożeń dla wielostronnego systemu handlowego, wybrane aspekty regulacji handlu rolnego i przeszkody dla rozwoju handlu światowego, a także zagadnienia zależności między handlem międzynarodowym a rozwojem społeczno-gospodarczym na przykładzie inicjatywy Aid for Trade i specyfikę handlu produktami wiedzy. Prezentowana książka jest niewątpliwie cennym wkładem do dorobku polskich badaczy stosunków międzynarodowych. Na rynku krajowym brakowało bowiem dotychczas opracowania przedstawiającego wielowątkowy aspekt globalnego zarządzania w odniesieniu do handlu. Z uwagi na to, że jest to problem kluczowy dla współczesnego świata, na ustaleniach autorów skorzystają wszyscy zainteresowani współczesnymi zjawiskami globalnymi oraz stosunkami międzynarodowymi we współzależnych obszarach - gospodarczym, politycznym i społecznym. Klarowny język i przejrzysta struktura poszczególnych rozdziałów sprawiają, że lektura będzie przystępna nie tylko dla osób zajmujących się naukowo i zawodowo wymienionymi zagadnieniami, lecz także dla szerszego grona czytelników. z recenzji dr hab. Pauliny Matery, prof. UŁ Celowość podjętej przez autorów problematyki badawczej - zarówno w wymiarze poznawczym, jak i praktycznym, a także biorąc pod uwagę stan i kierunki rozwoju gospodarki światowej oraz zarządzania nią - należy ocenić bardzo wysoko. Autorzy nie ograniczyli się wyłącznie do wąsko postrzeganego, ,,technicznego" opisu problemu (podejścia deskryptywnego), lecz skonstruowali ciekawe i przydatne do przemyśleń i dyskusji wnioski, oceny oraz prognozy. Udało im się połączyć sferę rozważań teoretycznych ze sferą empiryczną, co uznać należy za zabieg udany i zasługujący na aprobatę. Książka stanowi solidną analizę naukową, świadczącą o dużej wiedzy, doświadczeniu zawodowym i rzetelnym warsztacie badawczym jej autorów. z recenzji dr. hab. Macieja Walkowskiego, prof. UAM
Gorzka pigułka. Etyka i biopolityka w branży farmaceutycznej
Emilia Kaczmarek
Czy producenci leków wymyślają nowe choroby? Czy nauka może działać dla zysku? Co odróżnia konflikty interesów od korupcji? Autorka przedstawia te i inne kontrowersyjne praktyki w branży farmaceutycznej. Pisze o nagannych formach komercjalizacji wiedzy, lobbingu firm farmaceutycznych oraz marketingu produktów zdrowotnych. Równolegle analizuje biopolityczne aspekty tych praktyk i poddaje je pogłębionej ocenie etycznej. Autorka odważnie formułuje problemy moralne, społeczne i polityczne związane z działalnością przemysłu farmaceutycznego, co w kontekście siły korporacji farmaceutycznych i wielkości analizowanej branży zasługuje na najwyższe uznanie. dr hab. Aleksandra Derra Podjęte zagadnienia są przedstawione kompetentnie, świadczą o bardzo dobrym warsztacie badawczym, orientacji w ogromnym materiale źródłowym i wiedzy z zakresu socjologii, filozofii politycznej, etyki. (...) Ocena działalności firm farmaceutycznych jest wyważona, poparta analizą bogatego materiału faktograficznego i znajomością obszernej literatury naukowej. dr hab. Danuta Ślęczek-Czakon Emilia Kaczmarek - doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii, asystent w Zakładzie Etyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, członkini Centrum Bioetyki i Bioprawa UW, autorka książki Co to właściwie jest ten dżender? I inne felietony (2017) - zbioru esejów o tematyce bioetycznej, publicystka ,,Kultury Liberalnej". W latach 2016-2018 realizowała grant Narodowego Centrum Nauki poświęcony etycznym aspektom działalności przemysłu farmaceutycznego.
Gospodarstwa i stowarzyszenia agroturystyczne w Polsce
Grzegorz Foryś
Działalność agroturystyczna podejmowana przez gospodarstwa rolne w Polsce nie była dotychczas przedmiotem zainteresowania socjologów w takim zakresie i z takiej perspektywy, jak zaprezentował to Grzegorz Foryś. Chociaż powstały liczne opracowania naukowe opisujące działalność agroturystyczną gospodarstw rolnych, zjawisko ukazywano najczęściej wycinkowo, uwzględniając głównie perspektywę ekonomiczną i organizacyjną. Monografia przedstawia zaś tę działalność i gospodarstwa agroturystyczne w szerokim kontekście przemian zachodzących na obszarach wiejskich w Polsce, wykorzystując perspektywę badania nowych ruchów społecznych, co jest niewątpliwym walorem pracy i nowatorskim ujęciem problematyki. dr hab. Hanna Podedworna, prof. SGGW Autor najpierw rekonstruuje teoretyczny model jakiegoś zjawiska społecznego, a potem szuka w empirii potwierdzenia słuszności przyjętego sposobu rozumowania. (...) Nie muszę dodawać, że prezentowany typ socjologicznej refleksji jest cenny, chociażby dlatego, że nadzwyczaj rzadki - szczególnie w młodszej generacji socjologów - bo często przykrywany albo czystym teoretyzowaniem, bez poszukiwania jakichkolwiek odniesień empirycznych, albo czystą empirią, czyli koncentrowaniem się wyłącznie na opisie rzeczywistości bez prób jej porządkowania za pomocą kategorii teoretycznych, nie wspominając już o próbach jej objaśniania w nawiązywaniu do teorii. Wszystko to pozytywnie wyróżnia książkę na tle większości polskich opracowań poświęconych agroturystce. prof. dr hab. Andrzej Kaleta
Gościnność - rozstanie z ideałem
Dorota Rancew-Sikora
Gościnność jest nie tylko codzienną praktyką, lecz także silną normą, której towarzyszy moralna i społeczna presja. Religijny i kulturowy sens zawarty w powiedzeniu ,,Gość w dom - Bóg w dom" akcentuje prawa gościa wobec praw domowników. Tytułowe ,,rozstanie z ideałem" odnosi się właśnie do takiego wzoru gościnności, opartego na rywalizacji i poświęceniu. Autorka idzie pod prąd tradycyjnym oczekiwaniom, opowiadając się za większą równowagą w relacjach między gospodarzami i gośćmi. Analizuje wielostronność gościnnych interakcji i procesy zmian, badając je w bardzo różnych kontekstach i naświetlając szczególnie znaczenie osób, które oddają innym swoje zasoby i czas, a same pozostają w cieniu. Jeszcze nie było w literaturze polskiej tak wszechstronnego studium gościnności. Autorka odkrywa nieoczywiste powiązania między gościnnością a wykluczeniem, nierównościami (klasowymi, genderowymi, religijnymi itd.), a także zmianą i stagnacją społeczną. W tej erudycyjnej pracy Rancew-Sikora czerpie z wielu pól dyscyplinarnych i podejść badawczych, m.in. z antropologii społecznej, gender studies, filozofii, różnych działów socjologii, literaturoznawstwa i analizy dyskursu. Zamiarem autorki jest połączenie interpretacji mikropraktyk gościnności z procesami i wartościami na poziomie makro. Pomocne przy tym okazuje się korzystanie z różnorodnych materiałów empirycznych: tekstów literackich i sakralnych, codziennych konwersacji, wywiadów socjologicznych, danych zastanych, statystyk. (...) Książka Doroty Rancew-Sikory odsłania zupełnie nowe wymiary zjawiska gościnności, wskazując jednocześnie na ważne społecznie konsekwencje tych odkryć (...), oferuje świeże i zachęcające do dalszych badań spojrzenie na praktyki i ideał gościnności. Z recenzji wydawniczej dr hab. Anny Horolets, prof. ucz. Dorota Rancew-Sikora pracuje w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Gdańskiego, przez dziesięć lat była przewodniczącą Sekcji Antropologii Społecznej Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Jest autorką dwóch książek: Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych (2007) i Sens polowania. Współczesne znaczenia tradycyjnych praktyk na przykładzie dyskursu łowieckiego (2009). Publikowała artykuły naukowe m.in. w takich czasopismach jak Studia Socjologiczne, Przegląd Socjologii Jakościowej, Kultura i Społeczeństwo, Journal of Pragmatics, Discourse Studies i Sociological Research Online. W swoich badaniach łączy perspektywę socjologii jakościowej i antropologii społecznej. Interesuje się kwestią kształtowania życia codziennego i relacji międzyludzkich przez tradycje kulturowe, bada zarówno szczegółowy przebieg interakcji, jak i znaczenia zawarte w ścierających się dyskursach. Współpracuje z ośrodkami islandzkimi, szwedzkimi i fińskimi, poszukując alternatywnych sposobów układania relacji między ludźmi żyjącymi w łączności z dziką przyrodą. Tematem gościnności zajmowała się przez dziewięć lat.
"Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa". T. 1
red. Wojciech Świątkiewicz
Tematem wiodącym pierwszego tomu wznowionej edycji „Górnośląskich Studiów Socjologicznych” jest ukazanie tradycji i stanu badań społecznych na Górnym Śląsku w zakresie wybranych dziedzin, w których dorobek badawczy jest znaczący i udokumentowany. Zbiór został podzielony na pięć działów: Śląsk – problemy społeczno-kulturowe; Kultura i przestrzenie historyczne; Ludzie i kapitał społeczno-kulturowy; Kobieta i rodzina; Grupy zawodowe i system edukacji. Zadaniem przywróconego do obiegu naukowego czasopisma jest m.in.: prezentacja wyników badań socjologicznych, publikowanie opracowań prezentujących stan badań, budowanie zaplecza bibliograficznego, międzyinstytucjonalna integracja „śląskiego” środowiska socjologicznego, stworzenie płaszczyzny interdyscyplinarnych badań nad społeczno-kulturowymi, politycznymi i gospodarczymi problemami Śląska.
"Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa". T. 2
red. Kazimiera Wódz
Drugi tom czasopisma poświęcono problemowi społecznych konsekwencji rozwoju, a obecnie upadku przemysłu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Część artykułów oparta jest na badaniach procesów przemian gospodarczych, społecznych i kulturowych starych regionów Europy. Badania te prowadzone były przez zespół socjologów pod kierunkiem Kazimiery Wódz w ramach unijnego projektu „Space, Place and the Historical and contemporary articulations of regional, national and European identities through work and community in areas undergoing economic REstructuring and regeneration” - SPHERE. W pozostałych szkicach przedstawiono ogólne refleksje nad restrukturyzacją przemysłu oraz jej społecznymi konsekwencjami, ukazano także problem przemian w innych regionach kraju.
"Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa". T. 3
red. Marek S. Szczepański, red. Anna Śliz
Trzeci tom rocznika nawiązuje tematyką do „Górnośląskich Studiów Socjologicznych”, wydawanych niegdyś przez nieistniejący już Śląski Instytut Naukowy, w tym bowiem numerze podjęto problem różnych konfliktów społecznych (etnicznych, związanych z ekologią i gospodarką). Artykuły zostały zgrupowane w trzech częściach tematycznych. W części Konflikt etniczny: kontekst teoretyczny przedstawiono panoramę teoretyczną przestrzeni konfliktów społecznych oraz złożoną problematykę procesów kształtowania się reprezentacji politycznej w głównych regionach europejskich. W części zatytułowanej Śląski kontrapunkt empiryczny umieszczono artykuły przedstawiające wyniki socjologicznych badań empirycznych prowadzonych na Górnym Śląsku i województwie śląskim, w różny sposób dotykające przejawów konfliktów społecznych, traktowanych jako konflikty etniczne. Przesłanki linii programowej pisma realizują też artykuły zamieszczone w części Varia. Znalazły się w niej tym razem cztery teksty, których tematami są: społeczno-ekonomiczne problemy podziałów społecznych w starych europejskich regionach przemysłowych, społeczne spory wokół energetyki wiatrowej, rewolucyjne przemiany w krajach Maghrebu oraz konflikty etniczne na Słowacji.
"Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa". T. 4
red. Andrzej Górny, red. Justyna Kijonka, red....
Tematyka czwartego tomu "Górnośląskich Studiów Socjologicznych. Seria Nowa" nawiązuje do zagadnień poruszanych w "Górnośląskich Studiach Socjologicznych", wydawanych niegdyś przez nieistniejący już Śląski Instytut Naukowy. W tomie zaprezentowane zostały między innymi wyniki badań i naukowe dociekania "młodych naukowców" – doktorantów i doktorów, dotyczące wciąż obecnych i wzbudzających wiele dyskusji problemów kształtowania się tożsamości mieszkańców Górnego Śląska. Tożsamość ujmowana zarówno w perspektywie kulturowej, charakterystycznej dla zbiorowości narodowych, regionalnych, religijnych czy innych, jak i w perspektywie osobowości jednostkowej należy współcześnie do najczęściej podejmowanych tematów badawczych socjologii. Jest jednym z modnych tematów badań, wskazujących, że w świecie globalizacji i aksjologicznej wichrowatości kultury nie zniknęły pytania o doświadczenie ciągłości i trwania pamięci zbiorowej, społecznej odpowiedzialności za dziedzictwo przeszłych pokoleń, emocjonalnych zobowiązań wobec ojczyzny prywatnej czy ideologicznej, o kształty przyszłości niewyobcowanej z bogactwa kulturowej tradycji.
"Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa". T. 7
red. Tomasz Nawrocki
Rocznik „Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa” nawiązuje do wydawanych przez Śląski Instytut Nauk „Górnośląskich Studiów Socjologicznych”. W tomie siódmym został podjęty problem szeroko rozumianej socjologii miasta i problemów miejskich. "Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa” – to periodyk adresowany nie tylko do socjologów, lecz także do przedstawicieli innych nauk humanistycznych oraz wszystkich osób zainteresowanych problematyka społeczną.
Gra w rasy. Jak kapitalizm dzieli, by rządzić
Przemysław Wielgosz
Przywykliśmy do interpretacji rasizmu jako zestawu stereotypów i uprzedzeń. Przemysław Wielgosz proponuje znacznie głębszą analizę tego zjawiska, poszukując jego korzeni w długiej historii narodzin i ekspansji kapitalizmu. W fascynującej książce łączy dwie, rzadko rozpatrywane razem perspektywy: lokalną, odnosząca się do pańszczyzny i późniejszego "urasowienia" klasy ludowej w naszej części Europy, oraz globalną, związaną z rozwojem niewolnictwa i "wynalazkiem rasy" w basenie północnego Atlantyku. Poruszając się swobodnie między historią i współczesnością, odwołując się do badań z zakresu filozofii, socjologii i nauk ekonomicznych oraz - co przydaje książce nerwu - do znanych obrazów filmowych, autor pokazuje, jak kapitalizm "dzieli i rządzi", wytwarzając hierarchie i tożsamościowe przeciwieństwa, oraz jak antagonizuje grupy, które potencjalnie mogłyby mu się wspólnie przeciwstawić. W skali światowej rolę tę odgrywa, zdaniem autora, europocentryzm - w jego rozmaitych odsłonach i przebraniach: kradzieży historii, oświeceniowej filozofii, orientalizmu, kolonializmu i kulturalizmu.
Justyna Pokojska
Justyna Pokojska w pełni przekonuje do podstawowego dla pracy założenia, że to charakter granicy decyduje o ładzie społecznym wśród mieszkańców pogranicza. W rozważaniach konsekwentnie sięga do wielu aspektów życia codziennego, poddając analizie cztery rodzaje relacji - rodzinne, religijne, sąsiedzkie i gospodarcze. Należy przy tym podkreślić, że każda z nich została potraktowana z uwzględnieniem wewnętrznego zróżnicowania. z recenzji prof. dr. hab. Zbigniewa Kurcza Prezentowana książka jest bogatym w warstwie empirycznej i oryginalnym studium funkcjonowania społeczności transgranicznych i pogranicznych, opartym na dobrej znajomości historii regionu, sprawnym wykorzystaniu teorii społecznej oraz gruntownych badaniach własnych (...). Mimo zachowania w pracy godnej pochwały rzeczowości i powściągliwości, Autorka zdradza w niej również fascynację regionem, będącym przedmiotem jej badań. Nie dostrzegam w tym bynajmniej uchybienia, uważam wręcz, że dzięki temu otrzymaliśmy pracę rzetelną, napisaną dodatkowo w sposób niebywale przystępny i zachęcający do lektury. z recenzji dr. hab. Marcina Lubasia Justyna Pokojska - socjolog, doktor nauk społecznych, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i koordynator programu Jobs & Skills for the Future w DELab UW. Dwukrotna stypendystka Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Pasjonatka badań terenowych. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół kwestii budowania i podtrzymywania tożsamości kulturowych i etnicznych, szczególnie w kontekście postępujących zmian cywilizacyjnych i technologicznych.
Stanisław Krawczyk
Rozprawa Stanisława Krawczyka [...] jest niezwykła: precyzyjna w namierzaniu celu i odmierzaniu racji, dojrzała metodologicznie, odkrywcza, przekonująca. A także pod wieloma względami pionierska, jako że nie znajdziemy w polskiej humanistyce tak kompletnej socjologicznej analizy literatury. [...] O ile gust inteligencki popychał fantastykę ku sprawom ważnym, o tyle gust popularny przeciąga fantastykę na stronę rozrywki, przyjemności, odpoczynku i kompensacji. Autor stawia więc proste i zarazem bardzo trafne pytanie: skąd wzięło się - wcale nie tak oczywiste - połączenie gustu inteligenckiego z prozą fantastyczną w polskiej kulturze, skoro zasadniczo fantastyka (od wieku XIX) była kojarzona właśnie z rozrywką, a nie podejmowaniem spraw ważnych dla życia zbiorowego? prof. Przemysław Czapliński Stanisław Krawczyk umiał połączyć doskonałe znawstwo literatury fantastycznej, wysokie kompetencje z zakresu literaturoznawstwa z wiedzą i kompetencjami badawczymi socjologa literatury. Dzięki temu obraz omawianych zjawisk nie jest jednostronny, a prowadzone analizy mają rzeczywiście charakter interdyscyplinarny. dr hab. Przemysław Kisiel Stanisław Krawczyk - socjolog, od października 2022 r. adiunkt na Uniwersytecie Wrocławskim, wcześniej członek Scholarly Communication Research Group na UAM w Poznaniu. Pracę doktorską obronił na Uniwersytecie Warszawskim. Interesuje się socjologią kultury i literatury, badaniami nad nauką i szkolnictwem wyższym, a także badaniami gier wideo i literatury fantastycznej.
Stanisława Golinowska, Giovanni Capelli, Agnese Collamati, Alicja...
This handbook on health promotion addressed to older people, which is written for readers in European countries, should function as a training programme guideline for health promoters. The authors are aware that it is an excessively ambitious task in light of the relatively poor scientific state of affairs in the field of health promotion. This ambition may be justified to some extent by the experience of the writing team, who acquired a considerable capital of knowledge as a result of 'Pro health 65+' - the European project on health promotion addressed to elderly people and prevention of chronic diseases, which was carried out as a part of the second Health Programme of the European Union.