Socjologia
![HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii](https://static01.helion.com.pl/global/okladki/326x466/e_08od.jpg)
HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii
red. Rafał Borysławski, Justyna Jajszczok, Jakub Wolff,...
Tom HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii jest zbiorem tekstów wynikających z fascynacji mnogością i wagą ról śmiechu w kulturze. W artykułach zawartych w niniejszym zbiorze spotykają się różne jego tropy i różne jego literackie i kulturowe odwzorowania, od antyku do współczesności. Wspólnym celem książki jest porównawcze przyjrzenie się rolom i znaczeniom śmiechu w historii, kulturze i literaturze europejskiej - ze szczególnym uwzględnieniem śmieszności w historii, śmiechu jako narzędzia manipulacji, miejsca i wieloznaczności śmiechu w tekstach historycznych i literackich, karnawałowości w historii i historii karnawałowości, elementu zabawy w historii i literaturze, historii jako zbiorowej histerii, elementu szaleństwa, paranoiczności i maniakalności w tekstach historycznych i literackich - oraz szeroko rozumianym teoretycznym, filozoficznym i psychologicznym aspektom śmiechu. Wszystkie teksty tworzące HistoRisus przypominają jednocześnie, że historia śmiechu w kulturze zachodniej to również historia prób jego tłumienia i zamykania w ramach, które dobrze określają bachtinowskie kategorie karnawałowości. Od Etyki nikomachejskiej Arystotelesa i Państwa Bożego św. Augustyna po współczesne karykatury polityczne, śmiech budził i budzi zgrozę i oburzenie tych, którzy widzą w nim zagrożenie dla ustalonego porządku. Niniejszy zbiór esejów jest zatem również wielogłosem, w którym analizowane są relacje między śmiechem i śmiesznością a hierarchiami władzy. Pośród autorów zawartych w tomie tekstów są literaturoznawcy, historycy i socjologowie, piszący o śmiechu w antyku, w literaturze i historii XIX wieku, w twórczości futurystów, przedwojennych kabareciarzy i dwudziestowiecznych bardów, w filmach propagandowych i fabularnych oraz w powieściach graficznych.
Maja Biernacka
Nie jest to książka o odmienności Hiszpanii, ale o odmienności etnicznej w obrębie Hiszpanii, dotyczy wielokulturowości tego kraju, zarówno dawnej, jak i dzisiejszej. Wprowadzając jako alternatywne wobec ,,wielokulturowości" pojęcia ,,transkulturowości" oraz ,,interkulturowości", autorka proponuje wziąć w nawias ujęcia substancjalizujące grupy społeczne. Tym samym podkreśla znaczenie interakcji międzygrupowych oraz wzajemnego przenikania się kultur. Umieszczając problematykę Hiszpanii w szerszym kontekście, autorka podejmuje kluczowe dla dzisiejszej Europy zagadnienia teoretyczne, ideowe, a także praktyczne. Bardzo dobrze wprowadza polskiego czytelnika w socjologiczne i antropologiczne interpretacje świata. prof. dr hab. Janusz Mucha
Alina Landowska
Książka Homo cooperativus to ambitna monografia naukowa, która naświetla problematykę kooperacji międzyludzkiej w ujęciach socjologicznych, antropologicznych, organizacyjnych, psychologicznych, ale także filozoficznych i ekonomicznych. Praca jest erudycyjna i swobodnie korzysta z dorobku współczesnej literatury, bez zbędnych popisów bibliograficznych, za to z umiejętnym skonfrontowaniem różnych dzieł. To pozycja wartościowa naukowo, solidnie opracowana i wypełniająca istotną lukę w polskiej literaturze z obszaru nauk społecznych. prof. Dariusz Jemielniak Alina Landowska - doktorka nauk humanistycznych w zakresie kulturoznawstwa, wykładowczyni SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego. Absolwentka i stypendystka uczelni krajowych i zagranicznych, m.in. Instytutu Ekumenicznego Tantur w Jerozolimie (Uniwersytet Notre Dame, USA) i The Baltic University Program (Uppsala, Szwecja). Prowadzi badania nad mechanizmami transmisji kulturowej w mediach cyfrowych, moralnością w cyfrowym świecie oraz retoryczną teorią kultury. Współpracuje z laboratorium badawczym The New Ethos. Członkini The Cultural Evolution Society przy Uniwersytecie w Durham.
Homo ethicus homo moralis. Marii Ossowskiej koncepcja socjologii moralności
Wojciech Misztal
Książka Wojciecha Misztala poświęcona jest krytycznemu omówieniu i analizie poglądów jednej z najważniejszych postaci polskiej humanistyki i nauk społecznych XX w., jaką bez wątpienia była Maria Ossowska. Twórczość pisarska tej intelektualistki, twórczyni podstaw naukowego badania zjawisk moralnych, jej oddziaływanie na polską socjologię i nauki humanistyczne - a wciąż żyją jej uczniowie i kontynuatorzy, choć sama Ossowska zmarła w 1974 r. - od dawna zasługują na wnikliwe studium i całościową analizę. Dobrze zatem się stało, że wreszcie otrzymujemy taką kompletną i kompetentną biografię intelektualną, potrzebną środowisku akademickiemu, ale też - dzięki przystępnej formie - mającą szansę dotrzeć do szerszego kręgu odbiorców. Maria Ossowska rozpoczęła swoją podróż intelektualną jako badaczka związana z neopozytywistyczną szkołą lwowsko-warszawską (...), fascynując się w tym wczesnym okresie analizami logiczno-semantycznymi, a zakończyła prekursorskim projektem nowoczesnego programu socjologii moralności. (...) Istotą tej koncepcji jest badanie moralności jako zjawiska społecznego, opisywanie i analizowanie norm i wartości moralnych jako czynnika, który jest przez życie społeczne kształtowany, ale też - z drugiej strony - jako czynnika, który wpływa na życie społeczne, gospodarcze, relacje międzyludzkie itd. dr hab. Wojciech Pawlik, prof. UW Wojciech Misztal, ur. 1962, dr hab., socjolog, pracuje w Instytucie Socjologii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kierownik Zakładu Socjologii Gospodarki i Organizacji. Jego zainteresowania naukowe zainspirowane twórczością Marii Ossowskiej (Wzór demokraty) oscylują wokół problematyki społeczeństwa obywatelskiego i dialogu obywatelskiego.
Horror sociologicus. Esej o socjologii dystopijnej
Michał Roch Kaczmarczyk
Motywem przewodnim książki jest pewien rodzaj podwójności narracji teoretycznych w socjologii, polegający tym razem na przeplataniu się i konfrontowaniu ze sobą optymistycznej i pesymistycznej tonacji opisu i interpretacji świata społecznego. To bardzo dobry pomysł, który odświeża recepcję teorii socjologicznej. Wprawdzie przyzwyczailiśmy się już do tego, że teoria socjologiczna zaprogramowana przez Durkheima i Webera (a właściwie przez ich późniejsze, często dosyć upraszczające odczytania) ma strukturę binarną (...), a narracja teoretyczna przyjęta przez Michała R. Kaczmarczyka też oparta jest na analizie przeciwieństw, jednak zaproponowana przez niego opozycja jest oryginalna i nieschematyczna. Prof. dr hab. Rafał Drozdowski Książka Michała R. Kaczmarczyka jest niezwykle ciekawym i oryginalnym przedsięwzięciem, łączącym trzy powiązane krytyczne wątki. Pierwszy z nich dotyczy fundującej dyskurs nowoczesności filozofii życia, usuwającej w cień cierpienie na rzecz niczym nieuzasadnionego przekonania, że, jak pisze autor, "świat jest zasadniczo miejscem dla człowieka dobrym, dającym szansę na szczęście, a jeśli ktoś ponosi porażkę, to z własnej winy", czemu towarzyszy pogląd o prawie do szczęścia. Filozofia ta wyrasta z oświeceniowej - w istocie utopijnej - idei postępu oraz z wiary w naukę, która dzięki odkrywaniu praw rządzących rzeczywistością ma umożliwiać racjonalne zarządzanie zbiorowym życiem. Ściśle z tym związany wątek drugi odsłania ograniczenia poznawcze "naukowej socjologii", wynikające z przyjętego przez nią deterministycznego (mechanistycznego) paradygmatu. (...) Uzupełnieniem czy raczej alternatywą dla naukowej socjologii staje się w tej sytuacji literatura - a ściślej rzecz biorąc, dystopie społeczne, sięgające po "niedozwolone" dla nauki narzędzia analizy i formy wyrazu. Umożliwia to "powiedzenie o społeczeństwie czegoś więcej". Prof. dr hab. Anna Giza Michał Roch Kaczmarczyk (ur. 1978) - profesor Uniwersytetu Gdańskiego, dyrektor Instytutu Socjologii UG, badacz teorii społecznych i socjologii prawa. Autor nagradzanych książek: Aporia wolności. Krytyka teorii społecznej (Nagroda im Jana Długosza) i Wstęp do socjologicznej teorii własności (Nagroda PAN im. Ludwika Krzywickiego), tłumacz klasycznych dzieł Niklasa Luhmanna i Talcotta Parsonsa. Stypendysta Swedish Collegium for Advanced Study, Max-Weber-Kolleg oraz Fundacji Kościuszkowskiej. Publikował m.in. w: "European Journal of Sociology", "Thesis Eleven" i "Journal for the Theory of Social Behaviour".
Horyzontalne nierówności edukacyjne we współczesnej Polsce
Alicja Zawistowska
Istniejący w Polsce przed 1990 r. system oświaty, który na wyższym szczeblu miał charakter elitarny, w krótkim czasie i dość spontanicznie dostosował się do oczekiwań mas. W praktyce zmiany te następowały w dwóch wymiarach. Pierwszy polegał na zwiększeniu dostępności ścieżek edukacyjnych prowadzących do wyższego wykształcenia oraz na wzroście liczby miejsc na tym poziomie. Drugi obejmował zmiany wewnątrz poszczególnych szczebli i różnicowanie się instytucji. W efekcie tych zmian doszło do powstania rynku edukacyjnego oferującego większe niż dotychczas możliwości elastycznego kształtowania karier. Nieuchronnie prowadzi to również do zaostrzenia konkurencji między instytucjami edukacyjnymi i podziału na instytucje lepsze i gorsze. Warto wskazać w skrócie, co nowego do wiedzy o generowaniu nierówności edukacyjnych wnosi moja książka. Po pierwsze, inaczej niż dotychczas definiuję kluczowy obszar selekcji edukacyjnych - skupiam się na aspekcie horyzontalnym, a nie wertykalnym. Po drugie, w badaniach koncentruję się na ostatnich latach, traktując okres powojenny tylko jako tło tych analiz. Po trzecie, wyjaśniając nierówności, odwołuję się do teorii kapitału ludzkiego i teorii racjonalnego wyboru, a nie - jak robią to autorzy innych prac - do tradycyjnych koncepcji konfliktowych i funkcjonalistycznych obecnych w badaniach nad stratyfikacją od wielu dekad. fragmenty Wstępu
Alicja Łaska-Formejster, Paulina Adamczyk, Aneta Muzioł-Vidal
Publikacja dotyczy opieki okołoporodowej i jej roli w tworzeniu zdrowego społeczeństwa. Atutem tej monografii jest uwzględnienie interkulturowego charakteru analizy odwołującego się do Polski i Chile. Kontekstualizacja problemu w paradygmacie holistycznej medycyny zorientowanej na podmiotowe traktowanie rodzącej kobiety i dziecka została wzbogacona aktualnymi badaniami z zakresu prawa do opieki okołoporodowej i stosowania procedur instytucjonalno-medycznych. Książka powinna zainteresować reprezentantów zawodów medycznych, szczególnie związanych z opieką okołoporodową, środowiska akademickie reprezentujące różne dyscypliny (np. socjologię, medycynę, psychologię czy studia gender), a także przedstawicieli instytucji, organizacji czy ruchów społecznych mających wpływ na politykę okołoporodową oraz poprawę sytuacji matek. * Autorki podjęły interesujący poznawczo problem naukowy, który posiada równocześnie wymiar praktyczny i może przyczynić się do poprawy jakości opieki okołoporodowej. Publikacja dotyczy jednego z najważniejszych praw zdrowotnych człowieka - stanu zdrowia publicznego ze szczególnym wyeksponowaniem zdrowia prokreacyjnego. Zawiera też bardzo wiele informacji o tym, jakim jesteśmy społeczeństwem, jak zorganizowana jest opieka zdrowotna, jak traktujemy rodzące matki. Kompozycja książki podporządkowana jest idei humanizacji porodu, co interpretuje się jako stawianie kobiety w centrum tego wydarzenia, decydowanie o jego przebiegu i kontroli nad nim jako procesem odbywającym się w lokalnym środowisku własnym. Z recenzji dra hab. Mieczysława Gałuszki, prof. UM w Łodzi
Agnieszka Rossa, Lesław Socha, Andrzej Szymański
Umieralność i prawidłowości z nią związane są przedmiotem dociekań od wielu stuleci. Za ojca metodologii tablic wymieralności uznaje się J. Graunta, który w roku 1662 opublikował pracę "Natural and Political Observations Made upon the Bills of Mortality". Kontynuatorem badań Graunta był angielski astronom E. Halley. Autorem współczesnej metodologii budowy tablic wymieralności jest C. L. Chiang. Gwałtowny rozwój teorii i zastosowań modeli umieralności obserwujemy szczególnie w ostatnich czterech dekadach, czego dowodem jest też niniejsza książka. Przedstawione są w niej najnowsze modele umieralności, które umożliwiają prognozowanie procesu wymierania populacji w perspektywie średnio- i długookresowej. Autorzy omawiają kolejne modyfikacje modelu Lee-Cartera, wykorzystując teorię równań różniczkowych, algebry liczb rozmytych oraz algebry liczb zespolonych. Zastosowanie tych struktur pozwala na modelowanie umieralności, a następnie na wskazanie własności prognostycznych poszczególnych modeli. W sytuacji starzenia się społeczeństw w krajach rozwiniętych proponowane modele mogą znaleźć zastosowanie m.in. w planach emerytalnych i ubezpieczeniach na życie.
Identity Narratives. Interdisciplinary Perspectives
red. Marek S. Szczepański, Wioletta Tomala-Kania, Zbigniew...
Kim jestem? Kim jesteśmy? I dlaczego? To kilka z wielu pytań, z którymi usiłują się zmierzyć autorzy książki „Narracje tożsamościowe. Perspektywy interdyscyplinarne”. Wypowiadają się z różnych perspektyw, podejmują wielość zróżnicowanych wątków. Dopiero taki wielowymiarowy obraz daje szansę zmierzenia się z postawionymi przed sobą pytaniami (zadaniami), a wśród nich: multikulturalizm, tożsamość (społeczna, polityczna), pamięć zbiorowa, miasto i jego uwikłania, socjologia jako dyscyplina, świadomość etyczna. W opinii autorów książka może znaleźć odbiorców zarówno wśród studentów nauk humanistyczno-społecznych, jak i czytelników nie parających się nimi zawodowo, ale zainteresowanych problematyką tożsamości i różnicy.
Jean M. Twenge
Urodzeni po 1995 roku. Dorastali z telefonem komórkowym, mieli konto na Instagramie, zanim poszli do liceum, nie pamiętają czasów sprzed internetu. Różnią się od każdego poprzedniego pokolenia. Mowa tu o jednej czwartej Amerykanów. To iGen (skrót od iGeneracji) pokolenie internetu. Właśnie nadeszło. W tej fascynującej, pełnej życia książce dr Jean Twenge maluje odkrywczy portret nowego pokolenia, które dojrzewa wolniej i wyrasta na bardziej znerwicowane ale również bardziej tolerancyjne i bezpieczne od poprzednich pokoleń. Jego przedstawiciele trzymają się z dala od pokus dla dorosłych, takich jak alkohol czy seks, ale też unikają odpowiedzialności wiążącej się z dorosłością nie śpieszy im się z nauką jazdy, wyprowadzką z domu ani z osiągnięciem finansowej samodzielności. Są otwarci i postępowi, a przy tym rozważni jak żadne wcześniejsze pokolenie młodych ludzi. Cechy i trendy charakteryzujące to pokolenie mogą wydawać się zdumiewające lub nawet sprzeczne z intuicją, ale jeśli chcemy z powodzeniem nawiązywać z nim kontakty czy to jako rodzice, pedagodzy, w pracy, czy też w relacjach handlowych musimy zrozumieć, kim są jego przedstawiciele i dlaczego zachowują się w taki a nie inny sposób. Obecne podziały pokoleniowe są głębsze i szersze niż kiedykolwiek w historii. Właśnie dlatego rodzice, pedagodzy i pracodawcy pilnie potrzebują zrozumieć dzisiejsze pokolenie nastolatków i młodych dorosłych, dopiero co wchodzące na rynek pracy. Media społecznościowe i esemesowanie wypierają inne formy rekreacji i komunikowania się iGen spędza mniej czasu z przyjaciółmi i rodziną, co może wyjaśniać niespotykany dotąd u młodych ludzi poziom lęku, depresji i samotności. Ale technologia to nie jedyna rzecz wyróżniająca tę generację. Korzystając ze swoich obszernych badań, odkrywczych wywiadów i głębokiej analizy danych zgromadzonych od ponad 11 milionów respondentów na przestrzeni kilku dekad, Twenge pokazuje, że wyjątkowość osób z tego pokolenia przejawia się również w sposobie spędzania czasu, zachowaniu, a wreszcie w zaskakującym stosunku do religii, seksualności i polityki. Całkowita dominacja smartfonów odbija się na każdej sferze życia nastolatków z iGen, od interakcji społecznych po zdrowie psychiczne. To pierwsze pokolenie, które miało nieograniczony dostęp do internetu przez cały czas. Nawet jeśli ich smartfona wyprodukował Samsung, a ich tablet to Kindle, ci młodzi ludzie nadal zaliczają się do iGen. (Również w wypadku grupy o niższych dochodach: nastolatki z uboższych środowisk spędzają w sieci tyle samo czasu, co nastolatki ze środowisk zamożnych oto kolejny efekt smartfonów). Podczas gdy ta nowa grupa młodych ludzi wkracza w dorosłość, wszyscy musimy spróbować ich zrozumieć. Ponieważ kierunek, w jakim pójdą, wyznacza kierunek naszego kraju i całego świata. Dr Jean M. Twenge Profesor psychologii na Uniwersytecie Stanowym w San Diego, jest autorką ponad 120 publikacji naukowych i dwóch książek, które napisała w oparciu o własne badania Generation Me oraz The Narcissism Epidemic, a także poradnika The Impatient Womans Guide to Getting Pregnant. Artykuły na temat jej badań pojawiały się w takich gazetach, jak Time, The Atlantic, Newsweek, The New York Times, USA TODAY i The Washington Post. Występowała również w programach telewizyjnych Today, Good Morning America, Fox and Friends oraz w radiostacji NPR. Mieszka w San Diego wraz z mężem i trzema córkami przedstawicielkami iGenu. Wszyscy pragniemy się dowiedzieć, jaki wpływ ma na nastolatków intensywne korzystanie z mediów społecznościowych. Dzięki wnikliwej analizie Jean Twenge teraz już to wiemy: sprawia, że są samotni, niespokojni i delikatni szczególnie dziewczyny. Musisz przeczytać tę fascynującą książkę, żeby zrozumieć, jak bardzo iGen różni się od milenialsów, których dopiero co zaczynałeś rozgryzać.... - Jonathan Haidt, NYU-Stern School of Business, autor Prawego umysłu Jeśli chcesz zrozumieć, jak wychowywać, uczyć, rekrutować, zatrudniać osoby urodzone w latach 1995-2012, a także jak im coś sprzedać albo jak walczyć o ich głosy, koniecznie przeczytaj tę książkę. iGen zmieni twój sposób myślenia o następnym pokoleniu młodych ludzi. - Julianna Miner, prof. ds. zdrowia publicznego, George Mason University Pełna wartościowych spostrzeżeń nieoceniona z punktu widzenia rodziców, pedagogów i liderów. Odkrycia Jean Twenge przykuwają uwagę, jej pomysły są fascynujące, a rozwiązania bezcenne. - Michele Borba, dr pedagogiki, psycholog edukacyjna i autorka książek
Andrzej Porębski
Zwiększmy atrakcyjność widowiska, znosząc reguły; zwiększmy dostępność, zapewniając niekończący się strumień treści. Konflikty można zawsze podsycać; gdy słabsze bodźce przestają przyciągać uwagę, można je zastąpić mocniejszymi; wulgarność nie musi być zagrożeniem - może być szansą. Co jest areną, która pomieści tak wymyślone igrzyska? Portal YouTube. Jaka widownia najbardziej je doceni? Dzieci i młodzież. Co stanowi nagrodę? Sława, pieniądze i większy wpływ na zawody. fragment Wstępu Praca stanowi [...] swoiste kompendium wiedzy na temat znaczenia serwisu YouTube w życiu młodego pokolenia, eksplorując obszary niedostatecznie kompleksowo dotąd zbadane. Jest przygotowana z dużą starannością, mimo złożoności problematyki badawczej i samych badań, co świadczy o dużej erudycji autora, który swobodnie i z dużą świadomością teoretyczno-metodologiczną porusza się w tej tematyce. dr hab. Jolanta Jarczyńska, prof. UKW
Jan Węgleński
Międzynarodowe ruchy wędrówkowe ludności to jeden z najbardziej fascynujących problemów współczesnego świata. Zagadnienie to budziło zawsze żywe zainteresowanie nie tylko naukowców czy polityków, lecz także opinii publicznej. W ostatnich kilku dekadach temat ten nabrał szczególnego znaczenia. Dzisiejsze migracje różnią się bowiem znacząco od tych sprzed kilkudziesięciu lat i jeszcze wcześniejszych, przede wszystkim za sprawą uwarunkowania postępującymi procesami globalizacji. Każda kolejna fala imigrantów zmieniała obraz Ameryki. Każda miała też swoją specyfikę, gdyż przybywali tam ludzie z różnych rejonów świata, z różnych kultur i różne zewnętrzne okoliczności towarzyszyły ich przyjazdom. Stale aktualne jest stwierdzenie, że największą siłą Ameryki jest to, iż tak wiele osób chce w niej mieszkać. Zdaniem Richarda Floridy ,,prawdziwym zagrożeniem dla bezpieczeństwa Ameryki jest nie terroryzm, lecz to, że kreatywni, utalentowani ludzie mogą przestać chcieć tu przyjeżdżać". Tematem książki są współczesne migracje do Stanów Zjednoczonych. Ponieważ od ponad czterdziestu lat do tego kraju przybywa kolejna wielka fala imigrantów, stanowi on dobrą ilustrację zależności między migracjami a procesami globalizacji we współczesnym świecie.
Inkluzja polityczna imigrantów we współczesnej Europie
Magdalena Lesińska
W dobie masowych procesów imigracyjnych państwa docelowe muszą zmierzyć się z włączeniem imigrantów w struktury społeczeństwa, gospodarki, a zwłaszcza rynku pracy. Proces inkluzji politycznej cudzoziemców stanowi wielkie wyzwanie dla całych społeczeństw oraz ich elit politycznych. Dylematy związane z warunkami nadawania obywatelstwa dotykają fundamentalnych dla państwa narodowego pytań o podstawy i reguły członkostwa we wspólnocie politycznej. W książce oprócz wprowadzenia teoretycznego do tematu inkluzji politycznej imigrantów czytelnik znajdzie analizę doświadczeń Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii w tej dziedzinie. Państwa te stosują odmienne modele włączania imigrantów w system prawno-polityczny, różnią się przyjętą koncepcją wspólnoty politycznej, kultury narodowej i obywatelstwa. Książka nie tylko w interesujący sposób opowiada o tym, jak kraje europejskie stały się państwami imigracyjnymi, lecz stanowi także przyczynek do dyskusji o wyzwaniach, z jakimi Polska i Polacy będą się prawdopodobnie musieli zmagać w bliższej lub dalszej przyszłości. Magdalena Lesińska, dr, zastępca dyrektora Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego oraz sekretarz Komitetu Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk. Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (Instytut Nauk Politycznych) oraz Central European University w Budapeszcie (Nationalism Studies). Interesują ją takie zagadnienia jak: polityka państwa wobec procesów migracyjnych, transnarodowe procesy polityczne, w szczególności mobilizacja polityczna imigrantów oraz mniejszości narodowych i etnicznych, a także aktywność polityczna Polonii i Polaków przebywających za granicą.
Inne śmierci. Antropologia umierania i żałoby w późnej nowoczesności
Anna E. Kubiak
Twierdzenie o tabu śmierci we współczesnej kulturze należy odłożyć do lamusa. Kostucha przemawia dziś wieloma językami – przez media, psychoterapeutów, tanatologów, nowe formy danse macabre w sztuce wysokiej i kulturze popularnej, debaty o eutanazji, narracje o doświadczeniach śmierci klinicznej, dzienniki chorych, a także nowe role odgrywane przez trupa. Nie znaczy to, że śmierć nie jest czasem skrywana ani że zawsze do jej opisu znajdujemy właściwe słowa. Nie podejmujemy tego tematu na salonach (poza sytuacją zgonu celebryty), a samo umieranie zamyka się najczęściej w gettach hospicjów, domów opieki i za parawanem w szpitalach. Niechętnie też widziane jest sąsiedztwo domu pogrzebowego czy krematorium. Książka przybliża odpowiedź na pytanie: jaka jest więc ponowoczesna śmierć? Anna E. Kubiak – antropolog kultury, autorka książek: Delicje i lewa ręka Kryszny. Kreacja i ewolucja ruchu Hare Kryszna w Polsce (Warszawa 1997), Jednak New Age (Warszawa 2005), Nostalgia i inne tęsknoty (Łomża 2007) – od lat zajmuje się śmiercią w kulturze współczesnej, jest profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN oraz wykładowcą w Collegium Civitas w Warszawie.
Innowacyjność w endogenicznym rozwoju regionu peryferyjnego. Studium socjologiczne
Arkadiusz Tuziak
Książka Arkadiusza Tuziaka jest fundamentalnym studium intencjonalnych zmian endogennych zachodzących na szczeblu regionów. Autor zawarł w niej głębokie analizy różnych koncepcji dotyczących zmiany endogennej, innowacji, peryferyjności, a także modelowych relacji miedzy kategoriami centralnymi dla tych teorii, przedstawił Podkarpacie z perspektywy potencjału innowacyjnego, a w dodatku przeanalizował opinie głównych aktorów, zaangażowanych w promowanie rozwoju regionalnego, na temat innowacyjności środowiska regionalnego Podkarpacia.
Krzysztof Łęcki
Socjologia literatury – jakie możliwości poznawcze stwarza? Co się dzieje, kiedy nie sprowadza się ona do badań recepcji dzieła literackiego czy do analizy powieściowych treści? By nie wspomnieć o bardziej standardowych tematach socjologicznych. Czy dziennik, wreszcie jedna z form literatury dokumentu osobistego, zmienia swoje znaczenie, kiedy jest to dziennik pisarza, czyli w efekcie coś pomiędzy dziennikowym zapisem a literaturą? Jeśli zaś się zmienia to jak, w jakim stopniu? Czy sekretny dziennik pisarza może/powinien stać się przedmiotem refleksji socjologicznej? Czy interpretacje tego typu tekstu, który ze swej natury nie pretenduje przecież do reprezentatywności, wystarczają do tego, by istotnie korygować widzenie i ocenę zjawisk społecznych ważnych, intrygujących badaczy? Problemowa monografia Krzysztofa Łęckiego Inny zapis. "Sekretny dziennik" pisarza jako przedmiot badań socjologicznych. Na przykładzie „Dzienników” Stefana Kisielewskiego podejmuje zasygnalizowane tu ledwie kwestie. Autor stara się także pokazać, co wynika z nich dla praktyki badawczej socjologa.
Steven Pinker
Błyskotliwa obrona prowokacyjnej tezy o biologicznych korzeniach języka W swojej książce Steven Pinker wyjaśnia wszystko, co zawsze chcieliśmy wiedzieć o języku: jak on w ogóle działa, w jaki sposób dzieci się go uczą, jak się zmienia współcześnie, jak mózg przetwarza komunikaty językowe i jak ewoluował na przestrzeni dziejów. Autor omawia szczegóły swojej rewolucyjnej teorii inspirowanej koncepcjami językoznawcy Noama Chomskyego, a następnie przedstawia najnowsze osiągnięcia lingwistyki. Wychodząc z założenia o ewolucyjnym pochodzeniu języka, autor podważa wiele popularnych poglądów na jego temat, między innymi kwestionuje tezę, że specyfika lokalnych właściwości językowych ma decydujący wpływ na postrzeganie świata. Zręcznie posługując się zabawnymi przykładami i grami słownymi, autor splata rozległą wiedzę w fascynującą opowieść: język jest ludzkim instynktem, wszczepionym w nasze mózgi przez ewolucję. Jest unikalną zdolnością właściwą wyłącznie człowiekowi. Mało co tak dobrze przysłużyło się mojemu mózgowi jak lektura książki Stevena Pinkera. Jest to rodzaj pisarstwa, o którym marzy każdy prawdziwy ekspert od jakiegoś tematu: niezwykle przystępne dla laików, a jednocześnie przełomowe dla fachowców. Richard Dawkins, autor Samolubnego genu
Piotr Kulas
Książkę Piotra Kulasa zaliczyć należy do studiów sytuujących się w obszarze pogranicza łączącego socjologię historyczną, badania ,,świadomości społecznej" członków klas i warstw społecznych i analizę dyskursu. (...) Stwierdzam z satysfakcją, iż autor poszerza naszą wiedzę o kolejnym - tym razem już XXI-wiecznym - stadium przemian polskiej inteligencji (...), kontynuując w twórczy sposób trwającą w polskiej socjologii od dawna debatę nad tą kwestią. Wypada pozytywnie ocenić zarówno analizę teoretyczną etosu i tożsamości, zawartą we wstępnej części pracy, jak i sposób posłużenia się tymi pojęciami przy opracowywaniu materiału empirycznego i prezentacji wyników. (...) Autor proponując wiele przydatnych z poznawczego punktu widzenia i ugruntowanych w materiale empirycznym typologii, wybrał korzystną drogę ich konstruowania. Skoncentrował się mianowicie na antynomiach i ambiwalencjach statusu inteligencji w społeczeństwie polskim tak współcześnie, jak i w przeszłości. Otworzyło to drogę do dostrzeżenia podstawowych dylematów w sferze indywidualnych tożsamościowych identyfikacji, a także w procesie ewoluowania inteligenckiego etosu. Prof. dr hab. Zbigniew Bokszański Przeczytałem dużą, poważną rozprawę, która świadczy zarówno o świetnej znajomości tematu, erudycji autora, jak i wszechstronności socjologicznej analizy. Mogę wręcz powiedzieć: powstała książka poważna i inspirująca. (...) Piotr Kulas świetnie buduje teoretyczne ramy swojej rozprawy (...). Bardzo jest to wszystko przekonujące i sugestywnie przedstawione. Podziwiam, jak autor analizuje wypowiedzi swoich respondentów należących do młodej inteligencji, odnosząc się do kwestii rzeczywiście dla nas fundamentalnych, a mianowicie wizji transformacji, tradycji inteligenckiej oraz usytuowania inteligencji wobec tak zwanej klasy średniej. O zaletach książki można długo. (...) Nie mam wątpliwości co do tego, że będzie szeroko dyskutowana i wejdzie do kanonu polskich socjologicznych rozważań o rodzimej inteligencji. Prof. dr hab. Paweł Śpiewak Piotr Kulas, socjolog, doktor, adiunkt w Uniwersytecie Warszawskim. Opublikował Turniej Garbusów. Problematyka tożsamości w twórczości Witolda Gombrowicza i Czesława Miłosza (Katowice 2009); Rozmowy o inteligencji (Warszawa 2016), obejmujące wywiady z wybitnymi polskimi intelektualistami i naukowcami. Współredaktor książek poświęconych społeczeństwu obywatelskiemu i demokracji. Wspólnie z prof. Pawłem Śpiewakiem autor koncepcji i redaktor numeru tematycznego ,,Kultury Współczesnej" zatytułowanego: Postinteligencja. Współczesne formy manifestacji inteligencji oraz inteligenckości. Publikował m.in. w ,,Kulturze i Społeczeństwie", ,,Przeglądzie Humanistycznym", ,,Przeglądzie Politycznym", ,,Przeglądzie Filozoficznym. Seria Nowa", ,,Przeglądzie Socjologii Jakościowej", ,,Opcjach". Laureat konkursu FUGA (2013-2016) organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. W 2010 roku otrzymał nagrodę indywidualną drugiego stopnia Ministra Nauki za wyróżnioną rozprawę doktorską.
INTERES POLITYCZNY W REALIZACJI POLITYKI OŚWIATOWEJ
Anna Kołomycew, Bogusław Kotarba
Spis treści Wstęp 7 Rozdział I. System oświaty w Polsce 17 1.1. Ewolucja polityki oświatowej 17 1.1.1. Reformy polityki oświatowej po 1989 roku 24 1.1.2. Reforma systemu oświaty w 1999 roku 33 1.2. System oświaty w Polsce po 1999 roku 42 1.3. Zasady i źródła finansowania oświaty w Polsce 62 1.3.1. Subwencja oświatowa jako źródło finansowania oświaty 63 1.3.2. Dotacje celowe w systemie finansowania oświaty 70 Rozdział II. Polityka oświatowa jako lokalna polityka publiczna 76 2.1. Polityka publiczna - definiowanie i modele analizy 76 2.2. Lokalna polityka publiczna 81 2.3. Lokalna polityka oświatowa 87 2.3.1. Programowanie lokalnej (gminnej) polityki 90 2.3.2. Implementacja lokalnej polityki oświatowej 98 2.3.3. Ewaluacja 118 Rozdział III. Ramy teoretyczne analizy procesów racjonalizacji polityki oświatowej 127 3.1. Racjonalność realizacji zadań publicznych a interes lokalnych interesariuszy 127 3.2. Formy racjonalizacji sieci szkół prowadzonych przez gminy 145 3.3. Konflikt społeczny w procesie realizacji polityk publicznych 158 Rozdział IV. Charakterystyka badanych gmin - wybrane aspekty 166 4.1. Uwarunkowania demograficzne 166 4.2. Aktywność społeczna 170 4.3. Struktura sieci szkół prowadzonych przez gminy 175 4.4. Sytuacja finansowa 190 4.4.1. Dochody gmin 190 4.4.2. Wydatki 194 4.4.3. Zadłużenie 206 Rozdział V. Interes polityczny a racjonalność w realizacji polityki oświatowej. Wyniki badań 235 5.1. Metodologia badań (terenowych) 235 5.2. Wskazywane powody racjonalizacji sieci szkół w gminach 238 5.3. Inicjatywa i działania poprzedzające formalną likwidację szkoły 253 5.4. Reakcje interesariuszy lokalnej polityki oświatowej na planowaną likwidację szkoły 262 5.4.1. Mobilizacja społeczności lokalnej w związku z informacją o planowanych zmianach w sieci szkół gminnych 264 5.4.2. Rola lidera w procesie mobilizacji społecznej i działaniach na rzecz utrzymania szkół 270 5.5. Pozycja wójta w społeczności lokalnej 280 5.6. Rola szkoły w środowisku lokalnym 292 5.7. Przebieg konfliktów na tle likwidacji szkoły 298 5.8. Konsekwencje likwidacji szkół 314 Zakończenie 329 Bibliografia 334 Aneks 365 Spis tabel 368 Spis wykresów 371 Noty o autorach 373 Indeks nazwisk 375
Piotr Makowski
Intersubiektywność to jedno z podstawowych pojęć, jakimi posługują się dziś nauki społeczne. Przestrzeń relacji międzyludzkich, sfera tego, co międzypodmiotowe, i tego, co „publiczne” – gdyż o te wymiary właśnie chodzi, kiedy mówimy o intersubiektywności – zakładana jest we wszystkich ważnych teoriach szeroko rozumianej humanistyki czy w prawodawstwie. Pojęcie intersubiektywności zazwyczaj rozumiane jest intuicyjnie. Przy bliższym wejrzeniu okazuje się jednak, że jego znaczenie nie jest oczywiste. W obliczu faktu, że pojęcie to weszło do dyskursu naukowego, naturalna jest potrzeba jasności jego sensu. Czym zatem jest intersubiektywność? Jak należy ją pojmować? Jak szeroki zakres ma to pojęcie? Jaką rolę pełni w filozofii? Jakie obszary filozoficzne i naukowe pozwala ono kolonizować? W jakim stopniu intersubiektywność jest operatywna, a w jakim stopniu jest zakonserwowanym przez praktyki społeczne i dalekim od faktycznej adekwatności tworem pojęciowym? Książka stanowi swego rodzaju przyczynek do badań nad problemem pojęcia intersubiektywności w filozofii współczesnej. Powyższe kwestie rozważane są na płaszczyźnie dla pojęcia intersubiektywności najbardziej operatywnej, a więc nie tylko w zakresie zinstytucjonalizowanej filozofii teoretycznej, lecz przede wszystkim w sferze refleksji praktyczno-społecznej – moralności i etyki, komunikacji, prawa i polityki.
Intymne - prywatne - publiczne
red. Ewa Wąchocka
Książka Intymne – prywatne – publiczne, zbiór esejów o współczesnej scenie teatralnej, pokazuje możliwości wykorzystania kategorii socjologiczno-filozoficznych i antropologicznych do refleksji nad teatrem i dramatem. Interpretacyjnym zwornikiem prezentowanego ujęcia jest przekonanie o wyraźnej współzależności między światem życia codziennego, myślą badawczą oraz praktyką artystyczną. Zmiany, jakie w ostatnich dwóch stuleciach dokonały się w sferze życia społecznego, w istotny sposób wpłynęły na funkcjonowanie całej kultury, nieodwracalnie przekształcając relację między tym, co publiczne, a tym, co intymne. Nietrwałość i niestabilność takich pojęć, jak „intymne”, „prywatne”, „publiczne”, to nie tylko signum temporis zmieniającego się świata, lecz także rodzaj poręcznego klucza do skomplikowanych przemian świadomościowych, które są coraz bardziej zauważalne i domagają się komentarza. Na kształt tytułowej triady, zwłaszcza w ostatnich kilkudziesięciu latach, ogromny wpływ miało przekształcenie się współczesnych zbiorowości w „społeczeństwa medialne”, które niejednokrotnie wymuszają taki, a nie inny charakter życia intymnego, prywatnego i publicznego. Zamieszczone w książce analizy obejmują zarówno teksty dla teatru, spektakle teatralne, jak i performans oraz wybrane formy widowiskowe. Ich problematyka często wykracza poza ciasno zakreślone ramy opisu i interpretacji artefaktów. To nie tylko odczytanie doświadczeń i charakterystycznych zjawisk przedstawianych we współczesnej sztuce, ale również próba odpowiedzi na pytanie, jak te różnorodne formy wypowiedzi współuczestniczą w cyrkulacji między prywatnym i/lub intymnym oraz publicznym, uwyraźniając dynamikę zachodzących na naszych oczach zmian. Recenzja książki ukazała się na stronach czasopisma internetowego „Sprawy Nauki” nr 2 (207) luty 2016 (recenzja dostępna pod adresem: https://www.sprawynauki.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=3255:intymne-prywatne-publiczne&catid=286&Itemid=30).
Anna Jawor
Książka jest analizą paniki moralnej wzniecanej wokół rodziny. Bez względu na to, czy chodzi o in vitro, edukację seksualną, związki partnerskie czy konwencję antyprzemocową - przy próbach regulacji wszelkich kwestii związanych z rodziną, płcią i seksualnością obserwujemy mobilizację przeciwników tych działań. Ich koronnym argumentem jest, że doprowadzą one do sytuacji pozwalającej wychowywać dzieci przez osoby homoseksualne. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługują te obszary życia rodzinnego, które wykraczają poza większościową heteronormatywność, nadto zaś analizy wymaga owa panika moralna wokół nich. Jest to bowiem panika rozumiana metaforycznie, ale jej skutki są jak najbardziej realne. Uwzględniając historyczno-antropologiczne zróżnicowanie rodziny, implikacje rewolucji obyczajowej ostatnich kilkudziesięciu lat oraz współczesne wzory relacji rodzinnych, odtworzony został dyskurs medialny dotyczący rodzin nieheteronormatywnych w naszym kraju. Dyskurs ten przyjmuje postać paniki moralnej typu transformacyjnego, a więc takiego, który ma potencjał zmiany normatywnej w społeczeństwie.
Investing in Children. Innovative Solutions to Improve Children's Well-Being
Paulina Bunio-Mroczek, Jolanta Grotowska-Leder
The book contains inspiring work on multiple innovative solutions focused on improving well-being of children and youth in the childrenfocused perspective with reflection in academic theory, research and publications, and social policy documents and tools. lt presents papers prepared by authors representing international academic institutions (i.e. Department of Applied Sociology and Social Work, University of Łódź), public policy entities (i.e. the European Commission, the Ministry of Family, Labour and Social Policy of the Republic of Poland) and non-governmental organizations (i.e. Eurochild, European Social Network). The book presents the discussion of such problems like: children's rights, child poverty and social exclusion, early years care and education, children in alternative care, children's health and family, parental and children support.
Is the Body the Temple of the Soul? Modern Yoga Practice as a Psychological Phenomenon
Krzysztof T. Konecki
Hatha-yoga in Western culture is often perceived as the practice of physical exercises (practice of the asana position), usually done to improve one’s health and emotional state. Even if that is the case, it is still based on the rule of “the silencing of the modifications of the mind.” It is about a containment of mind dispersion in terms of non-important, minute, everyday issues, which are not important for the basis of our existence, balance and inner harmony, the unity of body and mind. Even if we train only for our health and for improvement of our physical fitness, then the end result, in the case of many physical and sports activities, is stopping mind movement. The full concentration on one action, on one point in space, might not have any metaphysical meaning for us, but it still remains full concentration. This can be achieved by patiently practicing hatha-yoga.