Socjologia
Ewa Banaszak
Nagość jest czymś, co się zauważa, co przykuwa uwagę, przynajmniej osób doświadczających jako normy ubrania. Ale czy na pewno wiemy jak ludzie doświadczają nagości własnej? Jak doświadczają nagości innych? Czego szukają w nagości innego i jak znają własną nagość? Tylko na pierwszy rzut oka odpowiedzi są proste i banalne. To prawda, że w naszym kręgu kulturowym jest ona doświadczeniem w dużej mierze subiektywnym, intymnym i prywatnym. Autorce książki udaje się udowodnić, że ma też inną stronę. Codzienność ubrania skutecznie przesłania fakt, że nagość powstała w społecznej fabryce, która wytwarza kody i język narracji o niej, miejsca i ich charakter, sposoby postępowania i uczucia, oczekiwania względem innych, a nawet klasyfikacje i hierarchie. Autorka pokazała, że nasze doświadczenia związane z nagością nie są dowolne ani zindywidualizowane w takim stopniu, jak zwykło się sądzić, są ,,pochłonięte" przez instytucje i historię, które nadają im kształt i znaczenie. Jest to praca prawdziwie socjologiczna. Pozwala również obejrzeć warsztat i rozterki badacza mierzącego się z ludzką intymnością. Ewa Banaszak - doktor nauk humanistycznych (w zakresie socjologii). Czasem socjolog, a czasem socjolożka, absolwentka UAM w Poznaniu, doktorat obroniła na Uniwersytecie Wrocławskim, pracuje w Instytucie Socjologii UWr. Współredaktorka prac zajmujących się ciałem, cielesnością, seksualnością, płcią społeczno-kulturową oraz autorka i współautorka artykułów z socjologii ciała. Obszary jej zainteresowań są dość zróżnicowane: od kultury, komunikacji społeczno-kulturowej, socjologii ciała po ubranie i modę. Obecnie zajmuje się dociekaniami związanymi z ubraniem codziennym (Wrocław Fashion Project) oraz badaniami Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Prześladują ją myśli o kolejnym projekcie badawczym dotyczącym intymności. Nie ma czasu wolnego, ale lubi: własne życie prywatne, uprawianie ski-touringu i bycie na usługach dwóch leciwych kotek.
Ekstremizm ekologiczny. Źródła, przejawy, perspektywy
Elżbieta Posłuszna
Książka jest pierwszą w Polsce monografią na temat ekstremizmu ekologicznego oraz ekoterroryzmu. Autorka zajmuje się w niej analizą mechanizmów rządzących funkcjonowaniem ekstremistycznych ugrupowań walczących o prawa zwierząt oraz środowisko (m.in. takich jak Animal Liberation Front czy Earth First!), bada wpływ, jaki na ich strukturę organizacyjną oraz funkcjonowanie mają wyznawane przez nie przekonania, oraz usiłuje odpowiedzieć na pytanie, które ze skrajnych skrzydeł ruchu ekologicznego - animalistyczne czy prośrodowiskowe - i w jakich warunkach może w przyszłości zradykalizować swe działania. Budzi podziw interdyscyplinarność podejścia i szerokość spojrzenia na analizowaną problematykę, jej ujęcie uwzględniające wiedzę z różnych dyscyplin nauk humanistycznych, społecznych, informatycznych i filozofii oraz umiejętność dokonania syntezy tej wiedzy w całościową i spójną koncepcję pozwalającą lepiej zrozumieć złożone uwarunkowania i mechanizmy funkcjonowania współczesnego terroryzmu ekologicznego. dr hab. Zbigniew Hull profesor. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Publikacja jest dziełem unikatowym. Nie natknąłem się w dostępnej literaturze polskojęzycznej na opracowanie, które tak wnikliwie, w oparciu o rzetelnie przeprowadzone badania naukowe, odnosiłoby się do zjawiska ekstremizmu w sferze ekologii. dr hab. Kuba Jałoszyński profesor Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie Elżbieta Posłuszna - ukończyła filologię polską oraz filozofię na Uniwersytecie Łódzkim oraz studia doktoranckie w Szkole Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Obecnie pracuje jako adiunkt na Wydziale Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Zajmuje się badaniem zagadnień i problemów dotyczących szeroko rozumianej przemocy politycznej: ekstremizmu i terroryzmu (ze szczególnym uwzględnieniem terroryzmu jednej sprawy, walki sieciowej, oporu bez przywództwa oraz strategii samotnych wilków).
Elity rządowe III RP 1997-2004
Jacek Raciborski
Elity rządowe koncentrują uwagę mediów i opinii publicznej. Rzadko jednak są przedmiotem badań socjologicznych, gdyż w praktyce bardzo trudno jest uczynić z ludzi sprawujących władzę respondentów. Nie o wszystkim też mogą i chcą mówić. Nie zawsze mówią prawdę, a zawsze - nawet w trakcie wywiadu socjologicznego - dbają o swój publiczny wizerunek. Autorzy tej książki, stanowiący zespół Zakładu Socjologii Polityki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, pracujący pod kierunkiem Jacka Raciborskiego, postanowili zbadać dwie ekipy rządowe - Jerzego Buzka i Leszka Millera - starając się zarysować ich portret socjologiczny. Szczególnie interesowały ich kwestie: o jakie są w Polsce drogi wiodące do najwyższych stanowisk rządowych; o czy sukcesy na tej drodze zależą od indywidualnych starań i talentów, czy też mają grupowy charakter; o jakie konsekwencje mają wzory rekrutacji dla funkcjonowania rządów i ich sprawności; o jak politycy myślą o sobie, o Polsce i jej najnowszej historii; o jak widzą sferę polityki i jej patologie; wreszcie o jakie są ich grupowe tożsamości i co dzieli polityków na poziomie głębszym niż partyjne przynależności. Książka w wersji papierowej ukazała się w Wydawnictwie Trio
Emigracja jako doświadczenie. Studium na przykładzie migrantów powrotnych do województwa śląskiego
Rafał Cekiera, Justyna Kijonka, Monika Żak
Z wielu powodów pierwsze lata po wejściu Polski do Unii Europejskiej nazwać możemy „złotą dekadą polskiej mobilności”. Stopniowe otwieranie rynków pracy państw zachodnich, swoboda poruszania się po Europie, szybko rozwijająca się siatka tanich połączeń lotniczych, czy w końcu dynamiczny rozwój komunikacji internetowej – wszystko to w wydatnym stopniu sprzyjało decyzjom emigracyjnym. W jaki sposób może zmieniać jednostkę pobyt na emigracji? Które obszary egzystencji stają się szczególnie wrażliwe? Jakie lekcje oferuje „migracyjna szkoła życia”? Na podstawie przeprowadzonych badań wśród reemigrantów z woj. śląskiego w książce podjęta została próba identyfikacji różnych wymiarów migracyjnego doświadczenia. Analizując procedury adaptacji i readaptacji, znaczenia przypisywane pobytowi za granicą, ale też jego konsekwencje dla rozwoju osobistego i zawodowego, autorzy poszukiwali mechanizmów uniwersalnych. Ich poznanie może być przydatne dla lepszego zrozumienia fenomenu ludzkiej mobilności. Książka może być także inspiracją dla tworzenia programów integracyjnych – nakierowanych również na imigrantów obecnie przybywających do Polski.
Emocje społeczne w pracy nauczyciela i przedstawiciela handlowego
Beata Pawłowska
Badanie emocji (odczuwanych uczuć) nie jest procesem łatwym i oczywistym. Pytanie o naturę emocji zostaje wciąż otwarte. Ze względu na fakt, że emocje pozostają w sferze indywidualnych doświadczeń jednostki, są naturalnym i spontanicznym wyposażeniem, do dziś nie ma jednoznacznych wskazań, czym są emocje, kiedy powstają, od czego zależą i jak nimi zarządzać. Celem pracy jest opis emocji towarzyszących w codziennej pracy nauczycielom i przedstawicielom handlowym. Główny nacisk teoretyczny położony został na teorie wyrosłe na gruncie perspektywy interakcjonistycznej. Szczególna uwaga zwrócona została na sposoby kierowania emocjami oraz strategie stosowane podczas radzenia sobie z powstającymi emocjami w obu grupach zawodowych. W książce zawarto śmiały i poznawczo cenny pomysł naukowej obserwacji procesów emocjonalnych w dwóch środowiskach zawodowych nauczycieli i przedstawicieli handlowych. Jest to cenne ujęcie procesów socjologicznych znamionujące opanowanie multidyscyplinarnego warsztatu badacza. Ukazane zostały emocje społeczne, takie jak wstyd, duma i poczucie winy oraz procesy interakcyjne, normy środowiskowe, rytuały, ceremonie i reguły zachowań, a nawet łańcuchy rytuałów interakcyjnych. Jest to nowatorskie ujęcie dość rzadko wyodrębnianych procesów psychicznych.
Krzysztof T. Konecki, Beata Pawłowska
Całe nasze życie jest wypełnione pracą nad emocjami, wypracowywaniem strategii i taktyk borykania się z nimi. Emocje ubarwiają świat, ale także strukturalizują go, a masowe emocje znoszą racjonalne myślenie i argumentację nie tylko na poziomie indywidualnym. Dla badania problematyki emocji powstała subdyscyplina zwana socjologią emocji. Monografia jest efektem debaty prowadzonej podczas konferencji „Emocje w życiu codziennym. Analiza kulturowych, społecznych i organizacyjnych uwarunkowań ujawniania i kierowania emocjami”. Opisano w niej zagadnienia dotyczące teoretycznych i metodologicznych aspektów afektywnego paradygmatu nauk społecznych, kierowania emocjami w organizacjach formalnych, pracy emocjonalnej, współczucia i empatii w życiu prywatnym, społecznym, zawodowym, a także emocji w procesie komunikacji, w tym ekspresji emocji w życiu społecznym i ich społecznej kontroli, emocji w sztuce, polityce i religii, jak również w codziennym życiu. Można tutaj znaleźć zarówno rozważania teoretyczne, jak i analizy materiału empirycznego. Zróżnicowanie to odzwierciedla kompleksowość i złożoność przedmiotu zainteresowania autorów – roli emocji w życiu społecznym. Dzięki różnorodności prac uzyskujemy wrażenie skupionego oglądania jednego przedmiotu z różnych stron.
Equal Access to healthcare in Europe
Paweł Łuków, Amir Muzur, Zvonka Zupanic, Florian...
This volume grows out of the belief that diversity needs recognition and support from a favourable social environment. More precisely, the different members of diverse societies need recognition and support. This monograph is intended to provide a comparative perspective on the challenges faced in selected European countries (Croatia, Germany, Poland, Slovenia and the UK) with regard to equal access to healthcare and ways of handling them. The authors of the chapters comprising this volume, each within their specialty and in their own way, attempt to identify the different forms and dimensions in which we can be different and the barriers to our flourishing in, and with our differences.
Etyczny wymiar jakościowych badań społecznych. Doświadczenia, dylematy, refleksje
Karol Piotrowski Karolina Rożniatowska
Wraz z ukazaniem się tej pracy zbiorowej, etyka w prowadzeniu badań społecznych przestaje być jedynie rozdziałem w podręcznikach akademickich, a staje się przedmiotem żywej dyskusji, również wśród badaczy i badaczek na gruncie nauk społecznych. Z jakimi dylematami w swoich badaniach mierzą się badacze i badaczki w dziedzinach socjologii, psychologii, antropologii czy etnografii? W jaki sposób stawiają im czoła? Czy dostępne narzędzia postępowania etycznego w badaniach, najczęściej w postaci kodeksów, są wystarczające, by rozwiązać dylematy etyczne? Czy istnieje przepis na bezbłędnie etyczne badania społeczne? Na te i wiele innych pytań spróbowano dać odpowiedzi właśnie w tej książce. Etyczny wymiar jakościowych badań społecznych. Doświadczenia, dylematy, refleksje został przygotowany - z perspektywy filozoficzno-teoretycznej oraz mocno praktycznej - przez naukowców i naukowczynie zarówno z ogromnym, jak i niewielkim doświadczeniem w terenie badawczym. Podjęli się oni wymagającej tematyki badawczej, m.in. wojny w Ukrainie, Holokaustu, napięć izraelsko-palestyńskich, życia po wybudzeniu ze śpiączki czy nacjonalizmu wśród młodych Polaków i Polek. Z jednej strony to więc zaproszenie do podjęcia refleksji nad zagadnieniami moralno-etycznymi w badaniach jakościowych, a z drugiej - propozycja rozwiązań problemów natury etycznej, wypracowana w wyniku rozmaitych doświadczeń badawczych. Publikacja w przekonujący i interesujący sposób pokazuje, na bogatym, wielodyscyplinarnym i międzynarodowym materiale empirycznym, etyczne uwikłania jakościowych badań społecznych, także tych bardzo praktycznych, jak np. badania w placówkach służby zdrowia, na wojennym froncie (...). Stawia ważne pytania i przedstawia procedury pomagające badaczom w rozwiązywaniu problemów etycznych, jakie takie badania mogą powodować. (...) [P]owinna zainteresować nie tylko badaczy akademickich, ale także inne osoby przeprowadzające jakościowe badania społeczne, np. w służbie zdrowia, ośrodkach dla uchodźców, placówkach socjalnych. Z recenzji dr. hab. em., prof. UAM Krzysztofa Podemskiego