Socjologia

Rosja

Maksym Gorki

Mam nadzieję, że ta książka wystarczająco wyraźnie świadczy, że nie krępowałem się pisać prawdy, kiedy tego chciałem. Ale, moim zdaniem, prawda nie jest ludziom potrzebna cała i aż tak, jak im się wydaje. Kiedy czułem, że ta czy inna prawda tylko okrutnie rani duszę, a niczego nie uczy, tylko poniża człowieka, a nie wyjaśnia mi nic o nim - oczywiście uznawałem, że lepiej nie pisać o takiej prawdzie. Jest przecież niemało prawd, o których powinno się zapomnieć. Są to prawdy zrodzone z kłamstwa i mają one wszystkie cechy tego trującego łgarstwa, które zniekształcając nasze wzajemne stosunki międzyludzkie, uczyniło życie brudnym, bezsensownym piekłem. Po co przypominać o tym, co powinno zginąć? Ten, kto tylko po prostu odnotowuje i rejestruje zło życia, robi niedobrą robotę. Chciałem nazwać tę książkę: "Książka o ludziach Rosji, jakimi byli". Ale stwierdziłem, że brzmiałoby to nazbyt patetycznie. I nie do końca czuję: czy chcę, żeby ludzie stali się inni? Całkiem wolny od nacjonalizmu, patriotyzmu i innych chorób wzroku duchowego, mimo wszystko postrzegam naród rosyjski jako wyjątkowo, fantastycznie utalentowany i specyficzny. Nawet głupcy są w Rosji głupi oryginalnie, we własnym stylu, a lenie - zdecydowanie genialni. Jestem pewien, że przez swoją groteskowość, niespodziewane zwroty, różnorodność form, że tak powiem, myśli i uczuć, naród rosyjski jest najwdzięczniejszym materiałem dla artysty. Myślę, że kiedy ten przedziwny naród przecierpi już wszystko, co obarcza go i zapętla od środka, kiedy zacznie pracować z pełną świadomością kulturowego i, powiedzmy, religijnego, wiążącego cały świat znaczenia pracy - będzie żył bajecznie heroicznym życiem, a zmęczony, oszalały od przestępstw świat wiele się od niego nauczy. Maksym Gorki

Rozkosz zemsty

Lech Nijakowski

Książka poświęcona jest ludobójstwom, czystkom etnicznym i masakrom. Autor stara się wyjaśnić, w jaki sposób dochodzi do tych krwawych aktów zbiorowej przemocy - jak mobilizowani są ludzie i zasoby. W pracy opisano i porównano 12 różnych przypadków ludobójstw totalnych i częściowych - od ludobójstwa Indian w drugiej połowie XIX-wieku w Stanach Zjednoczonych po rzeź Tutsi i Twa w Rwandzie w 1994 roku. Jest to pierwsza praca polskiego autora przedstawiająca tak rozległą socjologiczną komparatystykę ludobójstw. Wypracowany w niej model wyjaśniania został odniesiony do przypadku zemsty na Niemcach po II wojnie światowej. Autor pokazuje dlaczego - mimo różnych zbrodni i okrucieństw - nie doszło do ludobójstwa Niemców. Wykorzystuje w tym celu m.in. 60 wywiadów pogłębionych i narracyjnych ze świadkami epoki. Silną stroną książki jest transdycyplinarność i odwołanie się w niej do szerokiej perspektywy dziejowej, właściwej socjologii historycznej. Jako historyka zainteresował mnie odnotowany przez Autora wpływ ludobójstwa na dalszą historię społeczności - co jest fragmentem szerszego tematu oddziaływania przeszłości na przyszłość. Idzie nie tylko o zjawiska demograficzne. Idzie także o punkt odniesienia społeczności, o traktowanie przeszłości jako czynnika jednoczącego grupę. Te zagadnienia Autor przedstawia wysoce interesująco. (...) Zdecydowanie popieram ideę publikacji omawianej pracy. Uważam, że może mieć ona duże znaczenie dla dalszego kierunku rozwoju polskiej humanistyki. z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Jana Marcina Kuli (...) [Autor] przede wszystkim dowiódł, iż przy całej swej osobliwości ludobójstwo jest jednak efektem działania typowych procesów społecznych i to zarówno w sferze instytucjonalnej, jak i habitusów. W przygotowaniu wszystkich ludobójczych aktów bardzo istotną rolę spełniał przygotowujący je i usprawiedliwiający dyskurs ideologiczny, a także dyskurs nacjonalistyczny, zmierzający do wykształcenia jednolitej tożsamości narodowej. z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Władysława Markiewicza Lech M. Nijakowski - ukończył socjologię (2001) i filozofię (2003) na Uniwersytecie Warszawskim w ramach Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych. W 2005 roku uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie socjologii. Obecnie jest adiunktem w Instytucie Socjologii tejże uczelni. Wykłada także w Collegium Civitas. Stały doradca Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych Sejmu RP (od 2001 r.). Członek redakcji Przeglądu Humanistycznego oraz Zdania. Autor, współautor lub redaktor naukowy 20 książek i podręczników. Opublikował ponad 100 artykułów naukowych i popularnonaukowych. Ostatnio ukazała się jego książka Pornografia. Historia, znaczenie, gatunki (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2010). Laureat (za rok 2007) nagrody im. Stanisława Ossowskiego przyznawanej przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne za książkę Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym. Stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2004-2005). Członek Rady Fundacji ,,Polsko-Niemieckie Pojednanie" (od 2008 r.). Najważniejsze książki: Pornografia. Historia, znaczenie, gatunki, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2010. Polska polityka pamięci. Esej socjologiczny, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008. Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2006. Dyskursy o Śląsku. Kształtowanie śląskiej tożsamości regionalnej i narodowej w dyskursie publicznym, Interdyscyplinarne Koło Nauk o Społeczeństwie i Kulturze, Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2002. O książce piszą: Błażej Popławski https://kulturaliberalna.pl/2013/06/25/poplawski-anatomia-ludobojstw-o-ksiazce-lecha-m-nijakowskiego-rozkosz-zemsty/ Jakub Majmurek https://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/historia/20130708/nijakowski-ludobojstwo-nasze-powszednie Profesor Marcin Kula https://www.sensushistoriae.epigram.eu/index.php/czasopismo/article/view/146 (Sensus Historiae 2013, t. VI, nr 2). Dr hab. Sławomir Buryła https://www.miesiecznik.znak.com.pl/14642/zemsta-i-ludobojstwo (Zdanie 2014, nr 706, marzec) _____________________________________________ https://www.naukaonline.pl/nasze-teksty/nauki-humanistyczne/item/620-normalnosc-ludobojstwa https://www.zagladazydow.org/index.php?show=563 Izabela Sakson-Szafrańska, "Błędne koło okrucieństwa -- anatomia przemocy zbiorowej. Refleksje dotyczące książki: Lech M. Nijakowski: Rozkosz zemsty. Socjologia historyczna mobilizacji ludobójczej", Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013, Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja 2013, nr 22, s. 227-236 [ISSN 2300-3952] https://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CCIQFjAA&url=http%3A%2F%2Fcejsh.icm.edu.pl%2Fcejsh%2Felement%2Fbwmeta1.element.desklight-1a91abd1-8478-4c6f-b7f5-6246361d6116%2Fc%2Fbledne_kolo_okrucienstwa.pdf&ei=qhi0VL2DIMrMPbfggYgL&usg=AFQjCNGpVT57doWfGTuJQf-T-v7WLrYifA&bvm=bv.83339334,d.ZWU

Rozmowy o inteligencji

Piotr Kulas

Rozmowy o inteligencji z wybitnymi polskimi intelektualistami. Rozmówcami Piotra Kulasa są: Agata Bielik-Robson, Zbigniew Bokszański, Henryk Domański, Dariusz Gawin, Joanna Kurczewska, Andrzej Mencwel, Paweł Śpiewak, Andrzej Walicki, Andrzej Waśkiewicz i Tomasz Zarycki. Kategoria inteligencji jest wieloznaczna. Starałem się nie narzucać jednego sposobu jej rozumienia, ale zależało mi, aby w wywiadach obecny był wątek inteligencji etosowej. Rozmowy rozwijały się wokół kilku stałych zagadnień: oceny młodych środowisk, współczesnej roli inteligencji i intelektualistów, napięć pomiędzy klasą średnią a inteligencją, oceny inteligencji w czasie transformacji, jak również sensowności i potrzeby przekazywania ,,inteligenckich" wzorów. Ze wstępu Autora

Rozum i nieświadome. Filozoficzne eseje o psychoanalizie

Paweł Dybel

  Paul Ricoeur uważał, że największym wyzwaniem, jakie Freud postawił przed filozofią współczesną, było pojęcie nieświadomego. Podważało ono bowiem dominujące w niej do tej pory utożsamianie całej sfery ludzkiej psychiki ze świadomością. Początkowo w nieświadomym upatrywano siedlisko wypartych „przedstawień popędowych” o charakterze irracjonalnym. Później jednak, pod wpływem uznania przez Claude’a Lévi-Straussa, że aprioryczne formy rozumu, zgodnie z którymi człowiek jako uczestnik kultury porządkuje obraz świata i nadaje mu jakieś znaczenie, są przez niego nieuświadamiane, zaczęto widzieć w nieświadomym paradygmat tego, co językowe. Tak odczytał je później w swojej wersji psychoanalizy Jacques Lacan, a za nim Jacques Derrida, Julia Kristeva i inni. W esejach, które złożyły się na tę książkę, pokazuję, jak dalece nieświadome w ujęciu Freuda oraz inne kluczowe pojęcia jego teorii mogą stanowić owocny punkt wyjścia w krytycznej analizie współczesnych zjawisk kulturowych. Piszę o patologiach związanych z rosnącym wpływem świata Internetu, o reakcji światowych społeczeństw na pandemię koronawirusa, rozważam fenomeny lęku patologicznego i metafizycznego. Wskazuję też na nowatorskie elementy zawarte we Freudowskiej koncepcji seksualności oraz kreślę szeroką panoramę oddziaływania psychoanalizy na różne nurty filozofii współczesnej. Jakkolwiek w psychoanalizie praktykowanej jako forma terapii od czasów Freuda dużo się zmieniło, to nadal w wielu swych teoretycznych aspektach jest ona źródłem inspiracji dla filozofów, badaczy humanistów i pisarzy.

Rozumieć politykę międzynarodową

Wojciech Zajączkowski

Książka wydana wspólnie z Ośrodkiem Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Konflikty zbrojne i napięcia polityczne na świecie bardziej niż kiedykolwiek czynią aktualnym pytanie o możliwość przewidywa­nia rozwoju wydarzeń międzynarodowych. Jak uniknąć błędów i być skutecznym? Książka Rozumieć politykę międzynarodową przynosi odpowiedź na to pytanie. Proponuje nowe spojrzenie na analizę wywiadowczą poprzez rozróżnienie między trzema sposobami jej interpretacji: psychologicznym (skupionym na oso­bie analityka), formalnym (zorientowanym na sposoby przetwa­rzania informacji) i fenomenologicznym (koncentrującym uwagę na przedmiocie analizy). Ważnym elementem książki jest postulat wyjścia poza tradycyjne źródła wywiadowcze i szerszego uwzględnienia źródeł otwartych. Praca zawiera przegląd podstawo­wych technik analitycznych, w tym wykorzystujących sztuczną inteligencję. Osobne rozdziały poświęcono różnym kulturom analitycznym oraz wybranym przykładom sukcesów i porażek w tej dziedzinie.

Rozwój i upadek PGR-ów w świetle koncepcji Amartyi Kumara Sena

Damian Szymczak

Monografia Damiana Szymczaka jest bardzo oryginalnym dziełem. Autor prowadzi ciekawy wywód o polskiej transformacji, działaniu instrumentów polityki publicznej oraz znaczeniu wolnego rynku w przekształceniach nie tylko podmiotów gospodarczych, ale i układów społeczno-gospodarczych, jakie tworzą obszary wiejskie na terenach popegeerowskich. Jest to praca pisana w duchu głębokiego zrozumienia pojęcia sprawiedliwości społecznej oraz odpowiedzialności podmiotów publicznych tworzących ,,uspołecznione" podmioty gospodarcze. z recenzji dr. hab. Pawła Chmielińskiego, prof. IRWiR PAN

Rozwój lokalny a polityka mieszkaniowa w gminach wiejskich

Anna Miklaszewska, Małgorzata Marks-Krzyszkowska, Paweł Starosta

Publikacja jest pokłosiem interdyscyplinarnych badań nad identyfikacją lokalnej polityki mieszkaniowej gmin wiejskich i wypełnia lukę w literaturze z zakresu socjologii, ekonomii i geografii społeczno-ekonomicznej. Autorzy posłużyli się metodą case study, opisując sześć podmiejskich gmin wiejskich województwa łódzkiego. Bazując na danych zastanych, przedstawili uwarunkowania i zakres polityki mieszkaniowej, jej znaczenie w dokumentach planistycznych oraz podmioty współrealizujące. Poszukiwali także informacji na temat relacji między poziomem rozwoju gmin a zakresem polityki mieszkaniowej. Analizy dowiodły, że znaczenie polityki mieszkaniowej w planach gmin jest marginalne. Główną przesłanką na rzecz rozwoju mieszkalnictwa na tych terenach jest żywiołowy napływ mieszkańców z sąsiadującego miasta. Gminy prowadzą więc politykę reaktywną, nie planują zaś prospektywnie. Głównymi jej kreatorami są władze lokalne oraz mieszkańcy. Identyfikowany zakres polityki mieszkaniowej odnosił się do wymiaru społecznego oraz rynkowego. Dominowało zainteresowanie sferą rynkową, obserwowany byt regres zakresu społecznego. Gminy, z nielicznymi wyjątkami, nie rozwijały mieszkaniowych zasobów komunalnych pomimo diagnozowania ich braku. Inwestycje w infrastrukturę techniczną i społeczną były postrzegane jako kluczowe dla ich rozwoju. Relacje między poziomem rozwoju a zakresem polityki mieszkaniowej nie były jednoznaczne.

Rozwój przedsiębiorczości społecznej w Polsce

Agnieszka Pacut

Praca zawiera obszerne, stosunkowo szczegółowe omówienie kilku kluczowych zagadnień ogólnych, zwłaszcza rozwoju, przedsiębiorczości, instytucji, a obok nich szeregu kategorii odnoszących się do przedsiębiorczości społecznej. Autorka odwołała się do bogatego zasobu literatury, co pozwoliło jej ująć szerokie tło problematyki w aspekcie dynamicznym, historycznym. Ta solidna, podręcznikowa podstawa służy Autorce do analizy empirycznej, która objęła opis instytucjonalnego otoczenia polskiej przedsiębiorczości społecznej. prof. dr hab. Juliusz Gardawski Agnieszka Pacut - doktor nauk ekonomicznych, pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Współpracuje z Ośrodkiem Badania Gospodarki Społecznej Urzędu Statystycznego w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe obejmują: przedsiębiorczość społeczną, organizacje pozarządowe, partycypację społeczną, polityki publiczne, metodologię badań.