Kulturoznawstwo
Polski rynek wydawniczy Lwowa w dobie autonomii galicyjskiej (1867-1914)
Maria Konopka
Publikacja przybliża osiągnięcia lwowskich nakładców i ich wkład do ogólnopolskiego dorobku wydawniczego drugiej połowy XIX i początku XX wieku. Przedstawia środowisko księgarzy-nakładców – najbardziej aktywne w zakresie finansowania wydawnictw, a także losy najważniejszych firm i ich właścicieli. Wydawcy ci, w dążeniu do rozwoju i utrzymania firmy na konkurencyjnym rynku galicyjskim, podejmowali nowatorskie rozwiązania organizacyjne, ale wchodzili również we wzajemne konflikty, niekiedy prowadzące do procesów. Ukazanie dokonań poszczególnych kategorii nakładców pozwala poznać nie tylko ich osiągnięcia, dokonywane wybory, ale też i kształt kompozycji graficznej edycji. Autorka opiera się na źródłach rękopiśmiennych z lwowskich archiwów i bibliotek, które w istotny sposób poszerzają wiedzę o ludziach książki Lwowa doby autonomii galicyjskiej oraz warunkach ich działania. Uzupełniają je źródła drukowane, jak listy, wspomnienia, katalogi księgarskie i wydawnicze, sprawozdania, artykuły prasowe z epoki itp. Do tego dochodzi jeszcze obszerna literatura przedmiotu. Powstało w ten sposób interesujące opracowanie znacząco wzbogacające wiedzę o polskim ruchu wydawniczym w okresie zaborów i jego wkład w kulturę polską tej epoki. Dr hab. Anna Gruca
Polszczyzna. 200 felietonów o języku
Jan Miodek
O wyższości kartofla nad ziemniakiem, o tym, kim są milenialsi ze Zbawixa, i jak to w końcu jest z tymi psycholożkami. O kryzysie wołacza, odwrocie celownika i innych językowych rozkminach. Przede wszystkim zaś o stanie współczesnej polszczyzny i o tym, jak Profesor to wszystko ogarnia. Epicki zbiór felietonów oparty na wieloletnim researchu Profesor Jan Miodek, ulubiony językoznawca pokoleń Polek i Polaków, od lat niestrudzenie uczy, że poprawna polszczyzna jest dla każdego. W felietonach, zebranych w tomie Polszczyzna. 200 felietonów o języku, z właściwymi sobie lekkością i erudycją prowadzi czytelniczki i czytelników po meandrach języka polskiego.
Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka. Tracing Tadeusz Sławek's Routes
red. Piotr Bogalecki, Zbigniew Kadłubek, Alina Mitek-Dziemba,...
Dwujęzyczny tom Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka / Tracing Tadeusz Sławek’s Routes to zbiór artykułów, esejów, wspomnień i wierszy dedykowanych Tadeuszowi Sławkowi przez współpracowników, uczniów i przyjaciół w siedemdziesięciolecie Jego urodzin. Książka ta stanowi rozpisany na wiele głosów dialog toczący się wokół bogatej spuścizny literackiej, akademickiej i filozoficznej Profesora, mający ambicję prześledzenia Jego idiosynkratycznych ścieżek, jak też wytyczenia dróg własnych, kluczących niejasno wokół lub przecinających się z wielotorową myślą Jubilata. Publikacji patronuje homerycka metafora polytropos, czyli idea Odyseuszowej wielodrożności, polimorficzności, sprytu i inwencji, która ma jednocześnie znaczenie językowe: politropia to sztuka stosowania wielości figur i tropów, retoryczna zmyślność, mistrzostwo w posługiwaniu się słowem, a zarazem zwielokrotniona odpowiedź na różnorodność doświadczenia. Mnogie drogi języka krzyżują się zatem ze splątanymi drogami świata, dając początek wielowątkowej opowieści. Głęboko relacyjna, dialogiczna perspektywa podkreślona jest również specyficznym układem słowno-przestrzennym książki, która za Tadeuszem Sławkiem skupia się na kreśleniu związków za pomocą drobiazgów językowych: przyimków i spójników, artykułując w ten sposób zredukowaną do minimum, a zarazem zdynamizowaną filozofię słowa i bycia.
Pomiędzy płótnem a ekranem. Inspiracje twórczością Goi w kinie hiszpańskim
Joanna Aleksandrowicz
Książka ukazuje inspiracje twórczością Goi y Lucientes w kinie hiszpańskim na przykładzie 81 filmów z lat 1926–2011 (w polskiej dystrybucji ukazało się tylko 14 omawianych pozycji). Dominują wśród nich filmy fabularne, ale pojawiają się też dokumenty, seriale telewizyjne i animacja. Celem pracy jest ukazanie na gruncie refleksji filmoznawczej, jak zmieniało się postrzeganie Goi w jego ojczyźnie na kolejnych etapach historii i jak, również za sprawą kina, przekształcał się on w ikonę hiszpańskości. Na tle wcześniejszych badań książka jest pierwszą próbą tak szerokiego ujęcia tematu. Zastosowane metody badawcze są typowe dla komparatystyki kulturowej i wpisują się w nurt badań nad intertekstualnością przekazu filmowego. Analiza porównawcza, rozpięta pomiędzy obszarami kina i malarstwa, koncentruje się zarówno wokół sfery znaczeń dzieła, uwikłanej w różnorakie konteksty społeczno-kulturowe, jak i wokół aspektów strukturalnych, związanych z warstwą estetyczną. Książkę poleca PortalFilmowy.pl Recenzja książki ukazała się w czasopiśmie „Kwartalnik Filmowy” 2013, nr 82, s. 236–239
Stefan G. Hofmann
Lęk jest powszechnie doświadczaną emocją, która działa niczym system alarmowy w naszym ciele. Pomaga nam unikać sytuacji zagrażających życiu i pobudza nas, byśmy przygotowali się na niebezpieczeństwo. Zdarza się jednak, że przejmuje kontrolę nad naszym życiem, zaburzając nasze funkcjonowanie i powodując stres niewspółmierny do okoliczności. Zamartwiamy się tym, co może się zdarzyć, lub w nieskończoność rozpamiętujemy przeszłe wydarzenia. Aby poradzić sobie z trudnymi emocjami, zazwyczaj zaczynamy unikać sytuacji, które je wywołują. To przynosi szybką ulgę, ale na dłuższą metę utrudnia nam osiąganie zamierzonych celów, wzmacnia lęk i nie pozwala dostrzec, że nasze obawy są nierealistyczne. Pojawić się też mogą nieprzyjemne doznania fizyczne: ból głowy, nudności, uczucie zmęczenia, a także kłopoty ze snem, z koncentracją i podejmowaniem decyzji oraz nerwowość, drażliwość i poczucie, że jest się na skraju wytrzymałości. Lęk i zamartwianie się wywołują wiele cierpienia, przeszkadzając w odczuwaniu spełnienia i szczęścia w życiu. Niniejszy poradnik zawiera oparte na dowodach naukowych strategie radzenia sobie z lękiem i zamartwianiem się, które wykorzystują elementy terapii poznawczo-behawioralnej i techniki uważności. Dowiesz się z niego, w jaki sposób myśli, zachowania i doznania fizyczne tworzą błędne koło lęku, które sprawia, że czujemy się jak w pułapce. Znajdziesz tu skuteczne ćwiczenia z zakresu uważnej świadomości zakotwiczające w bieżącej chwili, a także narzędzia, dzięki którym powstrzymasz zachowania unikowe i zmierzysz się z własnymi obawami. Co najważniejsze, odkryjesz, co wywołuje u ciebie lęk, i poznasz rozwiązania dopasowane do twoich potrzeb. Postępując zgodnie z podanymi wskazówkami, będziesz w stanie zmienić swój umysł, a tym samym całe swoje życie. Lęk przestanie mieć nad tobą kontrolę i zaczniesz żyć tak, jak pragniesz. Dzięki zamieszczonym w książce przykładom i praktycznym ćwiczeniom dowiesz się, jak: zaprzestać unikania i stawiać czoło sytuacjom, które budzą w tobie lęk, rozpoznać i zmienić negatywne wzorce myślenia, poradzić sobie z doznaniami fizycznymi, które towarzyszą lękowi, zdystansować się od pełnych niepokoju myśli, rozpoznać i zmienić zachowania, które podtrzymują lęk, realizować to, na czym najbardziej ci zależy, mimo obaw i niepewności. Jeśli często odczuwasz lęk, znasz ten problem na wylot po co więc masz stosować jedno, rzekomo uniwersalne podejście, skoro możesz sięgnąć po takie, które będzie pasowało do twoich potrzeb? Niniejszy poradnik, napisany przez jednego z czołowych światowych ekspertów od poznawczo-behawioralnego podejścia do emocji, zawiera najskuteczniejsze sposoby radzenia sobie z lękiem. Zaprezentowane w postaci przejrzystych modułów, dają się one bez trudu opanować i stosować zarówno łącznie, jak i jako osobne strategie. Badania wskazują, że owe moduły swego rodzaju mikroumiejętności są wysoce skuteczne i warte poznania. Gorąco polecam! Steven C. Hayes twórca terapii akceptacji i zaangażowania, autor książek W pułapce myśli i Umysł wyzwolony Ten poradnik może odmienić los osób cierpiących z powodu lęku. Odwołuje się do najnowszej, opartej na wynikach badań naukowych wiedzy na temat strategii terapeutycznych nakierowanych na łagodzenie najważniejszych jego objawów. Stefan Hofmann, znany na całym świecie badacz i klinicysta specjalizujący się w leczeniu zaburzeń lękowych, przedstawia w kilku modułach szczegółowe instrukcje, jak radzić sobie z tym wszystkim, co leży u podstaw uporczywego lęku. Czytelnicy znajdą tu opisy przypadków, przejrzyste formularze i przystępne objaśnienia. Poradnik stanowi budującą odmianę na tle licznych dostępnych na rynku samopomocowych książek na temat lęku. dr David A. Clark emerytowany profesor na wydziale psychologii University of New Brunswick, autor książki The anxious thoughts workbook
Katarzyna Trzeciak
Posągi i utopie. Rzeźba jako metafora nowoczesnej formy artystycznej, podmiotowości i politycznej wspólnoty to opowieść o literaturze europejskiego modernizmu poprzez interpretację obecnych w niej rzeźbiarskich metafor, służących konceptualizacji problemów istotnych dla jej twórców: formy artystycznej, podmiotowości i wspólnoty. Rzeźbiarska materialność posągów i ich właściwości wywołują wiele możliwych skojarzeń – od stałości i zamknięcia materii w harmonijnym kształcie klasycystycznego artefaktu po ulotność i kruchość form Alberta Giacomettiego. Nowoczesna literatura rejestruje to zróżnicowanie i szuka w nim utopijnych projektów estetycznych, antropologicznych i politycznych, ocalających przed chaosem modernizującego się świata. Rzeźba daje bowiem poczucie niezmienności świata wobec przepływu zdarzeń, jest jego nieporuszonym punktem. Ale literacka rzeźbiarskość równie skutecznie rozbija iluzję trwałości ideału, ujawniając jego rewers – pozbawiony życia bezruch posągowego ciała. Nowoczesność jest formacją sprzecznych tendencji – pragnienie formalnej dyscypliny i porządku świata współistnieje tu z demaskacją jego sztuczności i poszukiwaniem pęknięć dyscyplinującej formy. To napięcie kumuluje się w literackich sposobach wykorzystania rzeźby. Ich różnorodność rozpina się choćby między parnasistowskim cyzelowaniem formy poetyckiej a jego nieoczekiwanym powtórzeniem w monumentalności realizmu socjalistycznego. Literackie reprezentacje rzeźb i ich właściwości nie tylko materializują idee nowoczesności, ale ponadto służą ich weryfikacji. Techniczna precyzja formowania kształtu rzeźbiarskiego i tekstowego podszyta jest bowiem przemocą narzucania scalającej formy na nieukształtowane słowa i materiały. Książka ta jest próbą ujęcia rzeźby nie tylko jako figury opisowej, ale przede wszystkim krytycznej wobec nowoczesnych utopii sztuki i życia.
Posklejać tożsamość. Szkice o współczesności Azji i Afryki
praca zbiorowa pod red. Zuzanny Augustyniak, Marty...
Czy oglądając Mroczne materie, dostrzegliście wpływ konfucjańskiej Księgi przemian? Co ukształtowało mongolską popkulturę? Czy feminizm muzułmański wykorzystuje egzotyzację? Jak Koreańczycy mówią o pogodzie? Czy Addis Abeba to tylko stolica? Jak kształtuje się obraz relacji etnicznych i religijnych we wschodniej Anatolii? Kraje Azji i Afryki w XXI wieku dynamicznie się zmieniają. Ich rola na arenie międzynarodowej wzrasta, a jednocześnie jesteśmy świadkami istotnych przemian społecznych i kulturowych zachodzących w tych częściach świata. Posklejać tożsamość to zbiór szkiców prezentujących różnorodne spojrzenia na współczesną kulturę, społeczeństwa i języki krajów Azji i Afryki. W niniejszym tomie zarysowano kilka przestrzeni badawczych, a głównym kryterium doboru było ukazanie różnorodności dociekań orientalistycznych w kontekście współczesnym. Geograficznie teksty obejmują wybrane regiony Afryki, Mongolię, Chiny oraz Koreę. Tematy zaś dotyczą historii, języka, kultury – w tym literatury, filmu, telewizji – oraz religii w kontekście kontaktów międzywyznaniowych i w ramach dyskursu feministycznego. Publikacja dofinansowana ze środków Uniwersytetu Warszawskiego
Postkolonialna Europa. Etnoobrazy współczesnego kina
Krzysztof Loska
W Postkolonialnej Europie refleksja nad sposobami przedstawiania mniejszości etnicznych łączy się z opisem globalnych ruchów migracyjnych, analizą funkcjonowania współczesnych diaspor i społeczeństw wielokulturowych. Przyjęta w książce perspektywa badawcza prowadzi do podważenia idei kultury jako spójnej całości, która posiada wyraziste granice oddzielające „nas” od „innych”. Zamiast niej pojawia się pojęcie kultur porowatych, przypominających zachodzące na siebie terytoria. Autor spogląda na kino europejskie jako ukształtowane zarówno przez dziedzictwo imperialnej przeszłości, jak i zjawisko imigracji, związane z utratą korzeni i poszukiwaniem tożsamości. Teorie postkolonialne rzucają nowe światło na zmianę, jaka dokonała się w badaniach filmoznawczych za sprawą przejścia od perspektywy narodowej do transnarodowej. W zjawisku transnarodowości nie chodzi wyłącznie o kwestie koprodukcji, dystrybucji czy recepcji, ale o uwzględnienie czynników politycznych i społecznych, pozwalających lepiej zrozumieć dzisiejsze kino oraz otaczający nas świat. Krzysztof Loska – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Instytutu Sztuk Audiowizualnych, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami; zajmuje się filmem japońskim, kinem gatunkowym i kulturą współczesną, autor stu pięćdziesięciu publikacji naukowych, w tym dwunastu książek, m.in.: Wokół „Finnegans Wake”: James Joyce i komunikacja audiowizualna (1999), Dziedzictwo McLuhana. Między nowoczesnością a ponowoczesnością (2001), Hitchcock – autor wśród gatunków (2002), David Cronenberg: rozpad ciała, rozpad gatunku (2003, wspólnie z Andrzejem Pitrusem), Encyklopedia filmu science fiction (2004), Tożsamość i media. O filmach Atoma Egoyana (2006), Poetyka filmu japońskiego (2009), Kenji Mizoguchi i wyobraźnia melodramatyczna (2012), Nowy film japoński (2013), Mistrzowie kina japońskiego (2014).