Technika i mechanika
Optical Information Processing
Agnieszka Siemion
This elaboration describes the exemplary material needed for Optical Information Processing laboratory exercises - the course at the Faculty of Physics at Warsaw University of Technology. The topics were chosen as complementary for a better understanding of the lecture and workshops. There are 7 laboratory exercises allowing to acquire practical knowledge about holography, optical setups and its numerical counterparts. All these problems are related to the optical information processing and performing such laboratory exercises can help to understand the processing and application of optical information. These experiments can be carried out during specializations connected to optics and photonics as advanced laboratory exercises. The first two exercises are related to interferometry and holography which can be used for example in detailed analysis of surface shape or deformations of objects. Holographic inspection of elements is a very precise method of measurement allowing to visualize micro changes or even internal defects. Then, the basics of operation in angular spectrum space is presented by performing spatial filtering, observing correlation and recording Fourier holograms. Deep understanding of processing images in frequency domain helps to carry out both optical setups and numerical algorithms. The majority of optical setups carried out on laboratories will be modelled numerically during the 6th laboratory. Numerical processing of optical signals is very important in practicing the understanding of what is the difference between discrete and continuous signals processing. The sampling theorem plays a great role in proper designing of optical signals. The last laboratory part corresponds to designing and exposing holograms that can be reconstructed in white light. The whole knowledge gathered during these classes should help with understanding the idea of optical processing of signals.
Paweł Pijarski
Niniejsza monografia nie jest poświęcona udowadnianiu wyższości heurystyki nad klasycznymi metodami optymalizacji. Jej celem jest raczej zwrócenie uwagi na nowe metody i możliwości wykorzystania ich zalet i specyficznych właściwości. Oczywiście nie należy ich rozumieć jako antidotum na wszystkie problemy obliczeniowe związane z poszukiwaniem rozwiązania optymalnego, tylko środek z którego można skorzystać, gdy zawodzą inne sposoby.
Optymalizacja w sterowaniu i podejmowaniu decyzji
Magdalena Sylwia Żurawska, Teresa Zielińska
Skrypt poświęcony jest szeroko pojętym zagadnieniom optymalizacji, których znajomość jest niezbędna w praktyce inżynierskiej. Pierwszą część poświęcono sterowaniu optymalnemu dynamicznych układów sterowania. Omówiono zasadę minimum Pontriagina i pokazano jej uzasadnienie z wykorzystaniem rachunku wariacyjnego. Wykazano równoważność zasad Pontriagina i Hamiltona-Jakobiego-Bellmana. Omówiono warunki optymalności dla zadań z czasem swobodnym i zadań z zadanym czasem. Podano przykłady zadań z ich rozwiązaniami i zamieszczono przykłady do samodzielnego rozwiązania. Opisano też metodę rozwiązywania zadań optymalizacji obiektów liniowych z kwadratowym wskaźnikiem jakości. W zakresie sterowania optymalizującego wskaźniki jakości niniejszy skrypt ma na uwadze głównie wielowymiarowe i liniowe układy sterowania o statycznych (stałych, niezależnych od czasu) macierzach stanu, wejść i wyjść, a także macierzach bezpośredniej transmisji sterowań. Odpowiednie ukształtowanie sterowań pozwala uzyskać spełnienie przyjętego kryterium optymalności. Sterowanie optymalne można realizować tylko w takich układach, na których zachowanie jesteśmy w stanie wpływać, a więc w układach stabilnych i sterowalnych. Na poziomie wykonawczym pożądane sterowania można zrealizować tylko wtedy, gdy odpowiednio dobrane regulatory zapewniają dobrą dokładność odtwarzania wartości zadanych. W praktyce często stosowane są liniowe regulatory PID ze względu na ich prostotę realizacji i stosunkowo dobrą jakość regulacji. W opracowaniu przedstawiono eksperymentalną metodę doboru nastaw regulatora PID, mając na uwadze sterowanie powszechnie stosowanymi silnikami elektrycznymi. Powtórzenie wybranych zagadnień z podstaw sterowania, łącznie z zagadnieniami stabilności i metodą doboru nastaw regulatora podane są w początkowej części pracy. Definicja stabilności w sensie Lapunowa i metody Lapunowa badania stabilności dotyczą zarówno układów liniowych, jak i nieliniowych. W nawiązaniu do wyznaczania sterowań optymalnych przedstawiona jest metoda programowania dynamicznego wywodząca się z zasady optymalności Bellmana. Podana jest także, wywodząca się z programowania dynamicznego, metoda wyznaczania optymalnych dróg w grafach i metoda optymalizacji dyskretnej dla dyskretnych zadań sterowania, łącznie z przykładami obliczeniowymi. Końcowa część skryptu poświęcona jest zagadnieniom podejmowania decyzji optymalnych w warunkach niepewności. Przedstawiono szereg metod dotyczących wyboru postępowania. Podstawy teoretyczne ilustrowane są licznymi przykładami. Przekazane w tej części wiadomości są przydane zarówno do prowadzenia samodzielnej działalności zarządzającej, jak też mogą być wykorzystywane w planowaniu działań różnych urządzeń, np. robotów.
Oświetlenie części wspólnych w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych
Janusz Strzyżewski
W wielorodzinnych budynkach mieszkalnych poza lokalami mieszkalnymi (a w niektórych przypadkach także usługowymi) występują pomieszczenia użytkowane wspólnie przez wszystkich mieszkańców. Stosowane w tych miejscach oświetlenie musi spełniać wymagania Normy PN-EN 12464-1:2012 – wersja polska – Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. W ebooku przedstawiono wymagania normatywne wobec oświetlenia części wspólnych w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych oraz stosowane rozwiązania.
Wojciech Żagan
Niezwykle dynamicznym subobszarem oświetlenia ulicznego jest sfera używanych do tego celu źródeł światła, medialnie opanowana obecnie przez LED-y, wypromowane jako najlepsze rodzaje oświetlenia ulic przez ich producentów. Dziś niechętnie przyjmowany do świadomości jest fakt, że skuteczność świetlna LED-ów i uznanych za przestarzałe wysokoprężnych lamp sodowych są bardzo podobne, a więc energooszczędność nie powinna być argumentem przemawiającym za powszechnością stosowania źródeł elektroluminescencyjnych. W sferze wyboru oświetlenia ulicznego mamy więc bardzo dynamiczną sytuację, która wymaga spokojnej i rzeczowej interpretacji. Taki cel przyświecał decyzji napisania tej pracy przez autora dysponującego bogatym doświadczeniem wieloletniego uczestnictwa w rozwoju oświetlenia ulicznego i tworzącego dziesiątki projektów oświetlenia ulic wielu miast.
Paliwa do silników o zapłonie samoczynnym, wyd. 2 uaktualnione / 2008
Kazimierz Baczewski, Tadeusz Kałdoński
Opis współczesnych paliw przeznaczonych do silników o zapłonie samoczynnym, ich własności, parametrów i wymagań, a także zasad przechowywania i dystrybucji. Omówiono szczegółowo oleje napędowe, a także paliwa alternatywne, które mogą być stosowane samodzielnie lub jako domieszki do oleju napędowego, ze szczególnym uwzględnieniem olejów roślinnych i ich estrów (głównie oleju rzepakowego), a także możliwości stosowania w silnikach wysokoprężnych paliw gazowych – gazu płynnego LPG i naturalnego gazu ziemnego CNG oraz lekkich olejów opałowych i paliw lotniczych. Odbiorcy książki: pracownicy sektora przechowywania, dystrybucji i handlu paliwami oraz kontroli ich jakości, pracownicy zaplecza techniczno-obsługowego motoryzacji, a także studenci specjalizujący się w eksploatacji pojazdów mechanicznych.
Paliwa do silników o zapłonie samoczynnym, wyd. 2 uaktualnione / 2008
Kazimierz Baczewski, Tadeusz Kałdoński
Opis współczesnych paliw przeznaczonych do silników o zapłonie samoczynnym, ich własności, parametrów i wymagań, a także zasad przechowywania i dystrybucji. Omówiono szczegółowo oleje napędowe, a także paliwa alternatywne, które mogą być stosowane samodzielnie lub jako domieszki do oleju napędowego, ze szczególnym uwzględnieniem olejów roślinnych i ich estrów (głównie oleju rzepakowego), a także możliwości stosowania w silnikach wysokoprężnych paliw gazowych – gazu płynnego LPG i naturalnego gazu ziemnego CNG oraz lekkich olejów opałowych i paliw lotniczych. Odbiorcy książki: pracownicy sektora przechowywania, dystrybucji i handlu paliwami oraz kontroli ich jakości, pracownicy zaplecza techniczno-obsługowego motoryzacji, a także studenci specjalizujący się w eksploatacji pojazdów mechanicznych.
Paliwa do silników o zapłonie samoczynnym, wyd. 2 uaktualnione / 2008
Kazimierz Baczewski, Tadeusz Kałdoński
Opis współczesnych paliw przeznaczonych do silników o zapłonie samoczynnym, ich własności, parametrów i wymagań, a także zasad przechowywania i dystrybucji. Omówiono szczegółowo oleje napędowe, a także paliwa alternatywne, które mogą być stosowane samodzielnie lub jako domieszki do oleju napędowego, ze szczególnym uwzględnieniem olejów roślinnych i ich estrów (głównie oleju rzepakowego), a także możliwości stosowania w silnikach wysokoprężnych paliw gazowych – gazu płynnego LPG i naturalnego gazu ziemnego CNG oraz lekkich olejów opałowych i paliw lotniczych. Odbiorcy książki: pracownicy sektora przechowywania, dystrybucji i handlu paliwami oraz kontroli ich jakości, pracownicy zaplecza techniczno-obsługowego motoryzacji, a także studenci specjalizujący się w eksploatacji pojazdów mechanicznych.
Stefan Jakucewicz, Svitlana Khadzhynova
Wprowadzenie od autorów Wydana pod koniec 2020 roku przez Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej monografia „Drukowanie znaczków pocztowych” naszego autorstwa poświęcona była głównie procesowi sporządzania form drukowych i drukowania znaczków pocztowych. Spotkała się ona z dużym zainteresowaniem i przyjaznym odbiorem czytelników. Do tego sprzedała się w przeciągu miesiąca. My, jako autorzy, odczuwaliśmy pewien niedosyt przekazanej w tej monografi i wiedzy. Biorąc pod uwagę zbyt dużą objętość wydawniczą nie zdecydowaliśmy się przedstawić czytelnikom charakterystyk materiałów stosowanych do drukowania znaczków w ujęciu historycznym od pierwszego wydanego znaczka pocztowego na świecie, tj. od 1840 roku do dzisiaj. Chcieliśmy usunąć te braki pisząc niniejszą monografię poświęconą papierom, farbom i klejom (gumom), stosowanym do produkcji znaczków pocztowych.
Peri-urban. Typologia strefy podmiejskiej średnich miast Mazowsza
Małgorzata Denis
Podstawowym celem tej pracy była autorska identyfikacja, charakterystyka oraz typologia strefy podmiejskiej (peri-urban) średnich miast Mazowsza wraz z próbą zdelimitowania jej zasięgu. W siedmiu rozdziałach monografii udowodniono, że średnie miasta rozlewają się na tereny podmiejskie, zdelimitowano granice strefy peri-urban, dokonano jej podziału na części: obrzeże miejskie (urban fringe), strefa miejska (urban zone) i peryferie miejskie (urban periphery), oraz stworzono typy układów przestrzennych zabudowy. W celu ograniczenia dalszej ekspansji zabudowy na tereny rolnicze stworzono wytyczne związane z uwzględnieniem modelu funkcjonalno-przestrzennego, który można zastosować w Strategii rozwoju ponadlokalnego. Zaproponowano ustanowienie Lokalnego Obszaru Funkcjonalnego (LOF), bazującego na delimitacji strefy podmiejskiej. Podkreślono konieczność wprowadzenia policentrycznego układu osadniczego i zabudowy wielofunkcyjnej oraz obszarów stref koncentracji zabudowy i nieprzekraczalnego zasięgu zabudowy. Zaproponowano autorskie propozycje w zakresie działań naprawczych, obejmujące budowę relacji przestrzennych pomiędzy ośrodkami wielofunkcyjnymi a miastem centralnym, a także poszukiwanie możliwości lokalizacji korytarzy i ciągów ekologicznych w wymiarze strefy peri-urban.
Perspektywy i kierunki rozwoju budownictwa drogowego w Polsce na podstawie badań foresightowych
Piotr Radziszewski
Polska obecnie realizuje ambitny program przebudowy sieci drogowej, który zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej powinien uwzględniać wysoki poziom technologiczny budowy dróg z zachowaniem norm ochrony środowiska. W opracowaniu przedstawiono perspektywy i kierunki rozwoju konstrukcji oraz nowych rozwiązań materiałowo-technologicznych nawierzchni drogowych w aspekcie ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. Zawarto między innymi unikalne wyniki badań forsightowych metodą Delphi, prowadzone w celu określenia priorytetowych technologii budowy nawierzchni drogowych w perspektywie około 30 lat. Pracę wykonał zespół autorski w składzie: Piotr Radziszewski, Jerzy Piłat, Karol J. Kowalski, Jan Król, Michał Sarnowski, Joanicjusz Nazarko, Katarzyna Dębkowska, Joanna Ejdys, Alicja Ewa Gudanowska, Katarzyna Halicka, Jarosław Kilon, Anna Kononiuk, Łukasz Nazarko
Pianobeton. Wytwarzanie, właściwości i zastosowanie
Marta Kadela
Celem monografii jest analiza możliwości zastosowania pianobetonu w budownictwie z uwzględnieniem aspektów wdrożenia pianobetonu do powszechnego zastosowania. Zagadnienie to omówiono w siedmiu rozdziałach monografii. Przeanalizowano m.in. walory zastosowania pianobetonu z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju; omówiono składniki mieszanki pianobetonowej oraz proces produkcji (piana wytwarzana ze składników naturalnych lub syntetycznych, zagadnienia dotyczące jej stabilności); przedstawiono także właściwości mieszanki pianobetonowej oraz właściwości materiałowe, mechaniczne i cieplne stwardniałego pianobetonu (skupiono się zwłaszcza na gęstości objętościowej pianobetonu). Przeprowadzona analiza pozwoliła na opracowanie autorskiej klasyfikacji pianobetonu z uwagi na gęstość objętościową i wytrzymałość na ściskanie. Wykazano, że największy wpływ na ograniczone stosowanie pianobetonu ma brak oceny materiału ze względu na jego trwałość. Dlatego podjęto próbę przeprowadzenia badań nad oceną trwałości pianobetonu. Przedstawiono sposoby degradacji pianobetonu, m.in. w celu oceny trwałości pianobetonu przeprowadzono unikalne badanie w komorze klimatycznej, w której próbki poddano starzeniowej metodzie badań krótkotrwałych, przyspieszonej z udziałem symulacji klimatycznej oraz sprawdzeniu odporności poszczególnych rodzajów pianobetonów na czynniki degradacyjne, głównie zamrażanie-rozmrażanie w obecności zawilgocenia. Wykazano, że na ocenę trwałości pianobetonu decydujący wpływ ma gęstość objętościowa oraz struktura matrycy cementowej pianobetonu, a zatem pośrednio skład mieszanki pianobetonowej. Wymieniono także przykłady zastosowania pianobetonu z podziałem na budownictwo drogowe, mostowe, infrastrukturalne oraz budownictwo wielkokubatorowe i mieszkalne. Przedstawiono także autorskie wytyczne wykonywania warstw z pianobetonu. Opracowana technologia wykonywania takich warstw ma zastosowanie przy wzmacnianiu słabego podłoża pod płytowymi konstrukcjami warstwowymi ułożonymi na podłożu gruntowym, czyli konstrukcji obejmujących: nawierzchnie drogowe (asfaltowe i betonowe), nawierzchnie miejsc obsługi pasażerów (MOP), nawierzchnie stacji benzynowych, parkingów oraz przemysłowe.
Jerzy Podoski
Pierwszy polski karabin autorstwa Jerzego Podoskiego (1900-1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie Broń i Barwa (1934, nr 2), poświęcony jednemu z najwcześniejszych przykładów polskiej broni palnej produkcji krajowej. Tekst zawiera zarówno kontekst historyczny, jak i szczegółowy opis parametrów technicznych karabinu, obejmujący m.in. długość całkowitą i lufy, wagę, środek równowagi, kaliber, liczbę gwintów, skok skrętu czy konstrukcję łoża i przyrządów celowniczych. Uzupełnieniem analizy jest rysunek broni, pozwalający lepiej zrozumieć jej budowę. Autor przedstawia tzw. sztuciec kozienicki jako broń skałkową, gwintowaną, wytwarzaną w latach 1790-1791 w fabryce w Kozienicach na potrzeby formujących się oddziałów strzelców. Podkreśla jego znaczenie jako pierwszego egzemplarza wojskowej broni palnej wykonanej dla wojska polskiego przez rodzimy przemysł, co czyni go cennym świadectwem rozwoju krajowej techniki zbrojeniowej u schyłku I Rzeczypospolitej. Analiza Podoskiego zwraca uwagę na walory użytkowe karabinu jego dobrą równowagę, składność oraz solidność wykonania, świadczące o wysokim poziomie kunsztu rusznikarskiego. Porównanie do karabinu Mauser wz. 98 podkreśla funkcjonalne podobieństwa w zakresie ergonomii i wyważenia. Pierwszy polski karabin to nie tylko studium techniczne, ale także ważny przyczynek do historii polskiego uzbrojenia oraz refleksji nad stanem przemysłu wojskowego i organizacji sił zbrojnych w ostatnich latach przed rozbiorami.
Plac jako zagadnienie urbanistyczne
Ewa Grochowska
W ciągu ostatnich lat, dążąc jak zawsze do polepszenia jakości codziennego życia w miastach, zaczęto poświęcać więcej uwagi problemowi placów miejskich. Można odnotować wiele konkursów i projektów dotyczących zarówno rehabilitacji istniejących placów miejskich, jak i tworzeniu nowych. Pojęcie „plac miejski” utraciło jednak w znacznym stopniu swoje pierwotne, tradycyjne znaczenie i nazwa „plac” obejmuje obecnie znacznie szersze spektrum semantyczne odnoszące się do najrozmaitszych przestrzeni otwartych. Autorka podjęła się trudnego zadania, jakim jest redefiniowanie współczesnego placu miejskiego, jego miejsca w dzisiejszym mieście, formy, funkcji, rangi i charakteru. Wskazanie warunków niezbędnych dla przetrwania takiej przestrzeni w mieście, pomimo zmian zachodzących w sferze polityki, stosunków społecznych, ekonomicznych, zmieniających się poglądów na temat kształtowania struktury przestrzennej miasta, czy też zmieniających się mód projektowych.
Laura Kochel
Książka Laury Kochel jest ważnym głosem w dyskusji nad przyszłością planowania krajobrazu miast. Wnikliwa, wieloaspektowa analiza dobrych praktyk na przykładzie systemu planowania i projektowania krajobrazu Berlina w kontekście walorów przyrodniczych, ale przede wszystkim wizerunku miasta może zainspirować podobne działania w Polsce. Autorka wykazała się dociekliwością i pasją w przeprowadzanych badaniach, co zaprocentowało klarownym i logicznym wywodem. dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka-Filipiak, prof. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Laura Kochel podejmuje temat planowania krajobrazu jako kluczowego elementu zrównoważonej urbanizacji. Analizuje opracowania planistyczne dotyczące ochrony i kształtowania krajobrazu Berlina. (...) Praca jest niezwykle aktualna i potrzebna, dotyka zagadnień związanych z jakością życia w miastach. prof. dr hab. inż. arch. Agata Zachariasz, Politechnika Krakowska
Płyty izotropowe i anizotropowe. Zbiór zadań ze statyki
Stanisław Jemioło, Aleksander Łukasz Franus
Skrypt jest uzupełnieniem podręcznika: S. Jemioło, A. Szwed pt. „Płyty i membrany oraz skręcanie prętów pryzmatycznych”. Tematem opracowania jest zastosowanie teorii Kirchhoffa dotyczącej płyt izotropowych i ortotropowych. Omówiono w nim podstawowe sformułowania zagadnień brzegowych i metody ich rozwiązywania. W szczególności przedstawiono zastosowanie pojedynczych i podwójnych szeregów Fouriera oraz metod wariacyjnych. Zamieszczono liczne przykłady rozwiązań zadań z podaniem wyników w formie graficznej, z ich interpretacją i potencjalnymi zastosowaniami, m.in. w budownictwie. Zastosowano program do obliczeń symbolicznych i numerycznych Mathematica. Skrypt podzielony jest na dziesięć rozdziałów, ma też dodatek i spis literatury. Każdy rozdział oprócz typowych przykładów zawiera także po kilkadziesiąt zadań do samodzielnego rozwiązania o narastającym stopniu trudności. W dodatku zamieszczone są programy napisane w środowisku programu Mathematica, ilustrujące rozpatrywane zagadnienia. Notebooki programu Mathematica dotyczące przedstawionych zagadnień dostępne będą na stronie internetowej Biblioteki Głównej PW.
Alicja Szmelter
Monografia wprowadza Czytelnika w zagadnienia związane z początkami urbanistyki współczesnej, które wywarły wpływ na formowanie się postawy twórczej pierwszych polskich urbanistów działających w środowisku warszawskim. Praca jest próbą odpowiedzi na pytanie, jaką wiedzę na temat zakorzenionych od dawna, a także najnowszych prądów w światowej urbanistyce mieli polscy architekci z kręgu Warszawskiego Koła Architektów w momencie podejmowania wyjątkowego zadania - przygotowania pierwszego współczesnego planu rozwoju polskiej stolicy, czyli przedstawionego w 1916 r. tzw. Szkicu wstępnego planu regulacyjnego miasta stołecznego Warszawy, opracowanego pod kierunkiem i przy współudziale projektowym architekta Tadeusza Tołwińskiego. Był to okres mobilizacji energii organizacyjnej architektów, ponieważ początek prac nad planem zbiegł się w 1915 r. z pracami nad założeniem Wydziału ArchitekturyPolitechniki Warszawskiej. Kształtując profil nauczania na Wydziale Architektury,wprowadzono nowatorski wówczas kierunek - budowę miast, który obejmował "szeroką analizę historyczną miast oraz zagadnienia współczesne". Dowodzi to, jak wielką rangę nadano wówczas rozwijającej się nowej dziedzinie planowania i projektowania - urbanistyce.
Podstawy automatyki. Ćwiczenia laboratoryjne
Andrzej Wojtulewicz, Krzysztof Zarzycki, Patryk Chaber, Robert...
Celem opracowania jest przedstawienie w praktyce podstawowych zagadnień automatyki: opis obiektów dynamicznych do celów sterowania, sprzężenie zwrotne i jego rola, struktury układów regulacji, podstawy projektowania układów regulacji służących do nadążania (serwomechanizmy) oraz do tłumienia wpływu zakłóceń (układy regulacji przemysłowej), realizacje cyfrowe algorytmów regulacji. Omówiono się także platformy sprzętowe współczesnych systemów automatyki: programowalne sterowniki logiczne (PLC), a także przemysłowe systemy monitorowania i gromadzenia danych (SCADA). W skrypcie dokonano wprowadzenia w tematykę nowoczesnych systemów automatyki przemysłowej (wykonanie zadań laboratoryjnych wymaga przyswojenia przez studentów wiedzy związanej ze środowiskami programistycznymi sterowników PLC oraz SCADA). Szczegółowe opisy techniczne pozwolą na poznanie obiektów wykorzystywanych podczas zajęć praktycznych. Zebranie dostępnych materiałów w jeden skrypt pozwala na uporządkowanie i usystematyzowanie wiedzy. Tak opracowany materiał stanowi istotne dopełnienie wykładu.
Podstawy automatyki. Ćwiczenia laboratoryjne
Andrzej Wojtulewicz, Krzysztof Zarzycki, Patryk Chaber, Robert...
Celem opracowania jest przedstawienie w praktyce podstawowych zagadnień automatyki: opis obiektów dynamicznych do celów sterowania, sprzężenie zwrotne i jego rola, struktury układów regulacji, podstawy projektowania układów regulacji służących do nadążania (serwomechanizmy) oraz do tłumienia wpływu zakłóceń (układy regulacji przemysłowej), realizacje cyfrowe algorytmów regulacji. Omówiono się także platformy sprzętowe współczesnych systemów automatyki: programowalne sterowniki logiczne (PLC), a także przemysłowe systemy monitorowania i gromadzenia danych (SCADA). W skrypcie dokonano wprowadzenia w tematykę nowoczesnych systemów automatyki przemysłowej (wykonanie zadań laboratoryjnych wymaga przyswojenia przez studentów wiedzy związanej ze środowiskami programistycznymi sterowników PLC oraz SCADA). Szczegółowe opisy techniczne pozwolą na poznanie obiektów wykorzystywanych podczas zajęć praktycznych. Zebranie dostępnych materiałów w jeden skrypt pozwala na uporządkowanie i usystematyzowanie wiedzy. Tak opracowany materiał stanowi istotne dopełnienie wykładu.