Geografia
Jarosław Kazimierczak
Tematyka książki dotyczy kształtowania nowego obszaru centralnego w mieście w wyniku rewitalizacji terenów poprzemysłowych, a w konsekwencji generowania relacji przestrzenno-funkcjonalnych, jakie zachodzą między „nowym” a „starym” centrum miasta. Jest kompleksową pracą podejmującą ten problem zarówno w krajowych, jak i zagranicznych studiach miejskich. Stanowi unikatowe studium porównawcze trzech dawnych wielkich europejskich ośrodków przemysłu włókienniczego Znajdujemy też odpowiedź na kluczowe dla gospodarowania przestrzenią miasta pytanie o skutki, jakie niesie ze sobą rewitalizacja terenów poprzemysłowych dla organizacji przestrzeni centralnej (proces ten nie zawsze prowadzi do zmian pozytywnych). Zidentyfikowano czynniki determinujące współczesne przekształcenia organizacji przestrzeni centralnej i jej przestrzeni publicznej na przykładzie badanych miast, także w kontekście odmiennych uwarunkowań rozwojowych w Europie Zachodniej i Środkowo-Wschodniej w drugiej połowie XX w. Książka jest głosem w debacie o problemach skoordynowanego i zrównoważonego procesu rewitalizacji terenów poprzemysłowych w odniesieniu do transformacji centrów miast europejskich. Jej wartość naukową podnosi rejestracja zjawisk in situ dokonana przez Autora. Istotnym walorem pracy jest katalog rekomendacji dla sposobu kształtowania przestrzeni centralnej w Łodzi, opracowany na podstawie wniosków płynących z analizy doświadczeń Manchesteru i Lyonu oraz nowatorskiej procedury badawczej.
Wpływ zrzutów wód kopalnianych na odpływ rzek Górnośląskiego Zagłębia Węglowego
Magdalena Matysik
W pracy przedstawiono wyniki badań nad wpływem działalności górniczej w obrębie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego na odpływ rzeczny w dorzeczu Wisły i Odry. Analizy odpływu objęły długie ciągi obserwacji 1961-2013. Ważne znaczenie miało również uwzględnienie przemian gospodarczych, w tym restrukturyzacji górnictwa. Długie serie badawcze pozwoliły na ujęcie statystyczne omawianych zjawisk hydrologicznych. Praca w sposób kompleksowy ocenia znaczenie zrzutów wód kopalnianych na odpływ rzek Górnośląskiego Zagłębia Węglowego z uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych. Publikacja oprócz wysokich walorów poznawczych i metodycznych, ma duże znaczenie praktyczne.
Wybrane zagadnienia hydrogeologiczne oraz różne aspekty związane z eksploatacją wód podziemnych
Ewa Krogulec
Publikacja zawiera aktualnie podejmowaną problematykę badawczą zarówno w zakresie prac naukowych, jak i ich praktycznych zastosowań. Prezentowane zagadnienia stanowią kompendium wiedzy na temat badań nad jakością i ilością wód podziemnych (obejmują także ich poszukiwania i charakterystykę filtracyjną wodonośca), optymalnych technologii ujmowania wód w odniesieniu do wodociągów, odwodnień oraz prawa dotyczącego gospodarowania wodą. [...] Bez wątpienia można uznać, że niniejsza monografia stanie się cenną, interdyscyplinarną publikacją z zakresu hydrogeologii stosowanej. Ukazuje bogate doświadczenia środowisk współpracujących hydrogeologów i hydrotechników na różnym stopniu kariery zawodowej. dr hab. Dorota Porowska, prof. ucz. Książka zakorzeniona jest w unikalnym czterdziestoczteroletnim cyklu konferencji Problemy wykorzystania wód podziemnych w gospodarce komunalnej dedykowanym środowiskom hydrogeologicznym i wodociągowym. Monografia stanowi ważny element w dzieleniu się doświadczeniem umożliwiającym rozpowszechnienie specjalistycznej i aktualnej wiedzy, co pozwala na coraz bardziej optymalną, to znaczy ekologiczną i ekonomiczną, gospodarkę wodną. [...] Publikacja stanowi bardzo wartościowy zbiór opracowań specjalistycznych (badawczych, inżynierskich oraz prawnych) zawierających doświadczenia szczegółowych analiz oraz innowacyjne rozwiązania, z których wiele stanowi przełomowe projekty w gospodarce wodnej. dr hab. inż. Paweł Popielski, prof. ucz.
Elżbieta Kobojek, Sławomir Kobojek
W obrębie Niżu Europejskiego występuje szeroki pas piaszczysty, w skład którego wchodzą eoliczne piaski pokrywowe i wydmy śródlądowe. Wydmy są formami wypukłymi o różnych kształtach i znacznych wysokościach względnych, maksymalne do 30 m, dlatego są ważnymi elementami w krajobrazie równinnej części Europy, szczególnie Polski. Europejskie wydmy śródlądowe zostały ukształtowane przez wiatr w zimnych, peryglacjalnych warunkach klimatycznych późnego vistulianu. W holocenie, w warunkach klimatu umiarkowanego, zostały ustabilizowane przez lasy iglaste. Dopiero wycięcie lasów, głównie w czasach historycznych, spowodowało ponowne ożywienie procesów eolicznych, rozwiewanie, a nawet kształtowanie nowych form wydmowych. Jeszcze w połowie XX wieku aktywne były procesy eoliczne w środkowej Polsce. W obrębie pól wydmowych ukształtował się wyjątkowy ekosystem, o charakterze którego decydują znaczne miąższości piasków kwarcowych, ich duża przepuszczalność, nisko położony poziom wód gruntowych i ubogie gleby. Celem publikacji jest ukazanie specyfiki ekosystemu wydm śródlądowych oraz obecnego użytkowania i zagospodarowania pól wydmowych na przykładzie badań w regionie łódzkim. Przeanalizowano charakter i funkcje lasów na wydmach, przydatność piasków eolicznych dla przemysłu i skutki eksploatacji, przyczyny i skalę rolniczego użytkowania powierzchni wydmowych, lokalizację zabudowy wsi względem wydm oraz pola wydmowe w systemie obszarów chronionych. Szczególną uwagę zwrócono na walory pól wydmowych i ich wykorzystanie w turystyce i rekreacji. Przedstawiono też przyczyny ożywienia procesów eolicznych w czasach historycznych. Podjęto próbę oceny stabilności i wrażliwości ekosystemów wydmowych, a także wskazano zagrożenia wynikające z ocieplenia oraz antropopresji.
Wyobrażony, rzeczywisty, zapamiętany - dynamika wizerunku turystycznego i postrzegania Łodzi
Michał Andrzej Duda
Czy nasze wyobrażenie o miejscu, którego jeszcze nie odwiedziliśmy, ma cokolwiek wspólnego z rzeczywistością? Co wpływa na to, jak postrzegamy miasto - wiedza, media, opinie innych osób, a może własne doświadczenia? W jaki sposób podróż do miasta zmienia nasze wyobrażenia na jego temat? Książka odpowiada na te i inne pytania, odwołując się do przykładu Łodzi - miasta pełnego kontrastów, problemów wizerunkowych, ale też pozytywnych zaskoczeń. Publikacja jest efektem unikatowych badań wśród kilkudziesięciu turystów odwiedzających Łódź. Z każdym z nich przeprowadzono trzy wywiady: przed wyjazdem, bezpośrednio po wizycie w mieście oraz trzy miesiące po niej. Pozwoliło to uchwycić ewolucję wizerunku miasta na każdym etapie podróży oraz zidentyfikować czynniki, które ten wizerunek kształtują. Opracowanie dostarcza również szczegółowych opisów - skojarzeń z miastem, doświadczeń odwiedzających je osób i ich odbioru zastanej przestrzeni - pozwalających na formułowanie ogólnych wniosków na temat wizerunku turystycznego Łodzi. Publikację wzbogacono o analizy dotyczące łódzkiej strefy wielkomiejskiej oraz o interpretacje fotografii wykonanych przez turystów na miejscu. Całość zamyka opracowany przez autora model powstawania wizerunku miasta, rzucający nowe światło na badania wizerunkowe miast i innych przestrzeni. Wyobrażony, rzeczywisty, zapamiętany to pozycja obowiązkowa dla wszystkich zainteresowanych turystyką, marketingiem miejsc, geografią społeczną oraz percepcją przestrzeni miejskiej.
Wyzwania rozwojowe obszarów wiejskich
Krzysztof Firlej, Jarosław Olejniczak, Hanna Pondel
Celem książki jest prezentacja, analiza i ocena ważniejszych procesów oraz zjawisk towarzyszących rozwojowi polskich obszarów wiejskich, zarówno obecnie, jak i w dłuższej perspektywie. Zamierzeniem autorów jest ukazanie specyfiki tych terenów, a także tendencji rozwojowych wynikających z cech charakterystycznych obszarów wiejskich oraz zmiennych warunków otoczenia. Zaprezentowane treści mogą z jednej strony stanowić uzupełnienie luki badawczej dotyczącej współczesnych wyzwań rozwojowych obszarów wiejskich, prezentując wieloaspektowe oraz interdyscyplinarne ujęcie problemu, z drugiej stanowią podstawę zagadnień omawianych podczas wykładów i ćwiczeń w ramach przedmiotów, obejmujących m.in. politykę rozwojową obszarów wiejskich, finansowanie rozwoju wsi, zrównoważony rozwój terenów wiejskich. ze wstępu Monografia stanowi spójne opracowanie dotyczące wybranych elementów rozwoju obszarów wiejskich. [...] Przeprowadzone rozważania teoretyczne i analityczne oraz sformułowane na ich podstawie oceny diagnozują w sposób kompleksowy omawiany problem badawczy. z recenzji dr hab. Małgorzaty Juchniewicz
Zapamiętane w krajobrazie. Krajobraz czesko-niemieckiego pogranicza w czasach przemian
Karolina Ćwiek-Rogalska
Zapamiętane w krajobrazie to książka o przemianach zachodzących w krajobrazie kulturowym czesko-niemieckiego pogranicza (...). Jej podstawę stanowią badania terenowe z lat 2012-2014, które prowadziłam w gminie Dolni Žandov. Opisałam przemiany krajobrazu kulturowego od 1918 r., czyli od powstania niepodległego państwa czechosłowackiego, do czasów współczesnych. (...) Pohraničí (...) do 1946 r. zamieszkiwała głównie ludność niemieckojęzyczna. W trakcie procesów migracyjnych po II wojnie światowej większość czeskich Niemców stamtąd wysiedlono - tereny te zostały ponownie zasiedlone przez czeskich i słowackich osadników z tzw. vnitrozemí, czyli tych części ziem czeskich, które nie tworzyły pohraničí, oraz ze Słowacji. Nie były to jednak jedyne grupy nowych mieszkańców: pojawili się tutaj Czesi wołyńscy, Romowie, reemigranci z zagranicy. Ze wstępu Sztuką jest napisać książkę mądrą i ważną, a jednocześnie wciągającą Czytelników i ciekawą w odbiorze. A taką właśnie jest praca Zapamiętane w krajobrazie. Krajobraz kulturowy czesko-niemieckiego pogranicza w czasach przemian. Jest to bogata, ale nie przeładowana teoretycznie rozprawa, napisana z wrażliwością metodologiczną i przede wszystkim bazująca na empirycznych wieloaspektowych badaniach Autorki. Wydanie tej książki będzie ważnym wkładem w szeroko rozumianą humanistykę, studia nad pamięcią, pograniczem oraz trudnymi relacjami etnicznymi i narodowymi. dr hab. Karolina Bielenin-Lenczowska Karolina Ćwiek-Rogalska - doktor kulturoznawstwa, bohemistka i etnolożka. Pracuje jako adiunkt w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Zajmuje się antropologią krajobrazu, pograniczami kulturowymi oraz przesiedleniami ludności niemieckojęzycznej z Polski i Czechosłowacji po 1945 r. Redaktor naczelna czasopisma ,,Adeptus". Publikowała m.in. w ,,Przeglądzie Zachodnim" i ,,Bohemia. Zeitschrift für Geschichte und Kultur der böhmischen Länder".
Zjawisko Fringe Belt w strukturze morfologicznej miast polskich na przykładzie Radomia
Magdalena Deptuła
W książce podjęto zagadnienie powszechnie znane i analizowane w zagranicznej literaturze przedmiotu, ale nowatorskie na gruncie polskich badań urbomorfologicznych. Monografia jest poświęcona koncepcji Fringe Belt - jednej z kluczowych w brytyjskiej morfologii miast - oraz zjawisku o tej samej nazwie, które w strukturze przestrzennej miasta jest reprezentowane przez tereny obrzeży miejskich - zarówno dawnych, jak i aktualnych, wykazujących duży stopień trwałości. W planie miasta formują one specyficzne strefy wyróżniające się ekstensywnymi formami użytkowania oraz zagospodarowaniem głównie o charakterze instytucjonalnym, rekreacyjnym i przemysłowym. Analiza tych stref, w ujęciu historycznym, pozwala "uporządkować" strukturę morfologiczną badanych miast, ułatwia zrozumienie dynamiki procesów zachodzących na ich obszarze i pomaga przewidywać przyszłe przeobrażenia struktur urbanistycznych, co czyni koncepcję Fringe Belt atrakcyjną nie tylko dla geografów, lecz także dla planistów. Publikacja składa się z dwóch części. W pierwszej, o charakterze wprowadzającym, ukazano genezę koncepcji Fringe Belt, jej rozwój w światowych badaniach morfologicznych, założenia oraz metodologię badań. Szczegółowo omówiono zjawisko Fringe Belt stanowiące szczególny element struktury morfologicznej miasta, podkreślono jego uniwersalny charakter i specyfikę. Część druga, empiryczna, zawiera prezentację rozwoju zjawiska Fringe Belt w strukturze morfologicznej Radomia oraz opis prawidłowości, jakimi cechuje się ono w miastach polskich. Monografia stanowi przykład dogłębnej analizy urbomorfologicznej w ujęciu geograficzno-historycznym. Przedstawiono w niej kompletny stan badań nad koncepcją Fringe Belt i zjawiskiem, którego dotyczy, a także zgromadzono wiedzę z zakresu morfologii miast wykraczającą poza dotychczasowy poziom jej powszechnej znajomości w Polsce.