Geografia
Otwierając głowy. Migracje i kompetencje społeczne
Izabela Grabowska
Migranci często deklarują, że dzięki doświadczaniu życia i pracy za granicą lepiej rozumieją świat i samych siebie, zwiększają pewność siebie, zyskują niezależność i nabywają kompetencji społecznych, w tym kompetencji komunikacyjnych. Jednak badacze zajmujący się kapitałem ludzkim zwykle nie patrzą dalej, niż na kwalifikacje formalne. Do tej pory nie mieliśmy adekwatnych ram koncepcyjnych do zrozumienia nabywania przez migrantów kompetencji społecznych właśnie dzięki migracjom. Książka prof. Grabowskiej wypełnia tę lukę, pokazuje bowiem jak sami migranci oceniają swoje doświadczenia i jakie są uwarunkowania nabywania (a czasami blokowania) kompetencji społecznych. Monografia znacznie wzbogaca naszą wiedzę o migracyjnych przekazach społecznych (social remittances) migrantów międzynarodowych. prof. Anne White, University College London Tematem książki są skutki masowych migracji Polaków po akcesji do UE w 2004 r. (w mniejszym stopniu również wcześniejszych) na poziomie jednostki ludzkiej. Autorka zadaje sobie pytanie, w jaki sposób doświadczenia migracji, zwłaszcza na zagranicznym rynku pracy, wpływają na migranta i jego najbliższe otoczenie, zarówno za granicą, jak i po powrocie. Interesuje ją wpływ tych doświadczeń na kompetencje społeczne definiowane jako ,,formy zdolności człowieka do bycia i działania w świecie społecznym". Migrant jest tu przede wszystkim zarówno podmiotem (sprawcą) migracji, w której uczestniczy, jak i przedmiotem, czyli jakby biorcą konsekwencji owego sprawstwa. Nie jest trybikiem w wielkiej masie migrujących ani anonimowym, pozbawionym tożsamości elementem różnych układów strukturalnych cechujących migracje. prof. dr hab. Marek Okólski - fragment recenzji Głównymi bohaterami monografii są migranci poakcesyjni, przedstawiciele określonych roczników, usytuowanych w konkretnych ramach społeczno-historycznych, w których funkcjonowali i podejmowali decyzje migracyjne. Książka Izabeli Grabowskiej to dzieło unikalne z uwagi zarówno na podjętą tematykę ukrytych wymiarów migracji międzynarodowych Polaków, jak i instrumentarium analityczne. Na pewno stanie się inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. Zainteresuje nie tylko specjalistów, badaczy migracji i naukowców, lecz także czytelników, dla których doświadczenie migracyjne było elementem własnej biografii lub biografii ich bliskich bądź znajomych. dr hab. prof. UZ Maria Zielińska - fragment recenzji Izabela Grabowska - socjolożka i ekonomistka, profesor nadzwyczajna w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym; dyrektor Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej; kieruje ośrodkiem badawczym Młodzi w Centrum Lab; w latach 2002-2019 związana z Ośrodkiem Badań nad Migracjami; autorka m.in. monografii Migrantów ścieżki zawodowe bez granic (2012); szczegóły znajdują się na www.izabelagrabowska.com.
Pamięć krajobrazu. Wyludnione miejscowości z terenu dawnych Prus Wschodnich
Anna Majewska
Pamięć. Krajobraz ma swoją własną. Gruzowiska, które pozostały po domach, żeliwne krzyże na niewielkich cmentarzach chylące się ku ziemi pod upływem czasu, fragmenty porcelany, zardzewiała klamka, drzwiczki od kuchennego pieca, kruszące się kamienne schody, przewrócone sztachety drewnianego płotu... To pozostałości gwarnego życia niewielkich miejscowości, których nazwy już dawno wymazano z drogowskazów i map. Książka jest opowieścią o wyludnionych wsiach, osadach, folwarkach, leśniczówkach i dworach Warmii, Mazur oraz Powiśla - terenów, które do 1945 roku stanowiły część Prus Wschodnich. Miejscowości opuszczone w konsekwencji zmian politycznych, społecznych i gospodarczych są dzisiaj integralną częścią pojeziernego krajobrazu. Na kamiennych pozostałościach zabudowań wyrosły drzewa, oplatając ruiny korzeniami. Wyludnione zagrody stanowią wyjątkowe zespolenie natury z kulturą, z którego już nie sposób wyabstrahować poszczególnych elementów, nie naruszając całego układu. Siły sprawcze zostały tu odwrócone - już nie człowiek kształtuje przestrzeń wsi, lecz rolę głównego aktora przejęła natura. Następuje intensywna sukcesja roślinności, a mury rozpadają się pod wpływem wietrzenia fizycznego. Jednocześnie to, co się zachowało, staje się częścią krajobrazu, nadal czytelne, choć wtopione w jego struktury dużo bardziej niż kiedyś. Zdefragmentowane pejzaże dawnej pruskiej wsi są wyjątkowym materialnym nośnikiem pamięci. Będąc "w procesie rozkładu", wciąż intrygują i budzą ciekawość. Co i dlaczego pozostało po niemal ośmiuset opuszczonych wiejskich jednostkach osadniczych dawnych Prus Wschodnich? Jeśli chcesz się tego dowiedzieć, ta publikacja jest właśnie dla Ciebie. Są miejsca "zapomniane", o których nie sposób zapomnieć!
Patologia społeczna. Perspektywa geograficzna
Tomasz Wites
Praca jest swoistym kompendium wiedzy na temat istoty i badań zjawisk określanych mianem patologii społecznych. (...) Stanowi cenną pozycję w polskim piśmiennictwie geograficznym. Autor ujmuje problem patologii społecznej w sposób szeroki i wyczerpujący. Podejmuje próbę nie tylko zestawienia różnych perspektyw i ujęć badawczych, lecz także uporządkowania tego rozległego materiału. dr hab. Iwona Sagan, prof. UG Książka Tomasza Witesa wprowadza nowy wymiar teoretyczny i w tym sensie jest oryginalna i wnosi istotne wartości do rozwoju geografii. (...) Podjęty w niej problem patologii społecznej ma istotne znaczenie dla teorii i metodologii geografii, ma także znaczenie praktyczne. Autor postanowił osadzić problem zarówno w ujęciach obecnie już historycznych, jak i współcześnie dominujących. dr hab. Stanisław Mordwa, prof. UŁ Tomasz Wites - geograf, pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, sekretarz Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Specjalizuje się w geografii człowieka. Autor książki Wyludnianie Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu (2007), stypendysta tygodnika ,,Polityka", Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, laureat wielu innych nagród.
Dorota Jopek
Nowy Jork w studiach miejskich zajmuje miejsce wyjątkowe i wielokrotnie poddawany był analizie. Bodaj najbardziej syntetyczną opinię na jego temat sformułował Rem Koolhaas, nazywając Manhattan dwudziestowiecznym kamieniem z Rosetty, czym nawiązał do odczytanych niegdyś hieroglifów i do tajników kultury starożytnego Egiptu. (...) Autorka podeszła do tematu od strony na ogół słabo rozpoznanej, a mianowicie od strony przepisów, które pozostają w cieniu, a leżą u podstaw tej niezwykłej formacji przestrzennej, jaką jest Manhattan. Każdy, kto poszukując wiedzy o Nowym Jorku, nie zamierza poprzestać na ogólnych, mniej lub bardziej znanych informacjach i próbuje dotrzeć do sedna procesów kształtujących krajobraz tego miasta, znajdzie w książce Doroty Jopek to, czego szuka. Cennym atrybutem pracy jest zbiór informacji z pierwszej ręki, będących pokłosiem kilkuletniej praktyki architektonicznej w Nowym Jorku. Prof. dr hab. inż. arch. Aleksander Böhm
Franciszek Kłosowski
Monografia Podstawy geografii usług złożona jest z dwu części – teoretycznej i praktycznej. W części teoretycznej, na którą składają się trzy rozdziały, rozpatrywane są definicje, klasyfikacje i cechy usług, mierniki i wskaźniki wykorzystywane w badaniach usług, ich jakość, koncepcje teoretyczne dotyczące usług, czynniki rozwoju i lokalizacji usług oraz ich finansowanie. Z kolei część empiryczna, dotycząca usług w Polsce, składa się z sześciu rozdziałów, obejmujących historię rozwoju usług na świecie i w Polsce, strukturę własnościową usług, poziom, rozmieszczenie i strukturę usług w Polsce w 2019 r., usługi w przestrzeni miasta oraz e-usługi. Ostatni rozdział stanowi podsumowanie pracy.
Łukasz Zaborowski
Podział kraju na województwa budzi kontrowersje. Dlaczego utworzono małe województwo lubuskie, a nie wyodrębniono Pomorza środkowego? Dlaczego województwo mazowieckie powiększono do rozmiarów Słowacji kosztem małego świętokrzyskiego? Dlaczego Elbląg znalazł się w warmińsko-mazurskim, a jego zaplecze - w pomorskim? Dlaczego województwo śląskie jest w połowie małopolskie? Ostatnia reforma administracyjna miała opierać się na obiektywnych przesłankach. A jednak wskutek targów politycznych utworzono o kilka województw więcej, niż planowano. Istniejący układ jest daleki od równowagi. Coraz częściej pojawiają się głosy o potrzebie jego korekty. Niniejsza książka jest próbą stworzenia ku temu naukowej podstawy. Łukasz Zaborowski doktoryzował się w roku 2011 w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie rozprawy ,,Zasady podziału terytorialnego państwa na szczeblu regionalnym. Próba uporządkowania i zastosowania na przykładzie Polski". Obecnie pracuje jako główny specjalista w Biurze Planowania Regionalnego w Radomiu. Jest sekretarzem zarządu Radomskiego Towarzystwa Naukowego.
Politycznie niepoprawny przewodnik po klimacie
Leandro Narloch
"Politycznie niepoprawny przewodnik po klimacie" Leandro Narlocha to książka dla wszystkich, którzy czują, że w debacie o klimacie zbyt często zamiast argumentów pojawia się strach, poczucie winy i lista kolejnych zakazów. Autor nie neguje problemów środowiskowych, ale proponuje spojrzenie bardziej trzeźwe, odważne i wolne od ideologicznego zadęcia. Pokazuje, że można troszczyć się o naturę, nie odrzucając cywilizacji, przemysłu czy technologii. Narloch z humorem i intelektualną bezczelnością rozprawia się z mitami dotyczącymi plastiku, paliw kopalnych, energetyki jądrowej, katastroficznych medialnych narracji i ekologicznego aktywizmu, który często bardziej szkodzi ludziom i środowisku, niż realnie im pomaga. To błyskotliwa obrona zdrowego rozsądku w świecie, w którym papierowa słomka bywa symbolem cnoty, a tanią energię przedstawia się niemal jak grzech. Największą siłą tej książki jest jej antykatastroficzny ton. Nie jest to manifest obojętności wobec przyrody, lecz obrona racjonalnej ekologii: takiej, która nie gardzi człowiekiem, nie demonizuje dobrobytu i nie traktuje rozwoju jako grzech.
Potencjał nauki a innowacyjność regionów
Agnieszka Olechnicka
Czy regionalny potencjał nauki może efektywnie stymulować innowacyjny rozwój danego obszaru? Jakie warunki muszą być spełnione, by tak się działo? Jaką rolę we współpracy innowacyjnej odgrywa dystans przestrzenny między partnerami? Autorka stara się odpowiedzieć na tak stawiane pytania, odnosząc je do najważniejszych koncepcji teoretycznych oraz doświadczeń międzynarodowych. Znaczenie regionalnych i ponadregionalnych relacji dla innowacyjności regionów analizowane jest zarówno z punktu widzenia powiązań w ramach sektora naukowego, jak i z punktu widzenia powiązań między sektorem nauki a sektorem biznesu. W części empirycznej autorka weryfikuje stawiane hipotezy na przykładzie polskich regionów, korzystając z metod naukometrycznych. Praca (...) z jednej strony należy do tych, których opublikowanie jest oczekiwane przez naukowo zainteresowanych problemem, z drugiej zaś powinna pełnić rolę swoistego ,,wyrzutu sumienia" wśród pomijających w decyzjach politycznych i gospodarczych kwestie kreowania przyjaznego klimatu dla racjonalnej współpracy między nauką a gospodarką i tworzenia ładu instytucjonalnego sprzyjającego rozwojowi innowacji, ,,ciągnących" (...) w górę dany region czy gospodarkę i lokujących ją na dobrej pozycji konkurencyjnej. z recenzji prof. zw. dr hab. Ewy Okoń-Horodyńskiej