Nauki przyrodnicze
Problem zwiększenia energii ludzkości ze szczególnym uwzględnieniem energii słonecznej
Nikola Tesla
„Skąd bierze się każda siła napędowa? Co to za sprężyna, która wszystko napędza? Widzimy pływy oceanu, płynące rzeki, wiatr, deszcz, grad i śnieg uderzające w nasze okna, widzimy, jak pociągi i parowce nadciągają i oddalają się, słyszymy hałas wozów, głosy z ulicy; czujemy, wąchamy, smakujemy i myślimy o tym wszystkim, czego zaznajemy. I cały ten ruch, od wzbierania potężnego oceanu do tego subtelnego ruchu, który pobudza nasze myśli, ma jedną wspólną przyczynę. Cała ta energia pochodzi z jednego centrum, z jednego źródła – Słońca. To ono jest sprężyną, która napędza wszystko. Słońce podtrzymuje życie ludzkie i dostarcza całą ludzką energię.” NIKOLA TESLA, PROBLEM ZWIĘKSZENIA LUDZKIEJ ENERGII...
Problematyka gospodarowania zasobami wodnymi na potrzeby rolnictwa w województwie mazowieckim
Małgorzata Stańczuk-Gałwiaczek, Robert Łuczyński
Monografia kierowana jest do szerokiego grona odbiorców mających realny wpływ na rozwój lokalny obszarów wiejskich województwa mazowieckiego: zarówno przedstawicieli nauki, jak i podmiotów posiadających możliwość praktycznego wdrożenia zaproponowanych rozwiązań, to jest przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, gminnych spółek wodnych, izb gospodarczych, ośrodków doradztwa rolniczego, lokalnych grup działania związanych z rolnictwem i rozwojem obszarów wiejskich oraz rolników. W monografii przyjęto następującą tezę: Obszary wiejskie województwa mazowieckiego charakteryzują znaczne niedobory wody w okresie wegetacyjnym. Opady i woda zgromadzona w glebie są niewystarczające do pokrycia zapotrzebowania roślin. Sytuacja ta może ulec poprawie dzięki wdrożeniu działań łagodzących niekorzystne zmiany klimatyczne w zakresie gospodarki wodnej. Celem badań była diagnoza problemów z zakresu gospodarowania zasobami wodnymi na potrzeby produkcji rolnej w województwie mazowieckim oraz wyodrębnienie priorytetowych kierunków działań mających na celu poprawę stanu gospodarki wodnej na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego. Wdrożenie zaproponowanych w monografii rozwiązań pozwoli na niwelowanie negatywnych zmian klimatycznych oraz zatrzymywanie wody na obszarach pól uprawnych.
Procedura legalizacji urządzeń w Prawie wodnym
Marcin Sarna
Posiadasz staw rybny, ale nie uzyskałeś na niego pozwolenia wodnoprawnego? Zbudowałeś pomost i nie zgłosiłeśtego faktu odpowiednim organom? Są to przykłady tzw.samowoli, która obarczona jest przykrymi konsekwencjami. Jak zalegalizować takie urządzenia na gruncie Prawa wodnego, z uwzględnieniem aspektów samowoli budowlanej, i ograniczyć potencjalne konsekwencje? Do którego organu złożyć wniosek i z jaką opłatą musisz się liczyć legalizując urządzenie wodne?
Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw
pod redakcją Grzegorza Malca
Czy Wszechświat to wynik przypadku, czy efekt zamierzonego projektu? Czy życie powstało dzięki ślepym siłom przyrody, czy kryje się za nim inteligentny plan? Projekt w przyrodzie? to zrównoważone przedstawienie stanowisk obu stron jednego z najbardziej fascynujących sporów naukowych w historii nauki. W tej sprawie głos zabierają czołowi zwolennicy teorii inteligentnego projektu - Guillermo Gonzalez, Michael J. Behe, Casey Luskin i William A. Dembski - oraz jej krytycy: Victor J. Stenger, David Ussery, Gert Korthof i Sean Devine. Zwolennicy teorii inteligentnego projektu argumentują, że złożoność DNA, precyzyjne dostrojenie stałych fizycznych we Wszechświecie i geologicznie nagłe pojawienie się nowych form życia w zapisie kopalnym najlepiej tłumaczą obecność zamierzonego projektu w przyrodzie. Krytycy odpowiadają, że te same zjawiska można wyjaśnić wyłącznie za pomocą znanych praw i procesów przyrodniczych, bez konieczności wprowadzania dodatkowych założeń. Kto ma rację? Dzięki równomiernemu zestawieniu argumentów z obu stron czytelnik może samodzielnie ocenić siłę przedstawionych dowodów i wyrobić sobie własne zdanie w tej fascynującej debacie o naturze naszego Wszechświata. Dr Grzegorz Malec jest absolwentem studiów filozoficznych na Uniwersytecie Zielonogórskim. Napisał rozprawę doktorską na temat Spory o plagiat darwinowskiej teorii ewolucji. Wygłosił referaty na kilkudziesięciu konferencjach naukowych, napisał kilkanaście artykułów i kilka recenzji. Zajmuje się także tłumaczeniami tekstów filozoficznych, historycznych i naukowych. Obszar jego głównych zainteresowań to filozofia i historia nauki (zwłaszcza historia ewolucjonizmu i postać Karola Darwina). Interesuje się także teorią inteligentnego projektu, którą uważa za wartościową próbę wyjaśnień pochodzenia i rozwoju życia na Ziemi.
Promieniotwórczość naturalna wód źródlanych uzdrowisk południowej Polski
Beata Kozłowska
Niniejsza praca została podzielona na trzy części. Część pierwsza obejmuje zagadnienia promieniotwórczości naturalnej w środowisku, przedstawia wybrane do badań radionuklidy oraz wprowadza pojęcie dawek promieniowania i sposoby ich obliczania. Część druga monografii prezentuje techniki pomiarowe stosowane w spektrometrii jądrowej, takie jak: spektrometria α, spektrometria ciekłoscyntylacyjna, spektrometria γ oraz dodatkowo spektrometria mas. Omówiono tu testy nowej metody pomiarowej, wprowadzonej po raz pierwszy przez autorkę do badań polskich wód mineralnych, która polega na pomiarze izotopów α-promieniotwórczych w badanej próbie wody za pomocą dysku U/Ra i techniki spektrometrii α. Część trzecią pracy stanowi opis wykonanych pomiarów stężeń izotopów radu i radonu w źródłach wód naturalnych uzdrowisk Sudetów i Karpat Zewnętrznych z zastosowaniem techniki ciekłoscyntylacyjnej. Dodatkowo dla interesującego geologicznie terenu Zespołu Uzdrowisk Świeradów – Czerniawa przeprowadzono pomiary izotopów uranu, zarówno w wodach podziemnych, jak i w skałach towarzyszących. Prezentowane przez autorkę rezultaty badań mogą być wykorzystane w dydaktyce. Pokazano bowiem drogę całego procesu badawczego – od rozpoznania terenu i pobrania reprezentatywnej próby oraz jej zabezpieczenia, przez wybór właściwej techniki pomiarowej lub kilku technik, co determinuje sposób przygotowania próby w laboratorium do pomiaru, do matematycznej obróbki wyników i obliczenia stężenia aktywności, a w razie konieczności – dawki promieniowania wewnętrznego, jaką otrzymuje człowiek.
Promieniotwórczość naturalna wód źródlanych uzdrowisk południowej Polski
Beata Kozłowska
Niniejsza praca została podzielona na trzy części. Część pierwsza obejmuje zagadnienia promieniotwórczości naturalnej w środowisku, przedstawia wybrane do badań radionuklidy oraz wprowadza pojęcie dawek promieniowania i sposoby ich obliczania. Część druga monografii prezentuje techniki pomiarowe stosowane w spektrometrii jądrowej, takie jak: spektrometria α, spektrometria ciekłoscyntylacyjna, spektrometria γ oraz dodatkowo spektrometria mas. Omówiono tu testy nowej metody pomiarowej, wprowadzonej po raz pierwszy przez autorkę do badań polskich wód mineralnych, która polega na pomiarze izotopów α-promieniotwórczych w badanej próbie wody za pomocą dysku U/Ra i techniki spektrometrii α. Część trzecią pracy stanowi opis wykonanych pomiarów stężeń izotopów radu i radonu w źródłach wód naturalnych uzdrowisk Sudetów i Karpat Zewnętrznych z zastosowaniem techniki ciekłoscyntylacyjnej. Dodatkowo dla interesującego geologicznie terenu Zespołu Uzdrowisk Świeradów – Czerniawa przeprowadzono pomiary izotopów uranu, zarówno w wodach podziemnych, jak i w skałach towarzyszących. Prezentowane przez autorkę rezultaty badań mogą być wykorzystane w dydaktyce. Pokazano bowiem drogę całego procesu badawczego – od rozpoznania terenu i pobrania reprezentatywnej próby oraz jej zabezpieczenia, przez wybór właściwej techniki pomiarowej lub kilku technik, co determinuje sposób przygotowania próby w laboratorium do pomiaru, do matematycznej obróbki wyników i obliczenia stężenia aktywności, a w razie konieczności – dawki promieniowania wewnętrznego, jaką otrzymuje człowiek.
Przekleństwo homo sapiens. Dlaczego myślenie zabija
Justin Gregg
Ta książka stawia na głowie wszystko, co do tej pory myśleliśmy o ludzkiej inteligencji. Jak twierdzi Justin Gregg, nasze wyjątkowe umiejętności, takie jak myślenie przyczynowo skutkowe czy posługiwanie się językiem, nie sprawiają, że jesteśmy istotami lepiej przystosowanymi ewolucyjnie ani nie czynią nas szczęśliwszymi od innych gatunków. Inteligencja pozwoliła nam rozszczepić atom, ale oddaliśmy tę wiedzę na usługi wojny, a nasze próby ujarzmienia natury doprowadziły do groźnych zmian klimatycznych. Pod względem preferencji seksualnych jesteśmy różnorodni jak wiele innych gatunków ale tylko my wynaleźliśmy homofobię. Autor stawia tezę, że istnieje powód natury ewolucyjnej, dla którego inteligencja typu ludzkiego nie rozpowszechniła się w królestwie zwierząt. Okazuje się, że inne gatunki nie potrzebują jej, by osiągnąć sukces. I co ważne ich sukces ewolucyjny nie pociąga za sobą zniszczenia planety i ich samych. Co jest z nami nie tak? Inteligencja to nasza chluba czy przekleństwo? Prawda jest dziwniejsza i ciekawsza, niż myślimy. * * * JUSTIN GREGG jest pracownikiem naukowym Dolphin Communication Project oraz adiunktem na uniwersytecie St. Francis Xavier w Kanadzie, gdzie zajmuje się behawiorem zwierząt. Badał zdolności echolokacyjne delfinów żyjących w wodach Japonii i Bahamów. "Prowokująca i dowcipna książka, która godzi w nasze ludzkie samozadowolenie." THE NEW YORK TIMES
Przestrzenna organizacja systemów urbanistycznych. Podejście metodologiczne
Mykola Habrel
Publikacja dotyczy metodologicznych podstaw projektowania i zarządzania przestrzenią zurbanizowaną regionów. Autorskie podejście systemowe do organizacji przestrzeni urbanistycznej oparto na badaniach przeprowadzonych w karpackim regionie Ukrainy obejmującym obwody: zakarpacki, iwanofrankiwski, lwowski i czerniowiecki. W pracy zaprezentowany został model przestrzennej harmonizacji systemów regionalnych (PHSR), a także poddano analizie cechy przestrzeni decydujące o efektywności procesów urbanistycznych (dynamizm, unikatowość, elastyczność przestrzeni) oraz systemowe zależności między zmiennymi elementami przestrzeni a wskaźnikami efektywności systemów urbanistycznych. Książka wchodzi w zakres zainteresowań zarówno urbanistów, jak i przedstawicieli nauk pokrewnych podejmujących problematykę przestrzenną.
Przewodnik do ćwiczeń z biochemiczno-biofizycznych podstaw rozwoju roślin
Antoni Banaś, Katarzyna Jasienicka-Gazarkiewicz, Kamil Demski
Przewodnik do ćwiczeń z biochemiczno-biofizycznych podstaw rozwoju roślin (wersja dwujęzyczna) przygotowany został z myślą o studentach biotechnologii Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, może być jednak przydatny również dla studentów innych kierunków studiów przyrodniczych. Omówiono w nim doświadczenia eksperymentalne demonstrujące różne procesy związane z rozwojem roślin. Doświadczenia te obejmują wybrane zagadnienia z biochemii, fizjologii i cytologii roślin. Opis każdego doświadczenia poprzedzony został zwięzłym wstępem teoretycznym.