Prawo

Mankamenty regulacji z zakresu informacji publicznej - diagnoza i propozycje zmian w prawie

Aleksander Kwaśniak

Dr Aleksander Kwaśniak - radca prawny, doktor nauk prawnych, dyrektor Instytutu Nauk Prawnych Akademii Humanitas w Sosnowcu. Naczelnik Wydziału Prawnego w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Katowicach. Wiceprezes Stowarzyszenia Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa FONTES. W latach 2016-2023 pełnił funkcję ławnika. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu prawa publicznego, a w szczególności dostępu do informacji publicznej, konstytucyjnych praw i wolności jednostki, procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Uczestnik i organizator licznych konferencji naukowych, krajowych i zagranicznych.

Mechanizmy prawne zarządzania dziedzictwem kultury

Alicja Jagielska-Burduk, Wojciech Szafrański, Łukasz Gaweł

Niniejsza publikacja jest pierwszą pozycją wydawniczą przedstawiającą mechanizmy prawne zarządzania dziedzictwem kultury i stanowi rezultat obszernych badań podstawowych. Analiza funkcjonowania instytucji prawnych w zarządzaniu dziedzictwem kultury miała na celu wzbogacenie dotychczasowej wiedzy z zakresu prawa ochrony zabytków o historyczną analizę dysponowania zabytkami i ocenę efektywności przyjmowanych dotąd rozwiązań. Prezentowane wyniki to kolejny głos w dyskusji wokół umiejscowienia składników dziedzictwa kultury w polskim i międzynarodowym systemie prawnym, a także przygotowanie pewnej podstawy do podjęcia pogłębionych badań o charakterze aplikowalnym w tym przedmiocie.

Mechanizmy reprodukcji i zmiany w systemie administracji publicznej na przykładzie wdrażania otwartej metody koordynacji

Marianna Zieleńska

Marianna Zieleńska Mechanizmy reprodukcji i zmiany w administracji publicznej na przykładzie wdrażania otwartej metody koordynacji Idzie, w największym skrócie, o to, że tzw. otwarta metoda koordynacji miała - ma zresztą nadal - stanowić taką formułę budowania ,,Europy socjalnej", która nie narzuca - poprzez jurydyzację rozmaitych standardów socjalnych - podstaw tej budowli, lecz prowadzi do tego, że wyłania się ona w toku konstruowania serii wzorców wskazywanych jako godne naśladowania, poszukiwania tzw. dobrych praktyk. (...) Sądzę, że powinien przeczytać tę książkę każdy, kto chce zrozumieć procesy europejskiej - więc także i polskiej - ,,governance" (...). Prof. dr hab. Kazimierz W. Frieske Europa i jej struktura instytucjonalna przeżywają okres niepewności. Aby zrozumieć jej źródła, aby w ogóle zrozumieć funkcjonowanie europejskich struktur, potrzebna jest konkretna wiedza, oparta na dobrych teoriach i analizach empirycznych. Takiej wiedzy w Polsce wciąż jest mało. Dlatego ta książka jest potrzebna. W moim przekonaniu stanowi dowód na to, że polskie studia nad administracją publiczną w kontekście europejskim stają się coraz bardziej profesjonalne i oparte na solidnych podstawach akademickich. Liczyć można, że praca ta znajdzie czytelników zarówno wśród praktyków administracji, jak i wśród osób zainteresowanych bardziej aspektami akademickimi. Prof. dr hab. Andrzej Rychard Marianna Zieleńska (ur. 1981), socjolożka, związana z Instytutem Socjologii UW. Jej zainteresowania skupiają się wokół problematyki funkcjonowania sektora publicznego, a w szczególności administracji publicznej. Prowadzi szereg badań w obszarze polityki rynku pracy, pomocy i integracji społecznej oraz edukacji. Jest krajową korespondentką European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (Eurofound) z ramienia Instytutu Spraw Publicznych.

Medycyna defensywna Nadużycia medyczne w systemie prawnym Stanów Zjednoczonych Ameryki

Daria Bieńkowska

Dr Daria Bieńkowska podjęła bardzo szeroką tematykę nadużyć medycznych w systemie prawnym Stanów Zjednoczonych w kontekście medycyny defensywnej. Decyzję o wyborze tematu rozprawy doktorskiej należy uznać za słuszną zarówno z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia. Jak wskazuje we wstępie pracy Autorka, problem nadużyć medycznych (medical malpractice), odnoszący się współcześnie do odpowiedzialności cywilnej lekarza za niedbałość podczas udzielania świadczeń medycznych, jak i do odpowiedzialności za przewinienia natury etycznej, deontologicznej związanej z samą naturą relacji lekarz – pacjent stanowi podstawę całego systemu ochrony zdrowia w USA. Powyższe zagadnienia nie były dotąd przedmiotem tak obszernej i kompleksowej analizy w polskim piśmiennictwie prawniczym, co wpływa pozytywnie na ogólną ocenę pracy. Wzrost znaczenia prawa medycznego, wzmożone nim zainteresowanie nie tylko w Polsce, ale również na świecie, a także postęp medycyny, innowacyjność w dziedzinie ochrony zdrowia sprawiają, że pojawia się potrzeba weryfikacji istniejących rozwiązań prawnych oraz wprowadzenia nowych rozwiązań prawnych, mających na celu precyzyjne uregulowanie stosunków pomiędzy pacjentem a lekarzem. Debata na temat rozwiązań prawnych w zakresie prawa medycznego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem cywilnej odpowiedzialności lekarzy za tzw. błędy w sztuce, od kilku lat przybiera na intensywności. Spowodowane jest to wzrostem liczby spraw kierowanych do sądów, których cel stanowi ustalenie odpowiedzialności cywilnej lekarza. Jednym z efektów debaty są liczne zmiany ustawodawcze, wprowadzające nowe rozwiązania w zakresie dochodzenia roszczeń przez pacjentów (m.in. mediacje czy postępowanie przed wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych). Mając na względzie wymienione aspekty, dobór tematu należy uznać za wyjątkowo trafny.  Prof. J. Sobczak

Metodologia prawnicza w Niemczech

Reinhard Zimmermann

Tekst noszący tytuł Juristische Methodenlehre in Deutschland ukazał się w roku 2019 w "Rabels Zeitschrift fUr auslandisches und internationales Privatrecht / The Rabel Journal of Comparative and International Private Law". Rozważania swe prof. Reinhard Zimmermann postanowił następnie udostępnić czytelnikom anglojęzycznym. W efekcie w roku 2022 na łamach szkockiego periodyku "The Edinburgh Law Review" ukazało się studium zatytułowane Legal Methodology in Germany. [...] Po lekturze oryginałów myśli moje wróciły do rozmowy, którą odbyłem z autorem 1 listopada 2021 roku. W jej trakcie padło znamienne stwierdzenie: "Nigdy nie rozumiałem, dlaczego niektórzy ludzie z uporem maniaka wmawiają sobie oraz światu, że jedynie ich metoda jest słuszna i prawdziwa. Uważam, że istnieje wiele dróg pozwalających zbliżyć się do prawdy. Można się ich od siebie nawzajem uczyć". Oddawany do rąk polskich czytelników tekst to w istocie piękne erudycyjne rozwinięcie tego jakże trafnego spostrzeżenia. Mam nadzieję, że Metodologia prawnicza w Niemczech ożywi i wzbogaci debaty polskiego środowiska teoretyków prawa. Prof. dr hab. Maciej Jońca

MIĘDZY "BIAŁYM" A "CZERWONYM" IMPERIUM RZECZ O NARODACH W ROSJI 1917-1922

ADAM LITYŃSKI

Ponad sto lat minęło od czasu, gdy dwie rewolucje – lutowa (w marcu) i październikowa (w listopadzie) 1917 r. zmieniły bieg dziejów świata. Narody upadłego Imperium Rosyjskiego usiłowały wykorzystać chwilę dziejową, by wybić się na niepodległość. Nie­którym się to udało, jak na przykład Polakom i narodom krajów bałtyckich, innym nie, i mimo ich heroicznych nieraz wysiłków za­garnęło je imperium czerwone, powstające w miejsce białego. Ludy niemające jeszcze wyrobionego głębokiego poczucia narodowego, nie podejmowały prób stworzenia własnej państwowości. Należy im się pamięć, gdyż również przeszły przez gehennę wojny na ob­szarach byłego imperium carów. Polacy, którzy sto lat temu odegra­li rolę najbardziej pierwszorzędną dla dziejów świata, zatrzymując imperialny marsz „czerwonej” Rosji ku zrewoltowanym Niemcom, ukazani są w książce zaledwie incydentalnie, na styku z innymi na­rodami. Polska, ówcześni Polacy i ich dzieło zasługują bowiem na coś znacznie więcej niż około dwudziestostronicowe informacje, co ma odbicie w istniejącej literaturze naukowej. O tym jest ten szkic. Jego celem było skonceptualizowanie te­matów i problemów już podejmowanych, ale nadal otwartych na historyczne interpretacje. Mógłbym powtórzyć za Johnem Lewi­sem Gaddisem, znanym profesorem Yale University: „Historycy […] z łatwością rozpoznają większość poruszanych przeze mnie kwestii, po części dlatego, że w dużej mierze skorzystałem z ich pracy, a po części dlatego, że powtarzam pewne rzeczy, które sam powiedziałem wcześniej”. Nie jest to praca o rewolucji w Rosji. Li­teratura naukowa na temat samej rewolucji oraz wojny domowej w Rosji jest ogromna, ale tylko niewielka jej część poświęcona jest narodom w Rosji owych czasów. Ogrom literatury w języku pol­skim oraz w wielu innych językach zmusza każdego autora do jej selekcji i w szczególności wymusza pozostawienie na uboczu tek­stów nietraktujących o narodach.

Między obowiązkiem a przyzwoleniem

Katarzyna Sękowska-Kozłowska

Książka jest analizą zobowiązań nałożonych na państwa w ramach umowy międzynarodowej z dziedziny praw człowieka (Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet - CEDAW) oraz zobowiązań państw członkowskich UE wynikających z systemu prawa integracyjnego. Oba te systemy prawne (unijny i międzynarodowy), jak słusznie zauważa Autorka, stanowią dwa bieguny prawnego modelu działań wyrównawczych na rzecz kobiet, wyznaczając tym samym obszar analizy, który Katarzyna Sękowska-Kozłowska interesująco i dynamicznie określa jako sferę ,,między obowiązkiem a przyzwoleniem". Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Roberta Grzeszczaka, UW Autorka konsekwentnie prowadzi czytelnika od problemów podstawowych, z precyzyjną i niezwykle potrzebną analizą stosowanej terminologii, do całościowego ujęcia tytułowych reżimów prawnych i ich swoistego ,,zderzenia". Ta niezbyt obszerna praca stanowi doskonały przykład na to, że zwięzłe i kompetentne opracowanie precyzyjnie określonego problemu badawczego jest o wiele bardziej wartościowe niż długie opracowania po części powielające znane i ogólnodostępne treści i analizy. (...) Dokonana analiza świadczy też o wysokiej kompetencji prawniczej Autorki, jej erudycji i o dogłębnym zrozumieniu mechanizmów interpretacji i stosowania środków wyrównawczych. Część pierwsza i druga stanowią wręcz modelowe ujęcie analizowanej problematyki w oparciu o obszerny materiał źródłowy przy równoczesnym nadaniu im oryginalnego rysu własnych poglądów Autorki. Z recenzji wydawniczej dr. hab. Michała Kowalskiego, prof. UJ Katarzyna Sękowska-Kozłowska - doktor nauk prawnych, adiunkt w Instytucie Nauk Prawnych PAN, kierowniczka Poznańskiego Centrum Praw Człowieka INP PAN, członkini Rady Naukowej Interdyscyplinarnego Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM, wykładowczyni Uniwersytetu SWPS, ekspertka Komisji Europejskiej i Rady Europy, współpracowniczka organizacji pozarządowych. W swojej pracy badawczej zajmuje się przede wszystkim prawnymi aspektami dyskryminacji ze względu na płeć oraz międzynarodowymi mechanizmami ochrony praw człowieka.

Międzynarodowe i unijne prawo podatkowe

Anna Drywa, Edward Juchniewicz, Łukasz Karczyński

W niniejszej publikacji autorzy przedstawili podstawowe zagadnienia prawa integracji europejskiej, zasady unikania podwójnego opodatkowania dochodu i majątku, zagadnienia międzynarodowego planowania podatkowego, podstawy prawa unijnego i jego wykładni ze szczególnym uwzględnieniem prawa podatkowego, regulacje unijne dotyczące opodatkowania podatkami pośrednimi i bezpośrednimi, a także podstawy unijnego prawa celnego. Książka zawiera także wybór streszczonych reprezentatywnych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ilustrujących zasady unijnego prawa podatkowego i jego wykładni. Pozycja przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów kierunków związanych z prawem podatkowym; ponadto może stanowić publikację uzupełniającą w ramach przedmiotów z zakresu ogólnego prawa podatkowego lub finansowego na kierunkach prawniczych, administracyjnych lub finansowo-rachunkowych. Przydatna będzie także dla aplikantów i kandydatów na doradców podatkowych, jak również dla pracowników administracji podatkowej, adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, sędziów sądów administracyjnych oraz przedsiębiorców. Opracowanie uwzględnia stan prawny na dzień 1 września 2016 r.