Prawo

O czym mówią prawnicy, mówiąc o podmiotowości

red. Agnieszka Bielska-Brodziak

Publikacja wielopłaszczyznowo charakteryzuje problematykę podmiotowości, prezentując ją jednocześnie z wielu punktów widzenia. Dzięki temu książka może okazać się pomocna w rozważaniach nie tylko teoretyków prawa, ale też przedstawicieli poszczególnych nauk prawnych, jak też praktyków i studentów prawa. Ze względu na rozbudowane ujęcie tytułowej tematyki, przy uwzględnieniu jej aspektów filozoficznych, dogmatycznych,  socjologicznych, filologicznych, międzynarodowych etc., nie ma przeszkód, by odbiorcami książki byli również studenci i przedstawiciele nauk innych niż prawne. Publikacja wpisuje się w ciągle rozważany ogólny problem przełożenia natury ludzkiej na sferę prawa. Niespotykany dotychczas rozwój nauk przyrodniczych sprawia, że kategoria podmiotowości osoby fizycznej z nową siłą zostaje poddana wyzwaniom tak w obszarze początku życia, jak i w obszarze identyfikacji płciowej. To także wyzwania, jakie przed prawem stawia eksperymentalna możliwość tworzenia hybryd, chimer ludzko-zwierzęcych, zmuszająca do rewizji myślenia. Stąd już tylko mały krok do innego zagadnienia, które wraz z rozwojem współczesnych technologii staje się sprawdzianem dla dyskursu prawnego – problematyki podmiotowości prawnej sztucznej inteligencji. Zauważalne jest też, że z coraz większym trudem udaje się utrzymać całkowicie niejasny status prawny zwierząt. Rozwój cywilizacyjny stawia również nowe wyzwania przed drugą formą podmiotowości – osobami prawnymi. Ich złożoność, dynamika rozwoju oraz wymuszone globalizacją i informatyzacją świata przeobrażenia, wymagają od prawników dostarczania efektywnych propozycji normatywnych, opartych na szerokim, dynamicznym widzeniu świata. Książka jest wyrazem integracji teorii prawa z dogmatykami prawniczymi, jak również uzewnętrznieniem wymykających się schematom sposobów myślenia o podmiotowości. Tak szerokie, niestandardowe spojrzenie na tę tematykę stało się możliwe dzięki temu, że tytuł jest zbiorem tekstów przedstawiających różne perspektywy naukowe, a zaprezentowane punkty widzenia – choć odnoszą się do tego samego terminu – pochodzą z odległych sobie dyscyplin prawnych.

O prawie administracyjnym i administracji. Refleksje. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Małgorzacie Stahl

Barbara Jaworska-Dębska, Zofia Duniewska, Michał Kasiński, Ewa...

Do rąk Czytelników oddajemy opracowanie wyjątkowe pod każdym względem. Publikacja ta, wydana w charakterze księgi jubileuszowej dedykowanej Profesor Małgorzacie Stahl, zawiera bez mała pięćdziesiąt opracowań naukowych, przygotowanych przez administratywistów reprezentujących niemal wszystkie ośrodki naukowe w Polsce. Oddaje to skalę popularności Jubilatki i zasięg oddziaływań Jej prac naukowych. Rozległe zainteresowania naukowe Profesor Małgorzaty Stahl znajdują też istotne odzwierciedlenie w tematyce tekstów zawartych w księdze, dotyczących aktualnych zagadnień części ogólnej nauki prawa administracyjnego, ustroju administracji publicznej (ze szczególnym uwzględnieniem samorządu terytorialnego). problematyki prawa procesowego (postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego) oraz materialnego prawa administracyjnego. Wyrażamy nadzieję, że publikacja spotka się z zainteresowaniem szerokiego kręgu Czytelników - nie tylko teoretyków prawa administracyjnego, lecz także przedstawicieli innych gałęzi prawa, praktyków oraz studentów kierunków prawa i administracji.

O prawie administracyjnym i administracji. Refleksje. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Małgorzacie Stahl

Barbara Jaworska-Dębska, Zofia Duniewska, Michał Kasiński, Ewa...

Do rąk Czytelników oddajemy opracowanie wyjątkowe pod każdym względem. Publikacja ta, wydana w charakterze księgi jubileuszowej dedykowanej Profesor Małgorzacie Stahl, zawiera bez mała pięćdziesiąt opracowań naukowych, przygotowanych przez administratywistów reprezentujących niemal wszystkie ośrodki naukowe w Polsce. Oddaje to skalę popularności Jubilatki i zasięg oddziaływań Jej prac naukowych. Rozległe zainteresowania naukowe Profesor Małgorzaty Stahl znajdują też istotne odzwierciedlenie w tematyce tekstów zawartych w księdze, dotyczących aktualnych zagadnień części ogólnej nauki prawa administracyjnego, ustroju administracji publicznej (ze szczególnym uwzględnieniem samorządu terytorialnego). problematyki prawa procesowego (postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego) oraz materialnego prawa administracyjnego. Wyrażamy nadzieję, że publikacja spotka się z zainteresowaniem szerokiego kręgu Czytelników - nie tylko teoretyków prawa administracyjnego, lecz także przedstawicieli innych gałęzi prawa, praktyków oraz studentów kierunków prawa i administracji.

O prawie własności i jego współczesnych funkcjach

Walerian Pańko, oprac. Teresa Kurowska

Prace polskiego agrarysty i cywilisty Profesora Waleriana Pańki zachowują do dziś swoją aktualność i cieszą się nieustanym zainteresowaniem doktryny prawa rolnego i prawa cywilnego. Do fundamentalnych dzieł naukowych należą monografie: Własność gruntowa w planowej gospodarce przestrzennej. Studium prawne (1974) oraz O prawie własności i jego współczesnych funkcjach (1984). W prezentowanej publikacji przedrukowano tę ostatnią pozycję, którą wzbogacono o wstęp, wykaz publikacji Profesora oraz jego tekst: Ład przestrzenny i ekologiczny wsi i rolnictwa (tezy) (1993), a także komentarz tego tekstu autorstwa Teresy Kurowskiej. „Monografia O prawie własności i jego współczesnych funkcjach jest owocem badań prawno-porównawczych, które umożliwił pobyt stypendialny w Instituto di Diritto Agrario we Florencji oraz pobyty w charakterze visiting profesor na uniwersytetach w Rzymie, Padwie, Mediolanie, Ferrarze. […] Profesor przedstawił w niej syntetyczne opracowanie teorii własności nawiązującej do realiów współczesności, co doprowadziło do przewartościowania wielu obiegowych pojęć w nauce prawa. […] Profesor Walerian Pańko podkreślał, że w prawie właściciela tkwi niezwykle ważny element, jakim jest monopol w zakresie władztwa nad konkretną rzeczą (konkretnym mieniem) zapewniający możliwość efektywnego gospodarowania, ale widział jednocześnie wiele ograniczeń wynikających z obowiązków właściciela wobec społeczeństwa. Wyrazem jego przemyśleń jest oryginalna koncepcja »domniemania generalnej kompetencji« (właściciela) jako istoty prawa własności”.

O prawie własności i jego współczesnych funkcjach

Walerian Pańko, oprac. Teresa Kurowska

Prace polskiego agrarysty i cywilisty Profesora Waleriana Pańki zachowują do dziś swoją aktualność i cieszą się nieustanym zainteresowaniem doktryny prawa rolnego i prawa cywilnego. Do fundamentalnych dzieł naukowych należą monografie: Własność gruntowa w planowej gospodarce przestrzennej. Studium prawne (1974) oraz O prawie własności i jego współczesnych funkcjach (1984). W prezentowanej publikacji przedrukowano tę ostatnią pozycję, którą wzbogacono o wstęp, wykaz publikacji Profesora oraz jego tekst: Ład przestrzenny i ekologiczny wsi i rolnictwa (tezy) (1993), a także komentarz tego tekstu autorstwa Teresy Kurowskiej. „Monografia O prawie własności i jego współczesnych funkcjach jest owocem badań prawno-porównawczych, które umożliwił pobyt stypendialny w Instituto di Diritto Agrario we Florencji oraz pobyty w charakterze visiting profesor na uniwersytetach w Rzymie, Padwie, Mediolanie, Ferrarze. […] Profesor przedstawił w niej syntetyczne opracowanie teorii własności nawiązującej do realiów współczesności, co doprowadziło do przewartościowania wielu obiegowych pojęć w nauce prawa. […] Profesor Walerian Pańko podkreślał, że w prawie właściciela tkwi niezwykle ważny element, jakim jest monopol w zakresie władztwa nad konkretną rzeczą (konkretnym mieniem) zapewniający możliwość efektywnego gospodarowania, ale widział jednocześnie wiele ograniczeń wynikających z obowiązków właściciela wobec społeczeństwa. Wyrazem jego przemyśleń jest oryginalna koncepcja »domniemania generalnej kompetencji« (właściciela) jako istoty prawa własności”.

Obowiązki, ryzyko i odpowiedzialność biur rachunkowych

praca zbiorowa

Publikacja "Obowiązki, ryzyko i odpowiedzialność biur rachunkowych" jest kompleksowym przewodnikiem dotyczącym kluczowych zagadnień związanych z funkcjonowaniem biur rachunkowych. W opracowaniu przedstawiono obowiązki wynikające z regulacji w zakresie: ● przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML), ● raportowania schematów podatkowych (MDR), ● ochrony danych osobowych (RODO) oraz ● wdrożenia ustawy o ochronie sygnalistów. Poradnik zawiera praktyczne wytyczne, jakie kroki należy podjąć, aby biura rachunkowe spełniały wymogi prawne w tych obszarach. Część poświęcona ryzyku i odpowiedzialności biur rachunkowych przedstawia różnorodne zagrożenia, z jakimi mogą się spotkać biura rachunkowe w ramach świadczenia usług księgowych. Szczegółowa analiza obejmuje: ● ryzyko cywilnoprawne - czyli odpowiedzialność wobec klientów za ewentualne błędy lub zaniedbania, ● ryzyko publicznoprawne - obejmujące naruszenia przepisów podatkowych i finansowych, ● ryzyko karne - dotyczące konsekwencji karno-skarbowych oraz odpowiedzialności karnej, ● ryzyko prawnopracownicze - związane z zatrudnieniem i zarządzaniem personelem, w tym odpowiedzialnością wynikającą z umów pracowniczych. Publikacja jest cenną pomocą dla właścicieli biur rachunkowych oraz pracowników, którzy chcą zrozumieć, jak zminimalizować ryzyka i odpowiednio przygotować się na spełnianie obowiązków prawnych.

Obowiązkowe świadczenia i wypłaty dla pracowników w 2024 r

Mariusz Pigulski

Pracodawca ma obowiązek w pewnych okolicznościach zapewnić pracownikowi posiłki profilaktyczne lub odzież ochronną, narzędzia do pracy zdalnej czy niezbędne przy obsłudze monitora ekranowego, a także odprawy związane z zakończeniem zatrudnienia. Podmiot zatrudniający nie może zwolnić się z przyznania czy wypłaty danego świadczenia, choćby tak umówił się z pracownikiem. W publikacji zostały omówione najważniejsze, podstawowe obowiązki pracodawcy związane z przyznaniem pracownikom prawa m.in. do: napojów i posiłków profilaktycznych, środków ochrony indywidualnej, w tym okularów i szkieł kontaktowych korygujących wzrok, świadczeń związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, PPK, a także wynagrodzeń za okresy niewykonywania pracy czy odpraw związanych z zakończeniem zatrudnienia. Całość została wzbogacona wieloma przykładami i praktycznymi wskazówkami, zestawieniem tabelarycznym zawierającym najważniejsze informacje o danym świadczeniu. Stanowi niezbędne i pewne wsparcie w codziennej pracy specjalistów zajmujących się tą problematyką.

Obrońcy. O niszczeniu praworządności

Magdalena Bajer

W zebranych w książce "Obrońcy" rozmowach wybitni prawnicy zaangażowani w obronę Trybunału Konstytucyjnego (Andrzej Zoll, Jerzy Stępień, Małgorzata Gersdorf, Janusz Drachal, Igor Tuleya, Włodzimierz Wróbel, Adam Bodnar, Krystian Markiewicz, Michał Laskowski, Ewa Wrzosek i Waldemar Żurek), opowiadają o tym, w jaki sposób rządy PiS doprowadziły w Polsce do destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Przystępnym językiem wyjaśniają skomplikowane kwestie prawne. Tłumaczą, dlaczego powstałe szkody są tak niebezpieczne dla funkcjonowania państwa i życia obywateli. Mówią o tym, co w przeszłości należało zrobić lepiej, ale i o tym, jak można naprawić zniszczenia. To - jak stwierdza w swojej przedmowie prof. Ewa Łętowska - "rozmowy czasu niepokoju" z ludźmi, którzy broniąc praworządności, nierzadko spotykali się z politycznymi represjami. Magdalena Bajer oddaje więc w ręce czytelnika nie tylko zbiór wywiadów z wyjątkowymi postaciami, ale i ważne świadectwo polskiej historii, która rozgrywa się na naszych oczach.

Obrót prawny nieruchomościami w Krakowie i podkrakowskim Kazimierzu w średniowieczu

Zygfryd Rymaszewski

Autor przedstawia instrumentarium prawne obrotu nieruchomościami w Krakowie i podkrakowskim Kazimierzu w średniowieczu. Za podstawę źródłową posłużyły księgi sądów obu miast - w istocie jedyne świadectwo tego obrotu. Temat okazał się trudny do naukowego opracowania, ponieważ w księgach brak tekstów umów. Z tego powodu dotychczas go nie poruszano. W miarę obfite informacje pośrednie pozwalają jednak na podjęcie wysiłku jego zbadania. Nieruchomości, zwłaszcza budynki miejskie, bardzo często przechodziły z rąk do rąk, głównie poprzez umowy kupna-sprzedaży. Odnotowywano to w księgach w postaci wzdania, czyli zrzekania się przez zbywcę prawa własności na rzecz nabywcy. Nieruchomości miejskie często bywały też zabezpieczeniem wierzytelności. Pozostałe formy obrotu prawnego, takie jak zamiana, darowizna, dzierżawa czy najem, występowały znacznie rzadziej. Miasto sprawowało kontrolę nad obrotem nieruchomościami miejskimi poprzez nakaz wpisu do ksiąg ławniczych i niechętny stosunek do nabywania ich przez osoby nieposiadające praw miejskich. Udział monarchy był niewielki. Na uwagę zasługuje aktywność kobiet jako stron kontraktu. W księgach rzadko opisywano spory związane z obrotem nieruchomościami, natomiast często odnotowywano przypadki ugodowego ich rozstrzygania. Prawa bliskich są w księgach obecne, jednak nie działały hamująco na obrót prawny nieruchomościami. Publikacja została wyposażona w tabele, które służą źródłowej podbudowie tez autora.

Obrót prawny nieruchomościami w Krakowie i podkrakowskim Kazimierzu w średniowieczu

Zygfryd Rymaszewski

Autor przedstawia instrumentarium prawne obrotu nieruchomościami w Krakowie i podkrakowskim Kazimierzu w średniowieczu. Za podstawę źródłową posłużyły księgi sądów obu miast - w istocie jedyne świadectwo tego obrotu. Temat okazał się trudny do naukowego opracowania, ponieważ w księgach brak tekstów umów. Z tego powodu dotychczas go nie poruszano. W miarę obfite informacje pośrednie pozwalają jednak na podjęcie wysiłku jego zbadania. Nieruchomości, zwłaszcza budynki miejskie, bardzo często przechodziły z rąk do rąk, głównie poprzez umowy kupna-sprzedaży. Odnotowywano to w księgach w postaci wzdania, czyli zrzekania się przez zbywcę prawa własności na rzecz nabywcy. Nieruchomości miejskie często bywały też zabezpieczeniem wierzytelności. Pozostałe formy obrotu prawnego, takie jak zamiana, darowizna, dzierżawa czy najem, występowały znacznie rzadziej. Miasto sprawowało kontrolę nad obrotem nieruchomościami miejskimi poprzez nakaz wpisu do ksiąg ławniczych i niechętny stosunek do nabywania ich przez osoby nieposiadające praw miejskich. Udział monarchy był niewielki. Na uwagę zasługuje aktywność kobiet jako stron kontraktu. W księgach rzadko opisywano spory związane z obrotem nieruchomościami, natomiast często odnotowywano przypadki ugodowego ich rozstrzygania. Prawa bliskich są w księgach obecne, jednak nie działały hamująco na obrót prawny nieruchomościami. Publikacja została wyposażona w tabele, które służą źródłowej podbudowie tez autora.

Obstrukcja w procesie karnym

Joanna Grygiel

Monografia stanowi pierwsze obszerne opracowanie dotyczące problematyki występowania zjawiska obstrukcji w procesie karnym. W opracowaniu dokonano ogólnej charakterystyki pojęcia obstrukcji na podstawie dostępnych źródeł. Następnie autorka przedstawia katalog potencjalnych zachowań obstrukcyjnych, na podstawie którego dokonuje teoretycznoprawnych rozważań związanych z występowaniem obstrukcji w kontekście granic legalności korzystania z prawa oraz nadużycia prawa. W opracowaniu przedstawiono również sposoby zwalczania obstrukcji wraz z ich oceną. Przeprowadzona analiza prowadzi autorkę do wniosku, że aby skutecznie przeciwdziałać obstrukcji w procesie karnym, należy również odpowiedzieć na pytanie, co skłania uczestników postępowania do zakłócania właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. W monografii przedstawiono rozważania na temat tego, jak powinien zostać ukształtowany model procesu, aby miał pozytywny wpływ na zachowania jego uczestników. Ponadto autorka zwraca uwagę na rozwiązania, które mogą pomóc zmienić opinię publiczną na temat wymiaru sprawiedliwości, w tym na niezbędne zmiany legislacyjne oraz środki o charakterze pozaprawnym. W opracowaniu uwzględniono również aspekty zachowań obstrukcyjnych z wykorzystaniem sytuacji wywołanej pandemią COVID-19.