Prawo

Summa iniuria

Marcin Matczak

Dawne weneckie prawo surowo zakazywało ,,wylewać krew na ulicę". Pewnego dnia za jego naruszenie formalistyczny sędzia skazał lekarza, który uratował życie leżącego na ulicy chorego, upuszczając mu krwi. Choć intuicyjnie niesłuszne, zachowanie weneckiego sędziego trudno krytykować. Gdyby uwolnił lekarza od odpowiedzialności, naraziłby się na zarzut odejścia od litery prawa, a więc zarzut dowolności rozstrzygnięcia. Z dylematem ,,duch czy litera" prawnicy borykają się od dawna. W ostatnim czasie górę zdaje się brać podejście nazywane formalizmem prawniczym, które - jak twierdzą jego zwolennicy - mimo wszystkich wad literalnego stosowania prawa gwarantuje ograniczenie swobody sędziów i urzędników, a tym samym zapewnia stabilność i przewidywalność ich rozstrzygnięć. Autor niniejszej książki nie podziela tego przekonania. Wykazuje w niej, że formalizm nie tylko prowadzi do niesłusznych rozstrzygnięć, lecz także jest niezgodny z podstawowymi założeniami pozytywizmu prawniczego i ideą rządów prawa. Przyczyną tej niezgodności jest nieadekwatność podejścia formalistycznego do charakteru języka, którym posługuje się prawodawca. Podejście formalistyczne paradoksalnie nie realizuje podstawowej funkcji procesu stosowania prawa, jaką jest wierność tekstowi prawnemu. Marcin Matczak tezę o błędzie formalizmu uzasadnia przy wykorzystaniu najnowszego dorobku filozofii języka i filozofii prawa, ilustrując swoje rozważania analizą praktyki orzeczniczej. Jednocześnie proponuje zastąpienie formalizmu holizmem interpretacyjnym, który mimo uwzględniania ducha prawa, nie niesie ze sobą ryzyka destabilizacji prawa i dowolności rozstrzygnięć sędziowskich. Dr Marcin Matczak, Research Associate Fellow w Centrum Badań Socjologiczno-Prawnych Uniwersytetu Oxfordzkiego i prawnik praktyk, zajmuje się teorią stosowania prawa i społeczno-kulturowymi aspektami interpretacji prawniczej.

Summa iniuria

Marcin Matczak

Dawne weneckie prawo surowo zakazywało ,,wylewać krew na ulicę". Pewnego dnia za jego naruszenie formalistyczny sędzia skazał lekarza, który uratował życie leżącego na ulicy chorego, upuszczając mu krwi. Choć intuicyjnie niesłuszne, zachowanie weneckiego sędziego trudno krytykować. Gdyby uwolnił lekarza od odpowiedzialności, naraziłby się na zarzut odejścia od litery prawa, a więc zarzut dowolności rozstrzygnięcia. Z dylematem ,,duch czy litera" prawnicy borykają się od dawna. W ostatnim czasie górę zdaje się brać podejście nazywane formalizmem prawniczym, które - jak twierdzą jego zwolennicy - mimo wszystkich wad literalnego stosowania prawa gwarantuje ograniczenie swobody sędziów i urzędników, a tym samym zapewnia stabilność i przewidywalność ich rozstrzygnięć. Autor niniejszej książki nie podziela tego przekonania. Wykazuje w niej, że formalizm nie tylko prowadzi do niesłusznych rozstrzygnięć, lecz także jest niezgodny z podstawowymi założeniami pozytywizmu prawniczego i ideą rządów prawa. Przyczyną tej niezgodności jest nieadekwatność podejścia formalistycznego do charakteru języka, którym posługuje się prawodawca. Podejście formalistyczne paradoksalnie nie realizuje podstawowej funkcji procesu stosowania prawa, jaką jest wierność tekstowi prawnemu. Marcin Matczak tezę o błędzie formalizmu uzasadnia przy wykorzystaniu najnowszego dorobku filozofii języka i filozofii prawa, ilustrując swoje rozważania analizą praktyki orzeczniczej. Jednocześnie proponuje zastąpienie formalizmu holizmem interpretacyjnym, który mimo uwzględniania ducha prawa, nie niesie ze sobą ryzyka destabilizacji prawa i dowolności rozstrzygnięć sędziowskich. Dr Marcin Matczak, Research Associate Fellow w Centrum Badań Socjologiczno-Prawnych Uniwersytetu Oxfordzkiego i prawnik praktyk, zajmuje się teorią stosowania prawa i społeczno-kulturowymi aspektami interpretacji prawniczej.

Surogacja rzeczowa

Bartłomiej Woźniak

Autor wykazuje się pogłębioną wiedzą prawniczą z zakresu prawa rzymskiego, angielskiego, polskiego, a także międzynarodowego i obejmującego instrumenty harmonizacji powiernictwa w europejskiej kulturze prawnej. Tekst cechuje duża staranność w doborze i analizie źródeł, zarówno historycznych, jak i prawnych, a formułowane wnioski mają pogłębione merytoryczne uzasadnienie. Przedmiot badań odpowiada na zapotrzebowanie praktyki zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym. dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, prof. UŁ Praca Bratłomieja Woźniaka wprowadza do polskiego prawoznawstwa nowe, racjonalne ustalenia na temat doniosłości zasady surogacji rzeczowej dla ochrony majątku powierniczego. Książka wyróżnia się historyczną analizą doświadczenia prawniczego, w oparciu o którą sformułowano wnioski co do kwestii aktualnych dzisiaj. prof. dr hab. Wojciech Dajczak dr Bartłomiej Woźniak - absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (summa cum laude), Szkoły Głównej Handlowej oraz Centrum Prawa Amerykańskiego na Wydziale Prawa i Administracji UW, prowadzonego we współpracy z University of Florida - Fredric G. Levin College of Law. Członek Izby Adwokackiej w Warszawie. W 2019 roku obronił pracę doktorską na Wydziale Prawa i Administracji UW.

Swoiste źródła prawa

red. Bogdan Dolnicki

Opracowanie Swoiste źródła prawa zawiera zbiór referatów będących efektem II Warsztatów Doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, które odbyły się 2 lipca 2014 roku. Podjęto na nich bardzo interesującą tematykę swoistych źródeł prawa, to znaczy nietypowych aktów normatywnych wykraczających poza regulację konstytucyjną. Niniejsza publikacja może stanowić źródło szczegółowych informacji dla praktyków oraz studentów prawa.

Swoiste źródła prawa

red. Bogdan Dolnicki

Opracowanie Swoiste źródła prawa zawiera zbiór referatów będących efektem II Warsztatów Doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, które odbyły się 2 lipca 2014 roku. Podjęto na nich bardzo interesującą tematykę swoistych źródeł prawa, to znaczy nietypowych aktów normatywnych wykraczających poza regulację konstytucyjną. Niniejsza publikacja może stanowić źródło szczegółowych informacji dla praktyków oraz studentów prawa.

Swoiste źródła prawa

red. Bogdan Dolnicki

Opracowanie Swoiste źródła prawa zawiera zbiór referatów będących efektem II Warsztatów Doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, które odbyły się 2 lipca 2014 roku. Podjęto na nich bardzo interesującą tematykę swoistych źródeł prawa, to znaczy nietypowych aktów normatywnych wykraczających poza regulację konstytucyjną. Niniejsza publikacja może stanowić źródło szczegółowych informacji dla praktyków oraz studentów prawa.

Sygnaliści. Ochrona danych osobowych

Olga Skotnicka, Daniel Taberski, Maciej Łukaszewicz

Autorzy poradnika "RODO. Ochrona sygnalistów" są praktykami z wieloletnim doświadczeniem w profesjonalnym wsparciu w zakresie bezpieczeństwa informacji, w tym procedur i standardów związanych z RODO. W tej publikacji wskazują, jak prawidłowo wprowadzić procedurę ochrony sygnalisty, aby nie naruszać przepisów w zakresie ochrony danych osobowych. Każdy podmiot zobowiązany do stosowania przepisów o sygnalistach ma obowiązek chronić dane sygnalistów - zarówno na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów, jak i RODO. W przypadku naruszenia tej ochrony podmiot zobowiązany może ponieść zarówno karę przewidzianą przez RODO, jak i ustawę o ochronie sygnalistów. W pierwszym wypadku górna granica kary administracyjnej to 20 mln euro lub do 4% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego - w zależności od tego, która wartość jest wyższa. Z kolei za naruszenie ustawy o ochronie sygnalistów przewidziana jest kara grzywny za wykroczenia do 5000 zł, lub kara pozbawienia wolności do lat 3 - dla osób pełniących odpowiednie funkcje w podmiocie zobowiązanym. Poradnik "RODO. Ochrona sygnalistów" pomoże uniknąć tych sankcji. Czytelnik dowie się z publikacji m.in.: ● Czy istnieje konieczność poinformowania sygnalisty o przetwarzaniu jego danych? ● Czy istnieje potrzeba aktualizacji Rejestru Czynności Przetwarzania Danych Osobowych? ● Kto jest administratorem danych przy zawarciu umów z podmiotami zewnętrznymi? ● Jak długo należy przechowywać dane związane z postępowaniem wyjaśniającym? ● Jakie zabezpieczenia organizacyjne powinna wdrożyć jednostka? W poradniku praktycznie wyjaśniono, w jaki sposób należy rozszerzyć istniejącą już w danej jednostce politykę RODO, aby nie narazić się na konsekwencje prawne uchybień w tym zakresie. Atutem opracowania jest załączona lista kontrolna obszarów RODO - do uwzględnienia przy wdrażaniu procedury ochrony sygnalistów. ATUTY PUBLIKACJI: Praktyczność, prosty język, lista kontrolna obszarów RODO

Sygnaliści w biurze rachunkowym

praca zbiorowa

Już od 25 września 2024 r. trzeba stosować przepisy polskiej ustawy o ochronie sygnalistów dotyczące zgłoszeń wewnętrznych i ujawnienia publicznego, a także związane z tym przepisy karne. Wszystkie biura rachunkowe - niezależnie od liczby osób świadczących pracę - zobowiązane są przygotować i wdrożyć systemy przyjmowania zgłoszeń, prowadzenia działań następczych oraz uruchomienia odpowiednich kanałów zgłoszeń wewnętrznych. Wychodząc naprzeciw potrzebom i oczekiwaniom prowadzących biura rachunkowe, przygotowaliśmy publikację "Sygnaliści w biurze rachunkowym". Autorzy - eksperci zajmujący się tą tematyką od wielu lat - omawiają w tym opracowaniu nowe krajowe regulacje związane z ochroną sygnalistów z perspektywy biur rachunkowych. Celem publikacji jest dostarczenie skondensowanej wiedzy, a także wsparcie biur, które - bez względu na liczbę osób świadczących pracę - będą musiały przygotować i wdrożyć stosowne procedury. Właściciele i pracownicy biur rachunkowych dowiedzą się z poradnika: ● jakie obowiązki nakłada na biura rachunkowe ustawa o ochronie sygnalistów, ● na czym polega zgłaszanie nieprawidłowości, ● kim jest sygnalista, ● jakie wymagania muszą spełniać wewnętrzne systemy zgłaszania nieprawidłowości, ● czego mogą dotyczyć zgłoszenia, ● jak należy reagować w razie zgłoszenia nieprawidłowości. Publikacja "Sygnaliści w biurze rachunkowym" jest praktycznym przewodnikiem po zadaniach i obowiązkach, jaki stoją przed wszystkimi biurami rachunkowymi.

Synanthropisation of forest and shrub communities in the Upper Vistula River Valley (Oświęcim Basin, Northern Prykarpattia)

Michał Romańczyk, Zbigniew Wilczek, Agnieszka Kompała-Bąba, Wojciech...

W pracy zaprezentowano wyniki badań fitosocjologicznych mających na celu określenie naturalności roślinności leśnej i zaroślowej Doliny Górnej Wisły w oparciu o zmodyfikowany system form i faz degeneracji. Ocenę synantropizacji zbiorowisk wykonano poprzez: określenie udziału ilościowego i jakościowego antropofitów (archeofity, kenofity oraz niezadomowione diafity) w fitocenozach tych zbiorowisk oraz przedstawienie zmian w ich strukturze przejawiających się różnymi formami degeneracji. Ponadto analizie poddano grupę gatunków starych lasów liściastych w celu oceny naturalności lasów oraz weryfikacji hipotezy o zajmowaniu przez nie dawnych, historycznych już lokalizacji. Zestawiono również wyniki dotyczące udziału antropofitów oraz gatunków starych lasów w wyróżnionych kategoriach krajobrazowych roślinności (kompleksy leśne, wyspy leśne, zakrzewienia). Roślinność leśna i zaroślowa, ze względu na długotrwałość i intensywność oddziaływań antropogenicznych (osadnictwo, przemysł, rolnictwo, gospodarka stawowa), w znacznej mierze odbiega od potencjalnej roślinności naturalnej. W przypadku najlepiej zachowanych kompleksów leśnych zaproponowano utworzenie nowych form ochrony przyrody. Stwarzają one możliwość ograniczenia bezpośredniej presji antropogenicznej i umożliwiają przebieg spontanicznych procesów regeneracyjnych. Praca adresowana jest do ekologów lasu, leśników oraz służb ochrony przyrody zajmujących się powoływaniem nowych form ochrony przyrody i monitoringiem przyrodniczym, a także architektów krajobrazu oraz urzędników odpowiedzialnych za ochronę przyrody i środowiska. Wersja elektroniczna nie zawiera płyty CD

System bezpieczeństwa w powiecie

Robert Dynak

Publikacja dr. Roberta Dynaka jest pierwszym na rynku wydawniczym opracowaniem kompleksowo omawiającym system bezpieczeństwa w powiecie. Przedmiotem rozważań jest bowiem organizacja bezpieczeństwa w powiecie. Przedmiotem rozważań jest bowiem organizacja bezpieczeństwa w powiecie, a w szczególności działalność powiatu w tym zakresie oraz regulacje prawne, rozwiązania organizacyjne, kompetencje organów i działania w tym obszarze w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Monografia prezentuje bogate doświadczenie praktycznej w przedmiotowej materii, wzbogacając jednocześnie dość skromny dorobek naukowy i publicystyczno-naukowy w dziedzinie bezpieczeństwa na poziomie lokalnym, w szerokim, interdyscyplinarnym ujęciu, związany z przygotowaniem i realizacją zadań wykonywanych przez powiat w dziedzinie bezpieczeństwa oraz z formułowaniem koncepcji organizacji i funkcjonowania powiatowego systemu bezpieczeństwa. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż w dostępnych opracowaniach problematyka ta jest niedostatecznie zbadana, większą bowiem uwagę w literaturze przedmiotu poświęca się kwestiom szczegółowym ochrony przeciwpowodziowej, przeciwpożarowej, porządku publicznego, przy jednoczesnym braku całościowego ujęcia problematyki bezpieczeństwa na szczeblu ponadgminnym. Na tym szczeblu dochodzi do zespolenia administracji rządowej z samorządową, to z tego faktu wynika też jego szczególna rola w zapewnieniu bezpieczeństwa na administrowanym terenie. Bez zbudowania jednolitego powiatowego systemu bezpieczeństwa nie jest możliwa właściwa realizacja misji, celów i zadań powiatu w sferze bezpieczeństwa w ogóle, a za kierowanie powiatowym systemem bezpieczeństwa powinny odpowiadać powiatowe organy władzy ogólnej. Prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Obecnie funkcjonuje kilka monografii o tematyce dotyczącej ogólnych założeń systemu bezpieczeństwa w Polsce. Brakuje jednak opracowań o większym stopniu szczegółowości, które uzupełnią lukę dotyczącą systemów bezpieczeństwa gmin, powiatów czy województw. Autor porusza kwestie zapewnienia bezpieczeństwa na obszarze powiatu, wypełniając po części tę lukę. Bezpieczeństwo powiatu częstokroć jest przedmiotem wykładów akademickich w uczelniach prowadzących kierunki: "obronność", "bezpieczeństwo narodowe", "bezpieczeństwo wewnętrzne", oraz "administracja". Stanowi również samodzielną tematykę kursów obronnych dla organów władzy i pracowników administracji publicznej, dla żołnierzy zawodowych czy studentów studiów podyplomowych zarówno cywilnych, jak i wojskowych, w tym Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie. Praca jest dedykowana również pracownikom naukowo-dydaktycznym i organom władzy i administracji, zwłaszcza lokalnej. Wnikliwa lektura monografii kształtuje uzasadnione przekonanie, że publikacja była pisana z głębokim przemyśleniem i refleksją naukową, a wybór zagadnień poddanych analizie ma charakter nieprzypadkowy. Nie ulega wątpliwości, że brak opracowań w tym zakresie można określić jako odczuwalny z punktu widzenia zarówno dydaktyki akademickiej, jak i dociekań naukowych. Publikacja jest również odzwierciedleniem wzrostu zainteresowania tą problematyką nie tylko sektora cywilnego, ale również kręgów wojskowych ze względu na obecne zagrożenia niemilitarne i militarne Rzeczypospolitej Polskiej Dlatego też monografię "System bezpieczeństwa w powiecie" autorstwa dr. Roberta Dynaka należy w tej mierze przyjąć z satysfakcją. Nie ulega wątpliwości, że trud, jaki wiąże się z opracowaniem takiej monografii, wynika z potrzeby ciągłej aktualizacji zamieszczonych w niej treści w świetle nierzadko zmieniającego się stanu prawnego. Autor sprostał temu zadaniu, albowiem treść monografii koresponduje z aktualnym stanem prawnym. Ppłk dr inż. Dariusz Nowak

System kaucyjny w Polsce

Praca zbiorowa

To kompleksowe opracowanie dla przedsiębiorców, samorządów, firm recyklingowych i wszystkich zainteresowanych nowym modelem gospodarowania opakowaniami. Publikacja omawia aktualne przepisy, harmonogram wdrażania systemu, obowiązki producentów i sprzedawców, a także praktyczne aspekty logistyki i rozliczeń. Zawiera studia przypadków z innych krajów, rekomendacje dotyczące organizacji punktów zbiórki oraz wskazówki, jak dostosować procesy w firmie, by spełniały wymogi prawa i były efektywne.

System kaucyjny w Polsce

Praca zbiorowa

To kompleksowe opracowanie dla przedsiębiorców, samorządów, firm recyklingowych i wszystkich zainteresowanych nowym modelem gospodarowania opakowaniami. Publikacja omawia aktualne przepisy, harmonogram wdrażania systemu, obowiązki producentów i sprzedawców, a także praktyczne aspekty logistyki i rozliczeń. Zawiera studia przypadków z innych krajów, rekomendacje dotyczące organizacji punktów zbiórki oraz wskazówki, jak dostosować procesy w firmie, by spełniały wymogi prawa i były efektywne.