Prawo
Wolność ekspresji sędziego w czasach kryzysu kultury polityczno-prawnej
Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek, Mateusz Wojtanowski
Autorzy spoglądają na tytułową problematykę z różnych punktów widzenia. Po pierwsze, jest to perspektywa ustrojowa, dotycząca roli sądów i sędziów w demokratycznym państwie. Po drugie, perspektywa konstytucyjna, związana z wolnością wypowiedzi każdego obywatela, w tym sędziego. Po trzecie, problem oceniany jest z perspektywy norm prawa krajowego i międzynarodowego. Po czwarte wreszcie, dla autorów istotna jest perspektywa zasad etyki zawodowej sędziów i norm, które można z nich wyprowadzić w odniesieniu do dopuszczalnych postaci ekspresji sędziego. (...) Książka zawiera starannie uzasadnione wnioski dotyczące ograniczeń ekspresji sędziów, które stanowić powinny fundament refleksji sędziów, dyskusji, którą należałoby odbyć w środowisku prawniczym, i być może nowego ukształtowania dyrektyw, które w przyszłości mogą być wykorzystywane w kształceniu sędziów i innych kadr sądowych, w tworzeniu nowego modelu polityki informacyjnej sądów i w orzecznictwie dyscyplinarnym. dr Michał Laskowski, sędzia Sądu Najwyższego Można się zastanawiać, czy problematyka sędziowskiej ekspresji pojawiłaby się jako temat badawczy, gdyby fundamenty kultury polityczno-prawnej w Polsce nie zaczęły być kwestionowane wraz z wydarzeniami z drugiej połowy 2015 r. Kryzys wpłynął zasadniczo na postawy samych sędziów, którzy pojawili się w przestrzeni publicznej oraz medialnej. Procesom tym towarzyszył rozwój mediów społecznościowych, przemiany na rynku prasy i innych mediów (np. spadek znaczenia telewizji), zmiany w formach komunikacji oraz jej modelach. Zrodziło to wiele pytań dotyczących właśnie wolności sędziowskiej ekspresji. (...) Książka jest znakomita. Olśniewa wręcz bogactwem konceptualizacji zaczerpniętych z trafnie dobieranej literatury przedmiotu (...). Ujmuje jej wyważony styl i elegancki sposób formułowania sądów. dr hab. Maciej Wojciechowski, Uniwersytet Gdański
Wolność pracy osób z niepełnosprawnościami jako wartość prawnie chroniona
Magdalena Paluszkiewicz
Zasadniczym celem monografii było dokonanie oceny rozwiązań prawnych składających się na model ochrony wolności pracy osób z niepełnosprawnościami z perspektywy ich funkcji, jaką jest zapewnianie możliwości urzeczywistniania tej wartości w życiu społecznym. W związku z tym istotne stało się ustalenie okoliczności, które wpłynęły na powstanie i kształt modelowych rozwiązań służących ochronie wolności pracy osób z niepełnosprawnościami, a następnie ukazanie różnych środków prawnych wykorzystywanych do jej zapewniania, w zależności od dynamicznych uwarunkowań polityczno-ustrojowych oraz społeczno-gospodarczych, w tym od ewolucji postrzegania samej niepełnosprawności. Analizie poddano standardy międzynarodowe stosowane w celu zagwarantowania tej ochrony, co pozwoliło na dokonanie w ich kontekście oceny rozwiązań przyjmowanych w przeszłości i współcześnie w polskim ustawodawstwie. W rezultacie sformułowano postulaty wprowadzenia niezbędnych zmian oraz propozycje przyjęcia nowych rozwiązań prawnych, które służą efektywnej realizacji wolności pracy osób z niepełnosprawnościami z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań życia społecznego.
Wolność wypowiedzi i jej granice. Analiza wybranych zagadnień
red. Artur Biłgorajski
Książka Wolność wypowiedzi i jej granice. Analiza wybranych zagadnień podejmuje niebanalny temat, co więcej temat, który budzi coraz więcej emocji i rodzi kontrowersje w praktyce. W efekcie autorzy skonfrontowali problemy teoretyczne z ujawniającymi się problemami praktycznymi, co niewątpliwie podnosi walor całej książki. Istotny jest też zespół autorów, którzy – w większości przypadków – są znanymi i rozpoznawanymi specjalistami w swojej dziedzinie, co z kolei naświetla tytułowy problem granic wolności wypowiedzi z rozmaitych punktów widzenia. Wreszcie poziom merytoryczny tekstów jest wysoki, a ich dobrze uzasadnione wywody stanowić mogą punkt wyjścia dla dyskusji naukowej, która jest wartością samą w sobie. Osobną wartością pracy jest też to, że zdecydowana większość jej autorów to pracownicy naukowi Uniwersytetu Śląskiego. Dzięki temu książka może być liczącym się wkładem środowiska katowickich prawników i dowodem na rozwój naukowy instytucji. Potencjalnym jej czytelnikiem – co też ma swoje znaczenie – będzie nie tylko prawnik czy student, ale każdy, kto styka się z problematyką wolności wypowiedzi i jej granicami. To zaś sprawia, że krąg jej czytelników jest praktycznie nieograniczony.
Wolność wypowiedzi w kampaniach wyborczych
Patryk Kowalski
Publikacja stanowi pierwsze całościowe i krytyczne opracowanie wolności wypowiedzi w kampaniach wyborczych - rozumianej w sposób autonomiczny. Przyjęto dwa najważniejsze cele badawcze o charakterze poznawczym: przedstawienie wolności wypowiedzi w kampaniach wyborczych jako konstytucyjnej wolności jednostki oraz ustalenie granic tej wolności. Przeanalizowano, w jakim stopniu wolność wypowiedzi w kampaniach wyborczych jest ograniczana przez konstytucyjny system prawny Rzeczypospolitej Polskiej i czy powinno się jej przyznawać większą czy mniejszą ochronę kosztem innych wartości konstytucyjnych. Zgromadzony materiał badawczy obejmuje normy prawa pozytywnego, poglądy doktryny, a przede wszystkim orzecznictwo sądów i trybunałów, w szczególności polskich sądów powszechnych. Adresatami monografii są głównie przedstawiciele nauk prawnych, politologicznych i o mediach, praktycy prawa (sędziowie, prokuratorzy, radcy prawni i adwokaci), członkowie organów wyborczych, politycy oraz dziennikarze.
Wolontariat w Polsce. Raport z badań w latach 2000-2003
Zbigniew Tokarski
Jak wskazują doświadczenia najefektywniejszych organizacji wolontarystycznych, motywacja do wykonywania pracy ochotniczej jest różna altruizm, szukanie bezpieczeństwa, poczucie własnej wartości i ulega ciągłym zmianom. Najczystszą jest miłość i miłosierdzie wobec drugiej osoby. Ostatecznym etapem w służbie drugiemu człowiekowi jest możliwość zostania jego przyjacielem. A przyjaciel to człowiek, który troszczy się, ma wzgląd na drugiego, walczy, kocha sprawiedliwość i jest zaangażowany w działalność na rzecz innych osób.
Przemysław Jeżek
Publikacja ma formę praktycznego kompendium zawierającego odpowiedzi na pytania Czytelników dotyczące zmian w przepisach Kodeksu pracy dotyczących stażu pracy, które weszły w życie 1 stycznia 2026 r. Koncentruje się przede wszystkim na skutkach tych regulacji dla pracowników samorządowych, analizując wpływ nowych zasad na prawo do dodatku stażowego, nagród jubileuszowych oraz wysokość świadczeń chorobowych. W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy rozszerzono bowiem katalog okresów wliczanych do stażu pracy, m.in. o: prowadzenie działalności gospodarczej, wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej czy pracy zarobkowej za granicą. Określono też graniczny termin na udokumentowanie przez pracowników nowych okresów pracy. Rozszerzenie definicji stażu pracy od 1 stycznia 2026 r. nakłada na pracodawców sfery budżetowej obowiązek ponownego ustalenia uprawnień i wypłaty pracownikom należnych świadczeń uzależnionych od długości okresu zatrudnienia. Dzięki temu opracowaniu uzyskasz wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stosowaniem nowych regulacji na konkretnych stanach faktycznych zawartych w licznych przykładach.
Wprowadzanie klauzuli przeciwdziałającej obejściu prawa podatkowego do polskiego systemu prawnego
Dominika Łukawska-Białogłowska
W publikacji w przystępny i syntetyczny sposób przedstawiono - w ujęciu historycznym i prawno-porównawczym - zagadnienie wprowadzania do polskiego porządku prawnego regulacji przeciwdziałających zjawisku obejścia prawa podatkowego, a także omówiono znaczenie regulacji Konstytucji RP z 1997 roku dla wprowadzania i oceny podatkowej klauzuli antyabuzywnej. O zasadności opublikowania tej monografii przesądza wyjątkowy [...] aspekt badawczy problematyki klauzul przeciwdziałających obejściu prawa podatkowego ("prześledzenie historyczne i ewolucyjne ich wprowadzania [...], tendencji w tym zakresie i skutków z tego wynikających"). Wyniki tej eksploracji mają znaczenie nie tylko teoretyczne, lecz także praktyczne - w odniesieniu do oceny podatkowych stanów faktycznych zaistniałych w różnych okresach. Stopień praktycznej i naukowej przydatności prezentowanej książki wyznacza także szeroki krąg potencjalnych jej adresatów, do których zaliczają się przede wszystkim: pracownicy naukowi, praktycy (zwłaszcza pełnomocnicy procesowi - doradcy podatkowi, adwokaci, radcowie prawni) oraz inne osoby piastujące funkcje w organach władzy publicznej (sędziowie i pracownicy organów administracji skarbowej). Z recenzji prof. UKSW dra hab. Bartosza Majchrzaka