Kultura i literatura
Notatnik Literacki Nr 4 (5)/2024
Praca zbiorowa
Piąty numer "Notatnika Literackiego" zmaterializował się z początkiem grudnia 2024. Fakt, że udaje nam się z zeszytem (i zeszytem) zakończyć drugi rok z rzędu, napawa nas dumą, radością, trochę niedowierzaniem. Ale grudzień to okres świąteczny, tym samym nieco magiczny, więc kiedy jak nie teraz powinny się rzeczy udawać, prawda? To też czas obdarowywania się prezentami. Uznajmy zatem ten zeszyt za prezent - od nas (ale trochę dla nas też). Piąty numer "Notatnika Literackiego" postanowiliśmy poświęcić figurze matki. Staraliśmy się, by "matczynność" znalazła tutaj maksymalnie wiele odcieni i kontekstów. Próbowaliśmy tu i ówdzie coś "zdematkować". Ale przede wszystkim chcieliśmy w czasie świąt o figurze i różnorodnych rolach matki przypomnieć. I tym sposobem o rodzicielkach wszelakich opowiadają nam, piszą i rysują m.in.: Agnieszka Holland, Dorota Kotas, Anna Marchewka, Eliza Pieciul-Karmińska, Stanisław Obirek, Katarzyna Szaulińska, Ola Szmida. Piąty numer "Notatnika Literackiego" to też dużo dobra po prostu literackiego, jak zawsze. Nowa proza Pawła Sołtysa, kilka poetyckich debiutów, krytyka literacka, jest też stworzony przez nas i masochistycznie pielęgnowany wróg wewnętrzny - Klin, który w tym numerze się przepoczwarza. No i znowu przechodzimy do historii literatury, tym razem publikując po raz pierwszy w Polsce wiersze Roberto Bolano w przekładzie Krzysztofa Katkowskiego. Dobrej lektury!
Notatnik Literacki Nr 4 (9)/2025 HERSTORIE
Praca zbiorowa
Rok 2025 zamykamy w "Notatniku Literackim" herstoriami. Te nie ograniczają się obecnie już wyłącznie do prób opisania dziejów nieobecności kobiet w pamięci kultury czy coraz śmielszego wypełniania białych plam z tym związanych. Historia - ta dotycząca mężczyzn i przez nich pisana - jak powszechnie wiadomo, lubi się powtarzać. A jak jest z herstorią? Czy przeprowadzone w jej duchu odnowienie perspektywy jest szansą na unikniecie błędów historii, powrotem do godnego kontynuacji dziedzictwa, byśmy w końcu zaczęli lepiej żyć? Co z idei i działań kobiet, marginalizowanych wciąż w powszechnej świadomości, powinno wrócić dzisiaj w debacie o stanie globu i być przedmiotem szczególnej uwagi i nośnikiem zmian? Pilnie poszukujemy odpowiedzi na te pytania, więc za wszelkie przejawy wsparcia - na przykład czytelnicze - będziemy wdzięczni. W tym numerze "Notatnika Literackiego" najwięcej dyskutujemy o literaturze, co zresztą zrozumiałe. Niemniej w ogromnej różnorodności tematów herstorycznych i form, jakie ta rozmowa przyjmuje, ujawnia się fundament, na którym od samego początku oparta była idea naszego pisma, tzn. rozmów nie tyle o literaturze, ile... literaturą - tym specyficznym, ale i zarazem najpojemniejszym sposobem komunikacji, chyba najbardziej przenikliwym spośród wszystkich, które wymyśliła ludzkość. Warto wczytać się w te teksty - ponoć pomagają rozwiać mgłę i rozproszyć mrok.
Notatnik Teatralny 95-96/ 2024 Nowy Teatr
Praca zbiorowa
Najnowszy numer "Notatnika Teatralnego" poświęcony jest Nowemu Teatrowi w Warszawie, który jest fenomenem na gruncie polskim. Stworzony 15 lat temu jest miejscem pracy Krzysztofa Warlikowskiego, jednego z najważniejszych reżyserów teatralnych i przestrzenią, gdzie współistnieją ze sobą, niczym w wielofunkcyjnym centrum kultury, różne dziedziny działalności artystycznej: teatr, taniec, performans, sztuki wizualne. To instytucja skupiająca zespół złożony z wielkich osobowości polskiego aktorstwa, z którymi publikujemy w tym numerze rozmowy, m.in.: z Mają Ostaszewską, Magdaleną Cielecką, Andrzejem Chyrą, Małgorzatą Hajewską-Krzysztofik, Mariuszem Bonaszewskim i Jackiem Poniedziałkiem. To także teatr, który od samego początku podejmował istotne społecznie tematy i stał się ważnym miejscem na europejskiej mapie teatralnej.
Praca zbiorowa
Numer 97/2024 w całości poświęcony jest jednemu z najważniejszych ośrodków teatralnych Łaźni Nowej w Krakowie. Teatr powstał dwadzieścia lat temu i obecnie działa na terenie Nowej Huty. Pracują w nim najważniejsi reżyserzy teatralni: od Krystiana Lupy przez Katarzynę Kalwat, Michała Borczucha czy Mateusza Pakułę. W zeszycie znajdują się teksty opisujące historię i założenia ideowe instytucji stworzonej przez Bartosza i Małgorzatę Szydłowskich. Artykuły analizujące dorobek premierowy, charakterystykę miejsca i liczne wywiady. W rozmowach artyści współpracujący z Łaźnią (aktorzy, reżyserzy) opowiadają o pracy w teatrze bez stałego zespołu, ale otwartego na tematy i metody pracy. W spisie treści rozmowa z Jerzym Stuhrem z czasów jego pracy nad rolą Wałęsy, Janem Peszkiem wspominającym jego wiele teatralnych ról w tym miejscu i unikalny tekst z udziałem Krzysztofa Globisza. Odrębne, ale uzupełniające spojrzenie proponują w szeregu wywiadów pracownicy i aktorzy niezawodowi związani przez lata z teatrem. Numer zamyka dramat "Fuck off. Sceny buntu" Krzysztofa Szekalskiego.
Notatnik Teatralny Nr 100-101/2025 POLSKI TEATR ZA GRANICĄ. Marciniak/Twarkowski
Praca zbiorowa
Nowy numer "Notatnika Teatralnego" poświęcony jest dwójce wyjątkowych twórców współczesnego teatru - Ewelinie Marciniak i Łukaszowi Twarkowskiemu. Ich nazwiska symbolizują odwagę formalną, intelektualną precyzję i nieustanne przekraczanie granic scenicznego języka. Dojrzały estetycznie teatr Marciniak i rozwinięty technologicznie teatr Twarkowskiego należą do najważniejszych zjawisk na polskiej scenie teatralnej. To pierwsze wydawnictwo poświęcone w całości tym twórcom, pracującym głównie za granicą. Jak reprezentują polski teatr? Co poświęcili, a czego się uczą w Niemczech, Litwie i Belgii? W numerze znajdziemy ich wspólną rozmowę autorstwa Jacka Wakara, niepublikowane dotąd analizy twórczości i opisy spektakli, a także szereg rozmów ze współpracownikami z Polski i zagranicy (m.in. z Mironem Hakenbeckiem czy Lisą Stiegler). Numer zamyka kompletne kalendarium twórczości, a dodatkowym, unikalnym materiałem jest tekst sceniczny Jarosława Murawskiego "Salome" na podstawie Oscara Wilde'a z Residenztheater w Monachium.
Notatnik Teatralny Nr 102/2026 TEATR WOLNEJ POLSKI
PRACA ZBIOROWA
Numer specjalny "Notatnika Teatralnego" podsumowuje ostatnie 35 lat teatru w Polsce. To lata wolnej Polski, ale także jubileusz "Notatnika", który staje się okazją do przyjrzenia się najważniejszym spektaklom oraz tendencjom w zarządzaniu instytucjami i polityce teatralnej. Ważną częścią numeru są wywiady z dyrektorami i reżyserami, których życie teatralne obejmuje okres ostatnich 35 lat i którzy byli świadkami przemian estetycznych oraz ideowych (Maciej Nowak, Paweł Łysak, Anna Augustynowicz, Grzegorz Jarzyna, Krystian Lupa, Jan Englert). Redakcja zwraca również uwagę na przyszłość teatru w Polsce, pytając młodych twórców i dyrektorów o ich rozumienie pojęcia wolności (m.in. Beniamin Bukowski, Zdenka Pszczołowska, Magda Szpecht, Jędrzej Piaskowski, Piotr Pacześniak). Numer zamyka niepublikowany dotąd tekst Pawła Demirskiego "Tęczowa Trybuna 2012". Całość jest bogato ilustrowana galerią fotografii najważniejszych spektakli wolnej Polski.
Notatnik Teatralny Nr 88-89/2022
praca zbiorowa
„Notatnik Teatralny” – pismo poświęcone współczesnemu teatrowi, zorientowane na praktykę twórczą. Publikuje manifesty, wywiady, portrety aktorskie i dramaty. Zajmuje się ideami kształtującymi polski teatr i sylwetkami najważniejszych reżyserów, scenografów i dramatopisarzy, opisując wszystkie pokolenia twórców. Numery monograficzne poświęcone są biografii historycznych postaci polskiej sceny teatralnej. Najnowszy, podwójny zeszyt, poświęcony jest teatrowi w Ukrainie i rejestruje sytuację teatrów i artystów podczas wojny. W numerze znalazły się analizy możliwego rozwoju ukraińskiego teatru dramatycznego autorstwa twórców i teoretyków ukraińskich.
NOTATNIK TEATRALNY Nr 90-91/2023
Praca zbiorowa
Najnowszy numer „Notatnika Teatralnego” poświęcony jest reżyserom, którzy właśnie teraz budują przyszłość polskiego teatru. Czasami mają swój język i jasną filozofię twórczą, czasami jej szukają, ale zaznaczyli się już istotnymi premierami i są obecni na tyle mocno, że skutecznie organizują wyobraźnię widzów. Pewnie ten zbiór można powiększyć, nie można jednak znaleźć – jak to bywało wcześniej – łatwo grupujących ich kategorii. Nie będą to kryteria pokoleniowe, cezury historyczne ani odniesienia do poprzedników. Co zatem będzie? Zupełnie nowa rzeczywistość: łączą ich kategorie wspólnotowe, rewolucje etyczne, przegrupowania ról i poszukiwania nowego kontaktu z widzem. Naszymi bohaterami są: Agnieszka Jakimiak, Katarzyna Kalwat, Anna Karasińska, Daria Kopiec, Jędrzej Piaskowski, Oskar Sadowski, Jakub Skrzywanek, Radosław Stępień, Magda Szpecht, Małgorzata Wdowik. Po raz pierwszy nasi bohaterowie są jednocześnie naszymi Autorami. Obserwacja ich autoopisu daje wgląd w sam środek ich twórczości, pewnie też w samo centrum teatru. Zdradza praktyczne narzędzia i syntezuje podejścia. We wstępie do jednego z materiałów piszemy: „Może w ogóle nie ma nowego teatru, są tylko nowe w nim procesy”. Poznajcie tę dziesiątkę osób, które kształtują nasz teatr. To bardzo ciekawy i nie oderwany od tendencji współczesności etap w jego historii. Poznajcie ich, bo właśnie teraz, w tej chwili, kolejni twórcy po debiutach szukają swojego miejsca i bardzo wyraźnie zaczyna się jeszcze nowsza historia.